[I26.00830] Advies vaststelling omgevingsvisie over omissie in kaartmateriaal

ADRIAANSE M VAN DER WEEL advocaten

Advies Van Gesproken met Inzake

: Gemeente Lansingerland Z advies vaststelling omgevingsvisie (20250946)

Dossiernr.

: 20250946

Datum

: 13 januari 2026

Geachte

beste

Op 22 december jl. hebt u advies gevraagd over de vaststelling van de omgevingsvisie 2.0 van de gemeente Lansingerland. Bij de verwerking van de amendementen is een omissie ontdekt in het kaartmateriaal. Per abuis is een kaartlaag uitgezet waardoor op de visiekaart op pagina 17 en 90 in de omgevingsvisie de transformatiegebieden en het FES-gebied niet worden weergegeven. Tegen deze achtergrond heeft u gevraagd of de vastgestelde omgevingsvisie kan worden gewijzigd zonder een nieuw besluit van de gemeenteraad en welke procedurele stappen daarvoor nodig zijn. Daarnaast vraagt u of de kaart of de inhoud van de omgevingsvisie doorslaggevend is. Voordat wij antwoord geven op deze vragen geven wij eerst kort het advies en schetsen wij de achtergrond van de omissie. Advies Wij adviseren de gemeenteraad een nieuw besluit tot wijziging van de omgevingsvisie te nemen met toepassing van artikel 1 6.24, tweede lid, van de Omgevingswet. Dit betekent dat de gemeenteraad een herstelbesluit dient te nemen en deze bekend moet te maken. Achtergrond Op 4 november 202 5 heeft de gemeenteraad (hierna: de raad) van de gemeente Lansingerland de omgevingsvisie 2.0 vastgesteld. Voordat de raad de omgevingsvisie kon vaststellen heeft op 1 1 maart 202 5 de raadscommissie Ruimte de ontwerpvisie besproken en op 2 7 maart 202 5 heeft de raad ingestemd met het ontwerp.

Bij de instemming van het ontwerp was de visiekaart wel juist weergegeven. De ontwerpvisie heeft vervolgens zes weken van 3 april t/m 14 mei 2025 ter inzage gelegen. Tegen de ontwerpvisie zijn 26 zienswijzen ingediend bij de gemeenteraad.

}

ADRIAANSE M VAN DER WEEL advocaten

De omissie heeft betrekking op de visiekaart die hieronder wordt weergegeven in Figuur 1.

Figuur 1: visiekaart

In de omgevingsvisie heeft de gemeente Lansingerland drie gebieden aangewezen als transformatiegebieden voor toekomstige bedrijvigheid. Het betreft het gebied rond de Chrysantenweg in Bleiswijk, de Molenweg in Berkel en Rodenrijs en de Warmoeziersweg in Bergschenhoek (zie Figuur 2). Deze gebieden worden weergegeven op de kaart op pagina 73 van de omgevingsvisie, maar worden niet aangegeven op de visiekaart.

Figuur 2: Transformatiegebieden bedrijvigheid

}

ADRIAANSE M VAN DER WEEL advocaten

Daarnaast wordt het FES-gebied, het glastuinbouwgebied tussen Berkel en Rodenrijs en Pijnacker, niet weergegeven op de visiekaart. Dit gebied is wel aangeduid op de kaart op pagina 70 van de omgevingsvisie (Figuur 3).

Figuur 3: Glastuinbouwgebied

De tekst in de omgevingsvisie gaat wel over deze transformatiegebieden (paragraaf 4.5 ‘Bedrijventerreinen’, pagina 72 e.v.) en het FES-gebied (4.4.3 Deelgebieden, pagina 69 e.v.). De omissie betreft enkel het niet weergeven van deze gebieden op de visiekaart. Vraag 1

De eerste vraag is of de vastgestelde omgevingsvisie kan worden aangepast door het toevoegen van de juiste kaarten, zonder dat daarvoor een nieuw besluit van de gemeenteraad nodig is. Artikel 3.1 van de Omgevingswet (Ow) bepaalt dat de gemeenteraad de gemeentelijke omgevingsvisie vaststelt. Op grond van artikel 1 6.26 Ow wordt de omgevingsvisie voorbereid volgens de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Deze procedure is door de gemeente gevolgd bij de vaststelling van de omgevingsvisie 2.0. Hoofdregel is dat deze uitgebreide voorbereidingsprocedure ook geldt bij wijziging van een omgevingsvisie. Dit volgt uit artikel 1 6.24, eerste lid, Ow.

