Knoppenboek Begroting 2024 - 2027 versie 2.0 (DEF)

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen) Toelichting

Geen groei aantal wethouders vanaf 2026. In de Begroting 2024 gaan we uit van een vijfde wethouder vanaf 2026. Daar komt ook de benodigde capaciteit bij voor bestuursadvies, communicatie en secretariaat. Mochten we deze maatregel inzetten, dan is deze uitbreiding in 2026 niet nodig.

Context

Invulling is vrije keuze, maar de capaciteit is gekoppeld aan beleid, groei en een (wettelijke) taak Capaciteit volgt beleid, groei en (wettelijke) taak

Financieel effect

Kan er al een indicatie worden gegeven over het financieel effect van de begrotingsknop? Bijvoorbeeld een onder- en bovengrens.

Voor 2024 en betreft dit geen besparing, maar voor 2026 gaat dit gepaard met een besparing van € 253.000 en voor 2027 € 254.000 Dit betreft volledig de capaciteit (formatie en inhuur)

60

Incidenteel/structureel

Structureel karakter

Haalbaarheid

Deze knop is haalbaar, al zal de hoeveelheid werk wellicht wel vragen om een extra wethouder. In dat geval betekent de maatregel meer werk voor een gelijkblijvend aantal mensen.

Maatschappelijk effect

Als de capaciteit achterblijft bij de hoeveelheid werk, heeft dit invloed op de uitvoering van taken en beleid, bijv. de dienstverlening.

Bestuurlijke belemmering

Als de capaciteit achterblijft bij de hoeveelheid werk, heeft dit invloed op de uitvoering van taken en beleid, bijv. de dienstverlening.

Juridische haalbaarheid

Juridisch is dit haalbaar

Technische haalbaarheid

Technisch is dit haalbaar. In de uitvoering kan dit een probleem op leveren. Zie ook hierboven.

Beleidsterrein

Organisatiebreed

Teammanager

Team Financiën Teammanager Marjolein Smeenk Directie Bedrijfsvoering Directeur bedrijfsvoering Martijn de Quartel

61

3 Begrotingsknoppen “oranje” Programma 5 Kwaliteit Openbare Ruimte 5.4a Het verlagen van de beeldkwaliteit (het onderhoudsniveau) van de openbare ruimte en daaraan gerelateerde onderwerpen (centra op A en regulier van B naar C) Format begrotingsknop Begrotingsknop

Het verlagen van de beeldkwaliteit (het onderhoudsniveau) van de openbare ruimte en daaraan gerelateerde de onderwerpen.

Portefeuillehouder

Wethouder Michiel Muis

Categorie

Aan de uitgavenkant

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

N.v.t.

Toelichting

Context

Onderhoud van de openbare ruimte is een noodzakelijke basisvoorziening en een gemeentelijke taak. Het vigerende onderhoudsniveau is vastgesteld door de vorige gemeenteraad. Voor de onderhoudsniveaus gebruiken we de landelijke beeldkwaliteitsniveaus zoals deze zijn gedefinieerd door het CROW: A+: prachtig A: goed B: voldoende C: sober/schraal D: verloedering (kapitaalvernietiging) In het collegeprogramma 2018-2022 (T18.12216) is met ingang van 2019 extra geld opgenomen om de beeldkwaliteit in de buitenruimte te verhogen van C naar B en in de winkelcentra/stationsgebieden van C naar A. De raad heeft de bijbehorende begrotingswijziging (BR1800101) op 1 november 2018 vastgesteld. Op de beeldkwaliteit en de Groenzoom na, vloeien de overige onderwerpen in deze Begrotingsknop voort uit beleidskeuzes van andere teams/ Domeinen, of ze zijn het gevolg van initiatieven uit de Raad.

62

Financieel effect

1. Centra op A en regulier areaal van B naar C Als we de beeldkwaliteit bijstellen van B naar C voor het reguliere areaal kunnen de centra en winkelgebieden op A blijven. We besparen dan € 266.000. 2. Centra naar B en regulier areaal van B naar C Als we meer willen besparen is een beeldkwaliteitsverlaging in de centra en stations van A naar B een aanvullende optie (station LansingerlandZoetermeer uitgezonderd, hier zijn aparte privaatrechtelijke afspraken over). Deze maatregel zou tot € 106.400 extra besparing leiden. De totale beeldkwaliteitsverlaging leidt tot een besparing van maximaal € 372.400. 3. Alles naar C Als zowel de centra (met uitzondering van station LansingerlandZoetermeer) als het reguliere areaal naar C gebracht worden besparen we € 377.720. Om de minimale kwaliteit te kunnen blijven borgen blijft er een grote inzet van personeel nodig. De extra besparing is hierdoor klein (ca. € 5.000) ten opzichte van beeldkwaliteit B. We besparen € 377.720. Kanttekeningen Bij de te realiseren besparing van maximaal € 372.400/ €377.720 (waarbij de centra naar B of naar C gaan en het reguliere areaal naar C) verwachten we bij een dergelijke beeldkwaliteitsverlaging meer meldingen en klachten te moeten afhandelen. Sinds de Coronaperiode is al een stijging van het aantal (complexe) klachten en meldingen te zien, dit vergt veel capaciteit.

De trend laat zien dat inwoners steeds mondiger en veeleisender worden en zich minder snel neerleggen bij een afwijzing. Er is geen aanwijzing om aan te nemen dat deze trend zich wijzigt. Een beeldkwaliteitsverlaging versterkt dit effect. Om deze reden stellen we voor om bij een beeldkwaliteitsverlaging volgens voorstel 1 en 2 tijdelijk capaciteit toe te voegen van 1 fte in schaal 9 (80.000 euro per jaar). Dit verlaagt de werkelijke besparing naar per 292.400 euro jaar. Als er voor gekozen wordt volgens scenario 3 de centra (met uitzondering van station Lansingerland-Zoetermeer) en het reguliere areaal naar C terug te brengen, is de claim voor extra capaciteit voor het afhandelen van klachten en meldingen 1,5 fte in schaal 9 (120.000 euro). Dit verlaagt de werkelijke besparing naar 257.720 euro per jaar en op deze wijze vloeien middelen die nu worden ingezet voor de openbare ruimte ten bate van de gehele gemeenschap sec naar mensen die klagen c.q. de weg naar de gemeente goed weten te vinden. Na een nader te bepalen periode kan bezien worden of dit structureel nodig is. Of structureel meer capaciteit nodig is, hangt af van de mate waarin de trend dat we als organisatie steeds meer meldingen en klachten moeten afhandelen doorzet. Burgerparticipatie in projecten in de buitenruimte kan in de praktijk wat lastiger vorm te geven zijn omdat er geen tot weinig budget is voor

63

aanvullende wensen (er is weinig speelruimte omdat de basiskwaliteit van de openbare ruimte sober/schraal is). Een bezuiniging op de basisbudgetten van beheer betekent dat er geen ruimte is om invulling te geven aan andere doelstellingen in de openbare ruimte dan beheer en onderhoud van het bestaande areaal. Zo is er geen ruimte voor b het versterken van (recreatieve) groenblauwe verbindingen, het realiseren van klimaat adaptieve maatregelen en het realiseren van ecologische verbindingen. Voor deze doelstellingen geldt dat zij alleen budgetneutraal en capaciteit-neutraal kunnen worden uitgevoerd, tenzij de raad hiervoor separate middelen ter beschikking stelt. Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

De verwachting is dat de benoemde besparingsposten maatschappelijk en politiek gezien lastig haalbaar zijn. De openbare ruimte is belangrijk voor mens en dier. Uit het recent uitgevoerde Belevingsonderzoek Openbare Ruimte (najaar 2021) en het LEMON-onderzoek (najaar 2022) blijkt dat inwoners de kwaliteit van de openbare ruimte waarderen (zie ook T22.00421, U22.00230, U23.00943 en T23.01436). Per 1 januari 2022 voldoen we volledig aan de ambitie van het vorige college t.a.v. de gewenste verhoging van het beeldkwaliteitsniveau. Het naar beneden bijstellen van het kwaliteitsniveau past niet bij de kernwaarden van de groene gemeente die we willen zijn. Dit doet afbreuk aan de ontwikkeling die nodig is om die kernwaarde in stand te kunnen houden en er is risico op imagoschade. De kwaliteit van de openbare ruimte verschraalt. Een sobere, functionele inrichting is het uitgangspunt. Dit leidt tot een toename aan meldingen en klachten. Bij de afhandeling daarvan zullen we moeten verwijzen naar de beneden gestelde kwaliteitskaders. Daarnaast verslechtert de voorbeeldpositie van de gemeente. Het naar beneden bijstellen van de kwaliteitskaders draagt niet bij aan het stimuleren van ondernemers en bewoners om zelf ook te investeren in groen (tuinen, hagen/ heggen, groen daken).

