[I25.04641] Eindverslag participatietraject Lies Frankenweg 1 door Luisterrijk

Participatie Visie Lies Frankenweg 1 Eindverslag participatietraject 16 maart 2025 — Luisterrijk in opdracht van de gemeente Lansingerland

1

Inhoudsopgave

1 Inleiding

3

2 Voorbereiding & participatieplan

4

3 Het participatietraject: bijeenkomsten

5

4 Reacties deelnemers ontwerpsessies

8

5 Reacties van bezoekers 18 februari op visie

15

2

1

Inleiding

In deze rapportage blik ik terug op het participatieproces rond de totstandkoming van de visie voor het perceel Lies Frankenweg 1. Het geeft een beeld van hoe het participatieproces is verlopen, wat de belangrijkste issues waren, op welke wijze de ideeën en voorkeuren vanuit bewoners wel en niet zijn verwerkt. Het toetst daarbij het doorlopen proces aan het participatieplan zoals vooraf opgesteld en vastgesteld. Deze rapportage sluit af met reacties van de deelnemers aan het participatietraject — over zowel het proces als de inhoud — en met reacties op de conceptvisie van bezoekers aan de afsluitende inloopavond. Deze rapportage beperkt zich tot de periode waarin ik als procesbegeleider, vanuit bureau Luisterrijk, een rol heb gespeeld, namelijk augustus 2024 tot 14 maart 2025. Bovendien ligt de focus hier op het proces: welke stappen zijn er gezet en hoe zijn die verlopen. Af en toe worden er verwijzingen naar de inhoud gedaan, maar die zijn niet volledig. Voor volledig inzicht in de inhoudelijke besprekingen, verwijs ik graag naar de gedetailleerde verslagen van de ontwerpsessies zoals die staan gepubliceerd op de projectpagina van de gemeentelijk website.

Luisterrijk

3

2

Voorbereiding ä participatieplan

Als voorbereiding op het participatietraject is Luisterrijk gestart met kennismaken en met onderzoeken welke mogelijkheden voor participatie er in dit geval waren. Kennismaken betrof de leden van het gemeentelijke projectteam, maar ook een gesprek, samen met de projectleider, op 13 september met vijf bewoners (zowel huidige als toekomstige) met wie de gemeente in juli 2024 ook al had gesproken. Op basis van alle input heeft Luisterrijk het plan van aanpak Communicatie ^ Participatie opgesteld. De essentie van dit plan was: binnen de kaders die het projectteam heeft meegekregen, samen met huidige en toekomstige bewoners een gedeelde visie creëren voor de ontwikkeling van het betreffende gebied. Co-creatie dus, met twee voorwaarden: 1) blijf binnen de kaders en 2) kom er samen uit (consensus). Als zou blijken dat aan die voorwaarden niet kan worden voldaan, dan wordt het participatieniveau: raadplegen. Het participatieplan is eind oktober gepubliceerd op de projectpagina van de gemeentelijke website en voorafgaand aan de eerste ontwerpsessie als voorbereidend document gedeeld met de deelnemers. Alle stappen in het participatieplan zijn uitgevoerd zoals beschreven, met als afwijking dat het maximum aantal van 10 deelnemers aan de ontwerpsessies is losgelaten, om iedereen de kans te geven om actief deel te nemen aan dit proces.

De bewonersbrief met de uitnodiging voor de aftrap (de informatie bijeenkomst op 17 oktober 2024) is begin oktober bezorgd in Westpolder deelgebied 7. Toekomstige bewoners van deelplan 6 zijn bereikt via de ontwikkelaars, die de bewonersbrief per e-mail hebben doorgestuurd. Aan de inloopbijeenkomsten en de ontwerpsessies deden zowel huidige als toekomstige bewoners mee.

4

3

Het participatietraject: bijeenkomsten

Het participatietraject bestond uit vijf bijeenkomsten. Het begon met een informatieve inloopbijeenkomst op 17 oktober op het perceel zelf. Vervolgens zijn er drie intensieve ontwerpsessies gehouden op 5 en 18 november en 16 december 2024. Tot slot vond er op 18 februari 2025 een inloopavond plaats waar het resultaat is gepresenteerd. Van iedere ontwerpsessie is een gedetailleerd verslag gemaakt, waarbij deelnemers zijn gevraagd om correcties en aanvullingen, waarna de verslagen geanonimiseerd zijn gepubliceerd op de projectpagina van de gemeentelijke website. Aan de ontwerpsessies namen bewoners deel, alsook een vertegenwoordiging van Natuur- en Vogelwacht Rotta en de Historische Vereniging Berkel en Rodenrijs (alleen de eerste bijeenkomst).

Inloopbijeenkomst: Kennisnemen & kennismaken Het participatietraject startte met een inloopbijeenkomst genaamd: Kennismaken & kennisnemen. De doelen van deze bijeenkomst waren: informatie verstrekken over het perceel (stand van zaken qua erfgoed, ecologie, gesteldheid van de bodem, etc.), over het participatieproces en kennismaken met het projectteam, met de externe stedenbouwkundige/architect en met de procesbegeleider. Voor deze bijeenkomst was ‘nabijheid’ het trefwoord. Ten eerste omdat het op het perceel zelf was en dus dicht bij huis voor de huidige buurtbewoners. Ten tweede omdat de setting informeel was en men in gesprek kon gaan met het projectteam (met verschillende expertises). Na een korte plenair aftrap de procesbegeleider (op twee momenten), waarbij het projectteam werd geïntroduceerd, kon men in gesprek gaan met de verschillende leden van dat team, alsook het perceel verder bekijken (zowel de tuin als de molenaarswoning). Een van de bezoekers was kritisch over deze opzet, omdat er belangrijke informatie over de staat van het perceel (grond, groen) niet plenair werd gedeeld terwijl dit volgens hem wel van grote betekenis was. Dit hadden we inderdaad kunnen doen. Wel waren er voldoende prints beschikbaar met daarop de belangrijkste informatie over het perceel en het proces.

