[I23.07938] DCMR Accountantsverslag jaarrekening 2022
Tekst van het document
0I
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen
Accountantsverslag 2022
,
ĩ
ĩ
tt r?
Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Jaarrekening
O»
Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
n
Bijlagen
DCMR Milieudienst Rijnmond PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 13 april 2023
I l
:
r^‘ ^
'
1 i
‘
--
fr-A
,
-
-
‘‘
' j i
'
-
'Í
i\."'
5^
-
jflíl
j' Ž
1
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ Ö
Onze samenwerking Bijlagen
Aanbiedingsbrief Gemeenschappelijke regeling DCMR Milieudienst Rijnmond T.a.v. het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur Parallelweg 1 3112 NA SCHIEDAM 13 april 2023 Referentie: 3K2V2ZC7AJEP-110709819-27 Geachte bestuursleden, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het
^
de ontwikkeling van de processen in de organisatie en de inrichting van de
kader van onze opdracht om de jaarrekening 2022 (de ‘jaarrekening’) van de
interne controle hierbij en de stappen die noodzakelijk zijn om te komen tot
Gemeenschappelijke regeling DCMR Milieudienst Rijnmond (hierna DCMR).
een rechtmatigheidsverantwoording door het dagelijks bestuur over 2023.
We hebben de controle uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbrief
Heeft u naar aanleiding van het verslag vragen, neem dan gerust contact met
van 31 oktober 2022.
ons op.
Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze
Wij bedanken u en uw medewerkers voor de medewerking tijdens onze
controle van uw jaarrekening en is met het management besproken op
controle.
30 maart 2023. ^ ^
de realisatie van het resultaat afgezet tegen de begroting 2022 in relatie tot
Hoogachtend,
de risico-inschatting en het weerstandsvermogen;
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
de aandacht voor het inrichten van de frauderisicoanalyse en implementatie daarvan;
A.C.M. Kros RA director
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., N.V., Boschdijktunnel 10, 5611 AG Eindhoven, Postbus 6365, 5600 HJEindhoven, T: 088 792 00 20, F: 088 792 96 40, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
0
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
2
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Onze rapportage is uitgebracht op grond van artikel 2:393, lid 4 BW, en is uitsluitend opgesteld voor het gebruik van de algemeen en dagelijks bestuur van DCMR. Het is niet toegestaan dit verslag aan derden te verstrekken zonder onze voorafgaande toestemming. Wij aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid als gevolg daarvan jegens enige andere persoon die dit verslag in handen krijgt of er gebruik van maakt.
Onze kernboodschappen
2I
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen in één oogopslag
Onze conclusies
Onze conclusies
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Observaties jaarverslag
Wij hebben onze controle van de jaarrekening van DCMR nagenoeg afgerond en zijn voornemens hierover een goedkeurende accountantsverklaring op het aspect getrouwheid en rechtmatigheid te verstrekken. Daarnaast geldt dat we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving hebben geconstateerd.
De jaarrekening en het jaarverslag zijn met elkaar verenigbaar. De kwaliteit van het jaarverslag is voldoende. De toelichting in de programma's is uitgebreid. Wij adviseren om de programma indeling aan te passen zodat deze aansluit bij de wijze van financiële sturing.
Jaarrekening Financiële positie en jaarrekening
Update interne beheersing Vooruitblik câ Ö
Onze samenwerking Bijlagen
Vooruitblik en samenwerking De rechtmatigheidsverantwoording is effectief vanaf 2023. DCMR dient nog verschillende stappen te zetten voordat kan worden overgegaan tot een onderbouwde rechtmatigheidsverantwoording. We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces. De communicatie was veelvuldig, open en transparant.
De financiële positie laat een stabiel beeld zien. Het weerstandsvermogen is een balans tussen de wijze van financiëring en het inspelen op financiële risico's. Wij adviseren hierbij het gesprek met het algemeen bestuur te blijven voeren. De schattingen van het dagelijks bestuur zijn onderbouwd en uitgebalanceerd. DCMR heeft de recente uitspraken van de commissie BBV inzake de voorziening verlofsparen uitgewerkt. De omvang van de voorziening is C635.000. DCMR heeft in 2022 vier te verantwoorden SiSaregelingen. Dit is een toename van drie ten opzichte van voorgaand jaar. Dit verhoogt de administratieve lasten en de controlekosten. Wij hebben bevindingen geconstateerd ten aanzien van de nauwkeurigheid van de btw. De controle op de nauwkeurigheid van de btw en de volledigheid van de lasten is onderhanden. Er is hoogstwaarschijnlijk onterecht te veel btw afgedragen over de omzet.
Vooruitblik en samen werking
Ontwikkelingen 2022 Bedrijfsvoering: DCMR werkt aan de professionalisering van de processen in de organisatie. Bij de jaarrekeningcontrole hebben we geconstateerd dat de inrichting van het omzetproces verschillende handmatige en arbeidsintensieve stappen bevat. We adviseren deze opnieuw in te richten. Nieuwe controleverklaring: In onze controleverklaring is voor het eerst gerapporteerd over fraude en de financiële positie van uw gemeenschappelijk regeling.
Ontwikkelingen 2022
Bevindingen De omvang van de Europese aanbestedingsfouten is C144.000. In de overlopende activa is 670.000 opgenomen onder correctierekening. Dit dient in de kosten verantwoord te worden, derhalve is hiervoor een bevinding aangemaakt. Er is geen sprake van bevindingen inzake begrotingsonrechtmatigheid of WNT.
3
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Onze conclusies
In dit hoofdstuk wordt uitleg gegeven over ons oordeel bij de jaarrekening. Hierin lichten we de geconstateerde fouten en onzekerheden voor de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid toe.
