SamenlevingsvisieLansingerland-V3.pdf

SAMENLEVINGSVISIE LANSINGERLAND

Koersen op de bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid van onze inwoners en op de veiligheid en leefbaarheid van onze wijken. 1

INHOUD HOOFDSTUKKEN Lansingerland groeit: we werken aan opgaven Het kompas geeft de koers aan Met het afwegingskader maken we uitlegbare keuzes We bouwen voort op een stevige basis We werken integraal We werken samen aan een krachtig Lansingerland We monitoren en evalueren ons beleid Tot slot: de Samenlevingsvisie als basis voor beleid en uitvoering

04 07 13 15 17 19 21 23

BIJLAGENBOEKJE A. B. C. D.

De Barometer van Lansingerland Financiële plaat Overzicht van het proces De uitgangspuntennotitie

26 27 28 29

2

Koersen op de bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid van onze inwoners en op de veiligheid en leefbaarheid van onze wijken.

LEEFBAARHEID & VEILIGHEID

KOMPAS Met de leidende thema’s

1

We stimuleren een veerkrachtige samenleving

2

We blijven zorgen voor een veilige leefomgeving

3

We investeren in leefbare wijken

4

We zorgen voor een passend voorzieningenaanbod

van het kompas onderbouwen we waaraan onze beleidsinitiatieven bijdragen. Dit is de richting waar we op gaan. Met dit gedeeld kader van woorden en beelden spreken we uit waaraan we als gemeente in de samenleving willen bijdragen en daaraan

KANSENGELIJKHEID

BESTAANSZEKERHEID

1

Gelijkwaardigheid is het uitgangspunt voor onze dienstverlening

1

We versterken de eigen regie van onze inwoners

2

We werken aan een inclusieve samenleving

2

We zijn een voorspelbare en betrouwbare overheid

3

We stimuleren ontwikkeling & ontplooiing

3

We vergroten het doen-vermogen van onze inwoners

toetsen we onze initiatieven.

GEZONDHEID 1

We stimuleren een gezonde leefstijl

2

We dragen bij aan mentale veerkracht

3

We stimuleren netwerkkracht

AFWEGINGSKADER Met de leidende principes uit het afwegingskader onderbouwen we waarom we als gemeente op een bepaalde manier handelen. Met dit gedeeld kader van woorden en beelden wegen we af welke rol we als gemeente innemen bij een bepaald vraagstuk en welke beleids- en uitvoeringskeuzes passend zijn.

Samenleving aan zet

Duurzaam effect

Kansrijke allianties

Ruimte voor initiatief

Ongelijke aanpak

Waarderend vernieuwen

Bewust kiezen voor onze rol

PRAATPLAAT

SAMENLEVINGSVISIE LANSINGERLAND

3

LANSINGERLAND GROEIT: WE WERKEN AAN OPGAVEN 4

WAAROM HEBBEN WE EEN SAMENLEVINGSVISIE NODIG?

Aantal inwoners

64.110 CBS - Voorlopige cijfers 2022

Aantal huishoudens

24.693 CBS - 2022

Prognose huishoudensgroei

> 17%

We staan mondiaal, landelijk en lokaal voor grote opgaven. De samenleving is in beweging en heeft de afgelopen twee jaar te maken gekregen met bedreigingen op het gebied van gezondheid (de coronapandemie), veiligheid (oorlog in Oekraïne en de opvangopgave), koopkracht (de energiecrisis). Ook merken we de effecten van een krappe arbeidsmarkt. Het is voortdurend een vraag hoe we ons als gemeente verhouden tot de ontwikkelingen in de samenleving. Daarnaast zien we in de komende jaren een forse bevolkingsgroei en geven we uitvoering aan de prioriteiten van deze raadsperiode. Tot slot loopt het Beleidsplan Sociaal domein 2018 - 2022, Versterken van Veerkracht af. De afgelopen jaren hebben we met het beleidsplan Versterken van Veerkracht onze aandacht vooral gericht op de hulp op individueel niveau en op het inzetten van preventie. We hebben een stevige basis neergelegd met de Lansingerlandse Standaard en de tien beleidsaccenten. Daardoor kunnen we nu onze aandacht verbreden: dat doen we met de Samenlevingsvisie.