Terwijl dit investeringen zijn die we hard nodig hebben (we doen het samen) in het kader van klimaat adaptieve maatregelen of maatregelen t.b.v. natuurinclusief bouwen. Verlaging van de beeldkwaliteit leidt tot kapitaalvernietiging (assets moeten eerder vervangen worden bij een lager onderhoudsniveau en/of frequentie). Beeldkwaliteit wordt breed gecommuniceerd en we verwachten (nog) meer meldingen en klachten van zowel inwoners als bedrijven wanneer de beeldkwaliteit achteruit gaat. Klachten die ambtelijk afgehandeld worden komen regelmatig via College/Commissies/Raad terug, waardoor opnieuw ambtelijke en bestuurlijke inzet nodig is. Lopende contracten zijn aanpasbaar per kalenderjaar; dit moet wel 3 maanden voorafgaand gemeld zijn.

Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering

Juridische haalbaarheid

64

Technische haalbaarheid

Beleidsterrein

Teammanager

Als de beeldkwaliteit en/of de overige posten naar beneden bijgesteld/gedifferentieerd wordt/worden heeft dat geen personele consequenties voor team Beheer. De besparing komt voort uit het niet uitgeven van geld/opdrachten aan derden; dit betekent dat contracten herzien moeten worden. Afhankelijk van het politieke draagvlak kunnen we (laten) onderzoeken hoe een besparing het best gerealiseerd kan worden en wat deze oplevert. Beleidsveld 5.1 Beheer openbare ruimte en 5.2 Afval- en afvalwatermanagement Team beheer Teammanager Natasja Boom

5.6 Beleid Dierenwelzijn, inclusief subsidieregeling, stoppen met alle vragen rondom dieren behalve wettelijk contract dierenbescherming Format begrotingsknop Begrotingsknop

Stoppen met de boven-wettelijke taken voor Dierenwelzijn. Dit betekent: A) Afschaffen van de bestaande subsidieregeling Wildopvang. B) Afschaffen van de bestaande functie Adviseur dieren in de openbare ruimte (1 FTE). Opstellen van boven-wettelijke beleidskaders en afhandeling van boven-wettelijke meldingen op het gebied van dierenwelzijn doen we niet. C) Het afhandelen van meldingen die verbonden zijn aan het wettelijke gedeelte van deze taak beleggen we bij de contractmanager van de wettelijk verplichte overeenkomst met de Dierenbescherming.

Portefeuillehouder

Wethouder Michiel Muis

Categorie

Uitgaven

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

A. We ondersteunen geen wildopvangcentra meer die dieren uit Lansingerland opvangen. De subsidieregeling Wildopvang wordt afgeschaft. Besparing van € 20.000 na jaar 2023 (niet effectueren van het Collegebesluit van 25-4-2023). Incidentele financiering van subsidies blijft mogelijk, maar vraagt ook ambtelijke capaciteit voor de uitvoering ervan. Deze willen wij, indien hiervoor gekozen wordt, projectmatig organiseren. B. Bovenwettelijk beleid op het gebied van dieren in de openbare ruimte wordt niet opgesteld. Meldingen van inwoners die zien op niet-wettelijke taken worden niet meer opgepakt en afgehandeld. Hiermee wordt de huidige functie van Adviseur dieren in de openbare ruimte per 1-1-2024 afgeschaft (wordt nu ingevuld door middel van inhuur). Besparing € 92.000 per jaar. C. De wettelijke taak om een contract tot ‘bestrijden van gevaar voor mens en dier’ en bestrijden zoönosen’ af te sluiten en te managen, 65

plus het afhandelen van de daarmee samenhangende meldingen/acties geven we op structurele basis projectmatig vorm. Dit betekent dat er geen beleidskaders komen waarmee nietwettelijke taken op het gebied van Dierenwelzijn vorm kunnen worden gegeven. Evenmin is er capaciteit beschikbaar om zaken die niet aan de wettelijke verplichtingen gekoppeld zijn op te kunnen pakken of af te kunnen handelen. Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

n.v.t.

Toelichting

A. Organisaties die wilde dieren opvangen kunnen nu een beroep doen op de bovenwettelijke subsidieregeling Wildopvang voor financiële ondersteuning. Deze subsidieregeling (T20.08039) is tot stand gekomen op expliciet verzoek van de gemeenteraad (Motie M2019-038 en BR2000150) na een noodkreet van de Wildopvang Delft. In april 2023 is deze subsidie door B&W verhoogd omdat uit de evaluatie van deze subsidieregeling bleek dat de jaarlijkse subsidie van 8.000 euro niet voldoende was voor de opvangcentra om de kosten te dekken. B. Door het bovenwettelijke beleid rondom dierenwelzijn niet verder te ontwikkelen, kan de functie Adviseur dieren in de openbare ruimte (1 FTE) wegbezuinigd worden. Deze functie wordt voor 2023 ingevuld door inhuur. Door het verdwijnen van deze functie worden bovenwettelijke meldingen van bewoners m.b.t. dierenoverlast en dierenwelzijn niet meer in behandeling genomen. Binnen de huidige ambtelijke organisatie is geen capaciteit voor het afhandelen van deze meldingen. Het aantal meldingen, en de complexiteit ervan, is de afgelopen jaren flink toegenomen. Dat is ook de reden dat een extra fte per 2023 beschikbaar is gesteld. Daarnaast kunnen te nemen preventieve maatregelen op het gebied van ganzenoverlast, vogelgriep, hondenbeleid, ongediertebestrijding, voerontmoedigingsbeleid, e.d. niet opgepakt worden.

Om te kunnen voldoen aan de wettelijke verplichting (‘bestrijden van gevaar voor mens en dier’ en bestrijden zoönosen) geven wij een structurele projectmatige opdracht aan team Projecten. Hieronder valt de contractvorming, het contractmanagement en de afhandeling van hiermee samenhangende meldingen en acties.

Context

Er is de wettelijke verplichting om gevaar voor mens en dier en zoönosen te bestrijden. Dit doen wij nu via een contract met de Dierenbescherming voor € 50.000 per jaar. Bovenwettelijke invulling of niet is een lokale keuze. Er is geen relatie met bestaand beleid, of het ambtelijk formatiedossier? Wettelijk: In de Wet Dieren en de Wet Natuurbescherming wordt van een gemeente geëist een goede zorg voor het dierenwelzijn te borgen. Dit houdt o.a. in dat er voor vervoer en opvang gezorgd moet worden als dieren gewond of ziek 66

zijn. Dit geldt voor alle dieren binnen de gemeentegrenzen (gehouden dieren en dieren uit het wild). Er is een wettelijke verplichting dode en zieke dieren uit de openbare ruimte te verwijderen om ziektes te voorkomen (gevaar voor de volksgezondheid). Daarnaast ligt er een brief van de Provincie Zuid-Holland (PZH-2018-647522351) waarin gemeentes gevraagd wordt om uitvoering te geven aan het bewerken van nesten van ganzen en om de lokale wildbeheereenheid toestemming te geven om op gemeentelijke gronden de ganzenpopulatie te beheren. Bovenwettelijk: Indien we stoppen met de subsidieregeling en stoppen met het afhandelen van meldingen m.b.t. dierenoverlast en dierenwelzijn zal BenW het Beleid “In het wild levende dieren in de openbare ruimte, opvang en overlast” (T20.14915) en de Raad de subsidieregeling T20.08039 moeten intrekken. We geven dan geen invulling meer aan motie M2019-038.

