[BV26.0077] Verslag Gemeenteraad 3 juli 2026
Tekst van het document
VERSLAG Gemeenteraad 1/29 Datum vergadering : 03-07-2026 Aanwezig in de raadszaal Raadsleden Leefbaar 3B : Terry Duivesteijn, Marjolein Gielis, Roy Diepeveen, Bert Deitmers, Johan Philippens, Machiel Crielaard, Peter van den Heuvel, Bart van Hal, Uranus Raufi, Elmer Koene WIJ Lansingerland : Mark Bik, Bianca Boonstra, Leon Hoek, Abdelkarim Afala h CDA : Jan-Willem van den Beukel, Ed van der Knaap, Alexander Kuipers, Dave Bergwerff, Job Halkes, Rita Leijendekker VVD : Ivo de Graaf, Marloes Draak, Bart van Wanroij, Sue van de Giessen D66 : Brecht Weerheijm, Ronald van der Stad PRO Lansingerland : Manon van Splunter, Sonnie Biharie CU : Arjen Hofman Voorzitter : Rik van der Linden Griffier : Eveline Hamelink–van Rens Afwezig Leefbaar 3B : Leon Erwich CDA : Mariska Neefjes D66 : Naomi Coenraad Lansingerland WELL : Jean Paul Meuldijk 1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond, iedereen. Ik open de raadsvergadering van vrijdagavond 3 juli en ik wil iedereen vragen om te gaan zitten, een plekje te zoeken. Allemaal van harte welko m. Ik zie natuurlijk alle bekende raadsleden, een heleboel mensen op de publieke tribune die we ook vaker hebben gezien, maar ook een aantal nieuwe gezichten die misschien eenmalig hier zijn. Dat kan, maar het is hier eigenlijk elke maand fijn. Dus u bent van harte welkom om na het re ces nog vaak terug te komen. Fijn dat u er vanavond bent.
Een bijzondere avond, het coalitieakkoord zal worden besproken en we gaan wethouders voorstellen en daarover stemmen. Welkom allemaal. Ik meld dat afwezig zijn de leden Jean-Paul Meuldijk, Leon Erwich, Naomi Coenraad en Mariska Neefjes. Dat maakt dat we met 29 personen deze raadsvergadering gaan doormaken. Ik zie nog een paar lege plekken waar pasjes zouden kunnen worden afgebeeld. Dus wilt u allemaal uw pa sje in het systeem steken? Dank u wel. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dan was dit de opening met een paar mededelingen en zijn we toe aan agendapunt 2, het trekken van het lot. We hebben vanavond een klein stukje innovatie, namelij k een officiºle trekking. We moeten het nummertje even checken. Bart van Hal. Zo is het. Dit was a gendapunt 2. Dit was een eenmalige exercitie. 2/29 3. Vaststellen van de agenda De voorzitter: We gaan naar punt 3, het vaststellen van de agenda. Kunnen wij de agenda zo ongewijzigd vaststellen? Ik kijk rond. Dat is het geval. 4. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Bij agendapunt 4 hebben we frequent gebruik van het spreekrecht voor niet- raadsleden. Maar vanavond heeft zich niemand gemeld, dus dat kunnen we hierbij afronden. 5.
Aanbieden van en een debat over het coalitieakkoord 2026-2030 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, het aanbieden van en een debat over het coalitieakkoord 2026-2030. Voor ik verderga, lijkt het me goed dat dat eerst wordt uitgedeeld. Daar wil ik de beide hoofdonderhandelaars de gelegenheid voor geven. Er is genoeg voor iedereen, denk ik. Of niet helemaal? Alle fractievoorzitters. Wie heeft er nog niet? Eigenlijk zou de voorzitter van de raad er ook wel eentje willen. Hartelijk dank. Vorige week is dit akkoord gepresenteerd, wereldkundig gemaakt door Leefbaar 3B en het CDA. We bespreken vanavond de plannen van deze twee partijen voor de komende jaren en ook spreken we over de wethouders die ze vanavond beogen te beºdigen. We starten met een terugkoppeling van de formateur, de heer Robbert-Jan van Duijn. Hij zit al klaar op eigenlijk zijn vaste flexibele werkplek. Aan u het woord, via de insprekersdesk. Gaat uw gang. De heer Van Duijn: Dat gaan we doen. Voorzitter, dank u wel. Inderdaad, mijn flexibele wer kplek van de afgelopen maanden was overigens gewoon dit hele gemeentehuis, waarvoor veel dank voor de gastvrijheid. Maar het is mooi om op deze vrijdagavond een terugblik te doen op het proce s dat wij met elkaar gelopen hebben en op wat nog komen gaat. Ik begin bij afgelopen februari, een hele tijd terug alweer.
