Presentatie beeldvorming over externe studie naar verschillende vormen van bewaking bij fietsenstallingen

Advies Bewaakte Fietsenstallingen Beeldvorming gemeenteraad boercroon.nl

Frank van de Wolde & Mark van Kesteren Amsterdam, 7 juni 2024

Agenda Achtergrond & Opdracht Samenvatting van de opties Hoe doen andere gemeenten het? Welke visies zijn er op het vraagstuk? Algemene Aanbevelingen & Onderbouwing per locatie

boercroon.nl

v

Achtergrond & Opdracht

Tabel 1 – lijst interviews

De Gemeente Lansingerland heeft Boer & Croon gevraagd om voor 4 locaties een analyse te maken van de opties om fietsdiefstal tegen te gaan:

• • • •

Metrostation Rodenrijs Metrostation Berkel Westpolder Station Lansingerland-Zoetermeer Casa Cadanza

De bevindingen van deze opdracht zijn samengevat in een rapport. Deze presentatie is een beknopte samenvatting van dat rapport. Het rapport is tot stand gekomen op basis van interviews met stakeholders en experts en het raadplegen van diverse rapporten en documentatie. We hebben eerst de locaties onderzocht. Daarna hebben we de verschillende technische opties en mogelijkheden voor toezicht in kaart gebracht. Vervolgens hebben we deze opties op basis van de criteria: i) doelmatigheid, ii) Financiële gevolgen, iii) Personele gevolgen, iv) Juridische gevolgen en v) Technische haalbaarheid onderzocht. Tegelijkertijd hebben we gesproken met de betrokken experts van andere gemeenten om te leren van hun ervaringen daarvan. Op basis van dit geheel en de bestaande kaders van de gemeente Lansingerland hebben we een aanbeveling opgesteld. We hebben onze analyse van de vier locaties en de gedetailleerde uitwerking van de verschillende opties buiten deze presentatie gehouden. Tabel 2 – Ontwikkeling aangiften van fietsdiefstal per jaar gemeente Lansingerland (Bron: CBS)

Jaar Aantal

2010 240

boercroon.nl

2011 225

2012 230

2013 185

2014 175

2015 235

2016 290

2017 195

2018 175

2019 195

2020 165

2021 155

v 3

2022 175

2023 260

Rol

Organisatie

Directeur Relaties Dorpscoördinator Berkel en Rodenrijs Teamleider Bestuur fietsersbond Bergschenhoek Projectleider cultuurhuis Sociaal Domein Exploitatie Thema aanvoerder mobiliteit Financieel adviseur Personeelszaken Veiligheid Wethouder Mobiliteit Adviseur mobiliteit Adviseur (Fiets)Parkeermanagement Productmanager Fietsparkeren Asset beheerder/Toezichthouder Concessiemanager Beleidsadviseur Verkeer ketenmobiliteit Planontwikkeling NS Stations Projectleider stations Adviseur Netwerkontwikkeling Directeur

Biesieklette Buurttoezicht Lansingerland De Binnenbaan Fietsersbond Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Lansingerland Gemeente Leiden Gemeente Rotterdam Gemeente Zoetermeer MRDH MRDH NS ProRail RET U-Stal

Samenvatting van de opties Mate van toezicht

Fysieke maatregelen (afsluiting)

boercroon.nl

Hoe doen andere gemeenten het? Variabelen Kerngegevens per Gemeente

Fietsendiefstal in 2023 (aangiftecijfers) Fietsenstallingen in de gemeente met substantiële beveiligingsinterventies Jaarlijkse exploitatielasten bewaakte fietsenstallingen (Grove schatting)

Highlights interventies

• 671.000 inwoners • 130.000 inwoners • 128.000 inwoners • 66.000 inwoners • 6 NS stations • 2 NS stations • 2 NS stations • 1 NS stations • 5 Metrolijnen (34 metrostations) • 0 Metrolijnen • 0 Metrolijn • 1 Metrolijn (2 metrostations) • 11 Tramlijnen • 0 Tramlijnen • 2 Tramlijnen (Lightrail) • 1 Tramlijn (Lightrail) • 4755 gestolen fietsen • 1160 gestolen fietsen • 340 gestolen fietsen • 260 gestolen fietsen • 0,0071 per inwoner • 0,0089 per inwoner • 0,0026 per inwoner • 0,0039 per inwoner • 8 stallingen, waarvan: • 5 stallingen, waarvan: • 5 stallingen, waarvan: • 1 stalling, waarvan: o 5 OV-knooppunten (8000 instappers o 3 OV-knooppunten (2200 instappers o 2 OV-Knooppunten (ca. 2000 o 1 OV-Knooppunt (ca. 1500 per dag tot 75.000 instappers per dag) per dag tot 60.000 instappers per dag) instappers per dag) instappers) o 3 Stadslocaties o 2 Stadslocaties o 3 Stadslocaties o 0 Stadlocaties • Kleinere stalling €300.000,- tot • Leiden heeft een ruim budget om op • €900.000,- (structurele begroting, • €200.000,- (structurele begroting) • €350.000,- per jaar (incl. personeel & veel verschillende locaties zowel enkel personele kosten) • Geen indicatie per stalling onderhoud) bemensing als andere • Kosten per stalling variëren wegen • Grotere stalling €500.000,- tot veiligheidsmaatregelen te nemen. Wij verschillende manuren en €700.000,- per jaar (incl.