Bovendien zijn bezoekers actief aangemoedigd om de informatie die voor hen het meest belangrijk was, bij de juiste persoon op te halen. Deze informatie is na afloop ook gepubliceerd op de projectpagina van de gemeentelijke website. Tijdens deze bijeenkomst konden bezoekers zich opgeven voor deelname aan de ontwerpsessies. De limiet van 10 personen was hier losgelaten, om iedereen in staat te stellen actief mee te doen. Er gaven zich iets minder dan 30 personen hiervoor op. In de periode daarna bleek dat sommigen niet konden, het niet goed hadden begrepen, of zich dubbel hadden opgegeven (namelijk iemand + diens partner). En ook gedurende het traject waren er wisselingen. Uiteindelijk bleef er een groep van ruim 20 personen over, waarvan wisselende samenstellingen daadwerkelijk aan de ontwerpsessies meededen. Het aantal deelnemers aan deze bijeenkomst is niet bijgehouden, de inschatting is dat er zo’n 40 bezoekers zijn geweest.

Ontwerpsessie 1 De eerste ontwerpsessie bijeenkomst op 5 november bestond uit de volgende onderdelen. Ten eerste is er tijd genomen om elkaar beter te leren kennen: wie ben je en wat is belangrijk voor je? Vervolgens heeft de projectleider de randvoorwaarden en kaders toegelicht en heeft de procesbegeleider toegelicht hoe de bewonersparticipatie eruit zal zien in dit traject. Vervolgens heeft iedere deelnemer de vraag beantwoord: ‘Wat is mijn visie?’, waarna deze visies plenair zijn gedeeld. Vervolgens heeft de stedenbouwkundige de verschillende visies en ideeën ter plekke verwerkt tot vier grove varianten. De sessie eindigde met een vooruitblik op de volgende bijeenkomst en met een vraag aan de deelnemers of deze eerste bijeenkomst als positief is ervaren met als unaniem antwoord ‘ja’. Aan deze eerste sessie deden 14 deelnemers mee, plus de leden van het projectteam en de stedenbouwkundige. Ter voorbereiding op de 2e sessie is op 15 november een mail gestuurd met het verslag van de eerste sessie, de belangrijkste randvoorwaarden voor deze ontwikkeling, de uitgewerkte varianten, een beoordeling (toets) van die varianten op de belangrijkste criteria en de openbare brief van het College van B&W aan de gemeenteraad uit oktober 2022 over de verwerving en herontwikkeling van het perceel (omdat deze brief tijdens de eerste bijeenkomst ter sprake was gekomen).

5

Ontwerpsessie 2 De tweede sessie begon met een korte toelichting op de vier varianten door de stedenbouwkundige. Vervolgens lichtte de projectleider toe wat de beoordelingscriteria inhielden en hoe de varianten hierop scoorden. Vervolgens presenteerde hij aan de hand van een vijftal sheets de belangrijkste voorlopige conclusies, over: 1) groen en ecologie, 2) de molenaarswoning, 3) archeologie, 4) plangebied en 5) financiën. Per punt is hier een open gesprek over gevoerd, waarbij er meer inzicht ontstond bij de deelnemers over de precieze stand van zaken wat betreft deze vijf zaken. De conclusie dat behoud niet mogelijk is voor zowel de molenaarswoning (vanwege de constructieve staat en de noodzaak tot verhoging grondpeil) als voor het huidige groen (vanwege de noodzaak tot saneren van verontreinigde grond als ook aanpassing grond- en waterpeil) waren belangrijke punten hierbij. In het gesprek over ecologie is bij een aantal bewoners wrevel ontstaan door de wijze waarop een van de leden van het projectteam reageerde op een suggestie vanuit de deelnemers. Dit is door de procesbegeleider teruggekoppeld naar de betreffende persoon die deze feedback ook kon begrijpen en ter harte nam. Daarnaast heeft de projectleider aangegeven dat op basis van de inzichten van het participatieproces tot dan toe, de stand van zaken besproken moet worden met de wethouder.

Doel was om bestuurlijk te verkennen of er ruimte zit in de financiële randvoorwaarde van het volledig terugverdienen van de gemaakte en te maken kosten. Vanuit een aantal bewoners is vervolgens een alternatieve visie op dit gebied gepresenteerd, zonder woningbouw. Behoud van de huidige kwaliteiten was leidend in die visie. De sessie eindigde met het formuleren van stedenbouwkundige randvoorwaarden door de deelnemers, ter plekke verwerkt door de stedenbouwkundige, als basis voor een concept variant die zowel past binnen de kaders als ook zoveel mogelijk in lijn is met de wensen en ideeën vanuit de buurt. Aan deze tweede sessie deden 18 deelnemers mee. Ter voorbereiding op de derde sessie is op 13 december een e-mail verstuurd met daarin het verslag van de 2e sessie en de agenda voor de derde sessie. Na de tweede ontwerpsessie is één bewoner uit het participatietraject gestapt omdat hij zich niet kan vinden in de richting die het opgaat (en in de randvoorwaarden die hier aan ten grondslag liggen). Na de tweede ontwerpsessie heeft een van de deelnemers contact gehad met RTV Lansingerland, waarbij een deels onjuiste voorstelling van zaken plaatsvond. Hierover is door de procesbegeleider telefonisch contact geïnitieerd met de betreffende deelnemer. Overigens zijn bewoners altijd vrij om met politici en media te spreken.

Wel is dan van belang dat de juiste informatie wordt overgebracht. En voor de begeleiding van een participatie traject is het wenselijk om te weten dat dit contact plaatsvindt, omdat het voor dynamiek in het proces kan zorgen (in dit geval had dit geen invloed op het proces).

