T21.00170 Technische vragen sociaal domein begroting en verordening VVD

FORMULIER BEANTWOORDING TECHNISCHE VRAGEN TER VOORBEREIDING COMMISSIE BESPREKING

Betreft commissie Samenleving

14 januari 2021

Nummer en naam agendapunt:

Verordening Sociaal Domein 2021, 6b

Vraag van (fractie en cie lid invullen)

Eric Kampinga, VVD Begroting Lansingerland 2021-2024 (blz.5)

Vraag:

Het toenemende beroep op de voorzieningen die vallen onder de Wmo, door vergrijzing en door de aanzuigende werking van het landelijke ingevoerde abonnementstarief voor de Wmo, heeft Lansingerland financieel fors geraakt: het tekort bij de Wmo wordt in 2021 nu ingeschat op € 0,9 miljoen en zal oplopen naar € 4,9 miljoen in 2024. Daarbij ziet het college ook nog risico’s dat dit tekort, zonder aanpassing van de huidige wetgeving, nog verder kan oplopen. Met de extra benodigde bedragen van deze omvang en de risico’s op nog verder oplopende tekorten is Lansingerland geen uitzondering. Het is een landelijk probleem waarvoor het Rijk niet langer de ogen kan sluiten. Dit is een weeffout in de wetgeving met groot effect voor de gemeentelijke begrotingen. Niet voor niets sturen vele gemeenten en provincies brandbrieven naar ‘Den Haag’ over dit thema. Het is de vraag wanneer het Rijk over de brug komt met compensatie en aanpassing van het abonnementstarief in de Wmo, dat de aanzuigende werking veroorzaakt. Technische vragen 1.

Hoeveel bedragen de aandelen samenhangend met het abonnementstarief in de tekorten bij de Wmo bij de totaal geraamde tekorten van € 0,9 mln. en € 4,9 mln. in 2021, resp. 2024?

2.

Met hoeveel beroepen op het abonnementstarief is in de tekorten bij vraag 1 gerekend?

3.

Hoeveel van de beroepen op het abonnementstarief bij vraag 2 betreft enkel huishoudelijke hulp?

Hoofdstuk 4 Maatschappelijke ondersteuning in de Verordening Artikel 4.4 Voorwaarden en weigeringsgronden Ondanks de onder 1.a t/m 1.j genoemde voorwaarden en weigeringsgronden neemt het aantal toegekende beroepen op maatschappelijke ondersteuning naar verwachting sterk toe. Technische vragen

Onderstaande vragen zijn niet technisch maar politiek van aard. Om die reden worden ze in dit document niet beantwoord. 1.

Staat het college er in het algemeen gesproken voor open om bij het toekennen van WMO aanvragen onderscheid te maken tussen huishoudelijke hulp en overige hulpvragen?

2.

Staat het college ervoor open om samen met de raad te onderzoeken welke mogelijkheden de wet biedt om voorwaarden en/of weigeringsgronden te hanteren die het beroep op het abonnementstarief kunnen beperken? Begroting Lansingerland

Beantwoording: Vraag 1 Alle Wmo-voorzieningen, met uitzondering van beschermd wonen en collectief vervoer, vallen onder het abonnementstarief. Als een inwoner gebruikt maakt van (een van) deze voorzieningen, valt de inwoner automatisch onder de regeling van het abonnementstarief. Het abonnementstarief zelf laat zich niet rechtstreeks vertalen naar een financieel gevolg maar naar een gevolg van een extra beroep op de voorzieningen. Welk deel van de toename in het aantal Wmo-cliënten in Lansingerland precies aan het abonnementstarief is toe te schrijven, welk deel aan de vergrijzing of welk deel aan een combinatie, is niet exact te zeggen. Wel wordt er landelijk onderzoek gedaan naar de effecten van het abonnementstarief. De resultaten over 2018 en 2019 zijn bekend, het onderzoek over 2020 loopt nog. Hieruit blijkt het volgende: Ten opzichte van 2018 is in 2019 landelijk een toename van 6% op het aantal unieke Wmo-cliënten en een stijging van 10,1% in de uitgaven. Als we alleen inzoomen op cliënten hulp bij het huishouden zien we een toename van 12%. De toename stijgt harder dan de toename in de jaren vóór de invoering van het abonnementstarief. Het onderzoek geeft aan dat deze trendbreuk vooral zichtbaar is bij middenen hogere inkomens, en dat het zeer waarschijnlijk is dat het abonnementstarief hier dus een belangrijke oorzaak in is.

Uit signalen van vele gemeenten en de VNG is te verwachten dat de resultaten van dit onderzoek over 2020 een nog grotere toename zal laten zien op gebruik van Wmo, specifiek op hulp bij het huishouden.

Vraag 2 De geraamde tekorten zijn berekend op basis van de prognose van de VNG. De VNG verwacht een toename van 7% per jaar op de Wmo-kosten. In deze prognose houdt de

VNG rekening met vergrijzing, rijksbeleid, abonnementstarief en afname van beschikbare mantelzorgers. Het is niet precies te duiden wat het aandeel van abonnementstarief hierbinnen is. Vraag 3 Alle inwoners die huishoudelijke hulp ontvangen vanuit de Wmo vallen onder het abonnementstarief. In 2019 ontvingen 750 inwoners huishoudelijke hulp, in 2020 892. Dit is een toename van 20%*. Welk deel van de toename is toe te schrijven aan het abonnementstarief is niet te berekenen. Buiten het abonnementstarief en de vergrijzing is de toename in 2020 ook te wijden aan een categorale overheveling van een groep cliënten naar maatwerk. Deze cliënten waren er dus al, maar vallen sinds 2020 onder maatwerk en worden daardoor pas sinds 2020 als zodanig meegenomen in de cijfers. *De peildatum van de gegevens is 31-12 van het desbetreffende jaar. Het aantal van 2020 is nog onder voorbehoud.