DE SAMENLEVINGSVISIE GEEFT DE KOERS AAN Als gemeente willen we bijdragen aan de brede welvaart voor de krachtige en vitale samenleving van de toekomst. Daarom leggen we de komende jaren de focus op de bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid van onze inwoners en op veiligheid en leefbaarheid in onze wijken. Dat doen we op het brede terrein van samenleving, maar ook in samenhang met de ruimtelijke opgaven en samen met onze netwerkpartners.

LANSINGERLAND GROEIT Onze gemeente had op 1 januari 2022 64.110 inwoners (CBS). In 2018 waren dat er nog 61.155 en tien jaar geleden (2012) zelfs 55.265. De vergrijzing neemt toe in Nederland en Lansingerland blijft tegelijkertijd relatief jong. In 2022 is 34% van onze inwoners jonger dan 28 jaar. Het aandeel jongeren neemt in relatieve zin iets af, maar in absolute zin neemt hun aantal nog altijd toe. We zien dat in Lansingerland de komende jaren veel woningen worden bijgebouwd. Deze ontwikkeling leidt tot een diverser woningbestand met meer betaalbare woningen. Dat heeft tot gevolg dat Lansingerland in de statistieken steeds gemiddelder wordt. 5

We kunnen dus met zekerheid stellen: Lansingerland groeit. Zowel in absolute zin als in relatieve zin worden de uitdagingen van en voor de Lansingerlandse samenleving groter.

DE SAMENLEVINGSVISIE HELPT ONS KEUZES TE MAKEN De ontwikkelingen in de samenleving vragen van onze gemeente om wendbaar te zijn zodat we kunnen inspelen op snel en onverwacht optredende uitdagingen. Tegelijkertijd vragen deze uitdagingen om koersvast te blijven, zodat we voorbereid zijn op het Lansingerland van de toekomst. Daarom werken we aan opgaven. De Samenlevingsvisie biedt onze gemeente een kompas en een afwegingskader om mee te bewegen met de vraagstukken in de samenleving en tegelijkertijd op koers te blijven in ons beleid. Het is niet onze visie óp de samenleving, die immers haar eigen weg vindt. Ons beleid voor de opgaven leggen we deze periode vast in nieuwe beleidsplannen. Met de thema’s van ons kompas hebben we een gedeeld kader van woorden en beelden waarmee we onderbouwen waaraan onze beleidsinitiatieven bijdragen. Om onze ambities in de opgaven waarvoor we staan te realiseren, is interbestuurlijke samenwerking en regionale gemeentelijke samenwerking van groot belang;. In de uitvoering werken we veel samen met onze netwerkpartners. Dat vraagt om bezinning op onze rol in een aantal vraagstukken. Ook willen we dat beleid uitvoerbaar is: beleid is pas succesvol als de uitvoering is geslaagd. Daarom biedt de Samenlevingsvisie naast een kompas om onze koers te richten ook een afwegingskader waarmee we afwegen hoe we uitvoering geven aan ons beleid.

Zo maken we uitlegbare keuzes over de rol van de gemeente en de aanpak die we kiezen.

DE VISIE IS ONDERDEEL VAN HET CONTINUE BELEIDSPROCES De Samenlevingsvisie is eigenlijk nooit écht af. Met het vaststellen van deze visie zet de gemeenteraad een mijlpaal neer: dit zijn de kaders voor het college om nieuwe beleidsinitiatieven te toetsen. Dat is een continu proces van beleidsontwikkeling. En dat geldt ook voor deze visie: we evalueren de visie voor het einde van deze raadsperiode.

DE SAMENLEVINGSVISIE IS DE VISIE OP ONZE BIJDRAGE AAN VRAAGSTUKKEN IN DE SAMENLEVING. MET HET KOMPAS EN HET AFWEGINGSKADER ZETTEN WE KOERS OP EEN KRACHTIG EN VITAAL LANSINGERLAND Kompas: met de leidende thema’s van het kompas onderbouwen we waaraan onze beleidsinitiatieven bijdragen. Dit is de richting waar we op gaan. Met dit gedeeld kader van woorden en beelden spreken we uit waaraan we als gemeente in de samenleving willen bijdragen en daaraan toetsen we onze initiatieven. Afwegingskader: met de leidende principes uit het afwegingskader onderbouwen we waarom we als gemeente op een bepaalde manier handelen. Met dit gedeeld kader van woorden en beelden wegen we af welke rol we als gemeente innemen bij een bepaald vraagstuk en welke beleids- en uitvoeringskeuzes passend zijn.

