Lezing Lansingerland Prof. Theo Schuyt

1

I N S P I R AT I E - B I J E E N K O M S T I N C L U S I E LEZING LANSINGERLAND, 23 AUGUSTUS 2023 P R O F. D R . T H E O S C H U Y T CENTRUM VOOR FILANTROPISCHE STUDIES W W W. F I L A N T R O P I S C H E S T U D I E S . N L T. S C H U Y T @ V U . N L Lansingerland 23 aug 2023

Vooraf 2

Een eer en uitdaging om voor u, een

betrokken gemeenteraad en actieve lokale jonge verzamelgemeente te spreken.

Ideën zal ik aanreiken; heb de waarheid niet

in pacht

Vragen tussendoor en na afloop

Lansingerland 23 aug 2023

Onderwerpen 3

1. Urgente vraagstukken en wie is aan zet? 2. Maatschappelijk initiatief; onderzoek

“Geven in Nederland” / onderzoek BZK

3. Gemeente en filantropie/ maatschappelijk

initiatief

Lansingerland 23 aug 2023

Urgente vraagstukken 4

1. Demografisch: veroudering, multicultureel,

sociale minima

2. Technologisch: AI; steeds meer online;

3. Polarisatie en tweedeling

Lansingerland 23 aug 2023

Wie aan zet?; historische terugblik 5

Particulier initiatief en overheid 1700-1900 Overheid en particulier initiatief 1900 – 1980 Overheid 1980 – “wie betaalt, bepaalt” Overheid en Markt 1990 – Overheid – Markt en Maatschappelijk Initiatief Lansingerland 23 aug 2023

Wie is aan zet? Een theoretisch model 6

Elke samenleving heeft 4 systemen om in menselijke basisbehoeften te voorzien (met bijbehorende dominante waarden: 1.Een familie-systeem 2.Een marktsysteem 3.Een overheidssyteem 4.Een filantropisch systeem

affectie ruil recht/plicht betrokkenheid

Lansingerland 23 aug 2023

Toepassing theoretisch model 7

Zie de WMO - > keukentafel -> óf de familie,

óf overheidsfinanciering

Zie Persoonsgebonden Budget in

ouderenzorg: overheid en mantelzorg (vrouwen!)

Zie Armoedebeleid: overheid en

voedselbanken

Lansingerland 23 aug 2023

VU onderzoek: Geven Nederland 2022 8

Geld/goederen: Bedrijven Huishoudens Loterijen Fondsen: Nalatenschappen Totaal

€ 2,185 miljard € 2,073 miljard € ,572 € ,391 € ,388 (Gouden Eeuw) € 5,609 Lage schatting

Vrijwilligerswerk: 44% 2021/ CBS: 48% Lansingerland 23 aug 2023

Vrijwilligerswerk / Maatschappelijk Initiatief 9

Helft van de volwassen Nederlanders doet

vrijwilligerswerk:omgerekend zou dat op circa 550.000 voltijds banen neerkomen  De sport kent 1,4 miljoen vrijwilligers, in musea werken 17.000 vrijwilligers, het onderwijs telt 1 miljoen vrijwilligers, KWF Kankerbestrijding 90.000 collectanten Nederland zou tot stilstand komen Zet 3 Nederlanders bij elkaar en je hebt een stichting Lansingerland 23 aug 2023

Gemeente en maatschappelijk initiatief 10

Samenleving aan zet Mindset van overheidsverantwoordelijkheid

vanwege “Wie betaalt, bepaalt” zit in de hoofden van zowel overheden als van burgers

Het duurt lang: aansluiten bij

maatschappelijke initiatieven; strategie van “herbronnen van maatschappelijk initiatief” Lansingerland 23 aug 2023

Inkomsten non-profits 11

Country

Fees Government Philanthropy

UK 43% France 28% Sweden 62% Spain 49% Germany 32% Nederland 32%

45% 63% 29% 32% 65% 63%

11% 10% 9% 19% 3% 5%

From: Salamon et al. (2017) Explaining Civil society development.

Lansingerland 23 aug 2023

Diversificatie van draagvlak 12

KBGJ in de Jaren ‘60 vorige eeuw De VU financiering tot 1967; de Radboud

Stichting

Het huidige cultuurbeleid als voorbeeld:

ingezet door bezuinigingen: overheid – markt –steun/vriendenstichtingen; zie Singer Laren Lansingerland 23 aug 2023

Overheid en maatschappelijk initiatief 13

Het gevaar van substitutie ( van beide

kanten)

Artsen zonder grenzen in Ter Apel (de

“matching-theory”

Van een duaal model naar een triadisch

model

Lansingerland 23 aug 2023

Gemeente en maatschappelijk initiatief 14

College: “samenleving moet meer

verantwoordelijkheid nemen” = fout

Sluit aan bij wat er is; public – common good Overleg over fondsvorming, bijvoorbeeld een

Schoolfonds (Advies onderwijsraad)

Fondsvorming is geen geld = maatschappelijk

draagvlak vergroting = inclusiviteit

Lansingerland 23 aug 2023

Tot slot 15

Dank voor uw aandacht; succes met uw

discussie over de Quickscan Inclusiviteit in september.

Verder lezen?

Schuyt, Th. (2021). Filantropie. Hoe maatschappelijke betrokkenheid ons helpt te overleven. Amsterdam/ Den Haag: BOOM. ISBN: 9789024432431; www.theoschuyt.nl Lansingerland 23 aug 2023