[I26.00863] Informatieverzoek inzake financieel toezicht begroting 2026

provincie Zuid'Holland

Gedeputeerde Staten Domein bestuur en omgeving Team financieel toezicht Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum Zie verzenddatum linksonder

Gemeenteraad van Lansingerland T.a.v. de raadsgriffier Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Ons kenmerk PZH-2025-883214844 DOS-2025-0000038 Uw kenmerk n.v.t. Bijlagen n.v.t.

Onderwerp

Financieel toezicht begroting 2026 Geachte raad,

Wij danken u voor het indienen van uw begroting. U bent als gemeenteraad verantwoordelijk voor het financieel gezond houden van uw gemeente. Ook wij hebben daarin een rol. Wij toetsen uw begroting aan de bestaande wet- en regelgeving. Deze is onder meer vastgelegd in de Gemeentewet en in het Besluit begroting en verantwoording (BBV). In deze brief laten wij u weten of uw gemeente in 2026 onder verscherpt (preventief) of regulier (repressief) toezicht komt te vallen. Ook geven wij, mits van toepassing, risicofactoren en aandachtspunten mee voor de komende begrotingsjaren. Zo zorgen wij samen ervoor dat uw gemeente ook in de toekomst gezond blijft. Besluit Naar ons oordeel voldoet uw begroting aan de criteria voor regulier toezicht. Dit betekent dat u de in uw begroting opgenomen beleidsvoornemens komend jaar kan uitvoeren. Hoe komen wij tot dit besluit? We kijken ieder jaar naar het structurele en reële begrotingsresultaat, omdat dit bepaalt onder welk toezichtregime uw gemeente valt. ^ Het structurele begrotingsresultaat is het saldo van baten en lasten zonder de incidentele baten en lasten. Structureel evenwicht houdt in dat de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Hiermee zorgt u ervoor dat u structurele taken en beleid voorziet van structurele dekking. ^ Reëel ramen houdt in dat de ramingen realistisch en haalbaar zijn.

Als de ramingen niet reëel of niet concreet onderbouwd zijn, dan kunnen wij het begrotingsresultaat bijstellen. Op het bijgestelde structurele resultaat baseren wij ons oordeel en het toezichtregime.

Verzonden op 28-11-2025

PZH-2025-883214844 dd. 27-11-2025

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk

PZH-2025-883214844

Onze beoordeling leidt tot het volgende beeld:

In bovenstaande diagram en in ons oordeel gaan wij uit van de cijfers inclusief de volumegroei van de jeugdzorglasten in de meerjarenraming oplopend van C0,7 miljoen in 2027 tot C 2,3 miljoen in 2029 aansluitend op de meerjarenraming van de begroting 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond (zie kopje: raming Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond). Conclusie Omdat het structureel en reëel resultaat van uw begroting positief is valt uw gemeente in 2026 onder regulier (repressief) toezicht. Wel maken wij ons zorgen over uw financiële positie op de langere termijn omdat uw meerjarenraming een aanzienlijk structureel tekort laat zien (zie kopje: structureel niet sluitende meerjarenraming). Risicomodel Vorig jaar hebben wij u geïnformeerd over ons risicomodel in de begrotingsbrief van 2025 kenmerk PZH-2024-862782507, dd. 17-12-2024. In samenwerking met andere provincies zijn wij bezig met de doorontwikkeling van dit risicomodel. In deze brief vermelden wij daarom geen kleurindicatie groen, geel of oranje over de financiële positie zoals in voorgaande jaren. Wel brengen wij in deze brief de risicofactoren van uw gemeente onder de aandacht. Wij zien in uw begroting een aantal risico's voor de financiële positie van de gemeente. Het positieve saldi in 2026 is afhankelijk van opgenomen taakstellingen en bezuinigingen waarvan de realisatie nog onzeker is.

Daarbij worden de meerjarige tekorten gedekt door het eigen vermogen van de gemeente en hebben daarmee direct invloed op de financiële positie. Ook heeft uw gemeente een aanzienlijk aandeel grondexploitaties die de risico's met betrekking tot de gemeentelijke financiën vergroten. Daartegenover is de financiële positie van de gemeente nog uitstekend en neemt de onbenutte belastingcapaciteit jaarlijks toe. Er is hiermee dus nog ruimte om risico's op te vangen.

2/4

PZH-2025-883214844 dd. 27-11-2025

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk

PZH-2025-883214844

Specifieke aandachtspunten voor uw gemeente Op basis van uw begroting geven wij u voor komend jaar de volgende aandachtspunten mee. Structureel niet sluitende meerjarenraming Uw meerjarenraming sluit met een nadelig structureel saldo van C 5,1 miljoen in 2027 oplopend tot een tekort van C 11 miljoen in 2029. Omdat uw begroting 2026 structureel en reëel in evenwicht is, heeft dit geen gevolgen voor het toezichtregime voor 2026. Zolang uw meerjarenraming niet sluitend is moet u volgens de Gemeentewet bij iedere toekomstige begroting zorgen voor structureel en reëel evenwicht in het begrotingsjaar (of aannemelijk maken dat dit in het laatste jaar van de meerjarenbegroting wordt bereikt). Dit is risicovol, omdat het niet altijd mogelijk is om structureel begrotingsevenwicht op korte termijn te bewerkstelligen. Bij de begroting is een bezuinigingspakket aan u gepresenteerd om de tekorten in de begroting en de meerjarenraming te beperken. Doordat de septembercirculaire een voordelig financieel effect had in jaarschijf 2026 heeft u besloten een deel van de voorgenomen bezuinigingen meerjarig in te trekken door middel van een amendement. De tekorten in de meerjarenraming zijn hierdoor verder gestegen. Wij willen u erop wijzen dat voor veel bezuinigingen geldt dat een aanlooptijd nodig is om daadwerkelijk een financieel effect te hebben.

