Presentatie beeldvormende avond Omgevingswet 25 mei 2022.pdf

Bindend adviesrecht, delegatie, verplichte participatie, plan van aanpak omgevingsplan & handhavingsbeleid Beeldvormende avond 25 mei 2022

(Terug)lezen ter voorbereiding •

Handreiking Adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen van het Omgevingsplan (VNG)

•

Factsheet Behandelen van initiatieven tijdens de overgangsfase: Wijzigen of afwijken van het omgevingsplan? (VNG)

•

Participatie binnen de Omgevingswet: een toelichting voor raadsleden (VNG)

•

Raadsbrief Vervolg in afstemming met uw raad aanwijzen gevallen bindend adviesrecht, delegatie en participatie van 17 maart 2022, U22.00941

•

Raadsbrief Vervolg Aanwijzen gevallen bindend adviesrecht Omgevingswet van 16 december 2021, U21.07347

2

(Terug)kijken ter voorbereiding Afgelopen periode hebben wij vier beeldvormende avonden georganiseerd ter voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet. Het is raadzaam (ook voor nieuwe raadsleden) deze (terug) te kijken via onze webcast: •

2 februari 2022

•

8 september 2021

•

22 juni 2021

•

2 juni 2021

3

Opening en korte introductie Door Sophie Serrarens, projectmanager invoering Omgevingswet •

Invoering Omgevingswet: minimale acties

•

Doelen van vanavond:

• (basis)kennis ruimtelijke ordening en deze materie onder de Omgevingswet • opbrengst van deze sessie gebruiken wij voor voorstellen aan uw raad 4

Spoor 4 Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

Spoor 0 Overkoepelend

Spoor 1 Omgevingsvisie

Spoor 2 Omgevingsplan

Spoor 3 VTH

Minimale actie 1 Ambities, strategie, aanpak en financiën bepaald

Minimale actie 17 Programma luchtkwaliteit vastgesteld

Minimale actie 14a Kunnen wijzigen omgevingsplan (juridisch)

Minimale actie 3 Proces behandelen vergunningaanvragen en meldingen ingericht

Minimale actie 9 Participatie bij initiatieven ingericht

Minimale actie 21 Kunnen uitvoeren gedecentraliseerde bodemtaken

Minimale actie 2 Kunnen ontvangen aanvragen en meldingen

Minimale actie 20 Monitoring en evaluatie ingericht

Minimale actie 18 Kennis vergaard over kerninstrument programma

Minimale actie 15 Kunnen werken met tijdelijk omgevingsplan

Minimale actie 4 Kunnen beoordelen vergunningaanvragen

Minimale actie 10 Kunnen opstellen en aanleveren vragenbomen vergunningcheck

Minimale actie 24 Legesmodel, mandaatregelingen en verordening planschade aangepast

Minimale actie 5 Kunnen aanleveren indieningsvereisten

Minimale actie 26 Verstrekken informatie over de Omgevingswet

Minimale actie 19 Omgevingsvisie in voorbereiding

Minimale actie 16 Plan(ning) gemaakt voor nieuw omgevingsplan

Minimale actie 6 Gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit ingesteld

Minimale actie 11 Snelle dienstverlening voor topactiviteiten ingericht

Minimale actie 25 Financiële arrangementen met uitvoeringsdiensten herzien

Minimale actie 14b Kunnen wijzigen omgevingsplan (technisch)

Minimale actie 22 Kunnen toepassen procedures en regels voorkeursrecht en onteigenen

Minimale actie 7 Vergunningverlening aangepast op de Wkb

Minimale actie 12 Toezicht en Handhaving ingericht

Minimale actie 23 Kunnen toepassen procedures en regels kostenverhaal

Minimale actie 8 Proces verkennen initiatief ingericht

Minimale actie 13 Toezicht en handhaving aangepast aan het Wkb

Spoor 5 Veranderopgave

Minimale actie 27 Veranderopgave na 2022 bepaald

5

Wie verzorgen deze avond? Linda Dekkers, jurist KuiperCompagnons Diane Bergman, projectleider ontwikkeltraject burgerparticipatie, gemeente Lansingerland Jeroen van Velzen, projectondersteuner & junior adviseur invoering Omgevingswet, gemeente Lansingerland

Sophie Serrarens, projectmanager invoering Omgevingswet, gemeente Lansingerland Mariëtte de Graaf, projectleider Omgevingsplan, gemeente Lansingerland Marleen Duinkerken, projectleider VTH, gemeente Lansingerland 6

Programma vanavond 1.

Actualisering handhavingsbeleid

2.