Toen werd ik gebeld door de fractievoorzitter van het CDA, de heer Van den Beukel. Hij vertelde mij iets over het proces dat de raad van Lansingerland na de verkiezingen wilde volgen. Geen klassieke formatie, althans klassiek zoals ik hem tot nu toe mee heb gemaakt, waarbij de grootste partij een informateur of een formateur aanwijst, maar een zorgvuldig afgesproken proces met een helder protocol en met een formateur of informateur die niet politiek gekozen werd, maar vooraf door alle lijsttrekkers gezamenlijk werd voorgedragen. De vraag was eigenlijk eenvoudig, zou je daar eventueel interesse in hebben? Mijn antwoord was eigenli jk ook eenvoudig: ja, dat zou ik wel hebben. Niet alleen omdat het eervol is om dat vertrouwen te krijgen om zo’n mooie klus te kunnen doen, maar ook omdat het als burgemeester, want dat is wat ik in het dagelijks leven doe, altijd interessant is om een kijkje in de keuken van een andere gemeente te mogen nemen. En dat heb ik gedaan, kan ik u vertellen. Na de informatiefase, daar heb ik u destijds uitgebreid over bijgepraat, heb ik u, raad, geadviseerd om het CDA en Leefbaar 3B met elkaar verder te laten onderhandelen over een akkoord op hoofdlijnen. Daarbij heb ik ook geadviseerd om direct aan het begin duidelijkheid te creºren over de verdeling van de wethoudersposten.
Soms helpt het om het lastigste vraagstuk, dat is althans altijd mijn filosofie, niet voor je uit te schuiven, maar juist gewoon als eerste op tafel te leggen. De raad heeft dat advies overgenomen en heeft m ij vervolgens via de raad brede motie, die als titel had: En nu verder, gevraagd om ook de formatie te begeleiden. Daarmee kreeg ik een mooie, maar ook verantwoordelijke opdracht. We zijn begonnen met de samenstelling van het college. Daarbij is gekozen voor een verdeling van twee wethouders namens Leefbaar 3B, een namens het CDA en een onafhankelijk vak wethouder. Juist omdat beide partijen het sociaal domein als een van de belangrijkste opgaven voor de komende bestuursperiode zagen, is besloten om voor die portefeuille nadrukkelijk op zoek te gaan naar iemand met 3/29 inhoudelijke deskundigheid. Dat leverde een heleboel sollicitaties op, kan ik u vertell en. Dat waren er meer dan veertig. Na twee uitgebreide gespreksrondes is uiteindelijk een kandidaat gevonden waarvan beide partijen overtuigd zijn dat hij deze belangrijke verantwoordelijkheid kan dragen. Daar hoort u straks uiteraard meer over. Parallel daaraan hebben we veel tijd genomen om ons inhoudelijk goed voor te bereiden. De gemeentesecretaris heeft ons meegenomen in het ambtelijk formatiedossier, waar ook vanuit de organisatie veel werk in is gestoken, waarvoor dank en ook bewondering van mijn kant.