Financieel effect

Op 25 april 2023 heeft BenW ingestemd met een verhoging van het subsidieplafond van de subsidieregeling Wildopvang (BW2300098). De Raad is met brief U23.01485 geïnformeerd over de verhoging van het subsidieplafond. A) Met het afschaffen van de subsidieregeling Wildopvang kunnen we € 20.000 besparen. Dit is de huidige subsidie inclusief de toegekende verhoging. B) Met het niet invullen van de fte adviseur Dierenwelzijn kunnen we jaarlijks € 92.000 besparen.

Incidenteel/structureel

A) Structureel. Afschaffen subsidieregeling wildopvang. B) Structureel. Inzet Adviseur dieren in de openbare ruimte bij team Beheer.

Haalbaarheid

De bovenwettelijke taken kunnen geschrapt worden. Hier zijn de volgende kanttekeningen te maken. A) Wildopvangorganisaties kunnen niet zonder subsidie van de gemeenten waar zij de dieren voor opvangen die ziek of gewond zijn geraakt. We vangen signalen op dat organisaties nu al in zwaar financieel weer verkeren, o.a. door toenemende inflatie. De Wildopvang in Delft heeft om deze reden haar deuren vorig jaar al moeten sluiten. Dit was aanleiding voor BenW om te besluiten met ingang van 2024 het subsidieplafond te verhogen (BW2300098). Omdat Lansingerland geen eigen opvang heeft in de gemeente, zijn we afhankelijk van de opvangbereidheid van deze centra buiten onze gemeentegrens. Er is een risico dat zij geen dieren uit Lansingerland meer opvangen als er geen subsidie wordt verstrekt. Naast niet meer voldoen aan de zorgplicht die de gemeente heeft, verwachten we ook veel reacties van inwoners als zij niet meer met zieke dieren bij een opvang terecht kunnen. Eventueel kan hier voor incidentele dekking (financieel en personele inzet) gekozen worden.

67

B) Het niet meer reageren op bovenwettelijke meldingen van dierenoverlast en dierenwelzijn lijkt weinig haalbaar. Het onderscheid tussen wettelijk en bovenwettelijk is op een emotioneel beladen onderwerp als Dierenwelzijn lastig te maken. Wij verwachten dat inwoners dit niet begrijpen en er evenmin genoegen mee nemen. Ze verwachten een dienstverlenende instelling van een overheidsorganisatie. Het imago van de gemeentelijke overheid komt daarbij in het geding. Een dergelijke houding verhoudt zich lastig met het in het collegeprogramma genoemde concept van ‘samen besturen’. We verwachten dat er klachten binnenkomen over het niet reageren op boeven-wettelijke meldingen. Het politieke draagvlak voor het niet meer reageren op bovenwettelijke meldingen van dierenoverlast en dierenwelzijn is naar verwachting klein. Het is ook een moeilijke maatregel voor gemeenteambtenaren die inwoners graag zoveel mogelijk goed te woord willen staan en willen helpen. Maatschappelijk effect

Dierenwelzijn wordt steeds belangrijker aangezien groen en water verdwijnen. Burgers willen vaak meer doen om het welzijn van dieren te vergroten. Doordat we met meer mensen samenleven in onze groeigemeente, komen er steeds meer meldingen van overlast (ontlasting en herrie van honden en ganzen, gevaarlijke situaties in het verkeer en bij RTHA). Door het ontbreken van kaders en een helder beleid kunnen we de burgers en bedrijven die overlast ervaren of meer willen doen aan dierenwelzijn, niet tegemoetkomen met preventieve maatregelen. We verwachten n.a.v. deze bezuiniging meldingen en klachten van zowel inwoners als bedrijven wanneer zij niet meer bij de gemeente terecht kunnen met hun melding, vraag of klacht ten aanzien van dierenwelzijn.

Bestuurlijke belemmering

Collegebesluit van 25 april 2023: subsidie voor opvangcentra voor het opvangen van dieren uit de natuur uitbreiden. Vervoer en opvang van zieke en gewonde dieren (BW2300098). Meldingen en klachten die ambtelijk wél afgehandeld worden, komen toch nog regelmatig via College/Commissies/Raad terug, waardoor opnieuw ambtelijke en bestuurlijke inzet nodig is. Niet langer afhandelen van nietwettelijke meldingen zorgen naar verwachting voor een exponentiële stijging aan maatschappelijke en bestuurlijke onrust.

Juridische haalbaarheid

Vervoer en opvang van dieren is een wettelijke verplichting. Daarnaast heeft de gemeente een zorgplicht voor mens én dier binnen de gemeentegrenzen.

Technische haalbaarheid

In eigen hand.

Beleidsterrein

In welk beleidsterrein valt de knop? Beleidsveld 5.1 Beheer Openbare Ruimte.

Teammanager

Team beheer

68

Teammanager Natasja Boom

5.7a OVL: scenario 3; Openbare verlichting 20 minuten later aan en 20 minuten eerder uit Format begrotingsknop Begrotingsknop

Uitzetten openbare verlichting / minder uren laten branden.

Portefeuillehouder

Wethouder Michiel Muis.

Categorie

Uitgavenkant.

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

We gaan in beginsel uit van de volgende standen:

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen) Toelichting

Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten. n.v.t.

Door de openbare verlichting (beperkt) uit te zetten kunnen we energiekosten besparen. Er zijn drie varianten uitgewerkt: 1.

2.

3.

We zetten ‘s avonds de openbare verlichting twintig minuten later aan en ’s ochtends de openbare verlichting twintig minuten eerder uit. Dit is mogelijk bij 60% van de verlichting in de gemeente. Dit gaat om het eigen net, waarbij we niet afhankelijk zijn van Stedin. Met deze maatregel wordt jaarlijks 3,5% energie bespaard. We zetten de verlichting in de nacht tussen 23:00 t/m 05:00 uur uit. Dit is mogelijk bij 60% van de verlichting in de gemeente. Dit gaat om het eigen net, waarbij we niet afhankelijk zijn van Stedin. Voor de burger is het wel vreemd waarom een deel wel en een deel niet uit gaat in de nacht. Met deze maatregel wordt jaarlijks 31% energie bespaard. We zetten de openbare verlichting helemaal niet meer aan, inclusief het Stedin-net. Met deze maatregel wordt jaarlijks 100% energie bespaard. Wel behouden we de kosten voor de energieaansluitingen.

In Lansingerland ligt het elektriciteitsnet van Stedin. Daarnaast hebben we een eigen net. Het aandeel van het eigen net in Lansingerland is circa 60%. Eventuele besparingen kunnen we alleen realiseren op het net dat in eigen beheer is. Context

Vanuit de Wegenverkeerswet en het Burgerlijk Wetboek heeft de gemeente een wettelijke zorgplicht om de verlichting in een goede staat van onderhoud te houden. Als wegbeheerder heeft de gemeente een inspanningsverplichting om er voor te zorgen dat onze wegen, en dus ook 69

de verlichting ervan, in goede staat van onderhoud verkeren. Het is wettelijk niet vastgelegd dat een weg moet worden verlicht. Financieel effect

Op basis van de huidige begrote energietarieven kunnen we het volgende besparen besparing energiekosten 1 20 minuten

3,5% € 23.363,15

2 23:00 t/m 05:00

31% € 212.392,24

3 uit 100% € 675.000,00 Er zijn echter wel aanpassingen nodig aan de lichtmasten voor het aanpassen van het aantal branduren. De kosten voor de aanpassingen zijn per scenario verschillend. Investering kosten aanpassing 1 20 minuten € 25.000,00 2 23:00 t/m 05:00 € 65.000,00 3 uit € 100.000,00 Omdat de aanpassingen geld kosten leveren niet alle scenario’s in het eerste komende begrotingsjaar een besparing op. In onderstaande tabel is de besparing inzichtelijk voor het eerste begrotingsjaar. besparing eerste begrotingsjaar 1 20 minuten

€ -1.636,85

2 23:00 t/m 05:00

€ 147.392,24

3 uit

€ 575.000,00

N.B. De daadwerkelijk te realiseren besparing is sterk afhankelijk van de hoogte van de energietarieven. Deze tarieven zijn momenteel sterk aan het fluctueren. Bij optie 1 verwachten we een aantal meldingen dat de verlichting te laat aan gaat en te vroeg uit. Bij optie 2 en 3 zal het aantal meldingen en klachten naar verwachting flink oplopen. Vanuit de gemeente is er ook voorlichting/communicatie richting inwoners noodzakelijk over de voorgenomen koerswijziging. De intensiteit daarvan is afhankelijk van de gekozen optie. De afhandeling van meldingen en klachten vergt bij optie 2 en 3 meer gemeentelijke capaciteit. Bij optie 3 is er minder advies en contractmanagement voor openbare verlichting nodig. Bij optie 3 is er sprake van een verschuiving van werkzaamheden (meer communicatie/meldingen) per saldo spelen we hiermee geen capaciteit vrij. Incidenteel/structureel

Structureel.

