Presentatie Technische sessie wegcategorisering gemeenteraad Lansingerland

Technische sessie gemeenteraad Lansingerland Datum: 01-07-2026

Agenda ● Aanleiding vanuit gemeentelijk perspectief ● Inleiding wegcategorisering

● Effect categoriewijziging (op basis van data) ● Dilemma’s (voorbeeldstraten)

● Hoe verder?

Aanleiding vanuit gemeentelijk perspectief ●

Vigerende plan uit 2009 – niet meer actueel

●

Kader: Omgevingsvisie 2.0

●

Nieuwe wegcategorieën – invoering GOW30

●

Meer aandacht voor fiets dan ooit (STOMP)

●

Situationeel vs. integraal

●

College besluit – onderdeel van Omgevingsprogramma Mobiliteit. Raad geeft kaders (via commissiedebat)

●

Daarom nu de technische sessie

Voorstellen ●

●

DOK data: data- en consultancybedrijf gespecialiseerd in het leveren van ○ Data producten en modellen in bruikbare applicaties voor overheden ○ Advies op het gebied van verkeersveiligheid & mobiliteit Remco Smit Mobiliteitsadviseur ○ 2016 - 2018, adviseur verkeer, Rho adviseurs ○ 2018 - 2024, senior beleidsadviseur, Gemeente Rotterdam ○ 2024 - heden, co-owner DOK data & verkeersveiligheid

●

Kelvin Arbman Mobiliteitsadviseur ○ 2025 - heden, adviseur, DOK

Inleiding wegcategorisering Inhoudelijke uitgangs- en aandachtspunten

Wegcategorisering ● Doel: wegen zo inrichten dat hun functie en bijbehorende snelheidsregime voor verkeersdeelnemers duidelijk zijn

● Herkenbare wegen voor voorspelbaar gedrag (landelijke richtlijn Duurzaam Veilig)

● Wegen hebben een functie: ■

Stromen (verkeer): doelgericht verplaatsen in constante richting en relatief hoge snelheid.

■

Uitwisselen (verblijven): verzamelen, verdelen, draaien, stoppen, parkeren en kruisen van verkeer.

Verschillende wegtypes, afhankelijk van de functie ●

Erftoegangswegen: verblijfsfunctie ■

■ ●

30 km/u binnen de bebouwde kom (of 15 in geval van erf) 60 km/u buiten de bebouwde kom

Gebiedsontsluitingswegen: verkeers- en dubbele functie ■

■

30, 50, 70 km/u binnen de bebouwde kom 60, 80 km/u buiten de bebouwde kom

Verblijfsfunctie

Dubbele functie

Verkeersfunctie

Hoe wil Lansingerland met de GOW30/(GOW60) omgaan?

Minimale invoering

Maximale invoering Bandbreedte invoering GOW30

Leiden

Leiderdorp

Maatregelen Wijzigen wegcategorie is meer dan alleen het plaatsen van een bord.

●

■

Wegcategorie en het snelheidsregime moet (juridisch) logisch voortvloeien uit de ‘aard van de weg en zijn omgeving’ (RVV & BABW)

VS.

● ●

Kostenefficiënt Minder effectief

● ●

Kostenintensief Effectief

Effecten Openbaar Vervoer ●

Integrale blik belangrijk: meer 30 km/u draagt aantoonbaar bij aan meer lopen en fietsen (voor- en natransport OV)

●

Effect op OV-reistijd: ■ ■ ■

Haarlem: ±45 sec extra per buslijn, Rotterdam: max. ±1 min extra reistijd (vergelijkbaar met normale variatie). Amsterdam: praktijkmeting ±13 sec extra; betere en constantere doorstroming.

●

Uitgangspunt vervoersautoriteiten: meerkosten exploitatie bus door GOW 30 voor wegbeheerder, of compensatie elders op de lijn.

●

Effecten lijken te verschillen per stedelijkheidsgraad; hoe groter de huidige verkeersdrukte en -dynamiek des te minder effect.

●

Mitigatie mogelijk via OV-prioriteit (VRI’s), optimalisaties infrastructuur of sturing op het verkeersnetwerk

Effecten Hulpdiensten ●

Ambulance en politie: streefwaarde (90-95%) binnen 15 minuten ter plaatse

●

Brandweer binnen 8 minuten ter plaatse als streefwaarde ■

Indien hele bebouwde kom 30 km/u, 20% minder bestemmingen bereikbaar binnen 8 minuten.

●

Effecten lijken te verschillen per stedelijkheidsgraad; hoe groter de huidige verkeersdrukte en -dynamiek des te minder effect.

●

Hulpdiensten mogen de limiet met 40 km/u overschrijden, uitgezonderd zware brandweervoertuigen (max 20 km/u).