Korte uitleg: bindend adviesrecht, verplichte participatie & delegatie

3.

Werksessie met raad: bindend adviesrecht, verplichte participatie & delegatie

4.

Plan van aanpak omgevingsplan

5.

Vervolg & afronding 7

1. Actualisering handhavingsbeleid

8

Overzicht • Actualisering handhavingsbeleid en verordening kwaliteit VTH

• Volgt uit minimale acties 7, 12 en 13 • Onderdeel 27 minimale acties van de VNG • Ondergebracht in spoor 3: VTH • Deelprojectleider: Marleen Duinkerken

9

Doel van vanavond voor dit onderdeel 1. U meenemen in het proces naar het raadsvoorstel

‘actualisering handhavingsbeleid’ en de verordening kwaliteit VTH

2. U voorbereiden op de werksessie prioritering handhavingsbeleid op 22 juni a.s. door Wico Ankersmit (directeur van Vereniging Bouw & Woningtoezicht Nederland)

10

Zodat… • u bent meegenomen in de wereld van de V, T en H. • u een toelichting heeft gekregen wat er op grond van de • • • •

Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) moet worden aangepast en wat hierin van uw raad nodig is. u de kennis heeft zodat wij (tijdens de werksessie op 22 juni) met u kunnen afstemmen wat u belangrijk vindt ten aanzien van handhaving en bijbehorende prioritering. wij mede op basis hiervan het handhavingsbeleid kunnen actualiseren zodat dit voldoet aan de Omgevingswet én de Wkb. u in september voldoende geïnformeerd bent over het raadsvoorstel dat hier uit volgt. u voldoende gesteld staat om het geactualiseerde handhavingsbeleid en de verordening kwaliteit VTH op 22 september vast te stellen.* 11

De wereld van de ‘V’, de ‘T’ en de ‘H’

Vergunningverlening ‘3 smaken’ • Vergunningvrij • Meldingplichtig • Vergunningplichtig

Toezicht

• Reguliere controle, zoals naleving omgevingsvergunning • Klachten/ meldingen • Handhavingsverzoeken • Overige projecten, zoals ondermijning

Handhaving

• Beleid, incl. strategie en prioritering • Handhavingszaken

12

Minimale acties 7, 12 en 13: VTH aangepast op Omgevingswet & Wkb 7. Vergunningverlening aangepast aan de Wkb (Eis (juridisch)): Per datum inwerkingtreding dient de gemeente de vergunningverlenings- en meldingsprocessen betreffende bouwactiviteiten te hebben aangepast aan de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb). 12. Toezicht en Handhaving ingericht (Eis (juridisch)): De gemeente heeft toezicht en handhaving afgestemd op de bedoelingen en eisen van de Omgevingswet. 13. Toezicht en handhaving aangepast aan de Wkb (Eis (juridisch)): Per datum inwerkingtreding dient de gemeente de toezichts- en handhavingsprocessen bij bouwactiviteiten te hebben aangepast aan de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb). 13

Wacht eens even… Wkb? • Wkb = Wet kwaliteitsborging bouw • Treedt tegelijkertijd met Omgevingswet in werking • Kort door de bocht: bouwtoezicht gaat van de gemeente naar private partijen

• Gemeente voert alleen nog controle uit op private partijen • In de praktijk betekent dit dat medewerkers van de gemeente ‘achter het bureau’ blijven, en private toezichthouders ‘de straat op gaan’

14

15

Impact • Minder werk gemeente? Eigenlijk niet, voornamelijk anders* • Verwachting is dat bouwtoezicht duurder wordt voor initiatiefnemer

16

VTH aangepast aan Omgevingswet én Wkb Technisch: • Werkend VTH-systeem & DSO Juridisch: • “Transponeringstabellen” • Doorvertaling op website, in brieven etc.

Anders werken: • Werkprocessen (intern, extern) • Werkafspraken (intern, extern) • Leges (€) • Medewerkers opgeleid 17

Actualisering handhavingsbeleid

Voorbeeld

18

Heeft u vragen?

