[I25.06903] Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie 2.0 Inwoner 1 gepersonaliseerd
Tekst van het document
Gemeente Lansingerland 01 Inkomende Post d.d. 23/04/2025
Bergschenhoek, 16 april 2025 Aan: Gemeente Lansingerland T.a.v. de gemeenteraad Team Ruimtelijke Economische Strategie Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS Onderwerp: zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie 2.0
Geachte mevrouw, heer, Met interesse heb ik het Ontwerp Omgevingsvisie 2.0 doorgelezen en graag spreek ik mij uit over een aantal onderdelen die hierin opgenomen zijn en ook heb ik nog een aantal aanvullende vragen. Allereerst mijn complimenten voor dit overzichtelijke en goed leesbare document. Dat we de komende járen als gemeente voor uitdagingen komen te staan is duidelijk, en het is dan ook prettig om in deel 4, het deel over de gebiedsgerichte uitwerking, te lezen dat de leefbaarheid en kleinschaligheid van de drie woonkernen optimaal nagestreefd wordt. Het lijkt erop dat onze gemeente voor de invulling van dit deel van de omgevingsvisie een vrije hand heeft gehad en dat we dit 'dicht bij huis' hebben kunnen houden. De invulling van andere delen van de omgevingsvisie, en dan met name deel 3, de koers van Lansingerland, lijkt meer vanuit VNG, overheid en de Europese Unie aangestuurd, mogelijk deels met invloeden vanuit het WEF en agenda 2030. Op dit onderdeel zijn wat mij betreft wat kanttekeningen en aanvullingen te plaatsen en daarom doe ik u dit schrijven toekomen. Allereerst ga ik op een aantal in de omgevingsvisie omschreven ambities in en aan het einde van deze brief spreek ik u graag aan van mens tot mens.
Ambitie: De gemeente is de regisseur van alle activiteiten in de buitenruimte "De gemeente beschikt over de benodigde kennis en ervaring om ontwikkelingen in de buitenruimte in goede banen te leiden met behoud van kwaliteit van de leefomgeving, gedurende het dagelijks beheer en onderhoud en tijdens de uitvoering van nieuwe, innovatieve projecten." Mijn reactie op deze ambitie: Een prachtige ambitie die ik ondersteun en waarop ik een aanvulling wil doen, namelijk: “Niet kiezen, is gekozen worden" Dit is een van mijn favoriete quotes, zowel van toepassing op het individu als op de gemeenschap. Dit inzicht nodigt ons uit om ten alle tijden bewust en zelf te kiezen. Wanneer wij niet bewust zelf onze keuzes maken, dan worden onze keuzes bepaald door de omstandigheden. Hierbij refereer ik bijvoorbeeld aan de mogelijkheid die gemeentes hebben om bewust een lokaal antennebeleid op te stellen. Wanneer onze gemeente niet goed documenteert op welke plekken zij al dan niet zendmasten en lantaarnpalen met smallcells wil plaatsen, dan kan en zal de telecomindustrie hierin bepalend zijn.
Pagina 1 van 5
Op bestuurlijk vlak kan 'Niet kiezen is gekozen worden' ook betekenen dat een lokale gemeente via VNG, overheid of Europese Unie een richting krijgt voorgeschoteld en opvolgt, waarbij lokale ambtenaren zich uitsluitend inlezen in de materie die door deze grootheden verspreid wordt en waarbij ambtenaren niet op de hoogte zijn van andere wetenschappelijk onderbouwde informatie die wellicht een ander perspectief op de te maken keuzes biedt. Informatie die mogelijk niet gedeeld wordt vanuit deze grootheden. Waarbij ambtenaren er vanuit gaan dat VNG, de overheid en de Europese Unie het beste voor hebben met burgers, terwijl economische belangen soms de overhand hebben in besluitvorming. Ambitie: Gezondheid komt centraal te staan bij nieuwe ontwikkelingen “Wij streven in Lansingerland naar een gezonde leefomgeving. Uit de bewonerspeiling voor de omgevingsvisie en de peiling over het milieubeleid uit 2021 blijkt dat onze inwoners zich het meeste zorgen maken over de matige luchtkwaliteit en geluidshinder. Dit zijn ook de onderwerpen die de grootste impact hebben op onze gezondheid. Mijn vragen over deze ambitie: Is dit zo? Wie heeft er vastgesteld dat dit de onderwerpen zijn die de grootste impact hebben op onze gezondheid? Zijn er in genoemde bewonerspeiling ook vragen gesteld en/of meerkeuze-antwoorden opgenomen m.b.t.