Ontwerpsessie 3 De derde sessie stond in het teken van de concept visie. Na een toelichting van de projectleider over het gesprek met de wethouder over financiën (met als als essentie: financieel is er niet veel ruimte maar we moeten het gesprek met bewoners ook serieus nemen, dus verken ook varianten met een beperkt verlies), presenteerde de stedenbouwkundige de concept visie. Alle deelnemers kregen gelegenheid om hun eerste indruk te verwoorden. Daarna is een verdiepend gesprek gevoerd over een aantal belangrijke aspecten, zoals: is er wellicht tot behoud mogelijk van sommige bomen (antwoord: misschien wel, maar dat zal later pas duidelijk worden omdat dit afhankelijk is van technische zaken in de uitvoering) en: op welke manier kan de gemeente grip houden op wat toekomstige bewoners op deze plekken zullen doen (voorschriften commissie ruimtelijke kwaliteit en kavelpaspoorten). Aan deze derde sessie deden 13 deelnemers mee. Op 20 december 2024 is een e-mail verstuurd met het concept verslag van de derde sessie alsook de concept visie zoals door de stedenbouwkundige gepresenteerd.

6

Op 6 februari is een e-mail verstuurd met de uitnodiging voor de inloopbijeenkomst van 18 februari als ook een aangepaste versie van de conceptvisie.

Inloopbijeenkomst 18 februari In de avond van 18 februari is de conceptvisie tijdens een inloopbijeenkomst op het gemeentehuis gepresenteerd aan alle geïnteresseerde bewoners: deelnemers aan de sessies maar ook andere buurtbewoners die per bewonersbrief waren uitgenodigd. Van zoveel mogelijk bezoekers is gevraagd naar hun eerste indruk van de visie. Betrof het bezoekers die ook hadden meegedaan aan de sessies, dan zijn hun reacties opgenomen in paragraaf 4 van deze notitie. Van de overigen is hun reactie te vinden in paragraaf 5. De uitnodigingsbrief was door onbetrouwbare bezorging een week van te voren bezorgd, wat eigenlijk te krap is. Het aantal deelnemers is niet bijgehouden, de inschatting is dat zo’n 30 personen aan de inloopbijeenkomst hebben deelgenomen. Op 27 februari 2025 hebben de deelnemers aan de ontwerpsessies een e-mail ontvangen met daarin een link naar de volledige informatievoorziening zoals gepresenteerd op 18 februari, als ook het verzoek om een reactie te geven over proces en eindresultaat (zie paragraaf 4). Zodra deze digitaal toegankelijk is gemaakt, zal de volledige informatievoorziening van 18 februari worden gepubliceerd op de gemeentelijke website. Op 10 maart ontving de procesbegeleider een e-mail vanuit een van de bewoners, met daarin een alternatief plan.

Dit betrof dezelfde groep bewoners die tijdens de tweede bijeenkomst hun visie op het gebied hadden gepresenteerd. In deze nieuwe versie was wel sprake van woningbouw. Omdat de participatie rond de visie op 18 februari tot een eindpunt was gekomen, heeft de procesbegeleider aangegeven op deze alternatieve visie inhoudelijk niet in te gaan, en aangeraden om deze zowel bij het projectteam als bij de gemeenteraad onder de aandacht te brengen.

7

4

Reacties deelnemers ontwerpsessies

Hieronder een overzicht van de reacties van deelnemers aan de ontwerpsessies, gevraagd naar hoe ze terugblikken op het participatieproces en wat ze van de uiteindelijke visie vinden. Van twee personen is geen reactie ontvangen. Daar waar ‘je/jij’ wordt gebruikt in onderstaande tekst, verwijst dat naar de procesbegeleider, ‘jullie’ verwijst naar het geheel van projectteam, stedenbouwkundige en procesbegeleider. Eenieder is verzocht om per onderwerp maximaal 100 woorden te gebruiken. Dat bleek wat krap. Hieronder zijn bijdragen boven de 150 woorden samengevat, omwille van de leesbaarheid. De oorspronkelijke en volledige teksten zijn gedeeld met de projectleider. De teksten zijn niet beoordeeld of gecorrigeerd op eventuele feitelijke onjuistheden. Waar nodig is met ‘Red. ’ een toelichting geplaatst om misverstanden te voorkomen. Onderstaande reacties staan vermeld in volgorde van ontvangst. #

Proces: participatie

ínhoud: de visie

1

Mooi plan, niks meer aan doen. Een ommetje in de Ik ben zeer positief over het participatieproces. Complimenten aan en aan jou hoe je de avonden hebt buurt wordt mogelijk, water erom heen. Mooi gedaan. Het resultaat is goed en is een aanvulling voor de vormgegeven. Ik vind het zeer zorgvuldig gegaan, ik denk Gouden Buurten. zelf wel dat het te uitgebreid is gegaan. Het aantal ambtenaren die aanwezig waren en de eenvoudige maaltijd is een behoorlijke kostenpost er van uitgaande dat de ambtenaren overwerkuren mogen schrijven.

2

Ik kijk met gemengde gevoelens terug op het participatieproces. Met 'gemengd' bedoel ik ook positieve dingen: er is duidelijk geïnvesteerd in het proces. Dat waardeer ik als omwonende. Toch kom ik maar niet af van het idee dat de gemeente Z projectontwikkelaar niet altijd eerlijk zijn geweest naar de huiseigenaren in de directe omgeving (daar hoor ik overigens niet bij). Die hebben, zo heb ik begrepen, voorgeschoteld gekregen dat zij bleven uitkijken op de 'groene' oase in het verder vlakke (nieuwbouw-)land.

Er is geluisterd naar de deelnemers. Dat zie ik ook wel. Maar ik maak me wel zorgen over het groen. Van bovenaf zie je niet op de tekeningen hoe hoog de bomen worden. Ik wil benadrukken dat de meerwaarde van deze 'enclave' een aangename onderbreking is van het 'nieuwbouw-meer'. Er is dynamiek door deze 'groene puist' in het landschap. Ik moet maar afwachten of dat terugkomt in deze vorm. Verder vraag ik me ook af hoe dwingend groenbeheer wordt: de bomen op de tekening: is dat een verantwoordelijkheid van toekomstige bewoners? In hoeverre gaan zij straks rekening houden met de oorspronkelijke plannen? EN: is de hoogte van de toekomstige panden in verhouding met de hoogte van de bomen Z landschap? De gemeente Lansingerland gaat een 'ravijnjaar' tegemoet. Ik hoop alleen niet dat er nu allerlei investeringen koste wat kost terugverdiend moet worden, ten koste van de inbreng van de participatie deelnemers.