3I
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
v\/^
Onze conclusies Ons oordeel bij uw jaarstukken 2022 is goedkeurend voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld
De totale rechtmatigheidsfout is C144.000
Jaarverslag
Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2022 van DCMR
Het totaal van de rechtmatigheidsfouten komt neer op respectievelijk C144.000
nagenoeg afgerond. Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring
(2021: C160.500). Afwijkingen van rechtmatigheidscriteria zijn veelal niet te
Jaarrekening
op de aspecten getrouwheid en financiële rechtmatigheid te verstrekken, onder
corrigeren. Het detailoverzicht van fouten en onzekerheden inzake
voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het
rechtmatigheid wordt hier getoond.
algemeen bestuur.
Overige informatie in uw jaarverslag is consistent met uw jaarrekening
Fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid
Als accountants zijn wij ervoor verantwoordelijk dat wij in onze
Update interne beheersing Vooruitblik câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
In totaliteit hebben we twee controleverschillen geconstateerd in relatie tot
controleverklaring verslag uitbrengen over de overige informatie die in het
getrouwheid, waarvan geen van beide zijn gecorrigeerd. De overzichten van
jaarverslag is opgenomen. De overige informatie omvat uw jaarverslag, de
deze fouten en onzekerheden inzake getrouwheid worden hier getoond.
paragrafen en de bijlagen. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële
De uitwerking van de btw positie in het kader van de SiSa regeling is nog
onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het
onderhanden. Hieruit komt mogelijk nog een correctieboeking naar voren.
BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt.
Rechtmatigheid Oordeel: 3.000
3.000
2.000
2.000
1.000
1.000 Fouten
= absoluut bedrag fouten of onzekerheden x C1.000
Onzekerheden = door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x C1.000
Goedkeurend
Fouten
Onzekerheden
3II
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
X
Overzicht van fouten inzake getrouwheid en rechtmatigheid De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de gecorrigeerde fouten in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van C40.300. Afwijkingen in relatie tot rechtmatigheid zijn niet te corrigeren. Het dagelijks bestuur heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het dagelijks bestuur. #
1
Beschrijving
Jaarrekeningpost
De rekening correctierekening opgenomen onder de
Kosten
overlopende vorderingen bevat voor f70.000 aan kosten die
@Overlopende
betrekking hebben op de jaren 2020 tot en met 2022 en dienen
vorderingen
Fouten
Onzekerheden f70.000
derhalve in de kosten te worden verwerkt.
2
3
Niet voldoen aan Europese aanbestedingsregels, waarbij
Bedrijfslasten
f144.000
onterecht niet Europees is aanbesteed. BTW/SISA regelingen
BTW
Totaal
Oo
3III
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
I } Overzicht van ongecorrigeerde fouten en onzekerheden inzake getrouwheid De volgende geconstateerde afwijkingen betreffende de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van C40.300. Het dagelijks bestuur heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het dagelijks bestuur. Bij definitieve afronding aan te vullen met het btw bedrag/SISA
#
1
Beschrijving
Jaarrekeningpost
De rekening correctierekening opgenomen onder de
Kosten
overlopende vorderingen bevat voor f70.000 aan kosten die
@Overlopende
betrekking hebben op de jaren 2020 tot en met 2022 en dienen
vorderingen
Fouten
Onzekerheden
f70.000
derhalve in de kosten te worden verwerkt.
Totaal
f70.000
X
4
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Ontwikkelingen Jaarverslag Jaarrekening Update interne beheersing
iíD
Vooruitblik
ĝĝ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Ontwikkelingen 2022
In dit hoofdstuk beschrijven we relevante ontwikkelingen 2022 voor de jaarrekening en de bedrijfsvoering.
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ontwikkelingen 2022 Specifieke dossiers in de jaarrekening 2022
Ontwikkelingen 2022 Ontwikkelingen Jaarverslag
Regel correctiefacturen in de overlopende activa van C70.000 te corrigeren In de overlopende activa is een regel opgenomen inzake correctiefacturen. Dit zijn facturen vanuit 2020 tot en met 2022 die op deze regel in de
Jaarrekening
overlopende activa zijn geboekt om de juiste kostenallocatie uit te zoeken. Deze
Update interne beheersing
te laag. We hebben deze regel opgenomen bij de niet gecorrigeerde
regels zijn nog niet in de kosten geboekt, derhalve zijn de kosten voor C70.000 verschillen. iíD
Vooruitblik
ĝĝ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Systematiek afrekening participanten en omzet foutgevoelig Om te komen tot de bepaling van de omzet, kostprijs omzet en de overlopende passiva rondom de afrekening van de participanten is grotendeels een handmatig en arbeidsintensief proces. In 2022 zijn stappen gezet in de beheersing van de afrekeningen en de voorschotfacturen. Op basis van detailanalyses en controles komen wij tot voldoende controle-informatie. Voor de doorontwikkeling van het proces adviseren wij te komen tot een meer geautomatiseerd proces. Op dit moment is er geen verkoopboek mogelijk in SAP. Wij adviseren u om het verkoopboek aan te maken en de omzet via dit dagboek te laten lopen. DCMR heeft een voorziening verlofsparen opgenomen voor C635.000 Conform het BBV moet voor arbeidskostengelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang een voorziening worden gevormd. In 2022 is op basis van de cao een nieuwe regeling spaarverlof (of verlofsparen) geïntroduceerd. Aangezien niet sprake is van een gelijkmatige omvang per jaar is hiervoor per 31 december 2022 een voorziening getroffen van C635.000. Wij kunnen instemmen met de gehanteerde systematiek en rekenwijze.
5
6
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
O
Bijlagen
Jaarverslag
In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is opgevallen in relatie tot de informatiewaarde van het jaarverslag. Daarnaast beschrijven we onze visie op de financiële positie.