Door de bezuinigingen nu terug te draaien heeft u de opgave voor de begroting 2027 vergroot. Ramingen Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond U bent voor de uitvoering van de taken met betrekking tot de jeugdzorg aangesloten bij de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond (GRJR). De afgelopen jaren zijn de lasten van deze jeugdzorg, los van inflatie, aanzienlijk gestegen. Dit betreft een zogenaamde "volumestijging". De GRJR heeft, net als afgelopen jaar, deze volumestijging verwerkt in de begroting 2026 en meerjarenraming op basis van de trend van de afgelopen jaren. Wij achten deze volumestijging en het daarbij behorende lastenniveau reëel. Hierdoor ontstaat een reëel beeld van de structurele ruimte in uw meerjarenraming wat noodzakelijk is voor de raad om te kunnen sturen op een financieel gezonde gemeente. Uw gemeente heeft besloten deze volumestijging niet volledig te verwerken. Er is daarbij net als afgelopen jaar geen onderbouwing aangeleverd voor het niet volledig ramen van de volumestijging. Hiermee laat uw meerjarenraming geen reëel beeld zien van de structurele ruimte in de begroting en hebben wij dit aangepast op het structureel saldo waar wij ons toezicht op baseren. Wij verwachten dat u komend jaar een compleet beeld van de meerjarenraming presenteert in de begroting.

Inzet surplus algemene reserve Volgens de geldende wet- en regelgeving zijn reservemutaties in principe naar aard incidenteel. Uitzondering daarop zijn de onttrekkingen ter dekking van kapitaallasten en de inzet van dat deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico's af te dekken (het surplus). Deze onttrekkingen mogen als structurele baat aangemerkt worden wanneer zij aan de geldende voorwaarden voldoen. Naast een dekkingsreserve voor kapitaallasten maakt u, ten behoeve van het begrotingssaldo in 2026, gebruik van de inzet van een deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico's af te dekken (het surplus). U heeft voldaan aan de voorwaarden: 3/4

PZH-2025-883214844 dd. 27-11-2025

provincie Zuid'Holland -

Ons kenmerk

PZH-2025-883214844

doordat een actuele risico-inventarisatie aanwezig is; het surplus correct is berekend; de solvabiliteit op het moment van onttrekken boven de 20% is; en de onttrekking maximaal 10% van het surplus is.

Daarom kunt u deze onttrekking als structurele baat aanmerken en opnemen in het verplichte overzicht van structurele reservemutaties. Tot slot Wij zijn altijd bereid om een mondelinge toelichting aan u als raad te geven en/of schriftelijke vragen over de financiële positie van uw gemeente te beantwoorden. Ook kunnen we op uw verzoek samen met uw ambtelijke organisatie een taakveldanalyse uitvoeren. Dit bieden wij alle gemeenten standaard aan. Een taakveldanalyse geeft uw gemeente meer inzicht in de beleidskeuzes die gemaakt kunnen worden bij het structureel in evenwicht brengen van de begroting. Wij voeren taakveldanalyses alleen uit in het eerste halfjaar, zodat de uitkomsten kunnen worden betrokken bij de voorbereiding van uw begroting voor het volgende jaar. In het onderzoek wordt uw gemeente op taakveldniveau vergeleken met (vergelijkbare) gemeenten. We zoeken samen met uw ambtelijke organisatie naar verklaringen voor eventuele verschillen in de lasten per taakveld tussen uw gemeente en de referentiegemeenten. Hiervoor is het noodzakelijk dat uw organisatie bereid is tot inzet van voldoende capaciteit om samen met ons tot een bruikbaar advies te komen. Als u belangstelling hebt voor een taakveldanalyse, dan kunt u hiervoor tot uiterlijk 1 februari 2026 via uw griffier contact opnemen met de provincie.

Meer financiële informatie, waaronder de kengetallen op basis van uw begroting, vindt u op het Dashboard financieel toezicht gemeenten. Deze brief wordt ook digitaal naar de griffier van uw gemeente gezonden, zodat u gebruik kunt maken van de digitale links. Graag ontvangen wij vóór 1 mei 2026 een schriftelijke reactie op deze brief. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, Drs. R. Baatenburg de Jong MSc Manager Domein bestuur en omgeving Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening

Afschrift aan:

- Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Lansingerland

4/4

PZH-2025-883214844 dd. 27-11-2025