[I25.19034] Advies van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) over Doorontwikkeling Lokaal Team Sociaal Domein met kenmerk ASD25.B.009

Aan het college van burgemeester en wethouders van Lansingerland Postbus 1 2650 AA Berkel en Rodenrijs Ons kenmerk: ASD25.B.009 Betreft: Advies Doorontwikkeling Lokaal Team Sociaal Domein

Lansingerland, 6 november 2025 Geacht college, De Adviesraad Sociaal Domein ontving op 26-9-2025 uw adviesaanvraag betreffende de uitgangspunten voor "Dóórontwikkeling Lokaal Team Sociaal Domein”. Op 29-10-2025 kreeg een werkgroep vanuit de ASD een presentatie op het gemeentehuis. Wij hebben ons verdiept in de door u genoemde uitgangspunten en formuleren dan onderstaand advies en de overwegingen die tot dat advies hebben geleid. Zoals u weet vinden wij het van groot belang om aan de voorkant van ondersteuningsvragen te staan. Hiermee bedoelen we dat we graag zien dat vragen niet uitgroeien tot hele grote ingrijpende ondersteuning. We delen dit met de gemeente, zo is onze ervaring. Normaliseren betekent dat signalen of vragen al in een vroeg stadium worden herkend, zodat burgers (samen met hun eigen netwerk) er zelf een oplossing voor kunnen vinden. Wij zien het als zeer belangrijk om niet te wachten tot een burger zich meldt met een probleem maar dat er actief wordt ingezet om op zogenaamde "vindplekken” goede contacten te onderhouden. Een voorbeeld hiervan voor de jeugd is een overleg van 4x per jaar van IB’ers (binnen een koepel van scholen) die heel goed kunnen aangeven waar zorgelijke situaties bestaan. Hierbij kort aansluiten kan veel inzicht geven. Een ander voorbeeld is de voedselbank, waar kwetsbare burgers en situaties bekend zijn.

Wanneer de gemeente spreekt over "vernieuwen vanuit de opgaven” dan is het wat ons betreft wenselijk om naast de genoemde reactieve acties ook deze pro-actieve acties toe te voegen. Het spreken van de taal en het gebruik kunnen maken van eigen ervaringen en opgedane inzichten maken de inzet van ervaringsdeskundigen naar ons idee waardevol, met name (maar niet alleen) in de vroege fase van ontstaan van problemen. Op de door u geformuleerde vragen reageren we als volgt: 1. Kan de ASD zich vinden in het principe om de toegang en het lokaal (sociaal) team te organiseren in één gemeentelijk team? We vinden het lastig om hier goed antwoord op te kunnen geven, want wij vragen ons af wat wordt bedoeld met één gemeentelijk team. Voor ons is een goede inrichting van het grootste

belang. Een omschrijving zoals in het rapport “Richtinggevend kader” van de VNG: “Met het oog hierop zijn toegangsfunctie en teams dicht bij inwoners gepositioneerd. Ze werken ‘outreachenď, leggen verbindingen met netwerken en partners rondom inwoners en zijn daar aanwezig waar de doelgroep is.” benoemt enkele kenmerken van een team die ons zeer aanspreken. In principe kan de ASD zich dan ook vinden in het werken vanuit één gemeentelijk team mits werkwijze binnen dat team outreachend en pro-actief is. We vragen om bij de inrichting van een lokaal team alert te zijn op de zogenaamde achterkant van de contacten en verzoeken om ondersteuning van burgers. Hiermee bedoelen we een goed ingericht digitaal loket en goede afstemming bij vragen op meerdere terreinen (taxivervoer, passende woonruimte, enz) zodat de burger niet meerdere dezelfde vragen hoeft te beantwoorden. We realiseren ons dat het hier gaat om uitgangspunten en we denken graag mee in de verdere uitwerking. 2. Kan de ASD zich vinden in de uitgangspunten die uitgaan van de rol van een casushouder die zorgdraagt voor casusregie en doorzettingsmacht? De ASD kan zich vinden in deze uitgangspunten. Van groot belang is houding en deskundigheid van de medewerker aan “de poort” en van een casushouder.