Haalbaarheid

Voor optie 1 geldt dat dat deze goed haalbaar is. De veiligheidseffecten zijn beperkter doordat de openbare verlichting alleen in de schemering uit 70

wordt gezet. In het donker staat de openbare verlichting wel aan. In diverse andere gemeenten gaat de openbare verlichting al later aan en eerder uit (bv Amsterdam en Utrecht). De verwachting is dat optie 2 en 3 maatschappelijk en politiek gezien lastiger haalbaar zijn, omdat de openbare verlichting als basisvoorziening wordt beschouwd en er effecten te verwachten zijn op het gebied van veiligheid (en de beleving daarvan). Het gaat om een besparing die heel direct zichtbaar is en alle inwoners raakt. In een aantal gemeenten (Westland, Uithoorn) is bij wijze van proef geëxperimenteerd met het uitschakelen van de openbare verlichting. Klachten en ophef van inwoners hebben ertoe geleid dat de proeven voortijdig werden stopgezet. Maatschappelijk effect

De verwachting is dat de maatschappelijke effecten bij optie 1 gering zijn. Bij opties 2 en 3 zijn er meer effecten te verwachten. Onderzoeken laten zien dat, bij het plaatsen van openbare verlichting, het aantal ongevallen afneemt. Als we de openbare verlichting uitzetten, dan is een toename van het aantal ongevallen niet uit te sluiten. Het uitzetten van openbare verlichting heeft met name invloed op de veiligheid van de kwetsbare verkeersdeelnemers, meer dan op automobilisten. Voetgangers, fietsers en bromfietsers lopen een groter risico. Om preciezere effecten te kunnen bepalen voor de genoemde opties is advies nodig van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Verwachting is dat de beleving van veiligheidsbeleving van inwoners en ondernemers afneemt bij het (deels) uitzetten van de openbare verlichting. Een deel van de inwoners zal meer angst ervaren om in het donker buiten te zijn. Openbare verlichting kan een bijdrage leveren aan het verbeteren van de sociale veiligheid. Zo staan in het Politiekeurmerk Veilig Wonen richtlijnen voor verlichting ten behoeve van een sociaal veilige omgeving. Verlichting maakt beter zicht op de omgeving mogelijk. Criminelen mijden vaker goed verlichte plekken. De verwachting is dat er weinig draagvlak onder inwoners en ondernemers zal zijn voor het volledig uitschakelen van de openbare verlichting.

De ervaring leert dat veel inwoners de openbare verlichting als gemeentelijke basisvoorziening beschouwen en eerder pleiten voor uitbreiding dan voor versobering. Anderzijds zijn er ook maatschappelijke voordelen te koppelen aan het uitzetten van de openbare verlichting: Minder lichthinder in woningen;

71

-

Bestuurlijke belemmering

Minder energieverbruik, minder Co2-effecten, gunstig voor het klimaat; Bevordering donkerte, minder verstoring voor flora en fauna, bevordering biodiversiteit (in het bijzonder voor vleermuizen). Kunstlicht kan de nachtrust van inwoners verstoren. Onlangs is het onderwerp donkere plekken in de commissie Ruimte (d.d. 4 april) door raadsleden als bespreekstuk ingebracht. Uit de bespreking blijkt dat raadsleden belang hechten aan een goede openbare verlichting. De portefeuillehouder heeft toegezegd de ingekomen lijst op te schonen (T2023-006).

Juridische haalbaarheid

Lopende energiecontracten zijn aanpasbaar. Huidige overeenkomsten zijn te verlengen met aanpassingen, er zijn ook mogelijkheden om opnieuw aan te besteden.

Technische haalbaarheid

Het besparen op kilowatturen kunnen we zelf beïnvloeden. We zijn voor de uiteindelijke financieel te realiseren besparingen (ten opzichte van de huidige situatie waarin de openbare verlichting langer aan staat) sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de energietarieven. Het aanpassen van de tijden dat de verlichting aan en uit gaat is alleen aanpasbaar op de eigen netten van de gemeente. De scenario’s 1 en 2 zijn alleen daar mogelijk, dat zijn 60% van de lichtmasten binnen de gemeente.

Beleidsterrein

Beleidsveld 5.1 Beheer Openbare Ruimte

Teammanager

Team beheer Teammanager Natasja Boom.

5.8 Snippergoen; alleen de verkopen bij projecten in stand houden, de rest van het proces stoppen Format begrotingsknop Begrotingsknop

Snippergroen

Portefeuillehouder

Wethouders Simon Fortuyn / Michiel Muis

Categorie

Uitgaven

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Minder inzet op verkoop van snippergroen, besparen op capaciteit (fte)

72

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Inkomsten van de grondverkopen binnen de projecten blijven binnenkomen, inkomsten van overige aanvragen komen niet meer binnen.

Toelichting

Inwoners kunnen de gemeente verzoeken een stukje gemeentegrond aan te kopen. Het verwerken van de aanvragen kost tijd. Door alleen de grondverkopen nog op te pakken die vanuit de projecten komen (denk aan herinrichting wegen) krijgen we wel de inkomsten binnen en kunnen we de kosten voor de reguliere aanvragen verlagen. Het verkopen van grond is geen wettelijke taak, wel ben je als gemeente verplicht om op handhavingsverzoeken te reageren.

Context

Financieel effect

€75.000

Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

Uitvoeringskosten stijgen, incidenteel budget nodig om projectmatige aanpak in te zetten, bijvoorbeeld per buurt/ wijk.

Maatschappelijk effect

Er wordt geen medewerking meer verleend aan aanvragers en melders.

Bestuurlijke belemmering

Bij klachten is de mogelijkheid om illegaal grondgebruik met incidenteel budget projectmatig op te pakken.

Juridische haalbaarheid

Het verkopen van grond is geen wettelijke taak.

Technische haalbaarheid

n.v.t.

Beleidsterrein

Beheer openbare ruimte

Teammanager

Team Gebiedsopgaven Teammanager Monique van den Borne

5.9 Afhandeling meldingen over deelscooters beleggen bij exploitant Format begrotingsknop Begrotingsknop

Afhandeling meldingen over deelscooters beleggen bij exploitanten.

Portefeuillehouder

Wethouders Simon Fortuyn / Michiel Muis.

73

Categorie

Uitgaven.

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Beleid doen we niet meer. We voeren bestaand beleid niet meer uit.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Niet van toepassing.

Toelichting

We reageren niet meer inhoudelijk op meldingen over deelscooters. We sturen een automatisch procedureel antwoord naar de aanvrager dat deze melding bij de exploitant gedaan kan worden.

Context

Er is geen wettelijke verplichting. Reageren op meldingen is netjes, maar niet verplicht, behalve als er een acute onveilige situatie ontstaat. Meldingen van onveilige situaties blijven wij oppakken. Het heeft invloed op het beleid rond deelscooters en is onderdeel van de Mobiliteitsvisie. In principe kan in deze begrotingsknop de inzet van deelscooters doorgaan, maar handelen we meldingen niet meer af, omdat die geen onderdeel vormen van de wettelijke taak.

