Nota van wijzigingen Visie Burgerparticipatie Lansingerland.pdf
Tekst van het document
Visie Burgerparticipatie Lansingerland Nota van wijzigingen
‘Samen Besturen’
Gemeente Lansingerland Behorende bij de concept versie Visie op burgerparticipatie ‘Samen besturen’ Voorjaar 2023
Overzicht van de wijzigingen Was
Wordt
Zeggenschap Onderwerpen die voor de stakeholders ertoe doen binnen een project of bij beleidsvorming of als initiatief, mogen geagendeerd worden. De gemeentelijke organisatie bekijkt samen met degenen die ertoe doen in een proces in hoeverre ze relevant zijn en wanneer we daar niet uitkomen is ook dit onderdeel van een raadsbesluit. Dat kan dus ook een besluit aan de start van een proces zijn.
1. We starten voor de start van een project of programma, of beleidsvorming door helder te maken hoe het proces er uit ziet en aan te geven waar invloed op mogelijk is en zijn helder over de kaders vanuit, wettelijke mogelijkheden, afgesproken grenzen en het algemeen belang. Vanuit de gedachte dat samenleven vraag om keuzes te maken. We stellen vragen in plaats van het geven van antwoorden. We lichten onze dilemma’s toe in plaats van onze oplossingen te presenteren. Er is geen monopolie op de werkelijkheid, er zullen altijd verschillende perspectieven zijn. Dat is de reden dat we in Nederland een democratie hebben ingericht waarbij de raad beslist. We lichten eerder gemaakte keuzes nog eens toe. De praktijk: we zoeken echt de
Zeggenschap Onderwerpen, thema’s, gebiedsgrenzen, die voor de stakeholders, inwoners of belanghebbenden ertoe doen binnen een project of bij beleidsvorming of als initiatief, mogen geagendeerd worden. De gemeentelijke organisatie bekijkt samen met degenen die ertoe doen in een proces in hoeverre ze relevant zijn en wanneer we daar niet uitkomen is ook dit onderdeel van een raadsbesluit. Dat kan dus ook een besluit aan de start van een proces zijn. Bijvoorbeeld als omwonenden de verkeersituatie van een weg mee willen laten wegen voor een ontwikkeling dan mogen zij dit tot een onderwerp maken waarover gesproken wordt. Het is niet de gemeente die bepaald waar het gesprek over gaat. Dat zijn de inwoners. Uiteraard kan in overleg worden aangegeven waarom bepaalde grenzen wel aangehouden worden of onderwerpen niet mee worden genomen.
2. We starten voor de start van een project of programma, of beleidsvorming door helder te maken hoe het proces eruit ziet en aan te geven waar invloed op mogelijk is en zijn helder over de kaders vanuit, wettelijke mogelijkheden, afgesproken grenzen en het algemeen belang. Vanuit de gedachte dat samenleven vraag om keuzes te maken. We stellen vragen in plaats van het geven van antwoorden. We lichten onze dilemma’s toe in plaats van onze oplossingen te presenteren. Er is geen monopolie op de werkelijkheid, er zullen altijd verschillende perspectieven zijn. Dat is de reden dat we in Nederland een democratie hebben ingericht waarbij de raad beslist. We lichten eerder gemaakte keuzes nog eens toe. De praktijk: we zoeken echt de ruimte op voor invloed en doorleven zo het ja-mits-principe. We doen dat ook door het proces aan de voorkant vast te leggen en met stakeholdersanalyses zoveel mogelijk te borgen dat iedereen gehoord wordt en een logboek
Toelichting Het gaat hier niet om besluitvorming zoals uit de enquête blijkt dat het begrip is opgevat maar over de agenda van het gesprek.
Uit de enquête blijkt hoe belangrijk dit is voor bewoners. Daarom hier nog eens opgenomen hoe belangrijk dit voor hen is in processen.