6

X. Titel

HET KOMPAS GEEFT DE KOERS AAN 7

Vier leidende thema’s geven de koers aan. We baseren ons op de propositie ‘De winst van het sociaal domein’ (2021) van Divosa1. In deze propositie staat een aantal maatschappelijke vraagstukken centraal: bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid. We weten dat een samenhangende inzet op deze thema’s een hefboomeffect teweegbrengt. Daar voegen we voor Lansingerland veiligheid en leefbaarheid aan toe, waarmee we de aandacht voor de samenleving als geheel een plek geven.

LEEFBAARHEID & VEILIGHEID

KANSENGELIJKHEID

Met de focus op deze thema’s gaan we met onze lokale kennis en uitvoering het verschil maken. We gaan bewust focus kiezen: hoe dragen we met onze beleidsinitiatieven bij aan de thema’s die ertoe doen?

BESTAANSZEKERHEID

Toelichting per thema in factsheets In de volgende vier factsheets lichten we elk thema toe vanuit verschillende invalshoeken: • We lichten toe aan welke aspecten wij als gemeente een bijdrage leveren aan dit thema. Dat doen we in woord en in beeld. • Per thema geven we drie of vier indicatoren die bijdragen aan het inzicht waar het thema over gaat in Lansingerland en hoe het er met dit thema voorstaat in Lansingerland. Per thema laat de financiële plaat zien hoe we bijdragen aan het thema. Dat doen we door de relatie te leggen met de beleidsvelden van de begroting2. Voor meer informatie over deze systematiek: zie bijlage 2 in het bijlagenboekje)

GEZONDHEID 1. Bron: www.divosa.nl/nieuws/propositie-de-winst-van-het-sociaal-domein 2. De producten en bedragen zijn gebaseerd op de begroting 2023. De bedragen zijn netto bedragen (dus uitgaven minus de inkomsten).

8

THEMA BESTAANSZEKERHEID

CIJFERS: zo staat bestaanszekerheid in Lansingerland ervoor

Bestaanszekerheid

Huishoudens met bijstandsuitkeringen

Voldoende regie eigen leven

3

We zijn een voorspelbare en betrouwbare overheid: We bieden een vangnet voor wie dat nodig heeft. We zorgen ervoor dat inwoners weten waar ze aan toe zijn. Minder (permanente) onzekerheid (op alle leefgebieden) leidt tot meer grip op het leven. We vergroten het doen-vermogen van onze inwoners: Weten is nog geen doen. We versterken het doen-vermogen door in te zetten op voorspelbaarheid, begrijpelijke taal en laagdrempelige dienstverlening door de gemeente. We stimuleren hen om in actie te komen.

94%

NL 90,6%

2,5% CBS - december 2021

Laaggeletterd

Huishoudens met problematische schulden NL 12%

51,

Gezondheidsmonit GGD’en CBS en R

GGD’en, CBS en RIVM - 2021

3%

Beweegt voldo

NL 5%

5,3%

Mantelzorgver

12,

NL 7,9%

Gezondheidsmonit GGD’en CBS en R

CBS - 2020

ROA, CINOP-ecbo & Etil - 2019

Leefbaarheid en Veiligheid FINANCIËN:

Kansengelijk

zo investeren we in bestaanszekerheid Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt (cijfer van 1-10)

VR 7,3

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

Sociale cohesie (score van 0-10)

6,7

VR 6,1

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

7,7

Heeft zich ged (% ja slachtoffe

7,7

DIENSTVERLENING € 2.1 MLN

7,9

Rapportcijfer veiligheid woonbuurt (cijfer van 1-10)

ONDERWIJS EN KINDEROPVANG € 2.2 MLN

2

We versterken de eigen regie van onze inwoners: Dat betekent dat inwoners zelf keuzes maken en dat deze niet onnodig voor hen genomen worden. Een versterkt gevoel van autonomie leidt tot meer perspectief in het nemen van stappen naar autonomie en zelfredzaamheid.