Financieel effect

Er wordt vooral bespaard op de inzet van ambtelijke capaciteit: de raming is ongeveer zes uur per week (gemiddeld € 14.000,- op jaarbasis). Als deze maatregel niet ingezet wordt, zal er aanvullend budget van € 14.000 nodig zijn. Doorvoeren voorkomt overschrijding van budget. Wij kunnen de beschikbare capaciteit van het team Verkeer (staat al onder druk) beter inzetten op het inhoudelijke werk. Dat is nodig, gezien het stijgende aantal complexe vragen en de areaaluitbreidingen die we verwachten.

Incidenteel/structureel

Is een keuze. Kan incidenteel (voor bepaalde tijd) of voor onbepaalde tijd.

Haalbaarheid

Het is een haalbaar voorstel, maar bewoners en ondernemers zullen het niet waarderen als er niet inhoudelijk op meldingen gereageerd wordt. De strekking van de meldingen gaat vaak over het onnut en/of de overlast van deelscooters.

Maatschappelijk effect

Het maatschappelijk draagvlak voor het niet inhoudelijk reageren op meldingen zal laag zijn.

Bestuurlijke belemmering

Het kan zijn dat er een bestuurlijke discussie op gang komt als we niet meer inhoudelijk reageren op deze meldingen. Er ligt nu geen toezegging op dit gebied.

74

De begrotingsknop tast het beeld van de betrouwbare overheid wel enigszins aan, omdat er geen inhoudelijke reactie op meldingen meer wordt gegeven. Feitelijk zou deze begrotingsknop onderdeel uit (kunnen) maken van een groter vraagstuk, namelijk: op welk niveau willen wij onze publieke dienstverlening houden en wat mag die aan ambtelijke capaciteit vragen? Dit wordt relevant op het moment dat de organisatie terug valt op strikt wettelijke taken. Juridische haalbaarheid

Een terechte melding bij een gevaarlijke situatie in de openbare ruimte moeten we oppakken en dat doen wij ook. Er zijn afspraken gemaakt met de exploitanten, dat zij de meldingen afhandelen.

Technische haalbaarheid

We hebben dit in eigen hand en kunnen dit zelf regelen.

Beleidsterrein

Team RES is verantwoordelijk voor het beleid. Nu is afgesproken dat team Beheer/Verkeer de meldingen afhandelt.

Teammanager

Team beheer Teammanager Natasja Boom

5.10 Indexatie beheer openbare ruimte Format begrotingsknop Begrotingsknop

Indexatie beleidsveld 5.1 (beheer openbare ruimte) naar beneden bijstellen van 13,7% (Kadernota 2024) naar 8,2%

Portefeuillehouder

Wethouder(s) Simon Fortuyn (Fin) en Michiel Muis (Beheer openbare ruimte)

Categorie

Uitgavenkant

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

We gaan in beginsel uit van de volgende standen:

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen) Toelichting

Uitvoering van beleid/werk doen we wel, maar (aanvankelijk) met minder budget (kaasschaaf) n.v.t.

In de kadernota 2024 is een indexatie opgenomen van 13,7% voor beleidsveld 5.1 (beheer openbare ruimte). Deze indexatie is gebaseerd op de GWW-index van het CBS en op concrete ervaringen met reeds afgesloten raamcontracten voor 2024. 8,2% is de indexatie die de provincie Zuid-Holland in de eigen conceptkadernota 2024 hanteert voor het beheer van de openbare ruimte, 75

gebaseerd op een gemiddelde GWW-index van de afgelopen 3 jaar. Voorstel is om aan te sluiten bij de indexatie die de provincie Zuid-Holland hanteert in haar concept-kadernota 2024. Risico (>60%) is dat we bij de zomerrapportage bij moeten ramen omdat we niet uitkomen met de beperktere indexatie. We laten het “voorzichtigheidsprincipe” uit het BBV los, omdat we bewust lager indexeren dan de ervaringscijfers en de bijstelling in de Slotwijziging voor 2022 laten zien. De huidige ontwikkelingen geven geen aanleiding te verwachten dat de indexatiepercentages (veel) zullen zakken. Context

Het betreft hier lokale invulling. Er is geen relatie met bestaand beleid, of het ambtelijk formatiedossier. Er is geen relatie met andere bestuursorganen, bijv. gemeenschappelijke regelingen waar Lansingerland deel van uit maakt.

Financieel effect

De besparing is € 521.840 op het totaal van het beleidsveld 5.1 (beheer openbare ruimte). We schrappen geen taken, dus er is geen effect op de organisatie.

Incidenteel/structureel

Incidenteel. Heeft alleen betrekking op begrotingsjaar 2024.

Haalbaarheid

Graag een uitspraak over de haalbaarheid van de begrotingsknop, gekoppeld aan een indicatie van het (maatschappelijke) effect en de eventuele bestuurlijke belemmeringen. We verwachten dat een indexatie van 13,7% noodzakelijk is om de taken te kunnen uitvoeren. Het is mogelijk om hier risico op te nemen en uit te gaan van een beperktere indexatie. In de zomerrapportage 2024 kan bijgeraamd worden indien dit toch noodzakelijk blijkt.

Maatschappelijk effect

Geen.

Bestuurlijke belemmering

N.v.t.

Juridische haalbaarheid

N.v.t.

Technische haalbaarheid

Eigen hand.

Beleidsterrein

Programma 5, beleidsveld 5.1 Beheer Openbare Ruimte

Teammanager

Teammanagers Marjolein Smeenk en/of Natasja Boom

76

Programma 6 Lansingerland Ontwikkelt 6.7 Bedrijventerreinen strategie Format Begrotingsknop Begrotingsknop

Bedrijventerreinenstrategie

Portefeuillehouder

Wethouder Leon Hoek

Categorie

Uitgavenkant

Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen)

Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten.

Knop ontvangstenkant ( impact op hoofdlijnen)

n.v.t.

Toelichting

De strategie voor bedrijventerreinen gaat deel uitmaken van de Omgevingsvisie 2.0. Deze strategie is nodig omdat: 1) 2)

3)

4)

Ruimtelijke initiatieven uit de markt goed te kunnen toetsen en ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. De druk op bestaande bedrijventerreinen enorm is (leegstand bedraagt in Lansingerland slechts 0.4%). De vraag naar bedrijfsruimte is vele malen groter dan het aanbod. Er verschillende verduurzamingsopgaven zoals de mobiliteitstransitie, circulaire economie, energie en klimaatadaptatie op bedrijventerreinen dienen plaats te vinden. Zowel de gemeente als andere overheden hebben hier forse ambities op. Een door de ondernemers gedragen strategie op bedrijventerreinen kan een positief effect hebben op ondermijning.

Huidige Omgevingsvisie 1.0 biedt nog onvoldoende basis voor het goed kunnen beoordelen van initiatieven van ondernemers en uitvoering eigen beleidsambities. Met doorvoering van deze begrotingsknop wordt het nog moeilijker om de meest basale beleidskaders op te stellen. Dit leidt ook tot inefficiënte inzet van ambtelijke capaciteit bij andere teams zoals Omgevingsrecht, Gebiedsopgaven en Veiligheid & APV.

Context

Het opstellen van een omgevingsvisie en omgevingsplan met Economie als onderdeel is wettelijk verplicht. 77

Financieel effect

Maatregel heeft effect op de capaciteit en budget Het financieel effect is verwerkt in maatregel 6.12, taakstelling economie.

Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

Begrotingsknop is haalbaar.

Maatschappelijk effect

Het niet hebben van een goede bedrijventerreinstrategie kan op korte en lange termijn leiden tot Inefficiënt ruimtegebruik op bedrijventerreinen. Ruimtelijke initiatieven van bedrijven worden per geval beoordeeld. Er kan een vorm van willekeur ontstaan.

Bestuurlijke belemmering

Het bestuur heeft zich gecommitteerd aan de doelstelling beter benutten en organiseren van bedrijventerreinen zoals omschreven in de begroting.