We zijn uitvoerig bijgepraat over de financiºle positie van de gemeente, over de uitdagingen binnen het sociaal domein. Dat waren geen verplichte nummers, maar wat mij betreft echt essentiºle gesprekken voor een goed akkoord. Een coalitieakkoor d schrijf je immers niet alleen vanuit je politieke ambities. Het moet meer zijn dan de optelsom van de verkiezingsprogramma’s, maar je schrijft het ook vanuit de werkelijkheid waarin een gemeente zich bevindt. Vervolgens hebben we uitgebreid stilgestaan bij het onderwerp waarvan vo oraf eigenlijk iedereen wist dat dit lastige gesprekken op zou gaan leveren, namelijk asiel. Daar ga ik op in, omdat daar iets gebeurde wat mij ook heel positief is bijgebleven. Ik heb hier gezien hoe beide partijen niet alleen probeerden hun eigen standpunt overeind te houden, maar vooral probeerden te begrijpen waarom de ander op bepaalde plekken accenten wilde leggen. Wat nu zo belangrijk was voor de achterban van beide partijen. Er werd geluisterd, er werd doorgevraa gd, er werd soms ook stevig gediscussieerd, maar altijd met het gezamenlijke doel om tot een tekst te komen waarin beide partijen zich konden herkennen. Een tekst die ook werkbaar is voor deze gemeente. Dat is uiteindelijk ook gelukt. Voorzitter, het coalitieakkoord dat vandaag voorligt beslaat ongeveer dertig pagina’s, inclusief de afbeeldingen.
Voor een akkoord op hoofdlijnen klinkt dat misschien omvangrijk, maar tegelijkertijd zult u merken dat lang niet alles wat de coalitiepartijen belangrijk vinden ook daadwerkelijk in het akkoord terecht is gekomen. Dat is geen omissie, dat is een bewuste keuze. Een akkoord op hoofdlijnen moet volgens beide partijen ruimte laten. Ruimte voo r het college om bestuurlijke afwegingen te maken. Maar minstens zo belangrijk is r uimte voor u als gemeenteraad om zelf de agenda te kunnen zetten, om voorstellen te ontwikkelen en invulling te geven aan de open bestuurscultuur waar Lansingerland de afgelopen jaren zo nadrukkelijk aan heeft gewerkt. Qua opbouw begint het akkoord dan ook met een dankwoord aan alle inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties die de moeite hebben genomen om mee te denken. En het eindigt niet geheel toevallig met een hoofdstuk over de bestuurscultuur. Dat zegt iets ov er de manier waarop deze partijen willen besturen. Tijdens de onderhandelingen heb ik twee partijen meegemaakt die zich zeer bewust zijn van het belang van samenwerking. Niet alleen met elkaar, maar ook met de rest van de raad. Dat brengt mij bij iets wat ik u graag ook als raad mee wil geven. Die vrijheid pak ik dan maar even. De bestuurskundige, u kent hem ongetwijfeld, John Bijl, schreef onlangs: Hoera, de formatie duurt lang.
Hij schreef daar een, vond ik, interessante column over, dat formaties in Nederland na de gemeenteraadsverkiezingen langer duren dan ooit. Maar hij gaf daar eigenlijk een positieve draai aan. Hij beschreef dat een goede formatie geen wedstrijd tegen de klok is. Natuurlijk kijkt de buitenwereld soms naar de kalender. Waarom duurt het zo lang? Wanneer ligt er nu eindelijk een akkoord? Kom eens op. Maar snelheid is geen kwaliteit op zichzelf. Een stevig fundament kost soms simpelweg gewoon tijd. Ik denk eerlijk gezegd dat u die tijd goed heeft besteed. Mijn oproep aan u is daarom om diezelfde zorgvuldigheid ook de komend e vier jaar vast te houden. Blijf met elkaar in gesprek, juist over de onderwerpen waarop u fundamenteel van mening verschilt. Gun elkaar de ruimte om afwijkende standpunten in te nemen en durf uiteindelijk ook gewoon besluiten te nemen, want daar zit u hier voor. Met de financiºle uit dagingen die voor u liggen wordt de ruimte voor heilige huisjes steeds kleiner en besturen vraagt dan soms ook om moeilijke keuzes. Maar blijf vooral, zou ik zeggen, investeren in die open bestuurscultuur. Neem die niet voor lief. Vertrouwen groeit niet vanzelf en blijft ook niet vanzelf bestaan. Geef de griffie en de burgemeester, zou ik ook zeggen, de ruimte om daarin het voortouw te nemen en elkaar scherp te houden. Tot slot, voorzitter, een dankwoord richting een aantal mensen.