PARTICIPATIE € 4.8 MLN

1

Gezondheid

VR 7,1

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam -2021

Veiligheidsalliantie

Tevredenheid algemene voorzieningen

Kinderen met onderwijsacht

7,1

6%

Lemon Leefbaarheidsmonitor - 2016

JEUGD € 669 K

SAMENLEVING € 437 K

CBS / OCW - 202

CULTUUR €195 K

9

THEMA GEZONDHEID

CIJFERS: zo staat gezondheid in Lansingerland ervoor

Bestaanszekerheid

Gezondheid

2

We stimuleren een gezonde leefstijl: NL 5% 90,6% mensen gezond kunnen Een gezonde gemeente is een gemeente NL waar leven. Denk daarbij aan een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, CBS - december 2021 CBS en RIVM - 2021 gezonde sportkantines GGD’en, en rookvrije zones.

94%

2,5%

Huishoudens met problematische Laaggeletterd We dragen bij aan mentale veerkracht: schulden Mentale veerkracht zorg ervoor dat we kunnen omgaan met 12% tegenslagen in het leven en voorkomt datNLproblemen groter worden.NL 7,9% Denk aan het inzetten op preventie of op re-integratie.

3%

5,3%

CBS - 2020

ROA, CINOP-ecbo & Etil - 2019

3

We stimuleren netwerkkracht: Ons sociaal kapitaal draagt bij aan een systeem waarop men kan teruggevallen wanneer er mentaal of fysiek hulp nodig is van Leefbaarheid en Veiligheid naasten. Denk aan het verenigingsleven, aan buurtactiviteiten of aan Rapportcijfer leefbaarheid Rapportcijfer veiligheid vrijwillige inzet.

7,9

woonbuurt (cijfer van 1-10)

VR 7,3

7,7

VR 7,1

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam -2021

Sociale cohesie (score van 0-10)

Tevredenheid algemene voorzieningen

VR 6,1

Lemon Leefbaarheidsmonitor - 2016

NL 47%

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en CBS en RIVM - 2020

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en CBS en RIVM - 2020

Mantelzorgverleners

Beperkt door gezondheidsproblemen

12,7%

NL 13,6%

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en CBS en RIVM - 2020

20% 18-64 jaar 42% 65+ jaar

NL 23% NL 47%

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en CBS en RIVM - 2020

Kansengelijkheid FINANCIËN:

zo investeren we in gezondheid Heeft zich gediscrimineerd gevoeld (% ja slachtoffer)

7,7%

VR 14,6%

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

Kinderen in uitkeringsgezin

3% CBS - 2020

Kinderen met hoog risico op onderwijsachterstand

6%

CBS / OCW - 2021

NL 6%

NL 15%

SPORT € 502 K

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

7,1

43,5%

SAMENLEVING € 538 K

6,7

NL 47%

WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) € 4 MLN

woonbuurt (cijfer van 1-10)

51,2%

Eenzaam

ONDERWIJS EN KINDEROPVANG € 918 K

1

Beweegt voldoende

JEUGD € 13 MLN

Huishoudens met bijstandsuitkeringen

Voldoende regie eigen leven

CULTUUR € 209

10

schulden

THEMA KANSENGELIJKHEID

CBS - 2020

1

2

Sociale cohesie (score van 0-10)

3

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

NL 47%

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en CBS en RIVM - 2020

Kansengelijkheid

Rapportcijfer veiligheid woonbuurt (cijfer van 1-10)

7,7

Tevredenheid algemene

We werken aan een inclusieve samenleving: voorzieningen Iedereen krijgt voldoende kansen om mee te kunnen doen in de samenleving, want iedereen doet ertoe. VR 6,1

6,7

NL 23%

zo staat kansengelijkheid in Lansingerland ervoor

Gelijkwaardigheid is het uitgangspunt voor onze dienstverlening: VR 7,3 Gelijkwaardigheid gaat niet over dienstverlening zonder aanziens desVR 7,1 persoons, maar over ieder het zijne. We zorgen daarom voor Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam -2021 Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021 passende dienstverlening.