Juridische haalbaarheid

Juridisch haalbaar

Technische haalbaarheid

Technisch haalbaar

Beleidsterrein

Economie

Teammanager

Gabby Prevo

6.8 HS: niet meer deelnemen aan projecten vanuit Greenport West-Holland Format begrotingsknop Begrotingsknop

Greenport Westland-Oostland (= greenport West-Holland)

Portefeuillehouder

Wethouder Leon Hoek

Categorie

Uitgavenkant

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

n.v.t.

78

Toelichting

Gemeente Lansingerland draagt per jaar € 50.000 bij.

Context

De Greenport West-Holland is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, onderwijs en het bedrijfsleven in de tuinbouw.

Financieel effect

Het financiële effect is verwerkt in maatregel 6.12, taakstelling economie.

Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

Deze maatregel is haalbaar. Echter is vorig jaar de jaarlijkse bijdrage opgehoogd en liggen hier contractuele afspraken aan ten grondslag.

Maatschappelijk effect

Het maatschappelijke effect is dat in Greenport verband bepaalde projecten geen doorgang kunnen vinden. Dit geldt ook voor projecten uit het uitvoeringsprogramma Horti Science.

Bestuurlijke belemmering

Betreft een netwerk van gemeenten, kennisinstellingen en bedrijfsleven. Bij een (gedeeltelijke) terugtrekking kan dit de verhoudingen met de eerdergenoemde partners verslechteren.

Juridische haalbaarheid

Het kan, maar hierbij een weg naar de rechter niet uitgesloten. Dit omdat de gemeente tijdens vergaderingen heeft toegezegd partner te blijven tot en met 2026.

Technische haalbaarheid

Het realiseren van deze bezuiniging hebben we in eigen hand.

Beleidsterrein

Economische ontwikkeling

Teammanager

Team RES Teammanager Gabby Prevo

6.9 Regionale samenwerking Format begrotingsknop Begrotingsknop

Regionale samenwerking

Portefeuillehouder

Wethouder Leon Hoek

Categorie

Uitgavenkant

79

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

n.v.t.

Toelichting

Economie stopt niet bij de gemeentegrenzen van Lansingerland. Economie is per definitie regionaal/nationaal en internationaal. Het bevorderen van een economisch vestigingsklimaat is een opgave die alleen in regionaal verband gerealiseerd kan worden. Regionale samenwerking levert kennis en kansen op. Door ambtelijke inzet hierop in te perken verschaffen we ons niet de benodigde kennis om goed beleid te maken en burgemeester, wethouder en raadsleden op de juiste manier te adviseren. Ook kunnen kansen op innovatie en samenwerking over het hoofd worden gezien worden. In MRDH-verband stellen de 21 gemeenten gezamenlijk strategieën op voor bedrijventerreinen, winkelgebieden en kantoorlocaties. Door dit in gezamenlijkheid te doen, kunnen de belangen van Lansingerland worden gewaarborgd (denk bv aan Bleizo-West) en beleidsambities worden gerealiseerd. Daarnaast ontwikkelen de gemeenten in gezamenlijkheid innovatieprojecten die deels gefinancierd worden door de MRDH of andere subsidies (van het Rijk). Lansingerland draagt jaarlijks +/- 180.000 euro af aan de MRDH. Om dit bedrag "terug te verdienen" in de vorm van projecten, kennis of subsidie, dienen we actief deel te nemen aan het ambtelijk overleg en verschillende werkgroepen. In Oostland verband, trekken we samen op met gemeente Pijnacker Noordorp en VNO NCW Oostland.

We organiseren overleg met ondernemers om van hen te horen hoe zij het ondernemen in Oostland ervaren en wat zij vinden van het gemeentelijk beleid. We stimuleren netwerkontwikkeling door sponsor te zijn van de Oostlanddag en wisselen onderling kennis uit.

Context

Financieel effect

Het financiële effect is verwerkt in maatregel 6.12, taakstelling economie.

Incidenteel/structureel

Structureel

Haalbaarheid

Is haalbaar

Maatschappelijk effect

Op de lange termijn kan dit leiden tot het verslechteren van het economisch vestigingsklimaat van Lansingerland. Behalen van beleidsdoelstellingen op andere onderwerpen zoals verduurzaming wordt moeilijker. 80

Bestuurlijke belemmering

Wethouder heeft zitting in de bestuurscommissie EV, burgemeester in het Algemeen bestuur en raadsleden zitten in de adviescommissie van de MRDH.

Juridische haalbaarheid

Begrotingsknop is juridisch haalbaar.

Technische haalbaarheid

Begrotingsknop is technisch haalbaar.

Beleidsterrein

Economische ontwikkeling

Teammanager

Teammanager Gabby Prevo

6.12 Verminderen taakstelling economie Format begrotingsknop Begrotingsknop

Economie: Beter benutten en organiseren bedrijventerreinen en versterken vitale kernen

Portefeuillehouder

Wethouder Leon Hoek

Categorie

Uitgavenkant

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Beleid doen we niet meer. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel lagere lasten.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

N.v.t

Toelichting

Wat hebben we gedaan in 2023 en wat kunnen we in 2024 niet meer doen? Afschaling dienstverlening en ondersteuning aan ( georganiseerde) ondernemers/vastgoedeigenaren In Lansingerland zijn er twee BIZ-en (Bergschenhoek en Rodenrijs), drie bedrijventerreinen met een parkmanagent (Prisma, Weg en Land en Oudeland) en hebben winkelhart Berkel en Rodenrijs en Bleiswijk een winkeliersvereniging. Ambtenaren van economie wonen regelmatig (ledenen bestuurs-) vergaderingen bij om zo signalen op te vangen en vragen te kunnen beantwoorden. Maar ook buiten de vergaderingen om, komen gedurende het gehele jaar allerhande vragen binnen over beheer en onderhoud, verkeer, veiligheid, vergunningen, standplaatsen, duurzaamheid etc. Soms kan de afdeling economie deze zelf beantwoorden, maar meestal 81

fungeert economie als doorgeefluik en zet de vraag/klacht door naar de desbetreffende afdeling. Dan monitoren we actief de opvolging. Soms vergen vragen enig uitzoekwerk. Daarnaast behartigen we de belangen van de ondernemers richting collega’s. Wij kunnen aangeven wat de consequenties zijn voor de ondernemer als opvolging van klachten en vragen lang uitblijft. Indien deze begrotingsknop wordt geactiveerd kunnen we deze werkzaamheden in 2024 niet meer voortzetten. Klachten voor bestemd voor andere afdelingen zullen we blijven doorzetten, we kunnen echter niet actief zaken monitoren of zaken uitzoeken. Geen ondersteuning aan nieuwe BIZ-initiatieven Het beter benutten en organiseren van bedrijventerreinen is één van de doelstellingen van de gemeente. De gemeente heeft in 2023 de stichting Weg en Land ondersteunt om een BIZ op te richten. Hiervoor hebben we geholpen bij het uitvoeren van een informeel draagvlakonderzoek, bij het indienen van een subsidieaanvraag bij de provincie voor een kwartiermaker, meegedacht over de communicatie naar de ondernemers en eigenaren, een conceptverordening en uitvoeringsprogramma opgesteld, besluitvorming richting raad voorbereid. Voorbereiding besluitvorming is een taak die alleen de gemeente kan doen. Net zoals het uitvoeren van de formele stemming en het tellen van de stemmen en opstellen van een proces verbaal.

Indien deze begrotingsknop wordt geactiveerd kunnen er in 2024 geen nieuwe BIZ-en meer worden opgericht. Voor bestaande BIZ-en (Bergschenhoek, Rodenrijs en wellicht in 2024 Weg en Land) draagt de afdeling economie en de afdeling financiën zorg voor de doorgeleiding van de OZB gelden naar de BIZ-deelnemers. De gemeente controleert de doelmatige uitgaven van de BIZ-en. Dit zijn werkzaamheden, die zolang de BIZ-en bestaan, de gemeente elk jaar moet uitvoeren, hier kan niet op bezuinigd worden. Geen activering van ondernemers We hebben in 2023 ook geïnventariseerd welke ondernemers zich nog meer beter willen organiseren. Dit heeft er toe geleid dat op Hoefslag en voor Klappolder in het vierde kwartaal van het jaar er externe kwartiermakers zijn aangesteld die gaan verkennen welke vorm van organisatie op deze terreinen mogelijk is. De verkenning zal deels in 2023 en deels in 2024 plaatsvinden. Daarnaast is het met 100% zekerheid te zeggen dat na de verkenning een opvolging van de activiteiten nodig is. Bijvoorbeeld een plan van aanpak om de eerste problemen op bedrijventerreinen collectief aan te pakken. Door deze begrotingsknop te activeren kan:

82

1) 2)

de uitvoering van de verkenning halverwege wordt stopgezet. Reeds geïnvesteerde uren voor niets zijn gemaakt. geen opvolging worden gegeven aan de uitkomsten van de halfuitgevoerde verkenning.

