Inspreektekst nr 2

Geachte leden van de Commissie Algemeen Bestuur, Dank u wel voor de gelegenheid om in te spreken bij dit agendapunt over de grondprijzen voor sociale en betaalbare woningbouw. Het is een onderwerp dat al jaren terugkeert en dat de kern raakt van onze gezamenlijke opgave: zorgen dat inwoners van Lansingerland toegang houden tot betaalbare woningen — vandaag én in de toekomst. In april 2021 sprak ik al in over dit onderwerp, in 2024 richtte ik een brief aan het college hierover. Nu sta ik hier weer met een nog nadrukkelijker verzoek. Want de opgave is groot en nog urgenter dan in 2021 Sinds 2021 hebben wij u al gewezen op de toenemende woningnood in Lansingerland: wachttijden die opliepen naar 87 maanden, een slaagkans van minder dan 1% en het groeiend aantal schrijnende situaties bij woningzoekenden. De wooncrisis is er nu in volle omvang. De druk op de sociale voorraad is onveranderd hoog en de behoefte onder eenpersoonshuishoudens, starters, senioren, spoedzoekers en andere bijzondere doelgroepen blijft groot. De woningvoorraad in Lansingerland sluit niet aan op deze vraag. De sociale voorraad is zeer beperkt met nog geen 20% én we hebben teveel grotere woningen en te weinig appartementen. We zijn van oudsher een gezinsgemeente, maar steeds meer mensen wonen alleen. Op de vergrijzing en huishoudverdunning zijn we onvoldoende voorbereid.

Maar er is ook de financiële realiteit: investeren wordt steeds moeilijker In onze brief van 2024 hebben wij toegelicht dat de investeringsruimte voor sociale nieuwbouw steeds verder onder druk staat. Dat komt door: * stijgende bouwkosten, * verdere beperking van de huurinkomsten door aftopping, huurbevriezing en huurverlagingen, * hogere rente die zwaar drukt op onze nieuwbouwopgave, die wij financieren met leningen. Daarbij creëert elke stijging van de sociale grondprijzen direct een extra barrière: soms is een project met slechts een kleine stijging van de grondprijs niet meer haalbaar te maken. In een tijd waarin de woningnood zo hoog is en ook andere gemeenten hun grondprijzen verlagen, is het voor ons steeds moeilijker te begrijpen dat sociale grondprijzen in Lansingerland blijven stijgen. De notitie die vandaag voorligt: een kans op koersvast beleid In de bespreekpunten van vandaag vraagt het college om uw visie op subsidiëring, differentiatie en nieuwe categorieën voor betaalbare woningbouw. Dat vinden wij waardevolle vragen. Het biedt de kans om keuzes te maken die haalbare sociale nieuwbouw écht dichterbij brengen. Wat ons betreft zijn dit de belangrijkste uitgangspunten: 1.

Sociale nieuwbouw kan alleen slagen als gemeente en corporatie samen optrekken We hebben elkaar keihard nodig: de gemeente met haar grondbeleid en randvoorwaarden, wij met onze investeringscapaciteit, grondige kennis van

de lokale vraag en onze wettelijke opdracht. Het is essentieel dat wij een gezamenlijke lijn hanteren die nieuwe projecten niet afremt maar juist versnelt. 2. Differentiatie in grondprijzen is minimaal noodzakelijk, verlagen ervan nog beter Niet elke sociale woning is hetzelfde. Kleinere woningen, projecten voor senioren, jongerenwoningen en andere woningen voor bijzondere doelgroepen zijn vaak het moeilijkst rond te rekenen. Differentiatie naar doelgroep, locatie of woningtype maakt beleidsmatig en financieel verschil en kan precies het instrument zijn dat projecten uit de knel haalt. Dat pleiten wij al sinds 2021 — nu is het moment om dit concreet te maken. 3. Differentiatie in grondprijzen is cruciaal voor continuïteit Laat 2027 geen volgende inhaalronde worden voor stijging. Differentiatie, of beter nog verlaging, van sociale grondprijzen geeft ons ruimte om meer woningen te realiseren en voorkomt dat we projecten moeten afschalen of schrappen. En daarbij geldt dat de juist de typologieën die we nu het hardst nodig hebben zonder financiële steun in de vorm van aangepaste grondprijzen en/of subsidie, voor ons het eerst af zullen vallen omdat ze niet meer rond te rekenen zijn. Juist de kleinere appartementen, juist de senioren woningen, juist de woningen voor bijzondere doelgroepen. 4.

Introduceer een betaalbare middencategorie alleen als dit niet ten koste gaat van sociale voorraad Het toevoegen van een betaalbare middencategorie kan inhoudelijk logisch zijn, maar deze mag niet ten koste gaan van de al zeer beperkte ruimte voor sociale huur. Dat vraagt om scherpe keuzes én voldoende middelen. Het fundament: een gezamenlijke opdracht aan de samenleving De woningnood raakt onze inwoners direct. Zij verdienen dat wij als gemeente en corporatie zij aan zij blijven werken. De afgelopen jaren hebben we samen laten zien dat dit kan — met flexwonen, uitbreiding van de sociale voorraad en gezamenlijk optrekken in gebiedsopgaven. Laten we deze lijn vasthouden en versterken. De keuzes die u nu maakt over grondbeleid bepalen voor jaren hoeveel sociale woningen we kunnen bouwen en vooral ook welke woningtypen we kunnen bouwen. Het is van wezenlijk belang dat deze keuzes de opgave ondersteunen, niet verzwaren. Samen kunnen wij de stijgende woningnood keren, daar werken we hard aan met elkaar. Dat vraagt, naast alle goede dingen die we al doen, ook om grondprijzen en beleidskaders die passen bij de maatschappelijke opdracht die wij delen. Want sociale huur is een basisvoorziening en kan er de komende jaren voor zorgen dat iedereen die hier in onze mooie gemeente kan komen werken, hier ook kan wonen.

Voldoende betaalbare woningen, voldoende corporatiewoningen zijn daarom van groot economisch belang voor deze groeiende gemeente. Ik dank u voor uw aandacht en blijf graag in gesprek over hoe wij deze gezamenlijke opgave tot een goed einde kunnen brengen. Hanneke Vliet Vlieland Directeur-bestuurder 3B Wonen