●

Analyse 50.000 ambulance- en brandweer ritten Amsterdam: mediane rijtijd exact gelijk als voor invoering 30 km/u.

Maatschappelijke effecten GOW30 ●

11% minder ongevallen in de gemeente Amsterdam op wegen die van 50 naar 30 zijn gegaan. ■ Netwerkeffecten (verschuiving verkeersstromen) zijn niet meegenomen

●

Effect snelheid: na invoering een snelheidsreductie van 2 tot 5,5 km/ (SWOV onderzoek eerste GOW30’s NL)

●

Bij een botssnelheid van 30 km/uur overleeft meer dan 95% van de voetgangers een botsing met een personenauto; bij een botssnelheid van 50 km/uur is dat ongeveer 85% en is de letselernst zeer ernstig

●

Snelheidsreductie van 20 km/u zorgt voor een afname geluidsbelasting van 3 tot 5 dB(A). Dit effect is vergelijkbaar aan een halvering van het verkeer. Dus zowel voor 50 > 30 km/u als 80 > 60 km/u

●

Invoering 30 km/u past bij een aantrekkelijk woonklimaat

Belangen van bewoners: Wijkprikker verkeersveiligheid (dec. 2023)

Wegcategorisering kent dus verschillende perspectieven

Effect categoriewijziging ●

Voorlopige resultaten op basis van een eerste datagedreven analyse. Er heeft nog geen integrale beleidsmatige en bestuurlijke afweging plaatsgevonden

Categorisering toepassen

Bepalen van de functie op basis van data ●

De functie van een weg wordt bepaald door functiecriteria

●

Bij de functiecriteria focussen we op het gebruik en omgeving van de weg ○ Gebruik: hoe druk is de weg? Door wie wordt het gebruikt? ○ Omgeving: in welke omgeving ligt de weg?

●

We kijken niet naar de inrichting van de weg want die volgt idealiter uit de functie.

Gebruik

Omgeving

● Intensiteit motorvoertuigen

● Bebouwingsdichtheid

● Snelheid (V85)

● Scholen aanwezig binnen 200m

● Intensiteit OV

● Bodemgebruik

Functie van de weg - hoe wordt dit uitgedrukt?

0

●

Voor ieder wegvak wordt de verkeersfunctie berekend ○ Uitgedrukt met een getal tussen 0 (verblijfsfunctie) en 1 (verkeersfunctie)

●

Wegen met een dubbele functie (kenmerken van zowel verblijfs- als verkeersfunctie) hebben een waarde rondom 0.5 (0.4 - 0.6)

0.2

0.4

0.6

0.8

1

Functiekaart ●

‘ ‘verkeersfunctie’ hebbGele’ straten met een dubbele functie zijn hoofdzakelijk straten met ‘veranderpotentieel’

●

Er zijn enkele straten die ondanks een huidige snelheid van 30 km/u, een en

Wegcategoriseringsplan ●

Toekomstig (berekend, concept)

●

Straten met een ‘dubbele’ functie krijgen datagestuurd automatisch een snelheid van 30 km/u binnen de bebouwde kom ○ ○

●

Veelal huidige 50 km/u wegen Enkele ETW30 wegen die naar GOW30 gaan

Straten met een ‘dubbele’ functie krijgen datagestuurd automatisch een snelheid van 60 km/u buiten de bebouwde kom ○ ○

Veelal huidige 60 km/u wegen met een dubbele functie. Slechts één 80 km/u weg met een dubbele functie.

Dilemma’s ●

Voorbeeldstraten zijn straten waar vanuit bewoners en politiek vragen leven

●

We behandelen de straten om beter te begrijpen welke dilemma’s erachter schuilgaan

Aandachtsstraten - aspecten om rekening mee te houden Huidige weginrichting

Gebruik

Risico’s verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Oplossingsrichtingen

Stationssingel ●

●

Functiescore: 0.35 - (verblijfsfunctie)* Huidige inrichting: GOW50: voldoet aan minimale profiel CROW (deels 30 km/uschoolzone)

Gebruik: Intensiteit: 4.000 - 6.000 mvt/etm | snelheid (V85) = 51.8 km/u ●

Risico’s verkeersveiligheid: ○ ○

○ ○

Haaksparkeervakken (!), (Risicovolle) fietsoversteekbewegingen (ongefaseerd) Scholieren Slechts 1 geregistreerd (materieel) ongeval in afgelopen 5 jaar

Leefbaarheid: Er zijn veel wijkprikkermeldingen over onveiligheid als gevolg van hard rijdende auto’s, wat gevaar oplevert voor voetgangers en fietsers.

Stationssingel ●

Overwegingen ○

Kan deze weg naar GOW30? ■ ■ ■ ■

○

(Haaks)parkeren sluit aan bij een snelheid van 30 km/u Veel in- en uitvoegend verkeer zijwegen sluit aan bij 30 km/u Logica: deel is nu al een 30 km/u schoolzone Kostenefficiënt (met relatief weinig maatregelen) geloofwaardig 30 km/u te maken vanwege huidige wegbeeld.