Alle reerst de onderhandelaars: Terry, Jan-Willem, Machiel en Dave. Dank voor de prettige samenwerking, voor de 4/29 openheid tijdens dit gesprek en voor de bereidheid om soms even een stap naar achter te doen of juist een stap naar voren. Terry, bedankt ook voor het lekkere gebak dat je iedere keer meena m, ook namens mijn trainer. Ook dank aan de ambtelijke ondersteuning. Zonder julli e voorbereiding, organisatie en scherpe ondersteuning was dit proces nooit zo soepel verlopen. Echt onmisbaar en fantastisch hoe jullie dit begeleid hebben. Dank ook aan de burgemeester, Rik, dank voor het sparren af en toe tussendoor en het even met elkaar bellen, soms voor het duiden van de lokale context als dat nodig was. Dank je wel daarvoor. Ten slotte een groot woord van dank aan u, de gemeenteraad van Lansingerland. Voor het vertrouwen dat u mij heeft gegeven met deze klus en de ruimte die u mij ook heeft gegeven om dat op een manier in te vullen waarvan ik dacht dat die passend was en ook paste bij uw bestuurscultuur. Het was een voorrecht om u als formateur te mogen begeleiden. Ik wens u, het nieuwe college, en heel Lansingerland een bestuursperiode toe waarin verschillen niet worden weggepoetst, maar waarin ze juist leiden tot betere besluiten voor de inwoners van deze gemeente. Dank u wel.
De voorzitter: Dank voor ook nu weer heel kernachtig een aantal boodschappen die we mee kunnen nemen, ook de komende jaren. Ik noteer ook het spontane applaus. De dankwoorden, ook voor de ambtelijke organisatie. Dat is hartstikke fijn. Ik kijk even rond. Zijn er misschien nog verhelderende vragen aan de formateur? Die gaan dan natuurlijk vooral over het proces dat is doorlopen. Dat snapt u. Mocht dat niet het geval zijn, dan wil ik u hartelijk bedanken voor deze inzet. Dan kom ik na ar u toe met een bos bloemen. Dat was een mooie aftrap. Dan gaan we nu door naar het debat over het akkoord zelf, de inhoud. Ik stel voor initieel dat we proberen dat in een termijn te doen. Het is immers geen voorstel, maar een akkoord waarop u een toelichting mag geven of waarop u kunt reageren. Ik wil zo meteen eerst de beide fractievoorzitters van Leefbaar 3B en het CDA het woord geven en daarna op grootte per fractie gelegenheid geven te reageren, dingen aan de orde te stellen of te vragen. Daarna, mochten er vragen zijn, krijgen de beide fractievoorzitters van Leefbaar 3B en het CDA de kans om hierop te antwoorden. We hebben in deze raad de gewoonte om geen maximale spreektijden te hanteren. Dat heeft een goede reden. Ik heb wel vooraf al aangegeven dat het me heel verstandig lijkt als we proberen om onze eerste termijn in pakweg ti en minuten, korter mag ook, zeg ik erbij, uit te spreken.
Dat dwingt misschien ook wat om ons te richten op de hoofdpunten. Tegelijk is het ook heel belangrijk dat iedere fractie de ka ns krijgt om zijn hele zegje te doen. Maar een beetje efficiºntie is ook prettig voor het gesprek. Mocht u echt die tien minuten nodig hebben, dan is dat prima. Langer mag natuurlijk ook volgens ons Reglement van Orde. Maar na een minuut of acht zal ik u vragen of u al richting een afronding gaat. Dan geef ik nu eerst het woord ... Is er onrust op links of valt het mee? Goed. Dan geef ik nu eerst het woord aan de heer Duivesteijn. Gaat uw gang. Eerste termijn De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Het is een intensieve periode geweest. Vorig jaar begon dit voor ons met het schrijven van een geheel nieuw verkiezingsprogramma, gevolgd door het samenstellen van een kandidatenlijst, de campagne natuurlijk met de debatten, de verkiezingen en daarna de geweldige uitslag voor Leefbaar 3B. En vervolgens kwam de verkenning en de formatie met het CDA, die vandaag uitmondde in de benoeming van een nieuw college. Onder leiding van verkenner en later formateur Robbert-Jan van Duijn hebben wij in een goede sfeer onderhandeld en gebouwd aan een gezamenlijk akkoord. Hij heeft het proces uitstekend begeleid en ook inhoudelijk een belangrijke bijdrage geleverd.
