Lansingerland - Presentatie Informatiebijeenkomst formatieproces (Necker)
Tekst van het document
Informatiebijeenkomst Formeren in de lokale democratie
Jochem Hoogenboom Gemeente Lansingerland
heeft er zelf weleens aan de “ Wie onderhandelingstafel gezeten?
”
“ Waar bent u nieuwsgierig naar? ”
Inhoud •
Formeren in vijf stappen
•
De voorbereiding van het formatieproces
•
Typen van akkoorden en colleges
•
Van verkiezingsuitslag naar de verkenning
•
Verkennen
•
Formeren
Het formatieproces
Voorbereiding
Verkiezingen
Verkenning
Formatie
Presentatie
De voorbereiding van het formatieproces (1) De voorbereiding van de ambtelijke organisatie •
Overdrachtsdossiers;
•
Keuzeknoppen;
•
Inzicht in financiën en ambtelijke capaciteit (de staat van..);
•
Portefeuilles en collegesamenstelling.
Maak hier met elkaar afspraken over in het fractievoorzittersoverleg.
De voorbereiding van het formatieproces (2) Afspraken over het formatieproces •
Wanneer en op welke manier duiden we de uitslag?
•
Hoe starten we het formele proces, met welke uitgangspunten?
•
Wat zijn de rollen van griffier, burgemeester, gemeentesecretaris, verkenner of formateur?
•
Welk budget is er voor de formatie?
•
Wat is het moment voor de risicoanalyse integriteit voor kandidaat wethouders?
De voorbereiding van het formatieproces (3) Campagnetijd en verkiezingstijd •
Het nemen van besluiten in de periode januari – april;
•
Campagnevoeren op de inhoud;
•
Hou de relaties heel;
•
Respecteer de kiezer.
“
Zijn er (expliciete of impliciete) afspraken die u heeft of zou willen maken voor het formatieproces?
”
Typen akkoorden en colleges (1) De formatie draait altijd om twee zaken: 1.
Het opstellen van het bestuursprogramma.
2.
Het voordragen en benoemen van wethouders, de collegevorming.
Er is nergens opgeschreven hoe dit moet – behalve: ‘dat de burgemeester wordt geïnformeerd over de uitkomsten van collegeonderhandelingen en zijn opvattingen over het collegeprogramma kenbaar mag maken’.
Typen akkoorden en colleges (2) Traditioneel
Raadsbreed
Typen akkoorden en colleges (3) Voordelen
Nadelen
•
Inhoudelijk richting geven;
•
Gesloten voor een minderheid;
•
Daadkrachtig;
•
Compromis boven argument;
•
Vertrouwen organiseren;
•
Compromis zonder meerderheid;
•
Bekend.
•
Verscherpte verhoudingen.
Aandachtspunten •
Betrekken van de oppositie;
•
De rol van wethouders;
•
Breed draagvlak en ruimte geven.
Traditioneel
Typen akkoorden en colleges (4) Wat is raadsbreed werken? “Het gesprek over het programma en/of de vorming van het college gebeurt met een zo breed mogelijk samenstel van partijen” • •
Waarom wil je dit? Het is een andere ‘groef’ van werken.
Raadsbreed
Typen akkoorden en colleges (5) Er zijn verschillende vormen van raadsbreed werken.
Volledig raadsbreed
Gedeeltelijk raadsbreed
Hybride
Typen akkoorden en colleges (6) Voordelen
Nadelen
•
Ruimte voor positieve politiek;
•
Raadsbreed werken vergt meer;
•
De raad aan zet;
•
Conceptueel vermogen en leiderschap nodig;
•
Wethouders namens de raad.
•
Alleen ben je sneller, samen kom je verder? Raadsbreed
Aandachtspunten •
Een goed begin is het halve werk;
•
Bespreek vooraf de variant voor programma- én collegevorming;
•
Maak afspraken over het onderhoud;
•
De wethouders procedure.
Typen akkoorden en colleges (7 - slot) Hoe ga je hiermee aan de slag? 1.
Wees niet normatief over het model;
2.
Maak het type bestuursvorming onderwerp van het duidingsdebat;
3.
Maak het expliciet in de verkenning;
4.
Zet het gesprek voort tijdens de bestuursperiode;
5.
Evalueer het (tussentijds en) aan het einde van de bestuursperiode.
Welke vragen en gedachten zijn er “ over type akkoorden en colleges?
”
Van verkiezingsuitslag naar verkenning (1) Drie werkwijzen: 1.
Met een duidingsdebat;
2.
Met een advies aan de voorzitter van de gemeenteraad;
3.
Met een informeel gesprek.
Wat waren de ervaringen van de “ vorige start van de formatiefase?
”
Van verkiezingsuitslag naar verkenning (2) •
•
•
Duiding van de verkiezingsuitslag; •
Hoe interpreteren partijen de uitslag?
•
Wat betekent dit voor de eigen partij in relatie tot de formatie?
Het formatieproces •
Welke partij krijgt het initiatief voor de verkenning?
•
Welke aandachtspunten en wensen zijn er vanuit de partijen?
Bestuursprogramma en collegevorming •
Welk type bestuursprogramma heeft de voorkeur?
•
Welke inhoudelijke speerpunten willen partijen terugzien?
•
Welke overwegingen zijn er over de samenstelling van het college?
Van verkiezingsuitslag naar verkenning (3) Een opdracht voor de verkenner / de verkenning •
Scope;
•
Werkwijze;
•
Tijdpad;
•
Transparantie;
•
Wie;
•
Ondersteuning.
Verkennen (1) Doel van de verkenningsfase 1.
Inzicht;
2.
Richting;
3.
Begrip;
Profiel verkenner Bescheiden Onafhankelijk Analytisch Politieke antenne en inlevingsvermogen Werken onder druk
Verkennen (2) Werkwijze
Resultaat
•
Ondersteuning door de griffier;
•
Advies;
•
Verslaglegging;
•
Wederzijds vertrouwen;
•
Type gesprekken;
•
Begrip;
•
Wanneer klaar?
•
Draagvlak;
•
Verantwoording.
Formeren (1) Doel Organiseren van inhoud en draagvlak vanuit (minimaal) een raadsmeerderheid voor: •
Een bestuursakkoord voor de komende bestuursperiode;
•
Een voordracht van kandidaat-wethouders.
Formeren (2) Enkele aandachtspunten •
Een proces van de raad of een proces van de formerende partijen?
•
Gespreksbegeleiding;
•
Ondersteuning vanuit de griffie of de organisatie?
•
De rol van de burgemeester;
•
Betrokkenheid van niet-formerende partijen?
•
Betrokkenheid vanuit de samenleving?
•
Integriteit van de kandidaat-wethouders.
“
Vragen?
”
@ NeckervanNaem