[I24.22057] Informatieverstrekking inzake financieel toezicht begroting 2025

Gemeente Lansingerland

provincie Zuid'Holland

01 Inkomende Post d.d. 23/12/2024

124.22057

Gedeputeerde Staten

Domein bestuur en omgeving Team financieel toezicht Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag 070-441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum Zie verzenddatum linksonder

Gemeenteraad van Lansingerland T.a.v. de raadsgriffier Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Ons kenmerk PZH-2024-862782507 DOS-2024-0000488 Uw kenmerk n.v.t. Bijlagen

Onderwerp

Financieel toezicht begroting 2025

Geachte raad, Wij danken u voor het indienen van uw begroting. De provincie heeft een toezichthoudende taak. Voorafgaand aan het begrotingsjaar toetsen wij of uw begroting structureel en reëel in evenwicht is. »

Structureel evenwicht houdt in dat in het desbetreffende begrotingsjaar de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Hiermee zorgt u ervoor dat u structurele taken en beleid voorziet van structurele dekking.

»

Reëel ramen houdt in dat de ramingen realistisch en haalbaar zijn.

Naast onze toezichthoudende taak hebben wij een adviserende rol, waarmee wij gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en waterschappen helpen hun financiële positie te verbeteren. Bezoekadres Zuid-Hollandpleín 1

Deze brief is bedoeld om u te informeren over de toets die wij hebben uitgevoerd en ons

2596 AW Den Haag

besluit of uw gemeente komend jaar onder regulier (repressief) of verscherpt (preventief)

Tram 9 en bus 65

gemeenten gelden en geven we u specifieke aandachtspunten voor uw gemeente.

begrotingstoezicht staat. Daarnaast informeren wij u over ontwikkelingen die voor alle stoppen dichtbij het provinciehuis. Vanaf station Den Haag CS is het tien minuten lopen. De parkeerruimte voor

Besluit Naar ons oordeel voldoet uw begroting aan de criteria voor regulier toezicht. Dit betekent dat u de in uw begroting opgenomen beleidsvoornemens kunt gaan uitvoeren.

auto's is beperkt.

Hoe komen wij tot dit besluit? Wij voeren het financieel toezicht risicogericht en proportioneel uit. Op basis van een aantal indicatoren krijgt iedere gemeente bij de begroting een risicokleur toegekend, waarbij groen staat voor weinig risico en geel en oranje voor meer risico. De risicokleur is geen norm, maar slechts een indicatie van de financiële positie van een gemeente.

Verzonden op 20- 1*^-2024

PZH-2024-862782507 dd. 17-12-2024

provincie Zuid/Holland

Ons kenmerk

PZH-2024-862782507

Concreet betekent dit dat er vanuit ons meer aandacht uitgaat naar gemeenten met een gele of oranje risicokleur. Wij nemen de risicokleur van iedere gemeente op in ons jaarverslag financieel toezicht. Deze kunt u vinden op onze website^ In samenwerking met de andere provincies zijn wij bezig met de dóórontwikkeling van ons risicomodel. In deze brief volgen wij nog de risicoscores volgens het oude model. Uw gemeente kennen wij op basis van uw begroting 2025 de risicokleur oranje toe. Hieronder hebben wij de risicokleur van uw gemeente van de afgelopen drie jaar opgenomen. Risicokleuren 2023 tot en met 2025 Begroting Risicokleur

Ten opzichte van de begroting 2024 is uw risicokleur gelijk gebleven. Dit wordt met name veroorzaakt door de tekorten die u presenteert in de meerjarenraming. Ook zijn in de begroting 2025 bezuinigingen opgenomen (waaronder op de jeugdzorg) waarvan de realisatie nog onzeker is. Daarnaast heeft uw gemeente diverse grote grondexploitaties die de risico's met betrekking tot de gemeentelijke financiën vergroten. Aan de andere kant tonen de kengetallen: netto schuldquote en solvabiliteit, een uitstekende financiële positie waaruit blijkt dat uw gemeente de benoemde risico's kan dragen. Ongeacht de risicokleur kijken we ieder jaar naar het structurele begrotingsresultaat omdat dit bepaalt onder welk toezichtregime u valt. Het structurele begrotingsresultaat is het saldo van baten en lasten zonder de incidentele baten en lasten. Naast het structurele resultaat onderzoeken wij of de ramingen reëel en concreet onderbouwd zijn. Zo niet, dan kunnen wij het begrotingsresultaat bijstellen. Op het bijgestelde structurele resultaat baseren wij ons oordeel en het toezichtregime. Dit leidt tot het volgende beeld:

Saldi begroting en meerjarenraming o o o V X

OJ ŰC

2025

2026

2027

2028

Jaar

B Begrotingsresultaat

B Structureel en reëel resultaat

^ httDs:ZZwww.zuid-holland.nlZondenA^erDenZlokaal-bestuurZfinancieel-toezicht/

PZH-2024-862782507 dd. 17-12-2024

provincie Zuid^Holland

Ons kenmerk

PZH-2024-862782507

In bovenstaande diagram en in ons oordeel gaan wij uit van de cijfers inclusief: «

de volumegroei van de lasten in de meerjarenraming aansluitend op de meerjarenraming van de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd Rijnmond (zie onder het kopje "Ontwikkelingen binnen de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd Rijnmond")

Conclusie Omdat het structurele resultaat van uw begroting positief is valt uw gemeente in 2025 onder regulier (repressief) toezicht. Wel maken wij ons zorgen over uw financiële positie op de langere termijn omdat uw meerjarenraming niet structureel in evenwicht is. Hieronder lichten wij dit nader toe. Financiële positie en specifieke aandachtspunten voor uw gemeente

Niet structureel sluitende meerjarenraming Uw meerjarenraming sluit met een nadelig structureel saldo van C 8,9 miljoen in 2026 met in 2028 een tekort van C10 miljoen. Het structurele tekort wordt voor een groot deel veroorzaakt door de korting die het Rijk vanaf 2026 doorvoert op het Gemeentefonds. Uw gemeente is hierin niet uniek, dit zien wij bij veel gemeenten in Zuid-Holland. Omdat uw begroting 2025 structureel en reëel in evenwicht is, heeft dit geen gevolgen voor het toezichtregime voor 2025. Zolang uw meerjarenraming niet sluitend is moet u volgens de Gemeentewet bij iedere toekomstige begroting zorgen voor structureel en reëel evenwicht in het begrotingsjaar (of aannemelijk maken dat dit in het laatste jaar van de meerjarenbegroting wordt bereikt). Dit is risicovol, omdat het niet altijd mogelijk is om structureel begrotingsevenwicht op korte termijn te bewerkstelligen. Wij hebben er begrip voor dat u, conform advies van de VNG, de tekorten in uw meerjarenraming laat zien. Met de kennis van nu ontkomt u er niet aan in de begroting 2026 bezuinigingsmaatregelen op te nemen. Wij vinden het verstandig dat u inmiddels bent gestart met een traject om te komen tot maatregelen. Wij verzoeken u te zijner tijd deze maatregelen concreet te formuleren en te voorzien van een financiële onderbouwing zodat wij deze kunnen toetsen op realiteit.

Wij adviseren u om deze maatregelen vooraf met ons af te stemmen. Hierdoor wordt straks een begroting door u vastgesteld met daarin een door ons realistisch bevonden bezuinigingsplan.

Inzet surplus algemene reserve Volgens de geldende wet- en regelgeving zijn reservemutaties in principe naar aard incidenteel. Uitzondering daarop zijn de onttrekkingen ter dekking van kapitaallasten en de inzet van dat deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico's af te dekken (het surplus). Deze onttrekkingen mogen als structurele baat aangemerkt worden wanneer zij aan de geldende voorwaarden voldoen.

PZH-2024-862782507 dd. 1 7-12-2024

provincie Zuid^Holland

Ons kenmerk

PZH-2024-862782507

Naast een dekkingsreserve voor kapitaallasten maakt u, ten behoeve van het begrotingssaldo in 2025, gebruik van de inzet van een deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico's af te dekken (het surplus). U heeft voldaan aan de voorwaarden: doordat een adequate risico-inventarisatie aan ons is overlegt; het surplus correct is berekend, de solvabiliteit op het moment van onttrekken boven de ondergrens van 20% is; en de onttrekking maximaal 10% van het surplus is. Hierdoor kunt u deze onttrekking als structurele onttrekking aanmerken en opnemen in het verplichte overzicht van structurele reservemutaties.

Ontwikkelingen binnen de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond Voor de uitvoering van de taken met betrekking tot de jeugdzorg bent u aangesloten bij de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond (GRJR). Naar aanleiding van de begroting van deze gemeenschappelijke regeling (GR) heeft u een afschrift ontvangen van de brief die wij de GRJR hebben gestuurd. Vanwege de stijgende lasten in de jeugdzorg zijn wij vorig jaar met de GRJR in gesprek gegaan ten behoeve van het verbeteren van de lastenramingen in de begroting. De deelnemers aan de GRJR werden gedurende het jaar geconfronteerd met stijgingen van de deelnemersbijdrage waar vooraf in de gemeentelijke begroting nog geen rekening mee werd gehouden. Een reële lastenraming in de begroting en meerjarenraming van de GR is van belang voor de realiteit van de begroting van de gemeenten. Het feit dat de GRJR geen rekening hield met volumestijgingen in de meerjarenraming heeft gevolgen gehad voor de structurele ruimte die de gemeenten in de meerjarenraming begroten. De deelnemende gemeenten hebben hierdoor een te rooskleurig beeld van de meerjarenraming gehad. De GRJR heeft in de meerjarenraming van de begroting 2025 een volumestijging verwerkt op basis van de trend de afgelopen járen. Wij achten deze volumestijging en het daarbij behorende lastenniveau reëel.