We ontdekten ook dat hij zoveel nevenfuncties had, dat hij elke bijeenkomst weer een anekdote uit een andere functie kon vertellen. Na dertien overlegge n waren we er nog niet doorheen en ik heb gelezen dat er vijftien functies zijn. We hadden eigenlijk nog twee meetings meer nodig gehad. Ik wil hem in ieder geval vanaf deze plek nogmaals har telijk 5/29 bedanken en ook aanbevelen aan andere gemeenten die een formateur zoeken. Ook wil ik onze dank uitspreken aan de voortreffelijke ondersteuning door onze plaatsvervangend griffier, ze is er helaas vanavond niet, en de twee collega’s van de ambtelijke organisatie voor hun voortreffelijke ondersteuning. Achter de schermen zorgden zij ervoor dat alles soepel verliep. De afspraken werden uitgewerkt, vragen werden uitgezet en iedere bijeenkomst was goed voorbereid. Eerlijk is eerlijk, als ØØn van deze twee collega’s tijdens het overleg heel rustig haar bril afzette en in haar handen nam, dan wisten wij meestal dat we weer iets vroegen wat niet mogelijk was. Gelukkig bleek uiteindelijk toch meer mogelijk dan we vooraf dachten. Daarnaast dank ik gewoon de hele ambtelijke organisatie, de vele ambtenaren die ons hebben ingelicht en geïnformeerd en natuurlijk gemeentesecretaris Mickel voor de informatievoorziening, vaak onder flinke tijdsdruk. Dank daarvoor.
Ik wil ook wat complimenten geven aan de fractie van het CDA en in het bijzonder aan fractievoorzitter Jan-Willem van den Beukel. De onderhandelingen verliepen zeer constructief en met wederzijds respect, Robbert-Jan benoemde dat ook al, en dat geeft ons veel vertrouwe n voor de komende bestuursperiode. Voorzitter, zoals ik zei, de formatie was intensief. Naast alle gesprekken liep het gewone raadswerk door, hadden we nog een inwerkweekend en gingen werk en privØ ook gewoon door. Daarom wil ik in ieder geval vanaf deze plek ook mijn gezin bedanken voor de ruimte en het vertrouwen die zij mij in deze periode hebben gegeven. Maar natuurlijk ook een dankwoord naar mijn fractie, die steeds meedacht, feedback gaf en soms à la minute even k laar moest staan om weer mee te denken of een standpunt in te nemen. In het bijzonder wil ik natuurlijk Machiel bedanken, naast mij, die als secondant vrijwel alle gesprekken heeft bijgewoond en gedurende het hele proces een belangrijke steun is geweest. Voorzitter, dat zijn genoeg dankwoorden voor nu. Het resultaat mag er zijn. Er ligt namelijk een coalitieakk oord van Leefbaar 3B en CDA Lansingerland, waarin de uitgangspunten van beide partijen duidelijk herkenbaar zijn. De titel Groeien met behoud van karakter is dan ook niet zomaar gekozen.
Lansingerland groeit de komende jaren verder, maar tegelijkertijd willen we het dorpse karakter, de leefbaarheid en de sterke gemeenschappen behouden voor onze mooie gemeente. Wij zijn trots op het akkoord, waarin onze inwoners centraal staan. We zetten in op woningen voor onze inwoners, veiligheid als topprioriteit, bruisende dorpskernen, een aantrekkelijke openbare ruimte, het zo snel mogelijk verdwijnen van de PMD zakken uit het straatbeeld en we doen alles wat mogelijk is om een heropening van het Ezelsbruggetje te realiseren. De voorlopige werktitel was dan ook bij ons: Ezelsbruggen slaan voor het coalitieakkoord. Iedereen heeft inmiddels kennis kunnen nemen van de inhoud van het akkoord. Daarom ga ik die niet uitgebreid hier herhalen. Wat ik wel wil benadrukken, is dat het akkoord niet dichtgetimmerd is. Er staan duidelijke ambities in , maar veel uitwerking willen we juist samen met de raad, de hele raad, vormgeven. Daarom zijn bijvoorbeeld geen bedragen vastgelegd en willen we dat het college zo vroeg mogelijk met voorstellen naar de raad komt, of met uitgangspunten, notities, of hoe je dat noemt, zodat de raad de kaders kan bepalen. Dat geldt ook zeker, voorzitter, voor het sociaal domein. We weten dat daar scherpe keuzes gemaakt zullen moeten worden.