05
7
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie De kengetallen laten een stabiel beeld zien
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik câ Ö
Onze samenwerking Bijlagen
We hebben de financiële kengetallen en de realisatie in 2022 ten opzichte van
Resultaat voor mutaties reserves positiever dan begroot
de definitieve begroting met elkaar vergeleken. Uit de analyse komt naar voren
Het resultaat voor mutaties reserves komt uit op C512.000 negatief, begroot
dat de solvabiliteit is toegenomen doordat bij een gelijkblijvend eigen vermogen
was C1,1 miljoen negatief. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn:
de overlopende passiva zijn afgenomen. Dit is zichtbaaar in de afname van de
^
Lagere lasten inhuur en diensten derden;
bestedingsdoel, de afrekening met participanten). Aan de andere kant zijn de
^
Lagere materiële kosten, met name vannuit ICT;
schulden aan leveranciers en de vooruitontvangen bedragen toegenomen.
^
Hogere dekking op declarabele uren en opbrengsten uit projecten.
af te dragen omzetbelasting en voorschotbedragen met een specifiek
Om te beoordelen of DCMR in staat is om in te spelen op de toekomstige risico’s is het belangrijk de solvabiliteit te bezien in de verhouding met het
Kengetallen
weerstandsvermogen en de uitdagingen in de meerjarenbegroting. De
DCMR 2022
weerstandsratio laat een kleine afname zien. In 2022 is de inschatting van de totale risico’s voor 2022 C1,6 miljoen (2021: C1,3 miljoen). De belangrijkste opgenomen risico’s zijn lasten voor de verhoogde focus op managementsturing en de onzekerheid over de invoering omgevingswet. Bij het inschatten van de risico’s die DCMR dient te dekken uit het weerstandsvermogen speelt ook de wijze van financiering mee. Doordat DCMR
Begroot 2022
2021
Weerbaarheid Solvabiliteit Weerstandsratio
37,4%
27,9%
34,4%
1,97
1,3%
2,11
Wendbaarheid
op basis van declarabele uren wordt gefinancierd is er beperkte ruimte om
Structurele exploitatieruimte
6,3%
-0,1%
6,4%
nadelen op te vangen vanuit de eigen exploitatie.
Nettoschuldquote
-2,4%
0,3%%
-2,4%
De structurele exploitatieruimte met een saldo van nihil laat een ruimte van
Realisatie begroting (in C1.000) Resultaat voor reserves
-512
-1.110
-1.173
Mutaties reserves
1.095
1.110
218
584
0
-954
6,3% zien (2021 6,4%) ten opzichte van een begroot percentage van nihil. Dit laat zien dat de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten.
Resultaat na mutaties reserves
8
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Observaties jaarverslag De kwaliteit van uw jaarverslag
Ontwikkelingen 2022 Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar, daarnaast voldoet het Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
weerstandsvermogen en risicobeheersing. Daarnaast zijn alle relevante
jaarverslag aan de vereisten van het BBV
ontwikkelingen uit de sector en de impact daarvan op DCMR opgenomen in de
Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle,
toelichting. Wij vinden dat DCMR in de paragraaf weerstandsvermogen en
dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse
risicobeheersing een goede reflectie heeft gegeven van het vermogen om de
eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag, waaronder de
risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen.
nieuwe paragraaf ‘Wet open overheid’. De paragraaf ‘Wet open overheid’ is
Informatiewaarde is goed; wel zeer uitgebreid
nieuw per 2022. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het
Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de
BBV.
analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag het bestuur de gewenste
De kwaliteit van uw paragrafen zijn voldoende
informatie verschaft voor de programma’s mileubeheer en bedrijfsvoering.
Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is
De uitwerking is zijn zeer uitgebreid en geeft informatie over de realisatie ten
opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen
opzichte van de uitgangspunten van het beleid. Wij adviseren wel om bondiger
câ
Onze samenwerking
beoordeeld. De uitwerking is passend voor de taken van DCMR.
en meer op hoofdlijnen te rapporteren.
Ö
Bijlagen
Uw paragraaf bedrijfsvoering geeft voldoende inzicht in het
Doorontwikkeling jaarstukken
fraudepreventieprogramma van DCMR
DCMR werkt aan de professionalisering en doorontwikkeling van de P&C-
In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over de risico-inschatting,
documenten. Hierbij adviseren wij in lijn met voorgaand jaar om in de begroting
onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van
en verantwoording een programma-indeling uit te werken die meer aansluit bij
fraude. Daarbij hebben we ook aandacht besteed aan de toelichtingen die de
de eigenheid en financiële sturing van DCMR. Voor het BBV is hierin het
DCMR heeft opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.
belangrijkste uitgangspunt dat de jaarrekening spiegelt aan de begroting en de
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft voldoende inzicht in het vermogen voor het financieel opvangen van risico’s uit de bedrijfsvoering. Naast het onderwerp fraude hebben wij in onze controleverklaring ook gerapporteerd over de financiele positie van DCMR. Wij hebben vastgesteld dat DCMR alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf
goedkeuring van het algemeen bestuur. In de begroting 2023 zijn hierin de eeste stappen zichtbaar door de koppeling met de programma’s en de taakvelden zichtbaar te maken. Wij adviseren hierbij om te gaan werken met een programma indeling die aansluit op de sturing van DCMR.
9
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving
O»
Update interne beheersing
iíD
Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
n
Bijlagen
Jaarrekening
In dit hoofdstuk geven we een beschrijving voor de verrichte werkzaamheden met betrekking tot de verhoogde risico’s, rechtmatigheid en schattingen. Ten slotte staan we stil bij fraude en het niet naleven van wet -en regelgeving.