7,9

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en CBS en RIVM - 2020

20% 18-64 jaar 42% 65+ jaar

CIJFERS:

Leefbaarheid en Veiligheid Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt (cijfer van 1-10)

12,7%

NL 13,6%

7,1

Lemon Leefbaarheidsmonitor - 2016 We stimuleren ontwikkeling & ontplooiing: We zorgen voor een kansrijke start voor kinderen, goed onderwijs (achterstanden beleid) en ook mogelijkheden om op latere leeftijd te blijven leren en ontwikkelen.

Heeft zich gediscrimineerd gevoeld (% ja slachtoffer)

7,7%

VR 14,6%

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

Kinderen in uitkeringsgezin

3%

NL 6%

CBS - 2020

Kinderen met hoog risico op onderwijsachterstand

6%

NL 15%

CBS / OCW - 2021

FINANCIËN: zo investeren we in kansengelijkheid

ONDERWIJS EN KINDEROPVANG € 2.9 MLN

JEUGD € 4.6 MLN

ROA, CINOP-ecbo & Etil - 2019

5,3%

NL 7,9%

SAMENLEVING € 908 K

PARTICIPATIE € 2.4 MLN

CULTUUR € 708 K

WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) € 10.4 MLN

3%

NL 12%

SPORT € 539 K

11

schulden

3%

3

4

We blijven zorgen voor een veilige leefomgeving: Met onze inzet op preventie en handhaving dragen we bij aan sociale weerbaarheid. We investeren in leefbare wijken: Een weerbare samenleving draagt bij aan (sociale) veiligheid en tevredenheid met de leefomgeving. We zorgen voor een passend voorzieningenaanbod: We ontwikkelen een afwegingskader voor een passend voorzieningenaanbod, zodat we als gemeente de juiste keuzes kunnen maken.

Gezondheidsmonit GGD’en CBS en R

CIJFERS: zo staat leefbaarheid Leefbaarheid en Veiligheid& veiligheid in Lansingerland ervoor

7,9

Rapportcijfer veiligheid woonbuurt (cijfer van 1-10) VR 7,3

7,7

Kansengelijk

Heeft zich ged (% ja slachtoffe

n

7,7

VR 7,1

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam -2021

Veiligheidsalliantie

Sociale cohesie (score van 0-10)

Tevredenheid algemene voorzieningen

Kinderen met onderwijsacht

6,7

VR 6,1

Veiligheidsalliantie Regio Rotterdam - 2021

7,1

6%

Lemon Leefbaarheidsmonitor - 2016

CBS / OCW - 202

FINANCIËN: zo investeren we in leefbaarheid & veiligheid

PARTICIPATIE ONDERWIJS EN KINDEROPVANG € 1.4 MLN

SPORT € 622 K

2

We stimuleren een veerkrachtige samenleving: Een veerkrachtige samenleving neemt initiatieven, heeft oog voor elkaar en kan omgaan met problemen die de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving beïnvloeden.

12,

NL 7,9%

CBS - 2020

ROA, CINOP-ecbo & Etil - 2019

Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt (cijfer van 1-10)

1

5,3%

SAMENLEVING € 94 K

THEMA LEEFBAARHEID & VEILIGHEID

NL 12%

CULTUUR € 1 MLN

12

X. Titel

MET HET AFWEGINGSKADER MAKEN WE UITLEGBARE KEUZES 13

Om bewust af te kunnen wegen welke beleids- en uitvoeringskeuzes we maken, gebruiken we een afwegingskader met zeven leidende principes. Met dit afwegingskader maken we uitlegbare keuzes. De leidende principes helpen ons om de komende jaren de koers vast te houden. Het zijn principes die ons helpen af te wegen: Welke rol hebben we als gemeente? Hoe brengen we focus in beleidskeuzes? Welke aanpak is passend?

Principe Samenleving aan zet De samenleving ontwikkelt zichzelf (autonoom). Als overheid zijn we daarin volgend, tenzij … Principe Inzet op duurzaam effect We willen dat het effect van onze inzet op lange termijn merkbaar is. Een duurzaam effect komt tot stand in een integrale aanpak. We verwachten van onze inzet een vermenigvuldigingseffect: het effect op langere termijn is groter dan het initiële beoogde resultaat. Principe Ongelijke aanpak Gelijke kansen vragen om een ongelijke aanpak om verschillen tussen onze inwoners te verkleinen. Principe Waarderend vernieuwen Vanuit het goede dat is opgebouwd, evalueren we en zoeken naar mogelijkheden voor vernieuwing.