3

Ik vind dat dit proces binnen de periode dat ik erbij betrokken was heel goed, zorgvuldig en prettig, is verlopen. Mijn complimenten daarvoor. Wat mij opviel was de uitgebreide aanwezigheid van deskundigen, en de professionele verwerking van de suggesties van de deelnemers. En dat jij de soms toch oplopende emoties voldoende ruimte liet, maar ook begrensde.

Een mooi plan, wel met twee forse kanttekeningen: weinig bomen en oeverbeplanting, terwijl het behoud hiervan toch de bedoeling was één kavel minder zou de meeste bezwaren oplossen lijkt mij; en als tweede een grote zorg over de kavelpaspoorten (bewoners die vlonders gaan maken, schuttingen langs het water, bomen weg) en de houdbaarheid van die vereisten uit de paspoorten, vooral in de toekomst.

8

#

Proces: participatie

ínhoud: de visie

4 Co creatie is een uitstekend proces indien sprake is van een ontwikkeling waarbij meerdere -ogenschijnlijk- tegenstrijdige belangen betrokken zijn. Een dergelijk proces vraagt om goede begeleiding. Zoals een onafhankelijke gespreksleider, duidelijke randvoorwaarden, duidelijkheid over het proces, nakomen van afspraken en een goede visualisatie (ontwerper). Aan al die voorwaarden is voldaan.

Eindresultaat is beter dan een ieder tevoren had kunnen vermoeden. Belangen zijn inzichtelijk geworden en hebben in meer of mindere mate een plek gevonden in t ontwerp. Het resultaat doet recht aan het bijzondere van de locatie en toont respect voor ecologie en cultuurhistorie. Punt van aandacht: het droge deel van de ecologische zone. Suggestie: gemeente richt het droge deel van de ecologische zone ook in en legt vast in kavelpaspoort en koopakte dat deze zone in stand moet worden gehouden. Geef aan welke doelsoorten daarvoor kunnen/moeten worden gebruikt.

5

Ik heb als bewoner van de wijk en levenslang Berkelaar het participatie proces als zeer positief ervaren. Het feit dat de gemeente na al wat voorlichtingen 3 sessies organiseerde om er samen met “de buurt” zo goed mogelijk uit te komen vond ik zeer netjes. Persoonlijk van tevoren realistische verwachtingen geschept, wat aardig in lijn was met de verwachtingen van de gemeente. Uiteraard kan je nooit iedereen tevreden stellen met een project als dit, maar de gemeente heeft in ieder geval de wil laten zien om dit wel zover mogelijk te realiseren. Ook is er door zowel als goed omgegaan met de soms goede, soms lastige en soms “domme” vragen en zijn zij en het project team altijd professioneel geweest in hun handelen, chapeau!

Als het eindresultaat ook daadwerkelijk voor 950Zo wordt gerealiseerd zoals nu gepresenteerd, ben ik een blije buurtbewoner en tevreden berkelaar!

6

Het participatieproces vind ik heel goed verlopen. Voldoende ruimte voor gesprek, uitwisseling van ideeen en kritiek.

Het resultaat is mooi en gezien de beperking van de mogelijkheden die er vooraf waren (nl. de investering moet betaald worden) het meest haalbare. Graag had ik bij de start van het proces een duidelijke uitspraak gehoord over genoemde beperking. Omdat dit niet gebeurde hebben we toch enigszins "luchtkastelen" gebouwd bij het gezamenlijk bespreken van de verschillende ideeen/schetsen. Jammer dat de ecologische zone langs het water particulier bezit wordt. Daarmee wordt dit een kwetbare groenstrook, ook al is er een gebiedspaspoort van toepassing. Wij (Rotta) pleiten er voor om dit gedeelte door de gemeente te laten aanplanten met inheemse soorten, in overleg met de ecoloog van de gemeente.

7 Bij de start werd de indruk gewekt dat we samen tot een mooi eindresultaat zouden komen. Als bewoners wilden we behoud van zoveel mogelijk natuur. Juist dat maakt dit stukje uniek en zorgt voor vogels in de wijk, als je bomen weghaalt vertrekken zij ook. Houding van ambtenaren van de gemeente leek vanaf de start al dat de meeste zaken vaststonden. Hun plan: alles moest met de grond gelijk gemaakt worden (met uiteraard het verhaal de bomen overleven het toch niet als we palen gaan slaan). We mochten inspreken en iets vertellen, maar of dat iets zou veranderen, betwijfel ik. Water bij de wijn betreffende de opbrengsten was er ook niet. Het terrein moet zoveel opbrengen, daar moeten we ons aan houden. Als je burgers laat participeren dan moet je dit ook kunnen loslaten. Dat was helaas niet het geval.

9

Ik ben teleurgesteld in het eindresultaat. Uiteindelijk moeten alle bestaande bomen in dit ontwerp verdwijnen. Gaan we bomen planten op het terrein van de nieuwe bewoners (als die ervan af willen dan gaan ze alsnog sneuvelen). Het maximale aantal woningen staat nu in de plannen. Iets minder bouwen is dus niet meegenomen. Wat ik ook heel erg vind, jullie lijken je niet aan de regels te houden. De huizen gaan nu over de grenzen heen waar het perceel op zou houden. Op die manier kan huis 5 4 meter over de grens heen. Dit gebied staat in de oorspronkelijke papieren als park aangeduid. Het vertrouwen in een eerlijke gemeente is daardoor een stuk minder geworden.