Die verantwoordelijkheid zijn we bereid te nemen, maar we vinden wel dat de raad er vanaf het begin nauw bij betrokken moet zijn. Dat past bij de open bestuurscultuur die we met elkaar hebben ingezet en die we willen voortzetten. Voorzitter, dan kom ik bij de voordracht van de nieuwe wethouders. Namens Leefbaar 3B dragen wij Johan Philippens voor als wethouder Financiºn, Grondzaken en Maatschappelijk Vastgoed, met daarnaast onder meer Ruimtelijke Ordening en de Omgevingswet. Met zijn financiºle kennis en jarenlange ervaring hebben wij alle vertrouwen in hem en we denken dat dit een voortreffelijke opvolger is van Simon Fortuyn, van wie we gisteren afscheid hebben genomen. Daarnaast dragen wij Laurine Bonnewits voor, als wethouder Bouwen en Wonen en Passend Wonen. Met haar jarenlange ervaring als raadslid, Statenlid en haar brede netwerk in de regio is zij daarvoor uitstekend geschikt. Gezamenlijk dragen Leefbaar 3B en het CDA Bernd Roks voor als onafhankelijk wethouder voor het sociaal domein. Met zijn ruime bestuurlijke ervaring kan hij, denken wij, heel s nel aan de slag. En hoewel onafhankelijk, zullen wij hem samen met het CDA vanzelfsprekend als onze wethouder 6/29 ondersteunen. Het CDA draagt Jan Dirk van der Borg voor. Ik laat de officiºle plichtplegingen daarvoor bij het CDA.
Maar wij zijn in ieder geval heel blij met zijn kandidatuur en de kennis en ervaring die Jan Dirk ook meebrengt. Met twee ervaren wethouders en twee nieuwe wethouders met ruime politieke ervaring ontstaat volgens ons een sterke ploeg die de komende vier jaar uitvoering kan geven aan dit akkoord. Voorzitter, ik ga afronden. Samen met het CDA hebben we een mooi resultaat bereikt, een coalitieakkoord dat richting geeft aan de toekomst van Lansingerland en een energiek college dat klaarstaat om die ambities waar te maken, samen met de rest van de raad. Ik hoop dan ook dat de raad vandaag het vertrouwen uitspreekt in deze vier kandidaten. Ze worden weliswaar door ons voorgedragen, maar zullen straks wethouder zijn voor de hele raad, namens de hele raad en voor alle inwoners van Lansingerland. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de woordvoering van de heer Jan-Willem van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, wat een mooie dag vandaag. Per motie gaf deze raad de opdracht aan onze partijen om een akkoord op hoofdlijnen op te stel len en een team van vier wethouders te onderzoeken, met nadruk.
Die opdracht hebben we, zoals al toegelicht door collega Duivesteijn, als CDA Lansingerland en Leefbaar 3B zeer serieus genomen en onder leiding van Robbert-Jan van Duijn, onder hele goede leiding inderdaad, tot het gevraagde resul taat gebracht. Namelijk twee dingen, een coalitieakkoord op hoofdlijnen en een heel degelijk en op samenwerking gericht team om het akkoord uit te voeren. Daar maar meteen mee te beginnen, dat is een mooi team waarin we als CDA-fractie veel vertrouwen hebben. Inderdaad met twee mense n met veel raadservaring in Lansingerland, met een ontzettende specialist van buiten met veel wethouders ervaring, Bernd Roks. En ook met Jan Dirk van der Borg, een heel ervar en wethouder die ook met veel energie en ambitie hier aan de slag wil gaan voor Lansingerland. Daar zijn we dankbaar voor. Want een akkoord is een, maar een team dat het akkoord tot realiteit brengt, dat is twee. Voorzitter, een korte appreciatie van het akkoord. Dit is in onze ogen echt een goed akkoord voor Lansingerland. Ga maar na. Het gaat over dorps wonen, veilige buurten, een sterke samenleving. Zaken die niet alleen wij heel belangrijk vinden, maar waar ook de harten van onze inwoners echt harder voor gaan kloppen. Voorzitter, de verleiding is heel groot om alle plannen eruit te gaan lichten.