Principe Inzet op kansrijke allianties We investeren in de samenwerking met partners, die meewerken aan de opgaven waar onze gemeente voor staat We werken samen op grond van gelijkwaardigheid, een gedeeld doel en een duidelijke resultaatverwachting. Principe Ruimte voor initiatief We bieden ruimte aan maatschappelijk initiatief. We handelen op grond van vertrouwen, gedeeld eigenaarschap en op basis van duidelijke afspraken. Principe Bewust kiezen voor onze rol Onze grondhouding is dat we voorover leunen. Dat betekent dat we vooraf zo goed mogelijk een keuze maken of we een presterende of responsieve overheid zijn. Dit vraagt van ons om omgevingsbewust te handelen. Daarnaast houden we continu aandacht voor uitvoerbaarheid van ons beleid.

14

X. Titel

WE BOUWEN VOORT OP EEN STEVIGE BASIS 15

In de afgelopen jaren heeft onze gemeente meerdere beleidsstukken vastgesteld, die een stevige basis vormen van waaruit we verder bouwen. Met het beleidsplan Versterken van Veerkracht is er in het sociaal domein een fundament gelegd met als aanleiding de drie decentralisaties: de Jeugdwet, Participatiewet, Wet maatschappelijke ondersteuning.

LANSINGERLAND ONTWIKKELT: OPGAVEN CENTRAAL We zien dat Lansingerland zich in een snel tempo ontwikkelt: onze bevolking groeit en verandert. Door deze snelle ontwikkelingen is het nodig dat we toekomstbestendig beleid ontwikkelen. Om die reden stellen we de opgaven centraal in ons beleid en in onze nieuwe beleidsplannen. Voor de diverse opgaven hebben we één kompas en één afwegingskader nodig. Zo houden we koers en kunnen we als overheid herkenbare en uitlegbare beleids- en uitvoeringskeuzes maken. We werken daarmee vanuit een één-winkel-gedachte.

VOORTBOUWEN OP VERSTERKEN VAN VEERKRACHT Met het beleidsplan Versterken van Veerkracht hebben we gewerkt aan het op orde brengen van de basis. Daarmee bedoelen we het goed organiseren van de Lansingerlandse Standaard: hulp en ondersteuning voor individuele inwoners in de vorm van preventieve- en maatwerkvoorzieningen. We hebben de toegang tot hulp en ondersteuning goed belegd, waardoor inwoners de weg weten te vinden. Daarnaast hebben we preventieve voorzieningen ingericht om steeds meer aan de voorkant van de problematiek te komen. We hebben een passende Verordening sociaal domein met beleidsregels opgesteld en een subsidieregeling gebaseerd op de doelen uit Versterken van Veerkracht. Naast de Lansingerlandse Standaard hebben we uitvoering gegeven aan de beleidsaccenten. Hiermee hebben we stappen gezet richting preventie en hebben we de samenwerking met netwerkpartners vorm gegeven. De beleidsaccenten zijn vanaf 2023 inhoudelijk en financieel ondergebracht bij de beleidsvelden waar ze toe behoren. Deze beleidskeuzes zijn ook in deze periode de basis waarmee we werken. In deze beleidsperiode zorgen we voor actualisatie van dat beleid.

DE LANSINGERLANDSE STANDAARD BLIJFT ONZE BASIS

SAMENLEVING

PREVENTIE

HULP

De Lansingerlandse Standaard uit het beleidsplan Versterken van veerkracht kent vier elementen. Dat blijft onze basis. • Element 1: Samen bouwen aan de samenleving • Element 2: De touwtjes zelf in handen • Element 3: Op tijd erbij! • Element 4: Passende hulp en ondersteuning