10
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheid De onrechtmatige Europese aanbestedingen in 2022 bedragen C144.000 (2021 C201.000)
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
iíD
Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Contract Raet in relatie tot Europese aanbestedingen
Het voldoen aan het interne inkoop- en aanbestedingsbeleid behoort niet tot het
Zoals in het accountantsverslag 2021 is opgenomen blijkt uit het contract met
normenkader van de accountantscontrole en leidt niet tot een financiële fout.
Raet (de leverancier van uw HRM-systeem) een Europese aanbestedingsfout
Geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van begrotings-
van C201.000 voor 2022. De rechtmatigheidsfout voor dit contract is daarmee in
rechtmatigheid
2021 reeds meegewogen en wordt niet meegenomen in ons oordeel van 2022.
Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het
Tevens hebben we één nieuwe bevinding (in lijn met de uitkomsten
budgetrecht van het bestuur. Is op programma- of kredietniveau niet meer
verbijzonderde interne controle) geconstateerd. Het gaat hierbij om een
besteed dan waar u als bestuur toe besloten hebt? Op basis van artikel 4 van
foutbedrag van C144.000.
uw financiële verordening blijkt dat de begroting wordt vastgesteld op
Kwaliteit spendanalyse toegenomen, de wisselwerking tussen inkoop en
programmaniveau.
VIC kan verbeterd worden
Begrotingsoverschrijdingen (op programmaniveau) kúnnen dus, in sommige
De controle van de Europese aanbestedingen heeft in het afgelopen jaar een
gevallen, als onrechtmatig worden aangemerkt.
positieve ontwikkeling doorgemaakt, waarbij de kwaliteit van de spendanalyse
Voor het programma milieubeheer geldt dat het saldo C2 miljoen nadeliger is
is toegenomen en een deelwaarneming via de verbijzonderde interne controle
dan begroot, door een hogere inzet van directe uren. Gezien deze passen in het
heeft plaatsgevonden. Maar door de wijze van selecteren kan de kwaliteit en
bestaande beleid, tellen deze hogere lasten dan begroot niet meer in het
diepgang van de interne controle toenemen. Wij adviseren hierbij om de
oordeel voor de rechtmatigheid. Het programma bedrijfsvoering laat een
crediteuren met het grootste risico op basis van de spend te selecteren en de
voordeel van C3 miljoen zien.
aanbestedingswijze te documenteren. We zien het bewustzijn op het voldoen aan de interne aanbestedingsregels toenemen, inclusief directiebesluiten bij afwijkingen. Ten overvloede geven wij mee dat een directiebesluit niet zorgt voor een rechtmatig traject, maar wel voor een bewuste afwijking.
11
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Schattingen De schattingen van het dagelijks bestuur nader uitgelicht
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Bij het opstellen van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames die door het dagelijks bestuur zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn
v\/^
Jaarrekening Rechtmatigheid
gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen. Waarde
Schattingen Schatting
Oordeel
(x C1.000)
Opmerkingen
Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing iíD
Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Waardering materiële
2022
2021
1.949
1.886
2022
vaste activa
2021 Voor de activa met een economisch nut hebben wij geen indicaties van bijzondere waardevermindering geconstateerd. Tevens zijn de gehanteerde afschrijvingstermijnen in lijn met de verwachte gebruiksduur van de activa.
Juistheid en
1.880
1.117
In de jaarrekening 2021 was de post onderhanden werk opgenomen. Uit analyse van de aard van de opgenomen post blijkt dat het hierbij gaat om nog te factureren omzet.
volledigheid overige vorderingen en
Derhalve is in de definitieve jaarrekening 2022 het onderhanden werk als nog te facturen
overlopende activa
omzet verwerkt.
Volledigheid
11.779
14.137
Met onze werkzaamheden ten aanzien van de overlopende passiva en overige schulden
overlopende passiva en
hebben wij vastgesteld dat er sprake is van een evenwichtige schatting. Er is geen sprake
overige schulden
van bevindingen ten aanzien van deze jaarrekeningposten, anders dan enkele reclassificaties die in de jaarrekening zijn verwerkt. Het mutatieoverzicht deelnemers geeft een duidelijk beeld in de openstaande standen.
#
Controleverschil
#
Optimistisch
#
Evenwichtig
#
Voorzichtig
12
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
v\/^
Ontwikkelingen 2022
Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd. Geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
Jaarverslag
Onze nieuwe controleverklaring
Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
iíD
Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Fraude en wet- en regelgeving
Bijlagen
Verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur
Wij hebben tijdens onze controle bijzondere aandacht besteed aan het proces
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude
dat u heeft opgezet om frauderisico’s en risico’s op het niet naleven van wet- en
en niet-naleving van wet- en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met
regelgeving te identificeren. De uitgevoerde werkzaamheden en de uitkomsten
governance van DCMR (het algemeen bestuur) en het dagelijks bestuur. Vanuit
hebben wij voor het eerst gerapporteerd in onze nieuwe controleverklaring.
PwC hebben we recent een ‘blog gepubliceerd die ingaat op de rol van de raad
Hieronder geven wij u inzicht in onze belangrijkste bevindingen.