Uw gemeente heeft de volumestijging niet verwerkt in de meerjarenraming. Er is daarbij geen onderbouwing aangeleverd voor het niet ramen van de volumestijging. Hiermee laat uw meerjarenraming geen reëel beeld zien van de structurele ruimte in de begroting en hebben wij deze aangepast op het structureel saldo waarop wij ons toezicht baseren. Wij verwachten dat u komend jaar een compleet beeld van de meerjarenraming presenteert in de begroting. Naast de bovenstaande noodzakelijke volumestijging hebben wij u door middel van het afschrift van de brief aan de GRJR op de hoogte gebracht van de nieuwe begrotingssystematiek van de gemeenschappelijke regeling. Wij willen u hierbij nogmaals attenderen op het feit dat vanaf 2024 een groot deel van de lasten met betrekking tot de regionale jeugdzorg, in plaats van in de begroting en jaarrekening van de GR, in de begroting en jaarrekening van de gemeente verantwoord moeten worden.

4/6

PZH.2024-862782507dd. 17-12-2024

provincie Zuid^Holland

Ons kenmerk

PZH-2024-862782507

Taakstelling Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond (GRJR) Uw gemeente heeft vanaf 2024 een taakstelling van C 1,6 miljoen verwerkt op de deelnemersbijdrage aan de GRJR. In deze begroting is daarbovenop de raming van de GRJR naar beneden bijgesteld met C 0,8 miljoen. Uw gemeente heeft voldoende onderbouwing aangeleverd waardoor wij deze bijstelling reëel beschouwen. Wel willen wij u erop wijzen dat het tot nu toe, helaas, erg moeilijk is gebleken om bezuinigingen op het gebied van de jeugdzorg te realiseren. Wij waken hierbij dan ook voor wensdenken. Op basis van de cijfers uit het verleden is het nog niet voorgekomen dat uw deelnemersbijdrage aan de GRJR binnen de primaire begroting bleef. Nu de GRJR met ingang van 2024 reëler is gaan ramen en de deelnemersbijdrage op voorhand al fors naar boven heeft bijgesteld is het mogelijk dat dit beeld gaat stabiliseren. Wij zullen net als u de realisatie van deze taakstelling blijven monitoren. Aanbod Wij zijn altijd bereid om een mondelinge toelichting aan u als raad te geven en/of schriftelijke vragen over de financiële positie van uw gemeente te beantwoorden. Ook kunnen we op uw verzoek samen met uw ambtelijke organisatie een taakveldanalyse uitvoeren. Een taakveldanalyse geeft uw gemeente meer inzicht in de beleidskeuzes die gemaakt kunnen worden bij het structureel in evenwicht brengen van de begroting.

Wij voeren taakveldanalyses alleen uit in het eerste halfjaar, zodat de uitkomsten kunnen worden betrokken bij de voorbereiding van uw begroting voor het volgende jaar. In het onderzoek wordt uw gemeente op taakveldniveau vergeleken met (vergelijkbare) gemeenten. We zoeken samen met uw ambtelijke organisatie naar verklaringen voor eventuele verschillen in de lasten per taakveld tussen uw gemeente en de referentiegemeenten. Hiervoor is het noodzakelijk dat uw organisatie bereid is tot inzet van voldoende capaciteit om samen met ons tot een bruikbaar advies te komen. Als u belangstelling hebt voor een taakveldanalyse, dan kunt u hiervoor tot uiterlijk 1 februari 2025 via uw griffier contact opnemen met de provincie.

5/6

PZH-2024-862782507 dd. 17-12-2024

provincie Zuid/Holland

Ons kenmerk

PZH-2024-862782507

Tot slot Meer financiële informatie, waaronder de kengetallen op basis van uw begroting, vindt u OP het Dashboard financieel toezicht gemeenten. Deze brief wordt ook digitaal naar de griffier van uw gemeente gezonden, zodat u gebruik kunt maken van de digitale links. Graag ontvangen wij vóór 1 mei 2025 een schriftelijke reactie op deze brief.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, Drs. R. Baatenburg de Jong MSc Manager Domein bestuur en omgeving Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer te vermelden dat wij rechts bovenaan in deze brief hebben opgenomen.

Afschrift aan:

- Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Lansingerland

6/6

PZH-2024-862782507 dd. 17-12-2024

VOORBLAD

Provincie Zuid-Holland Postadres Provinciehuis

provincie Holland

Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum Zie verzenddatum linksonder

Gemeente Lansingerland T.a.v. College van burgemeester en wethouders Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

Geachte ontvanger,

Hierbij zenden wij u het bijgaande ter informatie.

Provincie Zuid-Holland

Verzonden op 20-12-2024