Presentatie beeldvormende avond 19 maart 2025 - proces Begroting 2026-2029

19 maart 2025

Proces Begroting 2026-2029 Vormen van begrotingsvarianten en maatschappelijke dialoog Beeldvormende avond

Agenda beeldvormende avond 1. Update over de maatschappelijke dialoog 2. Hoe we omgaan met de financiële baseline 3. De uitgangspunten van de varianten bij de Perspectiefnota 4. Format van een variant (prototype)

2

Update maatschappelijke dialoog (1/2) Punten uit gesprekken op 27 januari 1. Algemene bereidheid om financieel bij te dragen om voorzieningen in stand te houden. 2. Ontzie mensen die het niet breed hebben zo veel mogelijk. Daarnaast wordt ‘veilig’ door veel deelnemers gezien als een bodem. 3. Er zit veel kennis en kracht in de samenleving; laat mensen elkaar helpen en wees flexibel/duidelijk richting initiatieven. •

Maar vrijwilligers binden en behouden is uitdagend.

4. Lasten kunnen best omhoog via tarieven of belastingen, maar wel duidelijk maken waar het aan besteed wordt.

3

Update maatschappelijke dialoog (2/2) Punten uit resultaten van de enquête Aantal deelnemers: meer dan 800 (stand tot donderdag 13 maart) De participatieavond van 27 januari is input geweest voor de enquête. [De enquête loopt tot en met 16 maart – eerste resultaten worden hier toegevoegd]

4

Hoe we omgaan met de financiële baseline Advies om de financiële baseline tot de zomer niet mee te nemen in overwegingen. We hanteren een referentiegetal om het gesprek over de richting te faciliteren en ontwikkelen scenario’s indien het financieel mee zit of tegenvalt. • De baseline wisselt in het voorjaar sterk. • Dit jaar extra forse schommelingen door claims en onzekerheid bij het Rijk (o.a. jeugdzorg, Voorjaarsnota, geopolitieke ontwikkelingen, etc.) • Mocht in de meerjaren-verwachting een stabiele lijn zichtbaar worden, is er een mogelijkheid om een ‘brug’ naar een later jaar te leggen. Dit kan mits dat jaar en alle volgende jaren sluitend zijn. 5

Opfrissen - vertrekpunt en doel Startpunt bij de inhoud: “Wat voor een gemeente willen we zijn?”

1) Het belangrijkste politieke debat over de richting van de begroting vindt al plaats op 7 mei in plaats van het najaar

en wordt gevoerd via 2) Het wegen en prioriteren van ambities waarbij de raad een keuze moet maken tussen verschillende varianten.

6

Begrotingsvarianten zijn bedoeld om het politieke gesprek over de inhoudelijke richting van de begroting te faciliteren.

7

Uitgangspunten varianten bij Perspectiefnota 1. De Perspectiefnota gaat over inhoud. Over prioriteren van ambities, met een integrale weging over de volle breedte van de gemeentelijke taken. 2. We noemen geen bedragen in de varianten. We maken visueel wat de orde grootte is van de onderlinge verhouding van de inzet op de ambities door middel van ‘schuiven’ in een soort staafdiagram. 3. Het potentieel van extra inkomsten is onderdeel van de varianten. Het gaat om het verhogen van tarieven en belastingen (met name ozb). 4. De raad stuurt op visieniveau. We tonen de impact van een variant a.d.h.v. de Samenlevingsvisie en de Omgevingsvisie. Met de leidende thema’s en pijlers. 5. Organisatie volgt inhoud. Impact op organisatie is geen onderdeel van de varianten. Na de keuze voor een variant wordt dit verwerkt in de begroting.

8

Vooruitblik ‘prototype’ variant Label Maatschappelijk effect

Prioritering Met het oog op de opgaven voor de komende jaren zetten we in op de volgende prioriteiten: 1. 2. 3. …

Quote over het toekomstige effect van de variant

Het maatschappelijk effect van de in deze variant naar beneden bijgestelde ambities: • • • …

€ Inkomsten Bestaanszekerheid Gezondheid Kansengelijkheid Leefbaarheid&Veiligheid Gezond Samen Leven Verbonden in de metropool Vindingrijk en Ondernemend 9

Voorbeeld schuiven gemeente Purmerend

Een voorbeeld om u te laten zien wat u visueel kan verwachten - De gemeente Purmerend heeft in het begrotingstraject gebruik gemaakt van vijf schuiven. Dit voorbeeld is inspiratie voor onze eigen schuiven. De indeling die de gemeente Purmerend heeft gemaakt wordt niet gevolgd. Wij volgen een indeling met acht schuiven naar de thema’s en pijlers van de Samenlevingsvisie en Omgevingsvisie plus een inkomsten schuif.

10

Voorbeeld bij thema Kansengelijkheid (tussenproduct)

11

Vervolg April

Mei

Juni

Juli

• 9 april – Beeldvorming over uiteindelijke varianten die voorliggen • 7 mei - Bespreekstuk over voorkeursvariant in gez. CIE AB • 18 juni – Perspectiefnota in gezamenlijke CIE • 3 juli - Perspectiefnota in raadsvergadering • Eerste collegeretraite: Uitwerken variant richting begroting

• Tweede collegeretraite: uitwerking financiële scenario's waarmee de raad kan (bij)sturen Augustus 16 okt / 29 okt / 6 nov – beeldvorming / gezamenlijke CIE / raad over de begroting

12