Afname efficiënt ruimtegebruik De gemeente krijgt gedurende het gehele jaar door verzoeken van burgers en ondernemers om te mogen afwijken van bestemmingsplannen. Omdat de ruimte schaars is en verschillende doelstellingen uit de omgevingsvisie daardoor vaker botsen is een goede afweging van doelstellingen en belangen erg belangrijk. Dit kost veel tijd. Activeren van deze beleidsknop leidt tot het maken minder goede afwegingen en dus tot minder efficiënt ruimtegebruik.

Context

Geen wettelijke verplichting Relatie met begroting 2023 en 2024 activiteit: beter benutten en organiseren bedrijventerreinen en versterken vitale kernen Relatie met MRDH – economisch vestigingsklimaat

Financieel effect

€ 75.000 vermindering van 1 fte

Incidenteel/structureel

structureel

Haalbaarheid

Voorstel is haalbaar.

Maatschappelijk effect

Ondernemers merken direct de effecten van deze maatregel. Op lange termijn merken zowel ondernemers als inwoners de effecten van deze maatregel.

Bestuurlijke belemmering

Afschaling van dienstverlening en advisering aan ondernemers kan leiden tot lager vertrouwen van ondernemers in gemeente.

Juridische haalbaarheid

De maatregel is juridisch haalbaar.

Technische haalbaarheid

De maatregel is technisch haalbaar

Beleidsterrein

Economische ontwikkeling

83

Teammanager

Gabby Prevo

Overhead P.OH 18 SIEM/SOC geen capaciteit voor oppakken meldingen uit SOC Format begrotingsknop Begrotingsknop

Informatiebeveiliging (SIEM SOC)

Portefeuillehouder

Wethouder Leon Hoek

Categorie

Uitgavenkant

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Beleid doen we niet meer. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel lagere lasten.

Toelichting

Met Security Information & Event Management (SIEM) krijgt de gemeente real-time inzicht in de activiteiten die plaatsvinden binnen de ICTinfrastructuur. Dit stelt de gemeente in staat om direct en adequaat te reageren op verdachte activiteiten in het netwerk. Een Security Operations Center (SOC) richt zich op het monitoren van dreigingen en de kwalificatie van incidenten. Inrichting van deze dienst is in aanvulling op reeds geïmplementeerde maatregelen omtrent bijvoorbeeld logische toegang en reactief acteren op meldingen vanuit Informatiebeveiligingsdienst (IBD) en mag bezien worden als een extra verzekeringspremie om risico te minimaliseren. Het is een keuze of en in welke mate gebruik te maken van deze dienstverlening. In de begroting 2023 is € 100.000 opgenomen voor SIEM SOC. Voor 2024 is via de kaderbrief aanvullend € 100.000 + € 90.000 handlingskosten aangevraagd. Gemeente Lansingerland zit in het proces van Europese aanbesteding. Inschatting is dat Lansingerland als partij onvoldoende gronden heeft om de aanbesteding niet te gunnen. Dit resulteert in een minimale verplichting van € 125.000. Het optionele deel van € 75.000 hoeft niet of kan evt. later afgenomen worden.

Context

SIEM SOC is een verplichting vanuit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) (12.4 Verslaglegging en monitoren).

84

Zie: https://www.informatiebeveiligingsdienst.nl/product/baselineinformatiebeveiliging-overheid-bio/3. Vanuit ons informatiebeveiligingsbeleid conformeren we ons aan de BIO. Financieel effect

De aanvullende aangevraagde middelen voor 2024 zijn: € 100.000 + € 90.000 = € 190.000 Wat is het effect op de organisatie? Is er een relatie met de P-begroting? Van deze aanvullende € 190.000 heeft € 90.000 betrekking op de handlingskosten. Dit is gerelateerd aan de P-begroting.

Incidenteel/structureel

Het maximale financiële effect is € 75.000 voor de aanbestede dienst en € 90.000K wanneer niet besloten wordt om extra capaciteit in te zetten voor het kunnen oppakken van meldingen vanuit het Security Operations Center. Totaal gaat dit om € 75.000 + € 90.000 = € 165.000. Structureel

Haalbaarheid

Niet toekennen van de aanvullende € 190.000 zal zorgen voor een (op basis van informatie nu bekend) structureel tekort van € 25.000 per jaar die op andere wijze gecompenseerd dient te worden, het niet kunnen afnemen van aanvullende dienstverlening van aanbieder (betreft geen must haves) en moeten maken van scherpe keuzes hoe de dienstverlening ingericht wordt ter voorkoming dat wij meer meldingen krijgen dan die wij kunnen verwerken.

Maatschappelijk effect

n.v.t.

Bestuurlijke belemmering

n.v.t.

Juridische haalbaarheid

n.v.t.

Technische haalbaarheid

Voor zover bekend niet van toepassing. Kanttekening hierbij is dat het vooraf niet goed in te schatten is of we als organisatie meer meldingen zullen ontvangen dan dat we kunnen verwerken.

Beleidsterrein

Teammanager

Team IP&A Manager Martin Buitelaar

85

4 Begrotingsknoppen “rood” Programma 2 Openbare orde en veiligheid 2.5a Verlagen inzet op specialistische expertise en onderzoek ondermijning Format begrotingsknop Begrotingsknop

Verlagen inzet op specialistische expertise en onderzoek ondermijning.

Portefeuillehouder

Pieter van de Stadt

Categorie

Uitgaven

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Geen inzet van specialistische expertise en advies op het programma ondermijning

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen) Toelichting

Aanpak van een complex probleem als ondermijning vraagt soms bijzondere expertise die niet in de gemeentelijke organisatie of bij de ketenpartners kan worden gevonden. Het budget ten behoeve van de specialistische expertise en het advies ondermijning is bedoeld om de gemeente in de bestuurlijke aanpak ondermijning te laten bijstaan op juridische vlak (in complexe juridische procedures waarin bijzondere kennis vereist is) en op het niet-juridische vlak (inzet bijzondere middelen bijv. t.b.v. informatiepositie of integrale controles) door externe specialisten. Lansingerland heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in de bestuurlijke aanpak en vormt in het land een voorbeeld.

Context

De aanpak ondermijning maakt onderdeel uit van het collegewerkprogramma. De extra inzet is onderdeel van het Programmaplan Ondermijning

Financieel effect

De maatregel leidt tot een besparing van € 30.000.

Incidenteel/structureel

Structureel.

Haalbaarheid

Haalbaar. NB. In de externe communicatie moeten we voorkomen dat onze ondermijningsaanpak aan effectiviteit gaat inboeten. 86

Maatschappelijk effect

De maatregel leidt tot vermindering van de slagkracht van de gemeentelijke inzet op ondermijning. Het maatschappelijk effect kan wellicht beperkt blijven als de gemeente gebruik kan maken van regionale of landelijke ondermijningsgelden, zoals recent door de RIEC-bijdrage aan het project bewustwording op scholen. Aanspraak op andere gelden vraagt vaak wel een eigen bijdrage

Bestuurlijke belemmering

Landelijk geldt onze ondermijningsaanpak als een voorbeeld van hoe je als gemeente kunt bijdrage aan de integrale bestrijding van ondermijnende criminaliteit. De burgemeester draagt dit ook nadrukkelijk naar buiten toe uit. De maatregel leidt er mogelijk toe dat onze boodschap aan kracht inboet.

Juridische haalbaarheid

Juridisch haalbaar (wel juridische risico’s wanneer zich complexe juridische zaken voordoen waarbij extern advies noodzakelijk is).