(bestuur) bij het voorkomen van fraude en corruptie. De blog belicht de
In dat kader hebben wij geconstateerd dat DCMR in 2022 heeft gewerkt aan het
verantwoordelijkheden van de organisatie en hoe u dit kunt aanpakken.
gestructureerd opstellen van een frauderisicoanalyse. Wij adviseren de
Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te
beheersmaatregelen en mitigerende maatregelen in de organisatie in te richten.
plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening
Tevens is DCMR van plan om de frauderisicoanalyse minimaal eenmaal per
als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt
jaar te actualiseren.
door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wet- en
Onze visie op uw interne controlekader met betrekking tot fraude en het
regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het
niet naleven van wet- en regelgeving Fraude is een ernstig maatschappelijk probleem dat burgers, ondernemingen
risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven.
en de overheid financieel benadeelt. Het voorkomen en opsporen van fraude
Geen aanwijzingen of signalen van fraude of niet-naleving van wet- en
binnen uw organisatie is primair de verantwoordelijkheid van het management
regelgeving geïdentificeerd
en degenen die belast zijn met governance. In dat kader verwachten wij dat u
Tijdens de controle van de jaarrekening 2022 zijn geen aanwijzingen van fraude
een frauderisicomanagementsysteem heeft geïmplementeerd dat bijdraagt aan
of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
het voorkomen en detecteren van fraude. Hierbij hebben wij vastgesteld dat de gedragscode en klokkenluidersregeling aanwezig zijn en dat de analyse van de frauderisico’s in ontwikkeling is. Hierbij hebben wij geconstateerd dat er in 2022 aandacht is voor het in kaart brengen van frauderisico’s en de beheersing van DCMR op deze risico’s. Dit proces is echter nog niet geheel in de organisatie ingericht.
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Update interne beheersing Geen nieuwe significante tekortkomingen geïdentificeerd in de interne beheersing
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Jaarrekening
O»
Update interne beheersing
Geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing In onze rapportage interim-bevindingen 2022 zoals gerapporteerd aan het dagelijks bestuur hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van DCMR. Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe
Vooruitblik câ
belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd.
Onze samenwerking Geen nieuwe bevindingen ten aanzien van uw IT-omgeving
Ö
Bijlagen
Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze werkzaamheden richten zich op de algemene IT-beheersmaatregelen rondom de financiële administratie SAP. Wij hebben geen nieuwe bevindingen vastgesteld naar aanleiding van deze werkzaamheden.
13
14
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
Jaarrekening
O»
Update interne beheersing Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity
câ
Onze samenwerking
n
Bijlagen
Vooruitblik
In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de ontwikkelingen die vanaf het jaar 2023 relevant zijn voor DCMR. Dat zijn onder meer de nieuwe controleverklaring, de komst van de rechtmatigheidsverantwoording en een wijziging in (onze) controlestandaarden
07
15
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheidsverantwoording Inzicht in de status van de voorbereidingen
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing
Implementatie rechtmatigheidsverantwoording ligt nog niet op koers Vanaf het boekjaar 2023 moet het dagelijks bestuur de rechtmatigheidsverantwoording over de jaarrekening afgeven. Dit betekent dat wij over het boekjaar 2023 de
Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden
getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording zullen toetsen. In de vergadering
Ja
van het dagelijks bestuur op 10 november 2022 zijn belangrijke stappen gezet voor de Vooruitblik
implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording. Belangrijk hierbij is dat de regels voor begrotingsonrechtmatigheid in de financiële verantwoording worden vastgelegd.
Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Doorpakken in de verbijzonderde interne controle is noodzakelijk als voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording
De verantwoordingsgrens voor 2023 is bepaald op basis van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves De verantwoordingsgrens voor 2023 is vastgesteld door het AB
In 2022 zijn voor het tweede jaar verbijzonderde interne controlewerkzaamheden
Het normenkader 2023 is onderhanden of
uitgevoerd. Nog niet alle materiële stromen (inclusief aanbestedingen, balansposten en
datum vaststelling door het AB is gepland
begrotingsrechtmatigheid) worden afgedekt door werkzaamheden. We adviseren om
De financiële verordening is herzien indien
een controleplan op te stellen waarbij de verbijzonderde interne controles als fundament
er staat dat de accountant de
gebruikt worden voor de rechtmatigheidsverantoording inclusief een uitwerking van de verantwoordelijke functies binnen DCMR.
rechtmatigheid toetst De financiële verordening bevat op welke wijze wordt omgegaan met
Mogelijke inhoud van de paragraaf bedrijfsvoering
begrotingsonrechtmatigheden
De paragraaf bedrijfsvoering kent geen voorgeschreven wettelijke structuur. Feitelijk
Het DB en AB hebben overeenstemming
kunnen alle onderwerpen met een overkoepelend karakter die de bedrijfsvoering en
inzake de mate van detail in de paragraaf
organisatie betreffen in deze paragraaf aan de orde komen. Zo kunnen in deze
Bedrijfsvoering
paragraaf onderwerpen als integriteit, innovatie en privacy aan de orde komen. Maar ook de organisatiestructuur, personeelsbeleid, duurzaamheidsbeleid en investeringsbeleid kunnen aan de orde komen. Voorop staat dat de eigenheid van DCMR en de wens van het bestuurbepalend is voor de onderwerpen in de paragraaf bedrijfsvoering.
Heeft het AB reeds afspraken gemaakt over deze onderwerpen:
Het interne controleplan van DCMR bevat een scoping van de processen en balansposten, risicoanalyses per proces en post en controleaanpak
Onder handen
N.v.t.
16
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Klimaat en duurzaamheid Sturen op realisatie van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording
Om het klimaatverdrag van Parijs te realiseren hebben lokale overheden een belangrijke maatschappelijke rol en taak om gezamenlijk met bedrijven en
Het is goed om te realiseren dat veel nog onbekend en onzeker is en er volop
maatschappelijke organisaties de uitstoot van broeikasgassen te
wordt geëxperimenteerd. Monitoren, reflecteren, leren en bijsturen is dus
verminderen. Daarnaast hebben lokale overheden ook andere complexe
cruciaal en getuigt van professionaliteit. Voor de indicatoren is het verstandig
duurzaamheidsopgaven zoals klimaatadaptatie en het verbeteren van de
om aan te sluiten bij de landelijke gegevens, metingen en normen, die
leefomgeving met bijvoorbeeld het bevorderen van circulariteit en
beschikbaar zijn. Zo wordt een gemeenschappelijke taal gebruikt waarlangs
biodiversiteit. Om beter op deze opgave te kunnen sturen adviseren wij om
de voortgang kan worden gevolgd.
klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen onderdeel te laten zijn van de P&C-cylus. Daarvoor onderkennen we vijf stappen (zie ook blog).
Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity câ Ö
Onze samenwerking Bijlagen
3 Bepaal de stuurindicatoren (input/output) bij de transitiepaden
1 Bepaal de opgaven
4 Veranker de sturing in de P&C-cyclus Ook voor duurzaamheidsdoelstellingen geldt de kracht van de P&C-cyclus, waarin kaderstelling en verantwoording is verankerd en het algemeen bestuur
Ook voor klimaat- en duurzaamheidsambities start het met het formuleren
zijn controlerende rol kan invullen. Een integrale klimaatbegroting als
van de ambities/doelstellingen. Vaak zijn de doelstellingen landelijk al
onderdeel (paragraaf) of bijlage van de P&C-cyclus is aanvullend aan te
bepaald (in verdragen, akkoorden, strategieën), maar moet nog wel inzicht
bevelen, omdat dan de resultaten van de transitiepaden gezamenlijk goed te
worden verkregen in de (lokale) opgave: Waar staan we nu en wat moeten
volgen zijn.
we dan in de komende 10-15 jaar realiseren. Voor de CO2-opgave wordt vaak aangesloten bij de onderverdeling (sectoren) uit het Nederlandse Klimaatakkoord (2019). 2 Bepaal de kansrijke maatregelen
5 Verrijk het inzicht met de impact op de brede welvaart Het begrip duurzaamheid wordt heden ten dage breder gebruikt dan alleen voor milieu en klimaat. Internationaal wordt de term ESG (Environmental, Social, Governance) daarvoor gehanteerd. De Monitor Brede Welvaart wordt
De lokale klimaat- en duurzaamheidsopgaven moeten vervolgens worden
sinds 2020 opgesteld door het CBS en biedt een vaste set aan indicatoren
uitgewerkt in transitiepaden voor de komende jaren. Per transitiepad worden de meest kansrijke maatregelen geselecteerd op basis van de geschatte
om de ontwikkeling van welvaart in de brede zin van het woord economisch, ecologische en sociaal-maatschappelijk - in kaart te brengen.
‘opbrengst’ aan CO2-reductie.
Samen geven deze indicatoren vergelijkbaar inzicht over duurzaamheid in brede zin.
17
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Cybersecurity Nieuwe Europese richtlijn NIS2: strengere eisen cybersecurity
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
Aandachtspunten voor DCMR
Stappenplan voorbereiding NIS2-richtlijn
Lidstaten van de Europese Unie (EU) hebben tot september 2024 de tijd om de
Vanuit onze ervaring in het werken met bedrijven en organisaties in de hele EU
nieuwe ‘Network and Information Security’-richtlijn - NIS2 - te implementeren.
adviseren wij de volgende stappen:
Deze richtlijn brengt een aantal belangrijke wijzigingen op het gebied van
^
cybersecurity met zich mee. Zo worden de eisen voor handhaving van de regels
^
identificeer hiaten met betrekking tot de vereisten van de richtlijn;
aangescherpt en zullen sancties in de hele EU gelden. Ook breidt NIS2 het
^
stel vast welke maatregelen nodig zijn om aan de verplichtingen in het
^
ontwerp een sterk cybersecurity-kader dat organisatorische en technische
toepassingsgebied uit naar bedrijven en organisaties in nieuwe sectoren. Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Bedrijven en organisaties waarop de richtlijn van toepassing is, moeten
beoordeel of u onder de NIS2-richtlijn zult vallen;
management te voldoen;
adequate maatregelen nemen op gebieden zoals cyberrisicobeheer,
maatregelen omvat;
penetratietesten, ‘incident response’ en herstel. Wie niet aan NIS2 voldoet,
^
implementeer zowel organisatorische als technische maatregelen;
loopt het risico op financiële sancties die gebaseerd zijn op de wereldwijde
^
ontwerp en implementeer monitoringmechanismen om de effectiviteit van de
omzet van bedrijven. De NIS2-richtlijn maakt onderscheid tussen ‘essentiële entiteiten’ en ‘belangrijke entiteiten’ (zie tabel). Het belangrijkste verschil tussen de twee is dat belangrijke entiteiten lagere financiële sancties zullen krijgen en onderworpen zijn aan reactief toezicht van autoriteiten. Proactief toezicht is voorbehouden aan essentiële entiteiten. Een aandachtspunt voor DCMR is om te beoordelen onder welke type entiteit zij valt.
maatregelen continu te valideren.
18
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze samenwerking
Ontwikkelingen 2022
In dit hoofdstuk beschrijven we hoe wij hebben samengewerkt met u en uw medewerkers. Daarnaast presenteren wij een overzicht van de het aantal uren dat er is gewerkt aan de controle.
Jaarverslag v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
18I
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze samenwerking We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces
Ontwikkelingen 2022
v\/^
Jaarverslag
In deze huidige tijd van digitaal samenwerken hebben wij een zeer plezierige
Geen bevindingen te melden rondom onafhankelijkheid
samenwerking ervaren en is de communicatie tussen het kernteam Jaarrekening
Wij hebben onze naleving van externe normen en ons wereldwijde
jaarrekeningcontrole en PwC goed verlopen. Hierbij waren de
onafhankelijkheidsbeleid met betrekking tot onze dienstverlening in 2022
communicatielijnen kort en dit heeft ertoe bijgedragen dat het over het
bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben
algemeen een meer gestructureerd proces is geweest. We hebben een open en
voldaan en voldoen.