In Veendam kozen ze voor een aanpak, met grote deskundigheid in het eerste contact, hetgeen tot goede resultaten leidde waardoor de wachtlijsten verdwenen. https://www.nrc.nl/nieuws/2025/09/15/veendam-gooide-de-marktwerking-overboord-in-deieugdhulp-en-zie-de-wachtliisten-verdwenen-a4906175#ZkrantZ2025Z09Z16Z#112 De casushouder dient een goed zicht te hebben op de sociale kaart, met name ook van organisaties die met vrijwilligers werken (denk aan de Maatjesprojecten). Goede contacten onderhouden met organisaties is belangrijk, zo beschrijft ook de VNG in eerdergenoemd rapport: “Medewerkers in de toegang en lokale teams hebben een gedegen en actuele kennis van de sociale basis. Ze kennen en benutten de sociale basis bij de beantwoording van hulpvragen, ook omdat hulp die aansluit bij de leefwereld van mensen vaak passender en duurzamer is. 10 Ook werken zij met partners (samenlevingsopbouw, kind- en jeugdwerk, en veel meer) aan het versterken van de sociale basis en collectieve oplossingen. Xvii De lokale teams zien vooral het informele netwerk als cruciaal. Xviii Hulp die daarbij aansluit, beklijft langer en versterkt immers het ‘zelfoplossend vermogen’ van inwoners. Xix Formele en informele hulp worden gezien als gelijkwaardige partners met beide een unieke en andersoortige kennis en ervaring.

Xx Ervaringsdeskundigheid en ervaringskennis krijgen in de toegangsfunctie en lokale teams een stevigere rol." Wij voelen ons hiermee gesterkt in onze opvatting dat ervaringsdeskundigheid en vrijwilligers een belangrijke rol dienen te spelen in het benaderen van mensen in kwetsbare situaties, het met ze meedenken en helpen in het vormen van een ondersteunend netwerk. 3. Kan de ASD zich vinden in het houden van de focus op wat iemand zelf of in het eigen netwerk kan oplossen? De ASD kan zich zeker vinden in het oplossen van problemen bij voorkeur in het eigen netwerk. Toch is dit ook het punt waar we ons zorgen over maken. Mensen met een goed eigen netwerk kúnnen daar vaker ook hun problemen oplossen, mensen die zo’n netwerk niet hebben dienen geholpen te worden bij het zoeken in eigen kring of in het bouwen van een netwerk met vaardigheden en mogelijkheden om te ondersteunen. Eerdergenoemde organisaties zoals bijvoorbeeld Jong Perspectief werken met vrijwilligers die binnenkomen voor een kind in voorbereiding op de middelbare school maar die vervolgens vaak een

vraagbaak voor de ouders vormen en die soms ook later nog contacten onderhouden met een kind dat bij hen met vragen terecht kan. Tenslotte: Zoals eerder gezegd realiseren we ons dat het hier gaat om uitgangspunten. U leest van ons dat een eenvoudig eens of oneens moeilijk te geven is wanneer een verdere uitwerking nog zoveel kanten op kan gaan. We denken dan ook graag verder met u mee. Het tijdspad dat u laat zien in uw nota is erg lang. We zien natuurlijk als belangrijkste uitgangspunt dat er een kwalitatief goed team in samenwerking met partijen in onze gemeente staat. We hopen dat het resultaat mag zijn dat er een team staat dat open en bereikbaar is voor onze burgers, dat snel bij nog lichte problematiek meedenkt en dat goed gecoördineerd de juiste hulp in de juiste fase op de juiste plek kan geven. Wij zien graag uw reactie tegemoet. Met vriendelijke groet,

Adviesraad Sociaal Domein Lansingerland Marijke Bovens Voorzitter ASD Lansingerland. Postbus 295 2650 AG Berkel en Rodenrijs.