# 8

Proces: participatie

ínhoud: de visie

De participatie was redelijk goed georganiseerd maar de tijden waren moeilijk met werk. Vandaar ws ook de voortdurend wisselende opkomst (minpunt). De ene escalatie avond hebben we besproken, geen succes. Ik vind het fijn dat je geprobeerd hebt toezeggingen te laten doen en geprobeerd hebt een brug te slaan. We hebben tot op heden niet gehoord welke bomen ze willen behouden bijv, daar zou een kaartje/overzicht van komen. Ik denk niet dat de participanten iets hebben teweeggebracht in de visie. Onze belangen zie ik daar onvoldoende behartigd. Rotta vroeg alleen om de beschermde oevers en die worden verkaveld. De historische vereniging heeft helemaal niets gekregen waar om werd gevraagd. (Red: deze deelnemer nam niet deel vanuit Rotta en/of de historische vereniging).

- Te veel huizen, opdracht was 3-4. - De huizen zijn te groot en te hoog + het overzicht van bovenaf komt niet overeen met de afmetingen opgenomen in ‘kavelpaspoorten’’. Huizen worden dus nog groter dan op bovenaanzicht. - Woning A3 komt in dit paspoort NOG verder over de erfgrens. - Perceelgrenzen en eerdere afspraken worden geschonden. Er zou geen of zeer beperkte (max 1 meter) overschrijding van huidige grenzen aan westzijde komen. - Ontsluiting zuidzijde over het fiets en wandelpad is onaantrekkelijk en er is reeds enorme parkeerdruk in onze wijk. - Te weinig moeite gedaan voor behoud/terugkeer van bomen. Dit niet bij particulieren leggen. - Verplicht sedum (hellend)dak en groenblijvende haag en geef huizen zelfde uiterlijk. Huidige visie laat ruimte voor te rommelig beeld met grote uiterlijke verschillen. Bouw natuurinclusief. - Op artist impressies staan bomen ingetekend waar bijv. een pad ligt, dat klopt niet en geeft een vertekend beeld hoe groen dit wordt.

9 Zoals eerder aan je gemaild, vond ik de inloopavond geen succes. Dat kwam doordat er een presentatie ontbrak waarin informatie werd aangeboden. Nu moest je zelf op zoek naar informatie door op deskundigen af te stappen en hun vragen te stellen, zonder dat je het gevoel had er voldoende van af te weten om de goede vragen te stellen. De 3 sessies daarna waren goed georganiseerd, maar het blijft voor mij onverteerbaar dat alles binnen financiele randvoorwaarden moest blijven die voor ons niet verifieerbaar zijn.

Het eindresultaat waarin nog meer gebouwd wordt dan de 3-4 huizen waar wij ons van meet af aan al tegen teweer hebben gesteld, omdat dit niet past in de groene hoofdstructuur Rand Bolwerk, ervaar ik als een klap in mijn gezicht. Eerdere toezeggingen over het hooguit minimaal overschrijden van de erfgrens met bouwen, blijken verderop in het participatieproces niets waard. Het park, dat onderdeel is van de meest recente uitwerkingsplannen en waaraan wij als kopers hebben meebetaald via de exploitatiebijdrage, wordt gewoonweg niet verder aangelegd en verkaveld ten behoeve van woningbouw. Ik voel me bekocht. Garanties t.a.v. groene oevers, bomen (al dan niet via kavelpaspoorten) zullen naar ik verwacht in de praktijk weinig waard blijken, omdat de gemeente niet zal optreden tegen kaveleigenaren die zich niet aan de voorwaarden houden/de grenzen opzoeken onder het motto 'geen handhavingscapaciteit').

10

Ik ben teleurgesteld over de mogelijkheid om veel groen te creëren. Er zal toch aanzienlijk veel bebouwing plaats gaan vinden. De huizen zijn uiteindelijk groot en hoog geworden (molenaarswoning ruim verdubbeld). De realisatie van de groene border om het “eiland” heen mbv kavelpaspoorten vind ik nog steeds weinig hoopvol met het gebrek aan handhaving.

Ik vond de bijeenkomsten goed georganiseerd, wel intensief. Had wel echt het idee dat we betrokken werden. Helaas bleek er weinig ruimte om de inbreng daadwerkelijk in de plannen te verwerken.

10

#

Proces: participatie

ínhoud: de visie

Het proces rond de ontwikkeling van Lies Frankenweg 1 werd als oneerlijk ervaren omdat bewoners die tegen woningbouw waren, niet serieus genoeg werden gehoord. Ondanks initiatieven zoals co-creatie, werkgroepen en bijeenkomsten, voelden zij zich niet echt betrokken bij de besluitvorming. De gemeentelijke plannen, zoals de woningbouw en de grondexploitatie, beperkten de ruimte voor andere ideeën. Ook kregen zorgen over het behoud van groen en de historische elementen vaak te weinig aandacht, omdat de focus lag op de woningbouw.

De voorgestelde woningbouw heeft (in totaal) een te grote footprint op een te klein stuk grond, waardoor de oevers niet natuurlijk kunnen verlopen. De woningen zijn met een nokhoogte van 8m te hoog, terwijl ze oorspronkelijk lager zouden moeten zijn. Er is weinig ruimte voor openbaar groen, en omwonenden profiteren nauwelijks van de bomen op privépercelen. De biodiversiteit wordt aangetast door de komst van straten, auto's en kavels. De nieuwe molenaarswoning in kavelpaspoort is veel te groot in vergelijking met het historische origineel en respecteert het historische uitgangspunt niet. De molenaarswoning verdient een educatieve publieke functie, bijvoorbeeld als paviljoen.

12 Eerste bijeenkomst was interessant. Goed om het op locatie zelf te regelen. Was mij niet duidelijk wat de gemeente er mee wilde bereiken. Vanaf het begin merkte ik duidelijk wie binnen de gemeente voorstander was en wie tegenstander was van de geschiedenis. Je hebt ervoor gezorgd dat iedereen evenredig aan de beurt was en probeerde zo neutraal mogelijk te blijven. Ik vind dat het proces oppervlakkig, onduidelijk en vaag is (geweest). Voor maaltijd steeds veel verhaal, daarna actie, qua tijd niet evenredig. Inhoudelijke vragen zijn niet of onvoldoende beantwoord. Zijn dingen gezegd die niet bleken te kloppen, zoals verplaatsen van de erfgrens. Meerdere keren heb ik om afmetingen gevraagd. Een schaal toevoegen werd de laatste keer aangegeven. Ook die ontbreekt. [Red: Verder opmerkingen op impact plan op rest van de wijk bijv. Qua water, tijdstip ontwerpsessies, informatievoorziening, omgang met allergieën wat betreft maaltijd en bloemen (lelies) bij receptie.]