DE LANSINGERLANDSE STANDAARD BLIJFT ONZE BASIS 16

X. Titel

WE WERKEN INTEGRAAL 17

Naast de Samenlevingsvisie heeft onze gemeente een Omgevingsvisie vastgesteld, waarin we onze ambities vastleggen voor de fysieke leefomgeving op basis van onze kernkwaliteiten: • Gezond samenleving • Vindingrijk en ondernemend • Verbonden in de regio De Omgevingsvisie schetst de gewenste ontwikkelingen voor thema’s als wonen, werken, recreëren, natuur, duurzaamheid, mobiliteit, cultuurhistorie, ruimtelijke kwaliteit en gezondheid. In 2040 is Lansingerland, nog meer dan nu, verbonden, vindingrijk en gezond. Om dat voor elkaar te krijgen moeten we strategische keuzes maken en bepalen wat ons beleid voor de fysieke leefomgeving is 3. De opgaven binnen het ruimtelijk domein zijn: • Wonen • Mobiliteit • Horti Science • Economie • Duurzaamheid • Groene leefomgeving

De opgaven binnen het samenlevingsdomein zijn: • Jeugd • Volwassenen aan de zijlijn • Ouderen • Veiligheid en leefbaarheid • Dienstverlening • Ondermijning

In de uitwerking en uitvoering van onze ‘parapluvisies’ stemmen we de maatschappelijke en fysieke invalshoeken op elkaar af (de ‘overlap’), zodat onze twee parapluvisies samen ons gemeentelijk kader vormen voor alle beleidsinitiatieven.

WE WERKEN AAN ÉÉN LANSINGERLAND: De fysieke leefomgeving zien we niet los van de mensen die in de omgeving leven en de samenleving die daarin geworteld is. Daarom ontwikkelen we naast de Omgevingsvisie een Samenlevingsvisie.

3. Bron: www.lansingerland.nl/direct-regelen/wonen-verhuizen-verbouwen/wonen/ omgevingsvisie-lansingerland/

18

X. Titel

WE WERKEN SAMEN AAN EEN KRACHTIG LANSINGERLAND 19

De Samenlevingsvisie is gecreëerd door dialogen. Het traject van de Samenlevingsvisie eindigt niet met de vaststelling daarvan. Juist de toepassing van de visie is een onderdeel van onze continue beleidscyclus. De Samenlevingsvisie is het kompas en het afwegingskader voor de beleidsplannen die we in deze beleidscyclus ontwikkelen. Daarom blijven we doorlopend in gesprek met onze omgeving. In dit hoofdstuk geven we aan met welk doel en in welk stadium van het beleidsproces we met wie participeren. Dit hoofdstuk kunt u lezen als ons Participatieplan.

•

PARTICIPATIE IN DIALOGEN

•

De dialoog met onze omgeving zit in onze grondhouding. Om te komen tot een doeltreffend, passend en gedragen beleid baseren we ons op: a. ervaringskennis van inwoners b. praktijkkennis van onze netwerkpartners c. kennis en ervaring van (gemeentelijke) professionals d. dialogen met onze partners, raadsleden en collegeleden e. kennis van buiten: van externe instellingen en gastsprekers Voor nieuwe beleidsplannen leggen we vast in een participatieplan met welk doel en in welk stadium van het beleidsproces we met wie participeren.

PARTICIPATIE MET INWONERS Binnen het sociaal domein werken wij al lange tijd met de advisering en inbreng van inwoners die lid zijn van de Adviesraad sociaal domein. Dat is een wettelijke verplichting, die wij hebben verankerd in onze Verordening sociaal domein. Daarnaast werkt de gemeente Lansingerland met een visie op Burgerparticipatie waarin we vastleggen hoe en waarover wij met onze inwoners in gesprek gaan.

•

Ervaringen van individuele inwoners Dit doen we bijvoorbeeld met enquêtes of interviews op openbare plekken. Hiermee halen we beelden op die betrouwbaarder worden als we veel inwoners bereiken. Kennis van groepen inwoners met ervaring Hiermee bedoelen we inwoners die deel uitmaken van groepen met soortgelijke ervaringen, bijvoorbeeld groepen mantelzorgers, lotgenotengroepen of adviesraden. Bij deze groepen halen we beelden op die van belang zijn voor specifieke beleidsonderdelen Kennis en ervaring van ervaringsdeskundigen: Dit zijn mensen met specifieke kennis en ervaring en die in staat zijn om dat te vertalen naar beleid.

DE DIALOOG MET ONZE OMGEVING IS ONZE GRONDHOUDING. WE VINDEN DE INBRENG VAN INWONERS VAN ESSENTIEEL BELANG.