19

2. Korte uitleg: bindend adviesrecht, verplichte participatie & delegatie

20

Bindend adviesrecht, verplichte participatie & delegatie 1: Bindend adviesrecht Doel is om te komen tot lijst gevallen waarin raad bindend adviesrecht heeft bij BOPA’s 2: Verplichte participatie Doel is om te komen tot lijst gevallen waarin de raad participatie door initiatiefnemer verplicht stelt

3: Delegatie Doel is om te komen tot lijst gevallen waarin wijzigingen omgevingsplan aan college worden gedelegeerd

21

Afwijken omgevingsplan: Twee mogelijkheden

Vergunning voor afwijken

Nieuw (deel) omgevingsplan

College bevoegd, adviesrecht raad

Raad bevoegd, delegatie college

Concrete, kleinere plannen

Grotere, ingewikkelde initiatieven 22

Afwijken omgevingsplan: Twee mogelijkheden

Vergunning voor afwijken

Nieuw (deel) omgevingsplan

College bevoegd, adviesrecht raad

Raad bevoegd, delegatie college

Concrete, kleinere plannen

Grotere, ingewikkelde initiatieven 23

Mogelijke uitgangspunten bindend adviesrecht en delegatie • Zo veel mogelijk beleidsneutraal - Raad bevoegd, blijft bevoegd - College bevoegd, blijft bevoegd • Bij nieuwe bevoegdheden altijd raad betrekken • Tussentijds monitoren, evalueren en informeren raad over aantallen en aanvragen - In ieder geval na eerste jaar

24

Bindend adviesrecht

25

Afwijken omgevingsplan: Twee mogelijkheden

Vergunning voor afwijken

Nieuw (deel) omgevingsplan

College bevoegd, adviesrecht raad

Raad bevoegd, delegatie college

Concrete, kleinere plannen

Ingewikkel de, grotere initiatieven 26

Dilemma lijst aanwijzen gevallen bindend adviesrecht Helemaal geen gevallen aanwijzen - Deregulering zoals omgevingswet bedoelt - Tijdig beslissen 8 weken termijn beter mogelijk - Raad heeft minder zeggenschap - Het is collegebevoegdheid, vraagt geen tijd van de raad

Ruimhartig gevallen aanwijzen - Niet zoals wet bedoeld is (minder deregulering) - Tijdig beslissen op aanvragen (8 weken) moeilijk haalbaar - Raad aan het stuur bij zoveel mogelijk afwijkingen - Vraagt veel tijd van de raad

27

Delegatie

28

Afwijken omgevingsplan: Twee mogelijkheden

Vergunning voor afwijken

Nieuw (deel) omgevingsplan

College bevoegd, adviesrecht raad

Raad bevoegd, delegatie college

Concrete, kleinere plannen

Ingewikkel de, grotere initiatieven 29

Verplichte participatie

30

Vergunningvrij

Geen participatie

Wel burenrecht

Vergunning niet afwijken op

Aangeven of participatie heeft plaatsgevonden

Vormvrij

Nieuw omgevingsplan

Altijd participatie

Gemeente is verantwoordelijk

Vergunning afwijken op

Participatie in door raad aangewezen gevallen

Initiatiefnemer is verantwoordelijk vormvrij

31

Participatie bij afwijken omgevingsplan: ‘BOPA’ • • • •

• •

Raad kan gevallen aanwijzen waarin ‘participatie verplicht is’ Aanvraag niet in behandeling indien verplichte participatie niet heeft plaatsgevonden Geen inhoudelijke eisen aan participatie – vormvrij Initiatiefnemer moet bij aanvraag aangeven wat er met participatie is gedaan Participatie betekent niet dat iedereen het eens moet zijn Participatie laat zien waarover men het wel eens is, eens is geworden of niet eens is en waar besluit gevraagd wordt (en algemeen belang)

32

Heeft u vragen?

33

3. Werksessie met raad: bindend adviesrecht, verplichte participatie & delegatie

34

Raadsbesluit • Of klassiek: College legt advies neer, Raad oefent invloed •

uit middels amendementen Of komen tot keuzenota: Raad kiest in vergadering de meerderheidsoptie

Werksessie: keuzes in beeld brengen Experiment: per onderdeel van de lijsten voor bindend adviesrecht en delegatie • Inventariseren opties • Nu niet wegen voor meerderheid 35

Hoe gaan we te werk? • Per onderdeel: de lijsten voor bindend adviesrecht en delegatie

• Per fractie aangeven welke opties als keuze worden toegevoegd

36

het bouwen van meer dan 40 woningen, tenzij deze op grond van een wijzigingsbevoegdheid of uitwerkingsverplichting in een bestemmingsplan gebouwd kunnen worden;

Lijst bindend adviesrecht

Verplichte participatie

• Max 20 woningen • Max 1 woning

• Vanaf 1 woning • Vanaf 40 woningen

VOORBEELD

37

Bindend adviesrecht & verplichte participatie Suggesties raad

38

Suggesties van de VNG (1)

Het bouwen van meer dan [20] woningen binnen de bebouwde kom en meer dan [5] woningen buiten de bebouwde kom A)