Technische haalbaarheid

Haalbaar.

Beleidsterrein

Veiligheid en leefbaarheid

Teammanager

Robert de Vettte

Programma 3 Sport, cultuur en onderwijs 3.4 Bijdrage Archeologie en Erfgoed Format begrotingsknop Begrotingsknop

Archeologie en Erfgoed heeft betrekking op de huisvesting en (im)materiele erfgoedfunctie van de Oudheidkundige Vereniging en Museum Bleiswijk. Binnen de Cultuurnota Bruisen-Binden-Boeien richt dit zich op het thema ‘Lansingerland bindt!’ waarbij erfgoed de historie verbind aan de toekomst. Vanaf 2024 wordt deze erfgoedfunctie ondergebracht binnen de subsidieregeling Sociaal Domein & Cultuur en komt het accent meer te liggen op erfgoededucatie en -participatie. Binnen de regeling heeft ‘A. Inwoners dragen bij aan de energieke samenleving’ - A2. Het versterken van de sociale structuur middels het toegankelijk maken en presenteren van kunst, cultuur en erfgoed’ betrekking op de stimulering en ondersteuning van erfgoed. Deze begrotingsknop heeft enkel betrekking op A.A2 op het gebied van erfgoed.

Portefeuillehouder

Wethouder Titia Cnossen

87

Categorie

Uitgavenkant totaal € 16.000,-

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

Beleid is nog up to date. Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten. Beleid doen we niet meer. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel lagere lasten. Beleid stellen we bij. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel hogere baten. We stellen nieuw beleid voor. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel hogere baten. Tot en met 2023 wordt elk jaar eenzelfde exploitatiebijdrage versterkt aan de OVMB ten behoeve van huisvesting en de uitvoering van activiteiten op het gebied van erfgoededucatie.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen) Toelichting

Indien er minder budget beschikbaar is voor erfgoed betekent dit concreet dat OVMB haar huisvestingsverplichtingen in Bleiswijk niet meer kan voldoen. Op termijn betekent dit dat het voorzieningenniveau op het gebied van (im)materieel erfgoed en erfgoededucatie in Bleiswijk afneemt. Context

Vrije keuze. De erfgoedbijdrage vloeit voort uit het cultuurbeleid zoals opgetekend in de vastgestelde Cultuurnota Bruisen, Binden, Boeien . Geen relatie met betrekking tot het onderdeel waar deze begrotingsknop betrekking op heeft, A.A3 op het gebied van erfgoed.

Financieel effect

Ondergrens € 0 – bovengrens € 16.000 Er is geen relatie met de P-begroting.

Incidenteel/structureel

Er is structureel budget nodig voor de uitvoering.

Haalbaarheid

De begrotingsknop is juridisch en technisch haalbaar.

Maatschappelijk effect

Het maatschappelijke effect van de begrotingsknop is dat, indien het budget voor erfgoed binnen de subsidieregeling Sociaal Domein & Cultuur vermindert, de huisvesting in Bleiswijk van de OVMB niet meer gedekt is en OVMB zelfstandig de begroting moet rondkrijgen Dit heeft als potentieel effect dat de activiteiten van OVMB verminderen of verdwijnen en dat erfgoed en erfgoededucatie verminderd of niet meer beschikbaar is voor inwoners van Bleiswijk en Lansingerland on omstreken. Het heeft geen direct effect op de leidende thema’s uit de samenlevingsvisie van de gemeente.

88

Bestuurlijke belemmering

Het beeld van een betrouwbare overheid is in het geding. Het volledige budget korten heeft tot gevolg dat de gemeente zich niet houdt aan de eigen Cultuurnota en Cultuurhuizennota. Daarnaast heeft het geheel of gedeeltelijk korten effect op de in 2023 gemaakte afspraken met OVMB over de periode 2023 en 2024.

Juridische haalbaarheid

Er zijn geen wettelijke beperkingen, behalve het voldoen aan afspraken zoals gemaakt binnen de huidige openstaande afspraken voor 2023 en 2024. Voor 2024 komt er in mei/juni 2023 een aanvraag binnen waarover de wethouder een schriftelijke toezegging heeft gedaan.

Technische haalbaarheid

Dit is realistisch en haalbaar.

Beleidsterrein

Maatschappelijke Opgaven, Cultuur

Teammanager

Teammanager Amanda Al Baz

3.8 Stoppen met combinatie functionaris Sport en Cultuur Format begrotingsknop Begrotingsknop

De combinatiefuncties sport zijn opgenomen in het sportbeleid: de Sportvisie ‘Scoren met sport’. Met de inzet van de combinatiefuncties geven we uitvoering aan dit beleid op het gebied van sportdeelname (voor íedereen) en vitale sportverenigingen. De combinatiefuncties cultuur zijn onderdeel van het cultuurbeleid: de cultuurnota ‘Bruisen, Binden, Boeien’. Met de inzet van de combinatiefuncties geven we uitvoering aan dit beleid op het gebied van cultuurparticipatie en vitale culturele organisaties. Daarnaast is er nieuw landelijk beleid: het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In het GALA hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Dit akkoord zet in op de preventie en gezondheidsbevordering, een gezonde generatie in 2040. Eén van de middelen om dit te bereiken is de Brede Regeling Combinatiefuncties. Met de Brede Regeling Combinatiefuncties wordt deelname aan sport en cultuur verbonden met ten minste één andere sector, zoals de zorg of het onderwijs.

Portefeuillehouder

Wethouders Titia Cnossen en Leon Hoek

89

Categorie

Uitgavenkant Maar we ontvangen ook een Rijksbijdrage (40%), dus er verandert ook wat aan de inkomstenkant.

Knop uitgavenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

We gaan in beginsel uit van de volgende standen: Beleid is nog up to date. --> Naar aanleiding van het GALA en de bijbehorende Brede SPUK wordt het beleid en de uitvoering uitgebreid. De financiële impact is zowel aan de inkomsten- als aan de uitgavenkant structureel hoger. Beleid perken we in of stellen we uit. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel lagere lasten. Beleid doen we niet meer. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel lagere lasten.

Knop ontvangstenkant (en indien mogelijk financiële impact op hoofdlijnen)

We gaan in beginsel uit van de volgende standen: Beleid stellen we bij. Is beperkte ombuiging en leidt tot incidentele voordelen of structureel hogere baten. We stellen nieuw beleid voor. Is grotere ombuiging en leidt tot structureel hogere baten. We werken met professionals (sport- en cultuurcoaches) die het sport- en cultuurbeleid uitvoeren in samenwerking met de sport- en cultuuraanbieders in Lansingerland. We continueren en vergroten de inzet van de combinatiefuncties met het primaire doel om een leven lang inclusief sport, bewegen en beoefenen van culturele activiteiten mogelijk te maken. We leggen daarbij de focus op de ondersteuning van de sport- en cultuuraanbieders in de gemeente.

Toelichting

De sport- en cultuurcoaches zijn in dienst van een externe partij, die in opdracht van de gemeente het werkgeverschap verzorgt. Het contract met de huidige opdrachtnemer loopt vanaf 2020 en loopt eind 2023 af. Daarom is de wens om vanaf 2023 een nieuwe aanbesteding te doen, zodat we in 2024 een (eventuele nieuwe) partij hebben die het werkgeverschap (en daarmee de uitvoering van de werkzaamheden) voor de gemeente verzorgt. Context

De inzet van combinatiefuncties is geen wettelijke verplichting. Wel zijn er programma’s en ambities vanuit het Rijk om de preventieve gezondheid te bevorderen. Daarbij hoort een Brede Regeling Combinatiefuncties gefinancierd met de Brede SPUK voor sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en het versterken van de sociale basis. Daarmee zijn de combinatiefuncties sport en cultuur een landelijk gedragen fenomeen. We continueren de uitvoering van het sport- en cultuurbeleid. De landelijke Brede Regeling Combinatiefuncties. Als onderdeel van het GALA en deels gefinancierd vanuit de bijbehorende Brede SPUK. Geen verdere relatie met andere bestuursorganen.