Presentatie Kaderbrief 2025 Beeldvorming

Kaderbrief 2025

13 juni 2024 Team Financiën 1

Doelstelling

Technische beeldvorming voor de raad over het voorlopige beeld van de Kaderbrief 2025

2

Kaderbrief 2025 (1) •

Kaderbrief i.p.v. Kadernota, net als voor 2024

•

Beleidsarm: financieel meerjarenbeeld en kaderscheppend voor begroting

•

Verwerking autonome ontwikkelingen en actualisaties

•

Kaderbrief is tussenstand, saldo is niet in beton gegoten

•

Vaststellen uitgangspunten Meerjarenbegroting 2025-2028 3

Algemene trends en ontwikkelingen •

Lagere inwonergroei dan eerder verwacht vanaf 2026

Aantal inwoners per 1 januari Inwoners vorige bevolkingsprognose Inwoners nieuwe bevolkingsprognose Verschil

•

2024 65.400 65.579 179

2025 65.950 66.000 50

2026 68.200 67.500 -700

2027 71.000 69.100 -1.900

2028 73.900 71.800 -2.100

Inflatie heeft nog steeds veel invloed op de budgetten

4

Belangrijkste voorgestelde uitgangspunten Kaderbrief 2025 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Structureel sluitende begroting 2025 Bevolkingsprognose toepassen op opbrengsten en kosten Indexeren voor loon- en prijsontwikkeling (inflatie) Indexeren van belastingen en heffingen Rente op aan te trekken financiering op 4% Capaciteit volgt beleid, groei en (wettelijke) taak Overhead doorbelasten aan kredieten in MIP

5

Meerjarenbeeld Kaderbrief 2025 na doorrekening uitgangspunten Financieel meerjarenbeeld 2025-2028 Baseline beginsaldi Structureel begrotingssaldo na Slotwijziging Bijstelling algemene uitkering Totaal bovenstaande posten (A) Autonome ontwikkelingen (zie hoofdstuk 4 in T24.02624) OZB, leges en heffingen Meicirculaire Capaciteit Actualisaties projecten en MJOP Overige ontwikkelingen Totaal bovenstaande posten (B) Totaal (A+B)

2025 -1.098 2.212 1.114 -9.608 903 PM -496 11 670 -8.521 -7.407

2026

Bedragen x € 1.000 2027 2028

-11.016 5.791 -5.225 -9.177 1.027 PM -234 11 561 -7.812 -13.037

-11.448 5.492 -5.956 -9.205 1.164 PM 54 11 918 -7.058 -13.014

-12.217 8.203 -4.014 -7.878 1.302 PM -1.123 11 917 -6.771 -10.785 6

Belangrijkste oorzaken voorlopig tekort •

Begroting voor Jeugd (lokaal en GRJR) stijgt met € 4,3 mln. Scherpere prognose volgt richting Begroting o.b.v. realisatiecijfers Q1 en Q2 2024.

•

Inflatie is een grote kostenpost die slechts gedeeltelijk door het Gemeentefonds gedekt wordt

•

Als gevolg van de inflatie, verwachten we ook voor de CAO 2025 een loonstijging

•

In 2025 (extra) nadeel circa € 1,9 mln als gevolg van door Rijk naar voren halen gewijzigde systeem AU, per saldo wel toename AU in 2025 7

Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen 4.1.1. Indexaties (excl. GRJR; incl. verdeelsleutel RR) 4.1.2. GRJR 4.2. Stelpost ontwikkeling CAO 2025 4.3.1. Bijstelling Participatie 4.3.2. Bijstelling GGD 4.3.3. Bijstelling Jeugd lokaal 4.3.4. Bijstelling WMO 4.4. Bijstelling budgetten bestaande taken 4.4.1. Bijstelling budget Wet Garantiebanen 4.4.2. Bijstelling budget WGA-risicodrager 4.4.3. Bijstelling budget onderwijs 4.4.4. Bijstelling budget Optisport 4.4.5. Bijstelling budgetten informatievoorziening 4.4.6. Bijstelling budget asielopvang 4.5. Nieuwe wettelijke taken 4.6. Bijstelling dividend nutsbedrijven Totaal

2025 -2.125 -1.903 -2.560 -95 63 -2.349 -377 -298 -150 -105 -237 -101 -190 -222 -148 1.187 -9.608

2026 -2.000 -1.903 -2.560 93 63 -2.325 -362 -478 -150 -110 -237 -101 -190 -222 -148 1.453 -9.177

Bedragen x € 1.000 2027 2028 -1.861 -1.872 -1.903 -1.903 -2.560 -2.560 -163 -161 63 63 -2.385 -2.445 -246 -646 -710 -368 -150 -150 -116 -122 -237 -237 -101 -101 -190 -190 -222 -222 -148 -188 1.723 3.223 -9.205 -7.878

8

Onzekerheden Post gebaseerd op aanname

Huidige

1% staat gelijk aan (circa)*:

aanname Indexatie materiële budgetten

4%

Indexatie Subsidies

5%

€ 166.000

Indexatie Wmo en Jeugd Lokaal

2,8%-5%

Indexatie lasten Openbare Ruimte

7,2%

€ 148.000

CAO 2025

5,3%

€ 483.000

Indexatie Gemeenschappelijke

6,8%

Regelingen (GR), regio Rijnmond GRJR en Jeugd

Stijging van € 4,3 mln.