Update interne beheersing Vooruitblik
fijne cultuur ervaren. Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we dit proces graag
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
op korte termijn. Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole Bij het opvragen van informatie merken wij samen met uw team jaarrekeningcontrole dat de organisatie enigszins moeite had met de passende onderbouwing en tijdige oplevering van exploitatiestromen en de samenhang in de oplevering met de interne controle. Hierdoor is de controle op onderdelen een tijdsintensief proces geweest. De toename in het aantal SiSa-regelingen was arbeidsintensief en heeft geleid tot het inschakelen van onze btw-experts. Wel zien we een gedegen voorbereiding van DCMR in het kader van de nieuwe SiSa-regelingen.
<
19
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
v\/^
Jaarrekening
O»
Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen SiSa Materialiteit Verhoogde risico's Communicatie Verantwoordelijkheden
Bijlagen
In de eerste bijlage beschrijven we de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de SiSa-bijlage. Daarna staan we stil bij onze controle van de Wnt-verantwoording. Vervolgens lichten we de materialiteit toe. Tot slot geven we een update over de verplichte communicatie.
20
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
SiSa Bevindingen in de SiSa-bijlage.
Ontwikkelingen 2022
v\/^
Jaarverslag
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een
De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering:
oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de Jaarrekening
^
C12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan C125.000;
financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening
^
10% indien de omvangsbasis groter dan C125.000 en kleiner dan of gelijk is
Update interne beheersing Vooruitblik
2022. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (‘BADO’) zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening.
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
aan C1.000.000; ^
C125.000 indien de omvangsbasis groter is dan C1.000.000.
De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In devolgende tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Uit onze
In afwachting van het advies van onze btw-experts
controlewerkzaamheden komen geen materiele afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.
SiSa Materialiteit Verhoogde risico's Communicatie Verantwoordelijkheden
Nr. 1 2 3
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
E23
Proefontgassing
E83B
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022 (SiSa tussen medeoverheden)
E93
Regeling specifieke uitkering Interbestuurlijk programma VTH
F21
Fout of
Financiële omvang
Toelichting fout/
onzekerheid
in euro’s
onzekerheid
Eenmalige specifieke uitkeringen ten behoeve van extra ondersteuning voor toezicht op en handhaving van de .......... .......... ........... energiebesparingsplicht Uit onze controlewerkzaamheden komen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld. 4
21
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Materialiteit De materialiteit is op basis van de jaarrekening toegenomen door hogere lasten dan begroot
Ontwikkelingen 2022 (3 v\/^
Jaarverslag Jaarrekening Update interne beheersing
De gehanteerde materialiteit is C806.310 De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip ‘materieel’ wordt toegelicht in de paragraaf ‘Onze controleverklaring. Afwijkingen worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen
câ
Onze samenwerking
de jaarrekening nemen.
Ö
Bijlagen
In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zijn de
kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van
goedkeuringstoleranties bepaald die de accountant ten behoeve van de SiSa
oordeelsvorming over de jaarrekening van DCMR hanteert. De grondslag voor
Materialiteit
inclusief de toevoegingen aan de bestemmingsreserves. Materialiteit bepaalt de
het bepalen van deze toleranties betreft de totale werkelijke kosten van DCMR, aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en het effect van
Communicatie
C3.000.000
verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’ in onze
Vooruitblik
Verhoogde risico's
Ontwikkeling van de materialiteit
vastgestelde afwijkingen op onze verklaring.
C2.500.000
C2.000.000
C1.500.000
C1.000.000
C500.000
In ons controleplan hebben wij een materialiteit vastgesteld van C706.260. De C-
materialiteit wordt echter geactualiseerd op basis van de feitelijke financiële Verantwoordelijkheden
Begroting
gegevens en wijzigingen in uw organisatie en omgeving gedurende het hele jaar.
B Fouten
Aangezien de werkelijke lasten, inclusief dotaties aan de bestemmingsreserves, hoger zijn dan in de programmabegroting op basis waarvan wij onze initiële materialiteit hebben berekend, heeft er op basis van de wettelijke uitgangspunten een verhoging plaatsgevonden naar C806.310.
Figuur X
Jaarrekening b Onzekerheden
22
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Verhoogde risico’s
Ontwikkelingen 2022
Bij de uitvoering van de werkzaamheden ten aanzien van de verhoogde risico’s hebben we geen uitzonderingen of aanwijzingen van frauduleuze activiteiten opgemerkt
Jaarverslag
In onderstaande tabel geven wij een samenvatting van de bevindingen van verrichte werkzaamheden met betrekking tot de significante en hogere-normale risico’s die in ons controleplan zijn vastgesteld. Ten opzichte van ons controleplan hebben wij geen nieuwe risico’s geïdentificeerd.
v\/^
Jaarrekening Update interne beheersing Vooruitblik
câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
Risico
Uitkomst controlewerkzaamheden
Managementbeïnvloeding: het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management
Het doorbreken van beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico. Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico's van materiële onjuistheden in de jaarrekeningen slechts beperken, en niet volledig afdekken, wegens de inherente beperkingen van interne beheersingsmaatregelen. We hebben een data-analyse uitgevoerd op (handmatige) boekingen in 2022 van DCMR. We hebben uit hoofde van deze test geen ongebruikelijke transacties geconstateerd.
Rechtmatigheid van de aanbestedingen: het risico van het niet nakomen van aanbestedingsrichtlijnen
De aanbestedingsrichtlijnen zijn complex.Voor de verdere uitwerking verwijzen wij naar de paragraaf rechtmatigheid.