personeel & hebben geen inzicht kunnen krijgen in openingstijden. onderhoud) de daadwerkelijke kosten. • Fulltime bemensing of gedeeltelijke • Exploitatie verdeeld over NS, ProRail • Beheer is op alle locaties in beheer • Beheer was in de handen van bemensing in eigen dienst en gemeente. Geen eenduidigheid. bij de gemeente. De bemenste gemeente en de exploitatie was exploitatie uitbesteed aan U-Stal (als uitbesteed bij Biesieklette. • Passief cameratoezicht • Bemenste stallingen; geen poortjes. “Z-stal”), waarbij gewerkt wordt met barcodes. Dit is het meest • Slimme camerasystemen worden • Passief cameratoezicht waterdichte systeem ter voorkoming ingezet om data te verzamelen over • Camera’s worden gebruikt om van diefstal. gebruik. zwerffietsen te registreren. • Passief cameratoezicht • Soms sprake van een uitbater die een oogje in het zeil houdt (zoals fietsenmaker).

boercroon.nl 5

Welke visies zijn er op het vraagstuk? Wat voor vraagstuk is het? Mobiliteit (criteria): o Stimuleren openbaar vervoer o Goede infrastructuur o Gebruikersgemak o Sociale veiligheid Veiligheid (criteria): o Aanpakken van overlast o Opsporen van fietsendieven o (Sociale) veiligheid Sociaal beleid (criteria): o Creëren van werkgelegenheid o Creëren van creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkplekken o Geschikte arbeidsplek creëren Maatschappelijke kosten-baten analyse: hou rekening met al deze elementen.

boercroon.nl

Wie is probleem-eigenaar? • Gemeente: de gemeenteraad geeft aan dat gemeente een rol heeft • MRDH: als vraagstuk onderdeel is van breder regionaal mobiliteitsvraagstuk, bijvoorbeeld voor last-mile oplossingen, dan heeft de MRDH ook een verantwoordelijkheid en is zij een logische (mede-)eigenaar voor het verzorgen van mobiliteits-gerelateerde voorzieningen rondom de OV-punten. • RET: zoals de ProRail en de NS stallingen en OV-fietsen verzorgen, zou de RET ook een rol kunnen spelen bij het bewaken van de fietsen van haar reizigers • Gebruiker: de gemeente zou de kosten van eventuele aanvullende maatregelen kunnen verrekenen met gebruikers

Algemene Adviezen

Acteer proportioneel • Wees reëel over de orde van grote van het probleem • Maar: maatschappelijke kosten van fietsdiefstal zijn groter dan alleen de kosten van de gestolen fiets en schade slachtoffer

MRDH-subsidie • 50% van kapitaalinvesteringen in bijvoorbeeld fysieke maatregelen rondom OV-locaties is subsidiabel

boercroon.nl

Pak weesfietsen aan • De algemene netheid van een stalling heeft veel impact op stallingsgedrag en daardoor ook op de eenvoud waarop fietsen gestolen kunnen worden

Effectieve maatregelen • Het (kunnen) vastzetten van fietsen aan de “vaste wereld” is een van de meest effectieve maatregelen bij het bestrijden van fietsendiefstal.

Aanbevelingen per locatie Rodenrijs

• Metro- & bus-knooppunt • Ca. 3500 instappers per dag • 57 gestolen fietsen in ‘23

Berkel Westpolder

• • • •

Lansingerland - Zoetermeer

• Trein-, lightrail- & bus-knooppunt • Ca. 2000 instappers per dag

Metro- & bus-knooppunt Ca. 2500 instappers per dag 37 gestolen fietsen in ’23 Voormalige service van Biesieklette

Casa Cadanza

• Locatie in aanbouw • Fietskelder t.b.v. ca. 400 fietsen onder locatie voorzien

Aanbevelingen m.b.t. Mate van Toezicht & Fysieke maatregelen Een gezamenlijke ploeg voor beide locaties (Tussentijds beheer / Continu Beheer)

Passief Cameratoezicht Verhogen # Fietskluizen

Inrichten Zelfservice Stalling bij beide locaties

Kosten gerelateerd aan maatregelen: Investeringskosten +/- €220.000,- | Exploitatiekosten: +/- €190.000,- per jaar

boercroon.nl

v 8

Plaatsen camera’s & scherm

Onderbouwing aanbevelingen per locatie Waarom een Zelf-Service Fietsenstalling (ZSF) bij Rodenrijs & Berkel Westpolder? • Een ZSF biedt meer veiligheid en controle op de entree van fietsenstallingen • In combinatie met bemensing biedt een ZSF een hoge vorm van toegangscontrole • Doorzichtige ZSF fietspoortjes zijn het meest geschikt voor het creëren van een overzichtelijke en veilige uitstraling van de entree van de fietsenstalling • Bij de bouw van de nieuwe fietsenstalling bij metrostation Berkel Westpolder kunnen de ZSF fietsenpoortjes direct geïnstalleerd worden

Waarom een gedeelde ploeg bij Rodenrijs & Berkel Westpolder? • Bemensing is de meest effectieve manier van beveiliging en creëert een hoger gevoel van sociale veiligheid • 24/7 bemensing van de vier locaties is gezien de kosten en de omvang van het probleem in onze ogen niet proportioneel. Met een gedeelde ploeg kunnen beide metrolocaties voorzien worden van toezicht en service voor het budget van een enkele locatie • Als onderdeel van de service kan dit personeel ook helpen bij het opruimen van wrakken & Weesfietsen

Waarom passief cameratoezicht bij alle locaties? • Na incidenten kan passief cameratoezicht worden gebruikt om fietsendieven op te sporen. • De aanwezigheid van camera’s verhogen het gevoel van veiligheid in de stallingen. • Actief cameratoezicht heeft beperkte toegevoegde waarde vergeleken met passief cameratoezicht door – in de praktijk – relatief slechte opvolging direct na een incident, zeker in verhouding tot de extra kosten die gepaard gaan met actief cameratoezicht

boercroon.nl