Er is onvoldoende gedaan met de wensen van de participanten. Vreemd genoeg is het perceel enorm gegroeid in oppervlakte, terwijl steeds werd beaamt dat het plangebied binnen de erfgrens zou blijven. Fijn dat er kavelpaspoorten worden gemaakt. Ik ga ervan uit dat dit nog expliciet wordt gemaakt. Teleurstellend dat handhaving niet mogelijk is. De kavels worden te groot en park te klein. Zal soortgelijk park als naast het perceel worden. Een bewandelbaar pad met grasvlakte en een enkele boom. Het perceel is te veel uitgebreid wat ten koste gaat van de natuur. We hebben waterproblemen, warmteproblemen etcetera. De gemeente gaat groen gebied verkavelen. Belachelijk. Zou fijn zijn als de gemeente zich zou houden aan afspraken en transparant, eerlijk en rechtvaardig zou zijn. Groenstructuur, cultuurhistorische waarde, afspraken met bewoners, dorps karakter. Ik vind het zo teleurstellend dat als ik nu zou kunnen verhuizen, ik Lansingerland zou verlaten.

13

Op basis van de tekeningen zijn we tevreden over het eindresultaat. Verschillende wensen komen terug: prettige plek om te wonen en te leven, respect voor de omgeving (water en groen). Waarbij de gemeente voldoende percelen kan creëren. Ons grootste belang zit in het volgende: Het kavel-paspoort en de naleving hiervan is cruciaal. Als hier ruimte voor speling in komt dan komt al het voorgaande te vervallen en wordt de input niet meer gerespecteerd. Als belangrijkste vinden wij: respecteren van boomgaard (#4), de bouwstijl/mchtlijnen en de waterlinie. Wij zien graag dat de waterlinie nog verder wordt uitgegraven t.o.v. huidige situatie. Afstand tussen ons huis en de andere kant van het water is nog niet conform de verkooptekeningen van onze woning, noch de plantekeningen van LF-1. Door de gemeente beheerde oever is belangrijk. Zo krijgt het perceel een mooi aanzicht en wordt de inrichting van de oever veilig gesteld.

11

Ik wil jou graag complimenteren voor de begeleiding van de gesprekken en de ontwerpsessies. Je deed het op een professionele en heldere manier en gaf alle partijen de ruimte om hun mening te delen maar ook op elkaar te reageren op een constructieve manier. Hierdoor hebben we in beperkte tijd en met een bijzondere samenstelling tot een bepaalde vorm van consensus kunnen komen. Qua ondersteuning vanuit de specialisten: de architect had een hele constructieve houding. Geen makkelijke taak om op basis van woorden een plan te schetsen, maar hij deed het op een open, respectvolle en gezamenlijke manier. Toegevoegde waarde van de andere deelnemers vanuit de gemeente was echter beperkt. Men leek niet echt "invested" in het proces en wekte de indruk eigenlijk liever niet aanwezig te willen zijn. Beste voorbeeld vond ik de opmerkingen over de bomen. In de trant van: "Willen jullie meer of minder bomen?"

11

#

Proces: participatie

ínhoud: de visie

14 ^ Van belang dat er meer duidelijkheid was gegeven omtrent sommige punten ^ Aangenomen raadbesluit als basis voor het proces, waarin opgenomen 4 kavels of 3 kavels en doorverkoop molenaarswoning. ^ Groene slinger, zoals aangegeven in plannen van Gouden Buurten. ^ Bouwen buiten de erfgrenzen, past niet in het genomen raadsbesluit. ^ Financieel ook gelijk duidelijk te zijn, wat is haalbaar, gehele groenenclave dus niet. Behoud van groen niet mogelijk, vanwege asbest. Kwaliteit van groen was ook niet behoudenswaardig. ^ Meer duidelijkheid over molenaarswoning. Slechte kwaliteit noopt tot historisch terugbouwen. ^ Aangeven waarom de gemeente het aangekocht i.p.v. aan een projectontwikkelaar ^ Ieder kreeg de mogelijkheid om zijn visie te geven, ons plan in 2e sessie met groene slinger is, is de groen slinger niet in verdere uitwerking meegenomen als mogelijkheid. Presentatie ^ Maquette en tekeningen gaven een goed beeld. Verslaglegging was goed Bedankt voor je begeleiding. Heel nuttig geweest om dit gezamenlijk aan te pakken.

15

Ik kijk terug op constructieve sessies. Jouw rol als facilitator heeft daar zeker aan bijgedragen.

16 Het proces rondom de totstandkoming van de visie heb ik als positief ervaren. De communicatie met de deelnemers was helder, zowel over de mogelijkheden als over het belang dat de gemeente nastreeft en de mate waarin wij als belanghebbenden hier invloed op konden uitoefenen. Complimenten voor de manier waarop dit is aangepakt. Ik heb zelf twee van de drie bijeenkomsten kunnen bijwonen. Ten aanzien van de samenstelling van de deelnemersgroep had ik de indruk dat de zuidkant van het perceel veel georganiseerder was. Ik had graag meer (toekomstige) bewoners van de noordkant van het perceel betrokken gezien. Dit deel van de belanghebbenden is, mede doordat zij er nog niet wonen, minder goed georganiseerd dan andere groepen. Hierdoor is hun stem soms overstemd door andere belanghebbenden, wat ik ook deels terugzie in het uiteindelijke resultaat.