zorgen van inwoners rondom straling, rondom de uitrol van 5G op het gebied van gezondheid en privacy? Is hierover door de gemeente iets in kaart gebracht? En volgt de gemeente Lansingerland het door de Gezondheidsraad geadviseerde voorzorgprincipe m.b.t. de risico's van straling op? Ambitie: We volgen de Europese en daarmee Nederlandse wetgeving en richtlijnen op het gebied van straling “De nationale wetgeving op het gebied van straling is zorgvuldig tot zijn recht gekomen. Aanvullende GGD- adviezen op het gebied van straling nemen we altijd in overweging." Mijn reactie op deze ambitie: In de afgelopen járen heb ik mij verdiept in de toepassingsmogelijkheden, voordelen en risico's van 5G. Hierover heb ik diverse correspondentie aan het college van B&W gericht. Hierbij een beknopt overzicht van een deel van deze correspondentie: d.d. 3 december 2019: "Uitbreiding mobiele netwerk en het opschalen van de snelheid (5G)" Een schrijven waarin wij u vragen of de gemeente Lansingerland bezig is met het ontwikkelen van beleid op dit gebied en of u bij het ontwikkelen van dit beleid rekening houdt met de uitgebreide wetenschappelijke onderzoeken die de gevaren van 5G in kaart brengt, d.d. 18 december 2019: "De uitrol van 5G in Lansingerland" Een reactie op uw schrijven waarin u ontkent te werken aan beleid of de aanpak van uitrol specifiek gericht op het 5G-netwerk. d.d.
1 mei 2020: "Nieuwe ontwikkelingen m.b.t. 5G" Een goed onderbouwd schrijven waarin ik u voor het eerst vraag een lokaal duurzaam antennebeleid op te stellen. d.d. 5 juni 2020: "Gevolgen en mogelijkheden voor gemeenten m.b.t. uitrol 5G" Een schrijven voorzien van een uitgebreid document waarin de kosten van de uitrol van 5G voor gezondheid en infrastructuur beschreven staat, alsmede de wetswijziging Telecomcode en een stappenplan voor lokale gemeenten wat een gemeente kan doen om de regie in eigen hand te houden.
Pagina 2 van 5
d.d. 26 januari 2021: "Platform gemeenten en digitale connectiviteiť' Een schrijven waarin ik u verwijs naar dit platform en waarin ik u vraag het advies van de Gezondheidsraad op te volgen om het voorzorgsprincipe 'zo laag als redelijk mogelijk' (ALARA) te hanteren bij het opstellen van gemeentelijk beleid. d.d. 26 mei 2021: "WIFI-tracking gemeentelijk publiek: Gemeente Enschede krijgt boete van 1600.000 vanwege schending privacy" Een schrijven waarin ik u erop wijs dat het bedrijf dat WIFI-kastjes in de Gemeente Enschede heeft geïmplementeerd, dit ook in 228 andere gemeenten heeft gedaan en waarin ik u vraag of de Gemeente Lansingerland ook aan WIFI-tracking doet. In reactie op bovenstaande mailcorrespondentie heb ik slechts drie e-mails en twee brieven ontvangen, wat ik overigens zeer op prijs stelde. De reacties waren tweemaal afkomstig vanuit de fractie van Leefbaar 3B, eenmaal vanuit de fractie van de WD en tweemaal namens burgemeester en wethouders. In deze mails en brieven is beschreven dat men vertrouwen heeft in de deskundigheid van de Gezondheidsraad en het RIVM, en dat men geen aanleiding ziet het vertrouwen in deze organisaties op te zeggen. Mijns inziens hoeft het tot een ander inzicht komen dan dat wat de bevoegde en deskundige autoriteiten vermelden, niet per definitie te betekenen dat het vertrouwen zou moeten worden opgezegd.