Het vergroten van als zodanig bestemde (bedrijfs)woningen tot 600 m3

Een antenne-installatie hoger dan 50 meter B)

Het gebruiken van een recreatiewoning voor permanente bewoning

C)

Een activiteit die leidt tot overschrijding van omgevingswaarde [x]

D)

Het uitbreiden met maximaal [20%] van de oppervlakte van sportvelden, recreatieterreinen en begraafplaatsen en de daarop aanwezige bebouwing mits de omvang van de bebouwing na de uitbreiding in overeenstemming is met de aard en de capaciteit van de terreinen 39

Suggesties van de VNG (2)

E)

Het uitbreiden van bestaande niet-agrarische bedrijven met [15%]

F)

Projecten ten behoeve van extensieve recreatie, inclusief de daarbij behorende voorzieningen (zoals paden, ontsluiting en groen) Het realiseren van windmolenparken en weiden met zonnepanelen Het uitbreiden of oprichten van bebouwing in en nabij natuurgebieden [x], [y] en [z] of van een bepaalde omvang/inhoud

G)

Indien de activiteit niet past binnen de doelen van het omgevingsplan

H)

Indien de activiteit niet past binnen de (overige) door de gemeenteraad gestelde kaders

I)

Indien de activiteit in strijd is met regel [x] van het omgevingsplan 40

Delegatie Suggesties raad

41

Heeft u vragen?

42

4. Plan van aanpak omgevingsplan

43

Overzicht • Plan van aanpak omgevingsplan • Volgt uit minimale actie 16

Spoor 2 Omgevingsplan

Minimale actie 14a Kunnen wijzigen omgevingsplan (juridisch)

Minimale actie 15 Kunnen werken met tijdelijk omgevingsplan

• Onderdeel 27 minimale acties van de VNG • Ondergebracht in spoor 2: omgevingsplan

Minimale actie 16 Plan(ning) gemaakt voor nieuw omgevingsplan

• Deelprojectleider: Mariëtte de Graaf

44

Doel van vanavond voor dit onderdeel U meenemen in het voorgestelde plan van aanpak om de transitie door te maken naar een omgevingsplan

45

Het belangrijkste verschil tussen nu en de toekomst Huidige situatie - Gemeente heeft meerdere

Toekomstige situatie - Eén omgevingsplan voor het hele

bestemmingplannen - Versnipperde regelgeving en versnipperde ontsluiting - Bestemmingsplan is planologisch

grondgebied van de gemeente - Een plek en een portaal (DSO)voor ontsluiting van alle regels voor de fysieke leefomgeving - Omgevingsplan bevat ook milieuaspecten

46

Transitiefase duurt tot 2030 In de transitieperiode, van 2023 t/m 2029, wordt gewerkt met een tijdelijk deel en wordt toegewerkt naar een definitief deel in 2030. Het tijdelijke deel bestaat uit: • Bestemmingsplannen • Bruidsschat • Enkele verordeningen* Het definitieve deel is: • Het omgevingsplan Bron: VNG

*Géén Algemene Plaatselijke Verordeningen

47

Plan van aanpak omgevingsplan - werkwijze • • • • •

Aanpak naar einde transitiefase (2030) Globale planning Rekening houden met tussentijds bijstellen Gebiedsgewijze opbouw met ‘bouwstenen’ Combinatie met: - verordeningen - nieuwe thema’s: uit de omgevingsvisie, Regionale Energiestrategie (RES) of overige onderwerpen

48

Plan van aanpak omgevingsplan - uitgangspunten • Eerst weten wat je wil, dan pas regelen

- kritisch met overnemen bestaande regels - is een bestaande regel nog wel noodzakelijk?

• Regels moeten uitvoerbaar zijn

- realistische regels - realistische doelstellingen (beleidscyclus) - behapbaar voor gemeentelijke organisatie

49

Plan van aanpak omgevingsplan - uitgangspunten • Regels moeten handhaafbaar zijn

- wordt de regel in de praktijk gehandhaafd? - kan het doel op een andere manier worden bereikt (subsidie, voorlichting)?