Positief ^ Kleinschalige bebouwing: 2 lagen, schuin dak, max. nokhoogte 8m. ^ Keuze van ontsluiting van de locatie via historische ontsluiting. ^ Kavelpaspoort per locatie, zodat toekomstige bebouwing geborgd is. ^ Borgen van historische aspect, (molenaarswoning - molenstomp) Negatief ^ Niet doortrekken van groenstrook vanwege woning A5. Meer groen zou een plus zijn voor de Gouden Podium en Gouden Singelbuurten en tegemoetkoming naar de aanwonenden van de Lies Frankenweg. ^ Het zijn 5 huizen geworden i.p.v. 4 zoals eerder aangegeven. Wordt erg vol, minder groen. ^ Het bouwen buiten de erfgrenzen i.v.m. uitzicht, geldt ook voor woning aan Lies Frankenweg zowel als voor de toekomstige bebouwing | . ^ Veiligheid van fietsers (scholieren) wordt in het plan niet geborgd. Kwaliteit van het plan wordt verbeterd door woning A5 te laten vervallen, waardoor extra groen en veiligheid fietsers gerealiseerd wordt. Woningen op locatie kleinschalig realiseren en zoveel mogelijk binnen erfgrenzen en aantal conform raadsbesluit uit 2022.

Ik erg te spreken ben over het eindresultaat

Wat betreft het bereikte resultaat moet ik eerlijk zeggen dat ik niet geheel tevreden ben. Mijn voorkeur ging uit naar een groen gebied, zoals een park. Daarnaast heb ik moeite met de gekozen ontsluiting. In mijn optiek is er te snel gekozen voor ontsluiting via het noorden, terwijl ontsluiting via het zuiden een veel logischere en efficiëntere optie zou zijn. Vanuit kosten- en rendementsoptiek lijkt het bouwen van een brug om het gebied met het noorden te verbinden geen verstandige keuze. Daarnaast heb ik bedenkingen bij de geplande watervilla in het oosten van het gebied. Dit type bebouwing wijkt sterk af van de bestaande omgeving en vormt, voor zover ik kan beoordelen, de enige waterwoning in de buurt. Ondanks mijn kanttekeningen wil ik de projectgroep bedanken voor de inzet en de energie die in dit traject is gestoken.

12

Aanvullende reacties na wijziging plankaart (mei 2025) In verband met een onjuist ingetekende locatie van de molenstomp, was een aanpassing van de plankaart noodzakelijk. Alle deelnemers van het participatieproces zijn hierover per e-mail op de hoogte gesteld en hebben op 21 mei de mogelijkheid gehad om middels een online sessie toelichting hierop te krijgen. Twee bewoners hebben hier daadwerkelijk aan deelgenomen. De eigenaren van de twee dichtstbijzijnde percelen hebben bovendien toelichting ontvangen middels een persoonlijk gesprek op het gemeentehuis. Ook heeft iedereen de gelegenheid gehad om een schriftelijke reactie te geven op deze wijziging. De binnengekomen reacties staan hieronder opgesomd. Ook hier zijn de teksten zijn niet beoordeeld of gecorrigeerd op eventuele feitelijke onjuistheden. Het nummer (#) verwijst naar de vorige tabel, zodat zichtbaar is op welke oorspronkelijke reactie dit een aanvulling is. #

Reactie 13 - De groen gearceerde bomenlinie (ook op de plek van de huidige boomgaard) is voor ons kenmerkend voor het perceel. Idealiter wordt deze door de gemeente gepland, maar als dit echt niet haalbaar is zouden we dit graag expliciet willen afdwingen via het kavelpaspoort en handhaving hierop door de gemeente. - De positionering van de parkeerplaatsen bij A4 kan wat ons betreft beter. Misschien zouden ze kunnen opschuiven naar de straat (oostelijk, richting molenstomp en kavel A1). 14 Voor de uitwerking van het aangepaste plan, als gevolg van de aangepaste situatie van de molenstomp is een duidelijk verslechterd en een voor ons niet acceptabel plan ontstaan. Graag willen wij, zoals ook in het 1e plantraject constructief meedenken: 1) Belangrijk is zaken niet overhaast te doen en in deze fase zorgvuldig te handelen en te besluiten. 2) Als basis moet gelden: het besluit van de verwerving en herontwikkeling kavel Lies Frankenweg 1 van 4 oktober 2022. 3) Het doortrekken van de groenzone aan de zuidzijde, van groenstrook randstadrail naar de groenstrook aan de Lies Frankenweg, zonder bebouwing in deze zone, biedt een toekomstige blijvende groene kwaliteit voor de wijk. 4) Door geen bebouwing te realiseren in deze zone, wordt ook een veilige verkeerssituatie voor de fietsers gewaarborgd (o.a. veel scholieren).

5) Door geen woningen op betreffende plek aan te brengen is een meer zichtbare plek voor de molenstomp te maken met wandelpaden in het groen 6) De te realiseren bebouwing blijft dan aan de noordzijde van de molenstomp, en zou prima kunnen met kleinschalige woningen voor tenminste 2 personen. 7) Het realiseren van één waterwoning buiten de kavelgrens zal voor mij niet tot direct bezwaar leiden, wel voor de woningen A3 en A5, die een verrommeling van het plan gaan vormen. 8) Financieel zal de opbrengst van dit voorstel lager uitpakken, maar kijkend naar de toekomstige kwaliteit van de omgeving zou de toekomstige kwaliteit volgens ons voorop behoren te staan. 9) Bovenstaande visie moet vooral gezien worden in het kader van algemeen belang en toekomstige kwaliteit van de openbare omgeving.

4

1. Het ontwerp is naar mijn mening (nog) beter dan t oude: het is meer transparant, waardoor er meer ruimte is voor hernieuwd groen en het respecteert de oude molenstomp nog meer dan in het eerdere ontwerp. 2. Ons belangrijkste aandachtspunt was en is de natuurvriendelijke oevers. De wijzigingen in het ontwerp hebben daarop geen invloed. Uiteraard blijven we benieuwd naar de wijze waarop behoud en onderhoud van de oevers praktisch en juridisch worden gewaarborgd. 3. Het ontwerp suggereert dat aan de “overkant “ ook natuurvriendelijke oevers worden aangelegd. Vanzelfsprekend zijn we daar blij mee.