Vooral zelf nadenken en zelf onderzoek doen brengt ons verder dan in (mogelijk blind) vertrouwen de autoriteiten volgen. Naast deze correspondentie heb ik op 6 februari 2020 ingesproken tijdens een commissievergadering, een informatieve website opgericht (5Glansingerland.nl) en ben ik een petitie gestart, die uiteindelijk zo'n 150 keer is ondertekend. Het gaat er mijns inziens niet langer om óf er andere, goed wetenschappelijk onderbouwde, informatie is die de risico's van het gebruik van 5G in kaart brengt, het gaat erom wie er bereid is zich open te stellen voor het tot zich nemen van deze informatie en wie er bereid is hier zelf het debat over aan te gaan. Het is aan u de keuze of u uw besluiten baseert op de informatie die u door VNG, overheid, Europese Unie, en meer voorgeschoteld krijgt, of dat u bereid bent om u verder te verdiepen in onderliggende materie. Het is aan u de keuze om aan het einde van de dag naar huis te gaan met een gevoel dat u zelf uw hart en ziel hebt laten spreken, of dat u met uw cognitieve vaardigheden informatie heeft verzameld en gereproduceerd in een andere vorm, zonder dat de menselijke maat er optimaal aan te pas is gekomen. Zoals ik eerder al noemde: ‘niet (bewust) kiezen, is gekozen worden'. Ambitie: Een goede lokale en regionale bereikbaarheid "Lansingerland groeit, net als de hele regio in Zuid-Holland.
Deze groei biedt kansen om mobiliteit slim en duurzaam in te richten door strategische ruimtelijke ordening die een 15 minuten omgeving nastreeft en hoogwaardige, hoogfrequente ov-verbindingen faciliteert. De keuze waar mensen wonen, werken en recreëren heeft daardoor een directe invloed op hun verplaatsingsgedrag." Mijn reactie op deze ambitie: Voor wie bekend is met zogeheten complottheorieën is de 15 minute city niets minder dan een sluipende tactiek om de bewegingsvrijheid van burgers in te perken. Het concept, dat door beleidsmakers wordt omarmd als een groene oplossing voor stedelijke uitdagingen, zou eigenlijk kunnen dienen als een middel om de auto in de ban te doen en burgers meer onder controle te houden.
Pagina 3 van 5
Voorlopig lijkt hier geen sprake van te zijn, maar het lijkt me goed om in de omgevingsvisie hier een lokaal standpunt over in te nemen, zodat voor een ieder duidelijk is dat een mogelijke inperking van bewegingsvrijheid niet iets is wat ónze gemeente nastreeft. Ambitie: Ruimte geven aan voetganger en fietser door het STOMP-principe te hanteren "Bij ontwikkelingen in de gemeente is STOMP het leidende ordeningsprincipe. Stomp staat voor Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Maas (Mobility As A Service) en Privéauto. In Lansingerland krijgen lopen en fietsen de hoogste prioriteit in de woonwijken. (...)" Mijn reactie hierop is gelijk aan mijn reactie op het punt hierboven; prima ambitie, maar laten we als lokale gemeente dan ook in de omgevingsvisie opnemen dat onze gemeente níet voornemens is om de bewegingsvrijheid van haar inwoners in te perken. Niet nu en niet in 2050. Ambitie: Voorbereid op autonome mobiliteit "Digitalisering transformeert de mobiliteitssector ingrijpend. Innovaties als de opkomst van autonome voertuigen, nieuwe mobiliteitsdiensten en een explosieve groei in door voertuigen gegenereerde data bieden kansen voor efficiënter, veiliger en duurzamer vervoer, maar brengen ook uitdagingen met zich mee op het gebied van technologische implementatie, standaardisatie, veiligheid en privacy.
Op het gebied van infrastructuur bereiden wij ons voor op de verdere automatisering van rijtaken. Een belangrijk instrument hierin is een heldere en eenduidige weginrichting, bebording, bebakening en markering. Dit helpt automatische voertuigen om de weg te lezen en het gewenste verkeersgedrag te interpreteren. Nieuwe verkeerslichten, pollers, doseerinstallaties, etc. worden 'slim' uitgevoerd. Dit betekent dat zij kunnen communiceren met (automatische) voertuigen. Waar nodig delen wij de door ons gegenereerde data t.b.v. een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. Deze data omvatten onder andere geplande en actuele wegwerkzaamheden, incidenten, maximumsnelheden, verkeersborden, regelscenario's, brugopeningen, parkeerdata, evenementen enfietsdata. Door deze data centraal beschikbaar te stellen kunnen we beter anticiperen op verkeerssituaties, incidenten en andere mobìliteitsuitdagingen en houden we de gemeente en regio veilig en bereikbaar. In de fysieke leefomgeving moeten hiervoor voldoende 5G masten beschikbaar zijn en worden aangesloten op snelle glasvezelnetwerken.