Indexatie OZB-opbrengsten (woningen)

4%

€ 99.000

Indexatie OZB-opbrengsten (niet-

4%

€ 116.000; Impact OZB-stijging voor

woningen)

huishouden met gemiddelde woningwaarde in Lansingerland: 1% stijging komt overeen met € 4 per jaar

Derving OZB-inkomsten niet-woningen

3%

€ 124.000

Stelpost Financiering

€ 40 mln. 10

€400.000 aan rentelasten, of bij 4% rente is €

jaar vast

1 mln. lening gelijk aan ca.

tegen 4%

€ 40.000 aan rentelasten

Meicirculaire

PM

€ 985.000

Stelpost onvoorzien

€ 8.000

€ 80

Aantal inwoners

Groei van ca. 1000 extra of juist minder inwoners, 400 inwoners betekent circa € 555.000 meer of minder in 2024

uitkering uit het gemeentefonds

9

Onzekerheden: mogelijke mee- en tegenvallers •

Sociaal Domein: uitgangspunt is realistisch ramen. Het onderdeel Jeugd (GRJR en lokaal) wordt nog verder onderzocht.

• • •

Herijking OZB: actualisatie volgt na juni-ramingen SVHW.

•

Actualisaties nog gaande voor:

Herijking overige leges en heffingen; actualisatie nog gaande. Doorbelasting overhead aan Meerjaren Investeringsplan (MIP): definitieve doorrekening volgt.

• • •

•

Meerjaren Investeringsplan (MIP). Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2023 Actualisatie Anterieure overeenkomsten (AOK’s)

Stelpost BTW Compensatiefonds: rekening houdend met een dekking van 100% (€ 1.483.000). 10

Uitdaging Begroting 2025-2028 is groot •

Het saldo van de kaderbrief is alleen richtinggevend en bevat nog veel onzekerheden

•

Wederom een significante financiële opgave

•

De ‘ravijnjaren’ komen dichterbij

•

Alle gemeentes zitten in deze situatie

•

Meicirculaire zal het tekort niet oplossen

•

Er zullen ingrijpende keuzes gemaakt moeten worden

•

Afgelopen jaren zijn er al pijnlijke maatregelen ingezet

11

VNG Begrotingsadvies •

Advies luidt: •

Reële Meerjarenbegroting 2025-2028

•

Breng benodigde maatregelen in beeld

•

Voer maatregelen voor 2026 en verder nog niet in

•

Middels uitgangspunten en gereedschapskist geeft het college hier gehoor aan

•

Geen aanvullende maatregelen voor 2026-2028 (bovenop maatregelen 2025)

•

Gemeenten kunnen stijgende kosten, m.n. binnen Sociaal Domein, niet voor eigen rekening blijven nemen. Zou leiden tot afbreuk lokale samenleving

•

Rijk moet verantwoordelijkheid nemen en ravijnjaar oplossen

12

Vervolgproces: Hoe nu verder? (1) Kaderbrief: •

De Raad wordt bij de Kaderbrief uitgenodigd om richtingen aan te dragen voor Begroting 2025-2028

•

Advies om voorkeuren aan te geven, maar nog geen oplossingsrichtingen uit te sluiten. Uiteindelijk is dit uiteraard aan de Raad.

•

Meicirculaire 2024 wordt geduid in een raadsinformatiebrief; volgt voor bespreking Kaderbrief in gezamenlijke Commissie AB

13

Vervolgproces: Hoe nu verder? (2) Begroting: •

Gereedschapskist wordt gevuld met begrotingsknoppen

•

Hierbij wordt o.a. gebruik gemaakt van het onderzoek door Cebeon/Rijnconsult

•

Begrotingsposten worden waar nodig bijgesteld, o.a.:

•

•

Geactualiseerde informatie verwerken(o.a. actualisatie MPG en MIP en bijstelling raming GRJR)

•

Onzekerheden in begrotingsposten uitharden

•

Begrotingsposten finetunen d.m.v. Zero-Based-Budgetting

Er wordt rekening gehouden met impact hoofdlijnenakkoord

14

Vervolgproces: Hoe nu verder? (3) Begroting: •

College maakt, op basis van het bovenstaande, een integrale afweging tussen maatregelen en intensiveringen, om te komen tot een structureel sluitende begroting.

•

Bij het aanlevering van de Begroting zal de raad de totale gereedschapskist ontvangen, met daarbij de afweging van het College

15

Vervolg proces Kaderbrief: • 19 juni Commissie AB • 4 juli Raadsbehandeling •

Parallel raadsinformatiebrief Meicirculaire 2024 (op 19 juni beschikbaar voor Commissie AB)

Begroting 2025-2028: • 4 oktober beeldvormende avond (tafeltjesavond) • 23 oktober Commissie AB • 11 november Raadsbehandeling

16

Dank jullie wel voor jullie aandacht! Zijn er nog vragen?

17