Presentatie verduurzaming bestaande bouw LSL.pdf

VERDUURZAMING BESTAANDE BOUW LANSINGERLAND Beeldvorming 17 november 2021 Arwen van der Gugten (gemeente - WTM) Rob Wijsman en Jeroen Boudestijn (gemeente)

Jan Al (Nieuwe Lansinger Stroom)

INHOUD • • • • •

Introductie: tijdsverloop en aanleiding Uit de praktijk: Nieuwe Lansinger Stroom Context: landelijke ontwikkelingen Context: regionaal perspectief Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland • • •

•

Proces tot nu toe Keuze verduurzaming Bleiswijk-Zuid Vervolgtraject

Interactief: uitgangspunten projectplan Bleiswijk-Zuid • •

Mogelijkheid om (technische) vragen te stellen Input leveren voor het projectplan (stellingen)

Introductie: tijdsverloop en aanleiding

•

2019: Klimaatakkoord • ‘in 2050 zijn 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen van het aardgas af’

•

2019: Transitievisie Warmte Lansingerland, • mogelijke alternatieven voor aardgas per wijk in kaart gebracht. 3 wijken als meest kansrijk geïdentificeerd (Havenbuurt, Bleiswijk-Zuid en Eilandenbuurt)

•

2019 – 2020: Duurzaamheidsvisie en Uitvoeringsagenda Lansingerland Duurzaam: • ‘in 2045 bijna alle bestaande woningen van het aardgas af en gehele gemeente in 2050 CO2-neutraal’

•

Sindsdien: uitgebreid vooronderzoek naar aardgasalternatieven, in samenwerking met stakeholders.

•

Vanaf nu : keuzes maken en toewerken naar uitvoering. ‘Aardgasvrij’ dekt de lading niet: ‘Verduurzaming bestaande bouw’

Uit de praktijk: Nieuwe Lansinger Stroom De rol van NLS in verduurzaming Lansingerland (algemeen) Inwoners helpen hun woning te verduurzamen: 

Energiewinkel: op weg helpen met informatie en voorbeelden



Energiecoach: mogelijkheden woning in kaart brengen



Buurtbesparen: buren verbinden om elkaar te inspireren

Projecten ontwikkelen voor collectieve energieopwekking: • Zonnedaken met burgerparticipanten (bijv. Zonnedak Persoon) • Windmolens (nog geen gerealiseerd)

Uit de praktijk: Nieuwe Lansinger Stroom De rol van NLS in verduurzaming Lansingerland (specifiek verduurzaming bestaande bouw) Lid van de projectgroep: • Meedenken in uitwerking van inhoudelijke oplossingen, inbreng uit landelijk kennisnetwerk energiecöoperaties • Opzetten burgerparticipatie, hoe aan vertrouwen bouwen, van gemeente naar de straat, bewoners mobiliseren • Ondersteuning invoering met energiecoaches en energiewinkel

Lid van de stuurgroep: • Doelstellingen en voortgang bewaken, inbreng ervaringen elders

Uit de praktijk: Nieuwe Lansinger Stroom Thema avonden in de energiewinkel Waar worstelen bewoners mee? 1.

Isoleren

2.

Zonnepanelen eigen dak

3.

Zonnepanelen collectief dak

4.

Warmtepompen

5.

Aardgasvrij

Interactief: Uitgangspunten projectplan Bleiswijk Zuid

VRAGEN?

Context: landelijke ontwikkelingen

• Landelijke discussie over woonlastenneutrale overstap naar aardgasvrij • Lang niet voor alle woningen is die stap nú woonlastenneutraal te maken • Aanvullende beleidsstrategie ontstaan die primair gericht is op CO2-reductie • Isolatiemaatregelen i.c.m inzet hybride warmtepomp • Gefaseerde aanpak a.d.h.v natuurlijke momenten • Ter ondersteuning wordt de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) substantieel uitgebreid voor hybride warmtepompen • Actueel: stijgende energieprijzen, energiearmoede, relatie met sociale huursector

Context: regionaal perspectief Algemeen •

Lansingerland heeft grootste glastuinbouwwarmtenet van Nederland: 280ha.

•

Doorontwikkeling door uitbreiding van warmtenet en bronnen: Geothermie, WarmtelinQ.

•

Toekomst: gecombineerd systeem voor glastuinbouw en geschikte wijken

WarmtelinQ •

Regionale transportleiding Rotterdam-Den Haag, mogelijk door naar Leiden

•

Gasunie ontwikkelt

•

Investeringsbeslissing WarmtelinQ op 8 november (gepland)

•

Inzet op aftakking Delft -> Pijnacker-Nootdorp -> Lansingerland

Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland PROCES TOT NU TOE • Structurele ondersteuning bottom-up initiatieven (gemeentebreed) • Gestructureerde samenwerking tussen gemeente Lansingerland, 3B Wonen, Nieuwe Lansinger Stroom en Stedin • Vooronderzoek naar haalbaar & betaalbare alternatieve warmteoplossingen voor de drie onderzoekswijken • Conclusies vooronderzoek: • Stap naar aardgasvrij voor Bleiswijk-Zuid en de Havenbuurt nog niet woonlastenneutraal • Verduurzaming bron Eilandenbuurt is komende jaren mogelijk en initiatief ligt bij Eneco. Wij zetten dit actief op de agenda bij Eneco.

Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland KEUZE VOOR VERDUURZAMING BLEISWIJK-ZUID (WIJKKARAKTERISTIEKEN) Bleiswijk-Zuid bestaat uit de volgende buurten: • • • •

De Bomenbuurt De Vogelbuurt De Oranjebuurt De Schildersbuurt (zuidelijk gedeelte)

Bleiswijk-Zuid bestaat uit: • • • • •

2597 208 2890 20% 2,4

woningen utiliteitsgebouwen woning equivalenten (WEQ’s) in warmtevraag woningcorporatiebezit personen per huishouden (gemiddeld)

De bouwjaren en energielabels variëren tussen vooroorlogse bouw (label F/G) & nieuwbouw (label A)

Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland KEUZE VOOR VERDUURZAMING BLEISWIJK-ZUID (ONDERBOUWING) •

Door de gemeenteraad vastgestelde uitgangspunten TVW zijn gebruikt voor keuzeproces

•

Draagvlak & betaalbaarheid gaan hand in hand

•

Vanwege onrendabele top voor de bewoners, betaalbaarheid & draagvlak onder druk

•

Landelijke trend van inzetten op besparing & CO2-reductie ook voor Lansingerland relevant. Meer draagvlak: besparen is minder ingrijpend en minder spannend

•

Vrijwel geen besparingspotentie Havenbuurt, wél voor Bleiswijk Zuid

•

Ook i.c.m recente gasvervangingsopgave, leereffect & opschalingsperspectief is starten met stapsgewijze aanpak Bleiswijk Zuid het meest logisch

Uitgangspunten TVW • Laagst maatschappelijke kosten & mix van alternatieven • Natuurlijke investeringsmomenten • Energie van bewoners & aansluiten bestaande energie-infrastructuren • Draagvlak onder bewoners & bedrijven & gemeenteraad • Projecten in drie kernen, starten nu in Bleiswijk • Accepteren tussentijdse oplossingen

Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland KEUZE VOOR VERDUURZAMING BLEISWIJK-ZUID (ONDERBOUWING) – Besparing door isolatie

Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland KEUZE VOOR VERDUURZAMING BLEISWIJK-ZUID (ONDERBOUWING) CO2-reductie Wijk

Havenbuurt

Bleiswijk-Zuid

Scenario

CO2 reductie t.o.v. gas

Totale CO2 reductie in Ton/Jr t.o.v. gas

Totale CO2 reductie in Kg/WEQ/Jr.

Warmtepomp elektrisch (50C).

82%

1163

1229

Hybride warmtepomp (70C)

35%

495

523

Hybride warmtepomp (70C – minimale isolatie)

42%

2922

1.071

Hybride warmtepomp (70C – incl. isolatie)

55%

3898

1.429

Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland KEUZE VOOR VERDUURZAMING BLEISWIJK-ZUID (AANPAK) • Starten in Bleiswijk Zuid met proces richting Wijkuitvoeringsplan: stapsgewijze aanpak, nadruk op besparing (CO2-reductie)

• Inzetten op verleiden en natuurlijke vervangingsmomenten • toegankelijke informatie en diverse maatregelpakketten • Bijvoorbeeld 2 isolatiemaatregelen & de overstap naar hybride warmtepompen

• Proeftuin Aardgasvrije Wijken aanvraag voor De Bomenbuurt & Vogelbuurt • Ivm afbakening derde ronde proeftuinen niet heel Bleiswijk Zuid • Focus op gebied met veel grondgebonden, vergelijkbare woningen

• Gunning PAW geen gegeven, we zetten in op aanpak zonder Rijksbijdrage • Valt de gunning wél: extra financiële slagkracht om grotere aanpak neer te zetten en een eventuele onrendabele top te compenseren

Verduurzaming bestaande wijken Lansingerland VERVOLGTRAJECT PLANVORMING Q2-Q3 2022 Plan van Aanpak • Processtappen om te komen tot een WUP • Communicatie & participatie

ACTIVITEITEN Q1-Q2 2022 Voorbereiden Plan van Aanpak • Input ophalen en informeren bewoners • Overleg met projectorganisatie

Q2-Q3 2023 Opstellen Wijkuitvoeringsplan • Beschrijven gebouwmaatregelen en financiering • Beschrijven benodigde aanpassing energieinfrastructuur • Beschrijven rolverdeling stakeholders • Tijdshorizon maatregelen

Q3 2022 – Q2 2023 Verzamelen input Wijkuitvoeringsplan • Bewonersbijeenkomsten • Gesprekken met ondernemers • Keuzes maken over gebouwmaatregelen, techniek, financiering & planning

Q4 2023 – n.t.b Uitvoeren WUP • Uitvoering gebouwmaatregelen door eigenaren • (Proces)ondersteuning door gemeente • Aanpassing energie-infrastructuur

Interactief: Uitgangspunten projectplan Bleiswijk Zuid

(TECHNISCHE) VRAGEN?

Interactief: Uitgangspunten projectplan Bleiswijk Zuid STELLINGEN

1. Communicatie en Participatieladder: Vanwege de impact voor individuele bewoners, is ‘co-productie’ de meest passende trede waarop de verdere planuitwerking tot stand komt. 2. Aanpak: In de huidige (beleids)context is het logisch om te kiezen voor een stapsgewijze aanpak voor Bleiswijk-Zuid, waarin besparing het tussendoel is en aardgasvrij het einddoel blijft. 3. Financiën: Het is niet de verantwoordelijkheid van een gemeente om financieel bij te dragen aan de verduurzaming van woningen.

EINDE