Voor de ontwikkeling van de beleidsplannen waarvoor de Samenlevingsvisie de parapluvisie is, vinden wij de inbreng van kennis en ervaringen van inwoners van essentieel belang. Om de effectiviteit van die inbreng te verhogen, werken we met drie niveaus van inbreng en van invloed:

20

X. Titel

WE MONITOREN EN EVALUEREN ONS BELEID 21

We evalueren de Samenlevingsvisie voor het einde van de raadsperiode. Met de evaluatie verscherpen we ons beeld of we met de visie nog altijd de juiste focus aanbrengen. We evalueren de Samenlevingsvisie aan de hand van een aantal onderdelen: •

MET DE EVALUATIE VERSCHERPEN WE ONS BEELD OF WE MET DE VISIE NOG ALTIJD DE JUISTE FOCUS AANBRENGEN.

•

•

We evalueren welke impact het kompas en afwegingskader hebben gemaakt op het beleid van onze gemeente. We actualiseren het financiële beeld in onze factsheets van de vier leidende thema’s (zie hoofdstuk 2) om te zien hoe we bijdragen aan de thema’s met onze begroting. We kijken naar onze barometer: we volgen hoe het gaat met de samenleving op de leidende thema’s en actualiseren indicatoren in de factsheets. We beschrijven hoe onze samenleving zich ontwikkelt en verkennen welke nieuwe ontwikkelingen op ons afkomen.

Daarnaast monitoren we tussentijds de voortgang van ons beleid met indicatoren. Dat doen we in samenhang voor alle nieuwe beleidsplannen waarvan het zwaartepunt binnen de Samenlevingsvisie valt.

22

X. Titel

TOT SLOT: DE SAMENLEVINGSVISIE ALS BASIS VOOR BELEID EN UITVOERING 23

Deze visie is het kompas en een afwegingskader dat onze gemeente (raad, college en organisatie) richting geeft voor alle beleidsonderwerpen die te maken hebben met de samenleving. Hiermee bepalen we aan welke ambities we gaan werken én hoe we dat gaan doen. We zetten de volgende stappen in het gebruik van de Samenlevingsvisie.

DE WERKING VAN DE SAMENLEVINGSVISIE Voor de komende periode zien we twee lijnen: •

Het concretiseren van de aanpak: van visie naar aanpak In deze raadsperiode stelt de gemeenteraad de kaders vast voor in ieder geval de beleidsplannen voor jongeren, volwassenen, ouderen en leefbare en veilige wijken. Daarnaast vernieuwen we ons staand beleid waar dat nodig is. In de beleidsplannen leggen we onze ambities en doelen vast met de middelen die daaraan verbonden zijn.

•

Het binden van partners aan onze opgaven We werken samen met partners aan de maatschappelijke opgaven. Daarom maken we een strategische communicatieaanpak om het gedachtegoed van de Samenlevingsvisie uit te dragen. We willen partners aan ons verbinden door het gedachtegoed onderdeel te maken van een gezamenlijke aanpak.

MET DEZE VISIE BEPALEN WE AAN WELKE AMBITIES WE GAAN WERKEN ÉN HOE WE DAT GAAN DOEN.

24

X. Titel

BIJLAGEN BOEKJE

25

A.

DE BAROMETER VAN LANSINGERLAND

26

B.

FINANCIËLE PLAAT

27

C.

OVERZICHT VAN HET PROCES

Bijeenkomst gemeentelijke professionals

inspiratie bijeenkomsten

Godfrief Engbersen: Sociaal - economische ontwikkelingen

College dialogen

Bestaanszekerheid (Divosa)

Stakeholders bijeenkomst

2022

Jan Latten: Sociale geografie

College dialogen

2023

Stakeholders bijeenkomst

2021

2020

dialogen

Kansengelijkheid (Pharos) Gezondheid (Instituut Positieve gezondheid) Veiligheid & Leefbaarheid (Rigo)

Uitgangspunten notitie samenlevingsvisie

René Cuperus: “Atlas afgehaakt Nederland”

Erik Dannenberg: “ De winst van het sociaal domein”

28

D.

DE UITGANGSPUNTENNOTITIE

29

SAMENLEVINGSVISIE LANSINGERLAND | T22.06406 30