Verkeerslichten en andere wegkantsystemen worden omgebouwd tot 'slimme' varianten." Mijn vragen over deze ambitie: Heeft de Gemeente Lansingerland al eens een peiling gedaan onder haar inwoners over wie hierop zit te wachten? Zijn er werkelijk mensen die behoefte hebben aan deze technologie? Het zal ongetwijfeld het economisch belang dienen, maar wie kijkt er echt naar uit om niet meer zelf te hoeven nadenken en als een robot door het verkeer te navigeren? Bestaat er werkelijk een menselijke behoefte aan deze ontwikkelingen? Ambitie: Digitale connectiviteit is een voorwaarde voor innovatie “Door digitalisering ontstaan nieuwe verdienmodellen in alle sectoren. Digitalisering kan deels een oplossing zijn voor de schaarste van ruimte en arbeid. Thuiswerken scheelt kantoorruimte, verkeersbewegingen en benodigde parkeerruimte. Robotisering en automatisering van werkprocessen scheelt arbeid. Voorwaarde daarbij is wel dat de digitale infrastructuur op orde is. De uitbreiding van het 5G netwerk (en verder) vraagt om zwaardere zendmasten en antennes, en ook om ander ruimtebeslag. Uitgangspunt hierbij is dat antennes zoveel mogelijk op bestaande gebouwen worden geplaatst en zendmasten zo weinig mogelijk in de openbare ruimte zodat deze beschikbaar blijft voor andere functies en activiteiten."
Pagina 4 van 5
Mijn reactie op deze ambitie: Ik verwijs u graag naar een liedje genaamd " Your Ancestor" van Nvnke Laverman. Mijn uitnodiging aan u is om dit liedje op te zoeken en in zijn geheel te beluisteren. Ambitie: Diverse nieuwe geothermiebronnen in onze gemeente in 2030 "Bij geothermie wordt warmte uit de ondergrond vanaf 500 meter en dieper gebruikt. In onze gemeente ligt er veel potentie voor geothermie. De eerste geothermie-installatie in Nederland is in 2007 in Bleiswijk gerealiseerd. Inmiddels zijn er meerdere nieuwe geothermiebronnen ontwikkeld. Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei is het bevoegd gezag voor de benodigde vergunningen voor winnen van aardwarmte in de diepe ondergrond (dieper dan 500 meter). Wij hebben hier als gemeente een adviesrol bij en dus een beperkte invloed op de ontwikkeling van geothermie. Aandachtspunt hierbij is wel dat eventuele extra kabels en leidingen op kosten van de initiatiefnemer en in overleg met de gemeente Lansingerland moeten worden aangelegd." Mijn vraag over deze ambitie: Rekening houdend met de actualiteiten in onze gemeente m.b.t. de laagfrequente bromtoon, vraag ik u kaders op te stellen m.b.t. aan welke voorwaarden deze geothermiebronnen moeten voldoen om de leefbaarheid in onze gemeente optimaal te houden. Tot slot:
Dank voor uw aandacht voor dit schrijven. Zoals u heeft kunnen lezen heb ik mij de afgelopen vijfjaar maximaal ingezet om bewustwording rondom de risico's van de uitrol van 5G te verspreiden. Hierbij heb ik me voornamelijk toegespitst op gezondheidsrisico's, hoewel de risico's m.b.t. privacy en de enorme toename van energieverbruik voor de datacenters die hiertoe benodigd zijn ook aandacht verdienen. In dit schrijven heb ik een poging gedaan u zowel in uw functie als ambtenaar, als in uw mens-zijn te raken over zaken die mijns inziens echt nog aanpassing nodig hebben in de omgevingsvisie 2.0, voordat deze definitief wordt vastgesteld. Heeft u het genoemde liedje beluisterd? Vraagt u zich nog eens af; is dit de koers die we richting 2050 werkelijk willen varen? Het lijkt me goed dat we ons als mens ervan bewust blijven dat de overgang tussen willen, mogen en moeten een fragiele overgang kan zijn. Zeker als mogelijkheden al gecreëerd zijn. Wat we willen en mogen kan dan onder omstandigheden zomaar overgaan in een moeten. Wanneer we vooraf niet bewust kiezen, dus geen duidelijke kaders hebben gesteld en geen afspraken hebben gemaakt, dan valt er niets meer te kiezen en dan worden we gekozen. Ik kijk uit naar uw reactie en naar uw antwoorden op de vragen die ik u heb gesteld.
Pagina 5 van 5