ruimte op voor invloed en doorleven zo het ja-mitsprincipe. We doen dat ook door het proces aan de voorkant vast te leggen en met stakeholdersanalyses zoveel mogelijk te borgen dat iedereen gehoord wordt en een logboek bij te houden zodat alle belangen gekend kunnen worden bij het beslissen van de raad. Dat vraagt van ons zorgvuldig scheiden van proces en inhoud en een proactieve houding om op te halen wat er leeft. Blz. 7 3. Een passende rol te kiezen als presterende, responsieve, rechtmatige of samenwerkende overheid. Vanuit de gedachte dat de overheid vooral gaat over verschillen, schaarste of conflicten verschilt de rol van de overheid per fase van een project of proces. We benoemen wat de rol is van de overheid en wanneer deze verandert en daardoor ontstaat duidelijkheid over wie beslist en wat dat betekent. Zodat voor alle spelers op het veld helder is wat de rol van de overheid is. Blz. 7
bij te houden zodat alle belangen gekend kunnen worden bij het beslissen van de raad. Dat vraagt van ons zorgvuldig scheiden van proces en inhoud en een proactieve houding om op te halen wat er leeft. Daarbij houden we ook rekening met het feit dat bewoners tijd nodig hebben om zich plannen, argumenten eigen te maken en tot wensen en inzichten te komen. Tijd en gelegenheid zijn voor inwoners zeer belangrijke aspecten in een proces.
3
Een passende rol te kiezen als presterende, responsieve, rechtmatige of samenwerkende overheid. Vanuit de gedachte dat de overheid vooral gaat over verschillen, schaarste of conflicten verschilt de rol van de overheid per fase van een project of proces. We benoemen wat de rol is van de overheid en wanneer deze verandert en daardoor ontstaat duidelijkheid over wie beslist en wat dat betekent. Zodat voor alle spelers op het veld helder is wat de rol van de overheid is. Het maakt verschil of het onderwerp al in de fase van besluitvorming is of zich nog in de startfase van een ontwikkeling bevindt, voor de rol die de overheid heeft. Als de gemeente tot een beslissing moet komen is het van belang at alle perspectieven en belangen op tafel komen. De gemeente maakt dan een afweging en betrekt daarbij ook het algemene belang. Wanneer beleid zich bijvoorbeeld in de startfase bevindt is het veel meer de rol van met elkaar in gesprek over welk probleem opgelost moet gaan worden, hoe belangrijk we dat vinden, of wie welke rol heeft in het bedenken en uitvoeren van de oplossing en hoe die eruit moet zien. Dat is een heel andere rol waarin veel meer sprake is van samenspraak.
In de enquête resultaten waarin we de concept visie hebben voorgelegd aan inwoners blijkt dat mensen zich hier geen goede voorstelling van konden maken en het moeilijk vinden door het toevoegen van deze uitleg is er meer duidelijkheid.
Afbeelding met het overzicht van de kaders uitgangspunten en leren en ontwikkelen. blz. 3
De griffie heeft een belangrijke rol als het gaat om de rol van de raad bij burgerparticipatie. Dat is enerzijds hoe we de raad mee gaan nemen in participatieprocessen vanuit verschillende projecten en werkwijzen en al dan niet de besluitvorming die daarover nog nodig is en hoe we die samen het beste kunnen inrichten, zodat insprekers èn het zwijgende midden gehoord worden. Of hoe we gesprek tussen raad en inwoners willen organiseren bij een onderwerp of aanstaand besluit. Anderzijds over hoe de raad zelf wil participeren en/of daarbij ondersteuning nodig is vanuit de gemeentelijke organisatie. Blz. 12
Toevoegen publiekssamenvatting: Zie Bijlage Met aandacht voor toelichten inclusie = moeite doen om iedereen die er toe doet deel te laten nemen Met aandacht voor duiden luisteren: Luisteren betekent een open houding naar de inbreng van inwoners. Met aandacht voor democratische vaardigheden: het gaat om expertise en kennis inzetten om inwoners mee te nemen in overwegingen en keuzes zodat ook zij een afweging kunnen maken of accepteren dat er een afweging wordt gemaakt die minder bij hen past. Aandacht voor zeggenschap: toelichten dat het gaat over de agenda van het gesprek. Dat inwoners mogen aangeven wat deel uit maakt van de afwegingen die de raad uiteindelijk moet maken. Aandacht voor het nemen van tijd voor een goed proces. Aandacht voor vooraf een duidelijk proces helder bij alle deelnemers. Aandacht voor het meer toelichten van de rol die de overheid gemeente heeft Een democratisch samenspel tussen samenleving, college en raad is nodig om te zorgen dat de lokale overheid daadwerkelijk contact heeft met inwoners, organisaties en bedrijven. De griffie speelt een belangrijke adviserende rol als het gaat om de rol van de raad bij burgerparticipatie. De ambtelijke organisatie overlegt met de griffie hoe de raad in de verschillende participatietrajecten van het college het beste meegenomen kan worden.