Aanbestedingen: het risico dat aanbestedingen worden gegund aan bevriende partijen
Dit risico rondom mogelijke gunning aan bevriende partijen is doorgaans bij lokale overheden een verhoogd risico. Dit komt omdat GR’en zaken doen met een veelvoud aan leveranciers met ook nog een grote diversiteit in inkoop van goederen en diensten. Bij onze controlewerkzaamheden hebben we gecontroleerd of voldoende functiescheiding is gehanteerd bij aanbestedingstrajecten en bij het aangaan van contracten. We hebben bij het uitvoeren van deze controlewerkzaamheden geen bevindingen geconstateerd.
Risiconiveau
------------- # = Normaal
Significant
SiSa Materialiteit Verhoogde risico's Communicatie Verantwoordelijkheden
A Normaal
Significant
------------------------------------Normaal
Significant
23
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Communicatie Update over onze communicatie met u
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag v\/^
Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden
Opdrachtbrief
Rapportage interimbevindingen
Accountantsverslag
Jaarrekening Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant
Update interne beheersing Bevestiging van de onafhankelijkheid van PwC
Vooruitblik
#
De zaken die zijn aangemerkt als kernpunten van de controle
câ
Onze samenwerking
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
#
Ö
Bijlagen
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
#
SiSa
Niet naleven van wet- en regelgeving
Materialiteit
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het dagelijks bestuur
Verhoogde risico's Communicatie Verantwoordelijkheden
Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het dagelijks bestuur Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces Niet-gecorrigeerde afwijkingen Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van DCMR Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico's
#
24
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
v\/^
Verantwoordelijkheden
Ontwikkelingen 2022
Overzicht van verantwoordelijkheden van het dagelijks en algemeen bestuur met betrekking tot fraude en nietnaleving van wet- en regelgeving
Jaarverslag
De verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur bestaan uit:
De verantwoordelijkheden van degenen die zijn belast met toezicht (het
^
het identificeren en monitoren van de wet- en regelgeving die van toepassing
algemeen bestuur) bestaan uit:
is op DCMR en zorgen voor volledigheid ervan;
^
Jaarrekening Update interne beheersing
^
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen SiSa
^ ^
maatregelen en het zorgen voor een juiste tone at the top; ^
bestuur passende maatregelen nemen om fraude en niet-naleving van
het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van DCMR integer zijn en
wet- en regelgeving te ontmoedigen en te voorkomen, voor een betere
ethisch gedrag bevorderen;
bescherming van investeerders, medewerkers en andere belanghebbenden;
ervoor zorgen dat de activiteiten van DCMR worden uitgevoerd conform de regelgeving waarin de vaststelling van de bedragen en de toelichtingen in de
^
het waarborgen dat het seniormanagement en algemeen en dagelijks
(fraudebestrijdingsprogramma’s) en niet-naleving van wet- en regelgeving;
^
bepalingen van wet- en regelgeving, inclusief het voldoen aan de wet- en
Verhoogde risico's
het beoordelen van de vaststelling van frauderisico’s door het management en niet-naleving van wet- en regelgeving, het nemen van passende
het opstellen en uitvoeren van programma’s en beheersingsmaatregelen ter preventie, ontmoediging en opsporing van fraude
Materialiteit
Communicatie
^
rationalisatie, en het risico van niet-naleving van wet- en regelgeving; ^
câ
van actief toezicht;
het uitvoeren van een risicobeoordeling die expliciet het risico op fraude omvat, door een analyse van prikkels en druk, kansen, en gedrag en
Vooruitblik
het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag door middel
het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het algemeen bestuur wordt gebracht;
^
het aannemen van een kritische houding ten opzichte van het dagelijks
jaarrekening wordt geregeld;
bestuur op het gebied van niet-gebruikelijke transacties met verbonden
het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de
partijen en tussen ondernemingen binnen de groep.
aandacht van het management wordt gebracht.
Verantwoordelijkheden
>
24I
Accountantsverslag | DCMR 2022 | Concept
pwc
Aanbiedingsbrief
O
Onze kernboodschappen Onze conclusies
v\/^
Verantwoordelijkheden
Ontwikkelingen 2022
Overzicht van verantwoordelijkheden van ons als accountant met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving
Jaarverslag
De verantwoordelijkheid van de accountant bestaat uit:
In de context van onze controle van de jaarrekening zijn onze
^
het plannen en uitvoeren van de controle om een redelijke zekerheid te
doelstellingen met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en
krijgen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat,
regelgeving als volgt:
hetzij door fraude of door fouten.
^
Jaarrekening Update interne beheersing
^ Vooruitblik
het beoordelen of de programma’s en de interne beheersingsmaatregelen
jaarrekening als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van wet
van DCMR, waarmee geïdentificeerde risico’s van materiële fouten als
en regelgeving;
gevolg van fraude en van niet-naleving van wet- en regelgeving worden câ
Onze samenwerking
Ö
Bijlagen
^
Materialiteit
het evalueren van het proces dat het management hanteert voor het
door een gepaste controleaanpak te ontwerpen en te implementeren; ^
beheersingsmaatregelen in verband met fraude en niet-naleving van wet- en ^ ^
het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de beoordeelde risico’s van materiële onjuistheden als gevolg van fraude, het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de naleving van de bepalingen van die wet- en regelgeving waarvan
regelgeving;
algemeen wordt erkend dat ze directe gevolgen hebben voor de bepaling
het evalueren van iedere fraude door het seniormanagement en het effect op
van materiële bedragen en toelichtingen in de jaarrekening; en
de beheersingsomgeving; Verhoogde risico's
^
aangepakt, op de juiste wijze zijn opgezet en worden uitgevoerd; beoordelen van de doeltreffendheid van de programma’s en interne
SiSa
het vaststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden in de
het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede)
^
het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Communicatie Verantwoordelijkheden
<