Moet deze weg 50 km/u blijven? ■ ■ ■ ■

Huidige vrijliggende fietspaden sluiten aan bij GOW50 Haaksparkeren hoort niet bij GOW50, opheffen resulteert in parkeerproblemen Buslijn 174 (geen effect OV) Verbeteren oversteekplekken (fiets- en voetgangers)

Jacob Marislaan ●

Functiescore: 0.65 - 0.75 (verkeersfunctie) Huidige inrichting: GOW50: voldoet aan minimale profiel CROW

●

Gebruik: Matige intensiteit (5.000 - 6.000 mvt/etm), snelheid 59 km/u

●

●

Risico’s verkeersveiligheid: ○ ○

○

Geen gescheiden rijrichting, (Risicovolle) fietsoversteekbewegingen 3 ongevallen 10 jaar, incl. 2 fietserletselongevallen

Leefbaarheid Woningen beide zijden, randweg. Meerdere wijkprikkers; onveiligheid voor voetgangers, gebrek aan oversteekplekken

Jacob Marislaan ●

Overwegingen: ○

Kan deze weg naar GOW30? ■ ■

■

Verbetering voor fiets- en voetgangersoversteken veiliger in- en uitvoegen naar 9 aangrenzende woonerven aan de noordkant Geloofwaardigheidsopgave: het vrijliggende wegprofiel, deels voorzien van een parallelweg, nodigt uit tot hogere snelheden dan 30 km/u.

●

○

Ingrijpendere fysieke maatregelen nodig om geloofwaardig 30 km/u in te voeren.

Moet deze weg 50 km/u blijven? ■ ■ ■ ■

Buslijn 173 (geen effect voor OV) Belangrijke hulpdienstenroute (noordkant Bergschenhoek) blijft 50 km/u Aanliggende woonstraat heeft reeds een parallelweg (reeds 30 km/u) Opheffen drempels, past niet bij 50 km/u automobilisten klagen over comfort en veiligheid (wijkprikker)

Bergweg Noord ●

Functiescore: ~ 0.50 (dubbele functie) Huidige inrichting: GOW50: Voldoet niet aan het minimale profiel CROW

●

Gebruik: Matige intensiteit (4.000 - 5.000 mvt/etm), aanzienlijke fietsstroom (1.500 - 2.000

●

fiets/etm) snelheid 51-53 km/u

Risico’s verkeersveiligheid:

●

○ ○ ○ ○

○ ○

●

Geen fietsvoorziening, Parallel parkeervoorziening, Geen gescheiden rijrichting, Meerdere ongevallen in 10 jaar, incl. 5 (brom)fietser- letselongevallen, Schoolfietsroutes OV-route (halteert op rijbaan)

Leefbaarheid: wijkprikker meldingen over onveiligheid voor voetgangers, fietsers en hard rijdende voertuigen. Snelheid 50 wordt als te hoog ervaren.

Bergweg Noord ●

Overwegingen ○

Kan deze weg naar GOW30 ■ ■ ■ ■

○

Snelheid 30 km/u past bij vele erfaansluitingen (woongebied) Breedte rijbaan past bij 30 km/u Fietsers op rijbaan past bij 30 km/u, bij voorkeur wel met fiets(suggestie)strook. Snelheidsremmers en fietsstroken nodig om naar 30 km/u te gaan, vraagt om een financiële investering over de volle lengte van het wegvak.

Moet deze weg 50 km/u blijven? ■ ■ ■ ■

Bus 174 (geen effect OV) Hulpdienstenroute van en naar N209/N472 naar winkelcentrum Bergschenhoek. Leefbaarheids- en verkeersveiligheidsproblemen langzaam verkeer/omwonenden blijven bestaan Belangrijke ‘radiaal’ ter ontsluiting Bergschenhoek richting N209/A16 (belangrijk voor bereikbaarheid?)

Lijsterlaan

●

●

Functiescore: 0.55 - 0.70 (dubbel/verkeersfunctie) Huidige inrichting: GOW50 (met 30 km/u-snelheidslimiet) - voldoet niet aan CROW-richtlijnen

●

Gebruik: Matige intensiteit (3.000 - 5.000 mvt/etm), snelheid 45 km/u, grote fietsersstroom (2.500 fiets/etm)

●

Risico’s verkeersveiligheid: ○ ○ ○ ○

○

●

Fietsers op rijbaan (fietsstrook) Geen gescheiden rijrichting, Te brede rijloper Parallel parkeervoorziening langs fietsvoorziening OV halteert op rijbaan

Leefbaarheid: wijkprikker meldingen gaan over conflicten tussen hard rijdende auto’s en fietsers uit zijstraten

Lijsterlaan ●

Overwegingen ○

Kan deze weg naar GOW30 ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

○

Past bij wijkontsluitende functie Past bij fietsers op de rijbaan (fietsstroken verbreden) Past meer bij huidige verkeersintensiteiten (relatief drukke 30 km/u weg) Past meer bij huidige rijsnelheden van > 40 km/u (V85) Past bij huidige langsparkeervoorzieningen Past niet bij gelijkwaardige kruispunten (GOW30 = voorrangsweg). Past beter bij doorstroming buslijn 173 Omvormen Lijsterlaan naar voorrangswegen en verbreden fietsstroken vraagt om financiële investering.