}

ADRIAANSE M VAN DER WEEL advocaten

Artikel 1 6.24, tweede lid, Ow bevat op deze hoofdregel een uitzondering. Een bestuursorgaan kan afdeling 3.4 Awb buiten toepassing laten indien de wijziging uitsluitend strekt tot herstel van een kennelijke verschrijving. Vervolgens rijst de vraag of het per abuis uitschakelen van een kaartlaag kan worden aangemerkt als een kennelijke verschrijving. Volgens de wetgever geldt de mogelijkheid om afdeling 3.4 Awb buiten toepassing te laten voor alle besluiten, rechtsfiguren en documenten waarvoor bij of krachtens de Omgevingswet is bepaald dat afdeling 3.4 Awb van toepassing is. Nu artikel 1 6.26 Ow bepaalt dat afdeling 3.4 Awb van toepassing is op de omgevingsvisie, geldt deze uitzondering ook voor wijzigingen daarvan. Onder een kennelijke verschrijving kan onder meer worden verstaan een fout in de beschrijving van het besluit of in de daarbij behorende kaarten. Het gaat om gevallen waarin voor eenieder duidelijk is dat in het besluit of in een bijbehorende kaart een onbedoelde fout is geslopen.1 Het bestuursorgaan heeft de bevoegdheid om naar eigen inzicht te besluiten of deze uitzondering wordt toegepast. Daarbij is van belang of de wijziging gevolgen heeft voor belanghebbenden. In dit geval hebben meerdere belanghebbenden een zienswijze ingediend tegen de ontwerpvisie, waarbij in diverse zienswijzen expliciet zorgen zijn geuit over de transformatiegebieden.

Uit zowel de tekst als de kaarten op pagina’s 70 en 73 van de omgevingsvisie blijkt om welke gebieden het gaat en welke plannen daarvoor zijn voorzien. Ook in de nota van beantwoording van de zienswijzen wordt expliciet op deze gebieden ingegaan. Een wijziging van de omgevingsvisie door aanpassing van de visiekaart leidt er daarom o.i. niet toe dat belanghebbenden in hun belangen worden geschaad doordat zij geen zienswijze hebben kunnen indienen. De plannen voor de betreffende gebieden waren reeds voldoende duidelijk kenbaar gemaakt in de ontwerpvisie. Naar onze mening kan in dit geval de uitzonderingsregel worden toegepast. Het is evident dat sprake is van een fout bij het opnemen van een kaartlaag in de visiekaart. Dat de visiekaart in de eerste ontwerpversie wel correct was weergegeven, bevestigt dat het uitschakelen van deze kaartlaag niet was beoogd. Toepassing van de uitzonderingsregel van artikel 1 6.24 lid 2 Ow brengt met zich dat bij de wijziging van de omgevingsvisie de reguliere procedure kan worden gevolgd. Dit betekent dat de gemeenteraad een nieuw besluit tot wijziging van de omgevingsvisie dient te nemen. De omgevingsvisie kan dus niet aangepast worden zonder nieuw besluit van de gemeenteraad, maar het besluit hoeft niet opnieuw ter inzage gelegd te worden.

1 Kamerstukken II 2017/18, 34 986, 3, p. 261.

\

4/5

ADRIAANSE M VAN DER WEEL advocaten

Vraag 2

De tweede vraag is of de aanpassing nog een extra procedure of stappen behoeft en zo ja, welke. Zoals hierboven uiteengezet moet de gemeenteraad een herstelbesluit nemen. In dit besluit kan worden vastgelegd dat de wijziging uitsluitend ziet op het toevoegen van de twee betreffende kaartlagen en dat de omgevingsvisie voor het overige ongewijzigd blijft. Dit besluit hoeft niet ter inzage gelegd te worden, maar moet enkel bekend worden gemaakt in het gemeenteblad. Dit besluit is niet appellabel op grond van artikel 8:3 lid 1 sub b Awb. Een omgevingsvisie bindt namelijk alleen het bestuursorgaan dat de visie heeft opgesteld. Vraag 3

De derde vraag is welke inhoud leidend is bij de vaststelling van de omgevingsvisie. De tekst in de omgevingsvisie is leidend voor de gemeenteraad. De tekst beschrijft de beleidskaders, ontwikkelrichtingen, ambities en de samenhang tussen verschillende beleidsterreinen. De kaarten in de omgevingsvisie visualiseren alleen de inhoud van de tekst. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) heeft dit in haar uitspraak van 1 0 december 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:5965) bevestigd. In deze zaak voerde appellant aan dat het plangebied niet binnen bestaand stedelijk gebied ligt, omdat het gebied op de provinciale kaart in de Omgevingsvisie niet roze was gearceerd. De raad erkende dat het ontbreken van een arcering een fout was, maar dat de contour slechts indicatief is en dat de tekst in de omgevingsvisie leidend is. De Afdeling ging hier in mee en achtte de fout op de kaart niet doorslaggevend (r.o. 5.1). De omgevingsvisie is raadpleegbaar via Regels op de kaart. Het is daarom wel van belang dat de kaart overeenkomt met de inhoud van de omgevingsvisie om verwarring en discussie te voorkomen. Conclusie

Kortom, de omgevingsvisie kan niet gewijzigd worden zonder nieuw besluit van de gemeenteraad. Omdat het per abuis uitzetten van een kaartlaag volgens ons een kennelijke verschrijving is en de aanpassing van de omgevingsvisie geen grote gevolgen heeft voor belanghebbenden, kan de gemeenteraad een herstelbesluit nemen en bekendmaken. De inhoud van de omgevingsvisie wijzigt namelijk niet en de plannen voor de betreffende gebieden die niet zichtbaar zijn op de visiekaart waren reeds voldoende duidelijk voor belanghebbenden. Het geven van een zienswijzemogelijkheid is dan ook niet noodzakelijk.

}