Daarbij is er aandacht voor werkwijzen, kaders voor participatie en al dan niet de besluitvorming die daarover nog nodig is en hoe dit samen het beste kan worden ingericht, zodat sprekers én het zwijgende midden gehoord worden. Aanvullend en/of voorafgaand op het participatietraject van het college, kan het voorkomen dat de raad zelf ook behoeften heeft in het proces, of naar aanleiding van het raadsvoorstel (in wording) aan een brede beeldvorming en/of werkbezoek om meerdere meningen en verschillende argumenten te horen. Dit betekent
In de enquête is door een aantal respondenten van de 400 een reactie gegeven met betrekking tot leesbaarheid. Zij geven aan te twijfelen of anderen het leesbaar vinden. Door Wij Lansingerland zijn er technische vragen gesteld, over de leesbaarheid. Met deze publiekssamenvatting dragen we bij aan de leesbaarheid en begrijpelijkheid. Voor de duiding hebben we op een aantal punten de visie wel aangepast maar op andere punten vanwege de duiding het oorspronkelijke document aangehouden.
In overleg met de griffie.
dus niet het overdoen van het gehele participatietraject. De griffie overlegt of en hoe daarbij ondersteuning nodig is vanuit de gemeentelijke organisatie. Bijlage: Publiekssamenvatting:
Dit is de visie van de gemeente Lansingerland over hoe zij samen wil werken met inwoners. Het bestuur wil een overheid zijn die samen besluiten maakt met inwoners, en daarbij ook rekening houdt met hun meningen en ervaringen. De visie is tot stand gekomen na input van verschillende groepen, waaronder raad, college, inwoners en organisaties. In de samenleving verandert veel, zoals digitalisering en een toenemende mondigheid van inwoners. Dit betekent dat de gemeente meer moet uitleggen en verantwoording moet afleggen, en dat inwoners meer invloed willen hebben op besluiten over ruimtelijke plannen voor bouwen of voor veranderingen. Ook voor beleid op alle andere terreinen, zoals zorg en onderwijs. Als gemeente is Lansingerland al bekend met burgerparticipatie, maar zij moet zich nog meer realiseren dat het niet vrijblijvend is. Zowel inwoners, organisaties, het college en de gemeenteraad moeten respect hebben voor elkaar en het besluitvormingsproces. De visie beschrijft de waarden en uitgangspunten voor burgerparticipatie, hoe het proces eruit ziet en hoe het verder ontwikkeld kan worden. Zo moet het proces van burgerparticipatie zo zijn ingericht dat: -
Iedereen die er toe doet voor een onderwerp er ook over mee kan praten (Inclusie).
-
Informatie goed te vinden is en op tijd wordt aangeboden (Transparantie).
-
Dat participatie doelmatig moet worden toegepast. Passend bij de situatie waarop ze betrekking heeft (Efficiency).
-
Alles wat door inwoners wordt ingebracht moet deel uitmaken van de afweging en gemeente moet dat actief en onbevooroordeeld doen (Uitwisselen, deliberatie).
-
Bewoners moeten de middelen en mogelijkheden krijgen om deel te nemen (Democratische vaardigheden).
-
Bewoners mogen onderwerpen in het gesprek aandragen (Zeggenschap).
-
We zeggen wat we doen en we doen wat we zeggen. We zijn als overheid eerlijk over wat we kunnen kan waarmaken en wat ook niet (Betrouwbaar en voorspelbaar).
Daarbij gaat de gemeente als volgt te werk: -
We maken contact, persoonlijk waar dat kan. We gaan het gesprek aan.
-
We geven zoveel mogelijk ruimte en tijd aan inwoners om al hun inzichten, kennis, ideeën en ervaringen te delen en over te nemen waar dat kan.
-
We delen vooraf hoe we met elkaar in gesprek gaan. We zijn duidelijk over het proces en waar de ruimte is.
-
We gaan uit van gelijkwaardigheid tussen organisatie en inwoners. Het bestuur beslist.
-
We gaan uit van het samenwerken aan Lansingerland.
-
Participatie moet passen bij de opgave. Zodat de kosten ook blijven passen.
De visie moet na het vaststellen nog worden uitgewerkt in concrete stappenplannen, werkplannen en opleidingen zodat de gemeentelijke organisatie op deze manier kan gaan werken.