Moet deze weg ETW30 blijven ■ ■ ■

Past bij huidige inrichting met kruispuntplateaus Past bij huidige inrichting met gelijkwaardige kruispunten Creëert schijnveiligheid; rijsnelheden te hoog voor 30 km/u terwijl er gelijkwaardige kruispunten zijn, voetgangers en fietsers kunnen en mogen overal oversteken.

Noordeindseweg ●

Functiescore: N: 0.70 (verkeersfunctie) [Z: 0.20 - 0.45 (verblijfsfunctie)] Huidige inrichting: GOW50: voldoet aan minimale profiel CROW

●

Gebruik: Matige intensiteit (6.000 - 7.000 mvt/etm), snelheid 65 km/u (!), aanzienlijke

●

fietsersstroom (ca. 1.500 fiets/etm)

Risico’s verkeersveiligheid:

●

○ ○ ○ ○ ○

●

Geen gescheiden rijrichting, (Risicovolle) fietsoversteekbewegingen (ongefaseerd) Fietspad in obstakelvrije afstand Erfaansluitingen 6 fietsongevallen in 10 jaar, incl. 3 fietser-letselongevallen

Leefbaarheid: meldingen wijkprikker: er wordt te hard gereden, oversteken voor fiet en voetganger moeilijk, geparkeerde auto’s op fietspad.

Noordeindseweg ●

Overwegingen: ○

kan deze weg naar GOW30 ■ ■ ■ ■ ■

○

Erfaansluitingen/woonpercelen direct aan de weg, 30 km/u passende snelheid Relatief smal wegprofiel Weliswaar vrijliggend fietspad maar wel direct aan de weg Langsparkeren aan de weg Vraagt om forse (financiële) wegaanpassingen om geloofwaardig 30 km/u in te voeren (onderbreken rechtstanden, aanleggen snelheidsremmers).

Moet deze weg 50 km/u blijven? ■ ■ ■

Relatief ‘open’ wegbeeld, past vanuit geloofwaardigheid meer bij 50 km/u i.p.v. 30 km/u Bus 174 (geen effect OV) Snelheidsremmende maatregelen treffen om hoge gemeten snelheid en klachten van bewoners tegen te gaan

Groendalseweg

●

Functiescore: 0.50 (dubbele functie) Huidige inrichting: GOW80 - voldoet niet aan standaardprofiel CROW-richtlijnen

●

Gebruik: Lage intensiteit (3.500 mvt/etm), snelheid 82 km/u, kleine fietsersstroom

●

(750 fiets/etm)

●

Risico’s verkeersveiligheid: ○

○ ○ ○ ○

●

Geen gescheiden rijrichting Bomen in obstakelvrije afstand Erfaansluitingen Logistiek verkeer 7 ongevallen afgelopen 5 jaar

Leefbaarheid: Aangrenzende woningen en bedrijven, geen wijkprikkers

Groendalseweg ○

Kan deze weg naar GOW60 ■ ■ ■ ■ ■ ■

○

Erfaansluitingen/woonpercelen direct aan de weg, 60 km/u passende snelheid > vergroot leefbaarheid en verkeersveiligheid Relatief lage verkeersintensiteit past beter bij GOW60 Obstakelvrije zone 80 (6 m) voldoet niet, 60 (2.5 m) gedeeltelijk Voorkomt sluipverkeer N209/Zoetermeer (corridor Zoetermeer Bleiswijk). Geen belangrijke hulpdienstenroute vanuit netwerk bezien Kan kostenefficiënt, markeringen aanpassen, wegbeeld nodigt in de basis uit tot lagere snelheden

Moet deze weg 80 km/u blijven? ■

■

Relatief ‘open’ wegbeeld, past vanuit geloofwaardigheid meer bij 50 km/u i.p.v. 30 km/u Bus 170 (geen effect OV)

Hoe nu verder Voorlopige resultaten op basis van een eerste analyse

Hoe nu verder?

Resultaat DOK is basis omgevingsprogramma Mobiliteit Ook basis om vervolgens over te participeren i.h.k.v. het omgevingsprogramma.

Vragenronde Gesprek