Maar u heeft het kunnen lezen, en de collega’s hebben het ook kunnen lezen, dus ik ga niet heel veel eruit lichten. Een paar dingen slechts. Ten eerste wat ons be treft de rode draad. De rode draad is ruimte voor de samenleving. Deze coalitie en dit college willen samen besturen met de raad, maar ook nadrukkelijk met de samenleving. Want onmiskenbaar staat de kracht van mensen en organisaties centraal in dit akkoord. Ik heb er bovendien alle vertrouwen in dat de bestuurders die ik ken, de kandidaat-bestuurders, het ook in persoon echt waar zullen maken door elk vanuit haar eigen portefeuille de samenleving in te duiken, zoals de bur gemeester dat al een tijd ook heel goed doet. Voorzitter, dan een paar zaken concreet waar we echt enthousiast van worden, waar we ook het college echt toe oproepen om dat met gezwinde spoed op te pakken. We zijn blij met de concrete keuzes die het akkoord bevat, zoals bijvoorbeeld de afspraak die deze hele raad heeft ondersteund om de fietstunnel bij de Raadhuislaan aan te leggen en waar overigens het vorige college, of eigenlijk moet ik zeggen het zittende college, ik zie hem al naar zichzelf wijzen, de heer Fortuyn, de bal op de stip heeft gelegd. Dat is fijn. Die bal gaat er dus in deze periode. Twee, voorzitter. Veel inwoners van deze mooie gemeente maken zich zorgen over hun leefkwaliteit.
Die willen meer balans tussen wonen, werken en welzijn. En echt bijzonder is dat dit college een groene investeringsagenda gaat opstellen, waarbij we al die plannen die deze raad heeft vastgesteld, maar vaak alleen nog op papier bestaan, voor groen in de wijken, voor groen door de wijken en voor de groene buffer om Lansingerland, concreet gaan invullen. En ook als voorstellen naar de raad zullen komen, inclusief financieringsvoorstellen, zodat deze periode de eerste schoppen de grond in zullen gaan. Superbelangrijk ook nu het steeds heter wordt en schaduw 7/29 een eerste levensbehoefte wordt. Ten derde, voorzitter, gaan we een punt zetten achter het grote HMC-debat. Ingewijden weten waar ik het dan over heb. Door de leefkwaliteit van de omwonenden van de Chrysantenweg, Molenweg en Warmoeziersweg echt te borgen. We hebben harde afspra ken gemaakt dat zich daaromheen geen bedrijven mogen vestigen of ontwikkelen die de luchtkwaliteit, de geluidsoverlast of de verkeerssituatie voor de leefomgeving verslechteren. En mocht het op juridische problemen stuiten, wat we niet verwachten, dan zullen we andere locaties aanwij zen. Tot slot, voorzitter, er komen bezuinigingen aan. Dat is onvermijdelijk. Daarbij gelden geen taboes, maar wel een aantal afspraken. Zoals dat we niet bezuinigen op bewezen preventieve maatregelen in het sociaal domein.