13

#

Reactie

8ŵ9

- Het blijft onbegrijpelijk dat Lfweg 1, dat onderdeel is van de groene hoofdstructuur Rand Bolwerk, is aangekocht als investering/nieuwbouwlocatie en dat het aantreffen van de molenfundering niet leidt tot herziening van plannen en/of hoeveelheid te realiseren huizen. - Het gepresenteerde plan (zowel oud als nieuw) kan volgens ons niet worden gezien als gezamenlijke visie van de participatie. Vanuit de participanten is meermaals benadrukt dat het vrijhouden van de zuidzijde en het groene karakter heel erg belangrijk zijn. - Het plan blijft bij 5 woningen, wij verwijzen naar de verwervingsbrief aan de raad waarbij gesproken werd over 3, max 4 woningen gesitueerd aan de noordzijde. - De verkaveling zoals gepresenteerd is er vooral op gestoeld om zoveel mogelijk m2 uit te kunnen geven en in opbrengst om te zetten. Hierdoor zijn keuzes gemaakt welke geen recht doen aan het erfgoed, het groen en geen goede verbinding maakt met de wijk. Voorbeeld hiervan is een onlogische uitbreiding van kavel A1 naar het westen. Met het toevoegen van een 2e woning op de zuidzijde (met de achtertuinen aan de Lies Frankenweg) sluit het zich nog verder af van het Gouden Podium en geeft het een volgebouwd/hokkerig karakter. - Bebouwing op de zuidzijde is onwenselijk, ondermeer omdat het de hoofdstructuur groen onderbreekt welke is opgenomen in Groenstructuur Lansingerland.

- Het bebouwen van de zuidzijde van het perceel is tevens onwenselijk mbt veiligheid van de wandelaars, fietsers en het bestemmingsverkeer voor woningen A3 en A5. Het hoogteverschil, de beplanting en ligging/overlap van de parkeerplaatsen en hun ontsluiting over een druk voetpad en fietspad (welke allen aansluiten op een onoverzichtelijke bocht) zal in een kinderrijke wijk met veel basisschoolkinderen voor levensgevaarlijke situaties gaan zorgen. Geen auto’s over voet- of fietspaden, het weghalen van de haag /bomen is hier geen optie daar dit tekort doet aan het groen en de ecologie. - Er is geen rekening gehouden met schuren/opbergruimte voor de bewoners van woningen A3 A5 (zuidkant). Als zij zelf schuren gaan bouwen wordt het geheel nog rommeliger/onoverzichtelijker dan het nu is. - De bomen die nu zijn ingetekend zijn te klein. Deze zullen geen schaduw/privacy of ecologische meerwaarde bieden. - Er is geen sprake van kleinschalige bebouwing. - Er is overschrijding van de perceelgrens met de watervilla en aan de westzijde (verdubbeling van het aantal m2). Aan de westzijde zijn forse ontwikkelingskosten betaald voor het realiseren van een park (door bewoners Gouden Buurten). De gemeente verkoopt deze grond nu 2x ten nadele van haar bewoners. - Het tweemaal zo groot maken van de molenaarswoning doet geen recht aan de woning.

Door een grote extensie aan de westzijde wordt de aandacht afgeleid van de molenaarswoning. Ook vanuit het park moet deze goed herkenbaar zijn. - Ecologisch onderzoek loopt nog tot dit najaar. Pas daarna zou men moeten kijken naar (on-)mogelijkheden.

14

5

Reacties van bezoekers 18 februari op visie

Deze bezoekers hebben niet meegedaan aan de ontwerpsessies. 1

Prima plan, gewoon doen. Het heeft een opknapbeurt nodig.

2 Aantal zaken in de visie anders dan verwacht: nokhoogte woningen is 8 meter, ons was duidelijk gemaakt dat deze max 6 meter zou zijn. Zouden we graag herzien willen hebben. Aanbouw molenaarswoning lijkt langer op een andere tekening, waarom? We zouden graag een brug in plaats van een duiker zien voor de ontsluiting van het perceel, voor de zichtlijn tot aan de randstadrail en mogelijkheid doorvaart met klein bootje 3

Goed idee, lekker opknappen want het is nu al vier jaar een bende. Dit is een verbetering voor de hele wijk. Wat nu wel gaaf is, zijn de roofvogels in de bomen, die zie je zitten. Let op, het fietspad is nu gevaarlijk, druk en wordt door voetgangers en fietsers gebruikt. Moet een apart voetpad naast komen.

4 Ziet er netjes uit. Ontsluiting naar station Westpolder lijkt oke, is beter. Mooi ingepast. 5 Ecologische oeververbinding moet behouden blijven bij woningen a4 en a1. Aanbouw bij a4 niet doen dus. Worden de resultaten van het ecologisch onderzoek nog meegenomen in de plannen? Het is jammer en triest dat dit moet gebeuren. Waarom wordt dit stuk grond opgeofferd als er 1 km verderop een paar duizend woningen worden gebouwd? Daar wordt toch genoeg op verdiend om te zorgen dat Lies Franken niet platgegooid hoeft te worden? Er gaat nu veel biodiversiteit verloren. Hoewel het rommelig is, is dat juist rijk aan dierenleven. Ook dat krijg je niet zomaar terug! 6 Leuke opzet deze avond, om info te ontvangen. Verstrekte info is waardevol voor ons, we hebben nu een goed beeld van het plan! 7 Wat een ontzettend leuk plan! Wij zouden graag geïnformeerd blijven over het verdere verloop. We hebben interesse in de kavels en vinden de gekozen stijl erg leuk en interessant. 8 Mooi plan, complimenten. Ik waardeer de openheid over deze ontwikkeling. De overgang qua hoogte van het ene deelgebied naar het andere is goed. Tip die we zelf hebben toegepast bij onze woning: ga voor de molenaarswoning bouwen met oude stenen en oude pannen. Prijstechnisch moet je daarvoor in België zijn, goede ervaring mee.

15