• Regeldruk moet beheersbaar blijven

- minder regeldruk doelstelling Omgevingswet - belang van inwoners en bedrijven

50

Opbouw met bouwstenen In delen = bouwstenen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Bestaande woonwijken Glastuinbouw Linten en buurtschappen Integratie APV Centra Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Bleiswijk Buitengebied zonder glastuinbouw/groene flanken Bedrijventerreinen

2022 2023 2023 2024 2025 2026 2027

51

Oefenen met bouwsteen 1 • Momenteel oefenen we met bouwsteen 1 • Hierin zien we dat activiteiten zich niet beperken tot een •

bouwsteen Activiteiten worden integraal bekeken om consistentie te waarborgen

Voorbeeld: Activiteiten omtrent wonen komen voor in bouwstenen 1, 3 en 5

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Bestaande woonwijken Glastuinbouw Linten en buurtschappen Integratie APV Centra Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Bleiswijk Buitengebied zonder glastuinbouw/groene flanken Bedrijventerreinen

2022 2023 2023 2024 2025 2026 2027

52

Heeft u vragen?

53

5. Vervolg & afronding

54

Voldoende beeldvorming voor vervolg? • Heeft u, met deze beeldvorming, voldoende technische

achtergrond om het politieke debat te voeren over bindend adviesrecht, delegatie, verplichte participatie en plan van aanpak omgevingsplan?

• Heeft u, met deze beeldvorming, voldoende technische achtergrond voor de werksessie prioritering handhavingsbeleid op 22 juni?

• Of heeft u behoefte aan meer informatie? En zo ja, waarover?

55

Onderwerp*

Beeldvorming

Commissie

(raadsbreed)

Ruimte/AB

1.

Ontwerp-omgevingsvisie

2 en 22 juni

2.

Gezamenlijke sessie stakeholders en ketenpartners

26 mei en 23 juni

Raadsvergadering

Bijzonderheden

Spoor en eigenaar

Spoor 1 Omgevingsvisie, Marijn Calkhoven

Raadsleden ontvangen uitnodiging

Spoor 1 Omgevingsvisie, Marijn Calkhoven

als toehoorder 3.

Ontwerp Omgevingsvisie en LER (besluit terinzage-legging)

4.

Verordening commissie Ruimtelijke Kwaliteit

5.

Bindend adviesrecht buitenplanse omgevingsplanactiviteiten

8 september

14/15 september

30 september

7 december

23 december

Nu Erfgoed- en welstandscommissie

Spoor 1 Omgevingsvisie, Marijn Calkhoven Spoor 3 VTH, Marleen Duinkerken

2, 22 juni en 8 september

7 december

23 december

Naar 2022

Spoor 2 Omgevingsplan, Conny van Rijk

2, 22 juni en 8 september

7 december

23 december

Naar 2022

Spoor 2 Omgevingsplan, Conny van Rijk

(opa’s) 6.

Plan van aanpak transitiefase Omgevingsplan inclusief delegatie delen Omgevingsplan van raad aan B&W

7.

Aankondiging herziening Legesverordening

8 december

23 december

8.

Vaststellen Omgevingsvisie 1.0

8 februari

24 februari

Spoor 3 VTH, Marleen Duinkerken Laatste raadvergadering in huidige

Spoor 1 Omgevingsvisie, Marijn Calkhoven

9.

Besluit bodemtaken

Geen

Raadsbrief U22.01373 van 19 april

Spoor 3 VTH, Marleen Duinkerken / Jeroen

2022

van Velzen

10.

Verordening nadeelcompensatie

Geen

6 september 2022

22 september 2022

Spoor 2 Omgevingsplan, Mariette de Graaf

11.

Aanpassing handhavingsbeleid en uitvoeringsprogramma

Dataverzoek

6 september 2022

22 september 2022

Spoor 3 VTH, Marleen Duinkerken

inclusief Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb)

agendacommissie

Verordening kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en

Geen

6 september 2022

22 september 2022

Spoor 3 VTH, Marleen Duinkerken

Aanwijzen gevallen bindend adviesrecht en participatie onder

Dataverzoek

Q3

Q3

Spoort 2 Omgevingsplan, Mariette de Graaf

de Omgevingswet

agendacommissie

12.

Vervolg

samenstelling voor verkiezingen

Handhaving (VTH) 13.

en Diane Bergman

(U21.07347/ U22.00941) 14.

Plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 en delegatie

Dataverzoek

Q3

Q3

Q3

Q3

Spoor 2 Omgevingsplan, Mariette de Graaf

agendacommissie (U21.07347/ U22.00941) 15.

16.

Burgerparticipatiebeleid en –verordening

Herziening Legesverordening

11 mei 2022

Q3

Q3

Samenloop met gemeentebreed

Spoor 3 VTH, Marleen Duinkerken en Diane

proces

Bergman Spoor 3 VTH, Marleen Duinkerken

56

Afronding Door Sophie Serrarens, projectmanager invoering Omgevingswet

• Beeldvormende avond 22 juni 2022

57

Hartelijk dank voor uw aandacht, input en medewerking!