Maar ook, en die is echt essentieel, we erkennen dat verenigi ngen en vrijwilligers het cement van de samenleving vormen. Dus daarover geven we duidelijkheid. Bij de huidige huurstijging van sportvelden en accommodaties blijft het, namelijk de jaarlijkse inflatiecorrectie. Niet meer, niet minder. Want we willen echt dat sporten en verenigingen voor iedereen toegankelijk blijven. Voorzitter, dan het belangrijkste. Vier jaar geleden zeiden we aan de start van de vorige bestuursperiode als CDA: we zullen alle plannen steunen die we goed vinden en we zullen alternatieven aandragen waar we dat nodig achten. Constructief waar mogelijk, kritisch waar nodig. Voorzitter, eigenlijk zullen we dat helemaal niet anders gaan doen nu als coalitiepartij. We zullen exact dezelfde houding blijven aannemen en we hopen dat dat ook geldt voor de andere partijen in de raad. Dus de vraag die ik heb aan mijn collega-fractievoorzitters: hoe zi et u dat voor zich? Wat betekent voor u samen besturen via dit akkoord op hoofdlijnen? Afronden d, voorzitter, een dankwoord. Iets korter dan Terry, maar toch een dankwoord. Ik dank mijn eigen fractie en partij voor hun steun aan deze formatie. Ik dank de kandidaat-wethouders voor hun b ereidheid zich als bestuurder in te zetten voor de mooiste gemeente van Nederland.
Ik dank de fractie van Leefbaar 3B, Terry Duivesteijn en Machiel Crielaard in het bijzonder, voor de heel goede samenwerking tijdens de formatie en ik heb alle vertrouwen in het vervolg. Tot slot dank ik nogmaals de formateur, Robbert-Jan van Duijn, en de ondersteuning voor hun voortreffelijke werk, waardoor Terry en ik ons gewoon konden richten op de inhoud. Laten we groeien, voorzitter, met behoud van karakter. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Laten we afspreken dat dit applaus nog was voor de mooiste gemeen te van Nederland. Dat is goed. Maar eigenlijk verbiedt ons Reglement van Orde te veel blijken van instemming of afkeuring. Zo is het ook. Behalve natuurlijk als er bossen bloemen in zicht zijn, dan mag het wel. Dank u wel. Dan ga ik over naar de heer De Graaf. Gaat uw gang. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik kan de belofte denk ik wel doen dat het mij zeker gaat lukken om binnen tien minuten af te ronden. Voorzitter, in het begin van dit jaar werd mij als lijsttrekker van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie gevraagd wat mijn motivatie was om kandidaat-raadslid te zijn. Het antwoord luidde: we moeten onze democratie koesteren, zeker in deze tijd als je ziet wat er wereldwijd allemaal aan de hand is. Door mij als raadslid t e kandideren, draag ik bij aan het in stand houden van het mooie lokale democratische systeem.
Groot denken en klein doen, leerden we gisteren nog. We maken deze gemeente met elkaar en voor elkaar. We hebben mensen nodig die zich inzetten voor de lokale democratie en het bestuur. Maar met alleen deze raad zijn we er natuurlijk niet. Een goed werkende democratie vraagt ook een college voor de uitvoerende taken. Een sterke uitvoerende macht. Gelukkig, voorzitter, scharen we ons op de valreep voor het reces bij de gemeenten met een coalitieakkoord en straks, aan het eind van de avond, ook met een nieuw college op de kaart van de VNG. Het witte vakje kleurt nu groen. Belangrijk voor de bestuurbaarheid van onze mooie gemeente. De eerste algemene indruk van het akkoord dat voorligt, voorzitter, is dat wij sympathie hebben voor dit akkoord. Dat is geloof ik het woord wat we in dit huis dan gebruiken. Er staan een flink aantal punten in die letterlijk terug te vinden zijn in ook het verkiezingsprogramma van de VVD. Denk aan de donkere plekk en die we op moeten lossen met goede verlichting voor de veiligheid, inzet van boa’s, extra cameratoezicht, geen 8/29 windturbines in Lansingerland, nascheiden van afval, enzovoort. Overigens, geen windturbines. Ik werd even getriggerd door het coalitieakkoord. Daar staan toch op de kaft hele mooie windturbin es, zie je aan de horizon.
Ik kan niet helemaal aan het perspectief herleiden of dat bij Bleizo in de buurt is of niet, maar het is zeker in de buurt. En een paar bladzijden verd er een oude windturbine, windmolen heet dat dan tegenwoordig. Dus ik ben wel benieuwd in de tweede termijn van CDA en Leefbaar of daar een diepere betekenis achter zit. Dat hoor ik dan graag. Wij zien dus veel punten van herkenning. De heer Van den Beukel rolde in het duidingsdebat niet voor nik s de rode loper voor de VVD uit. De VVD gaf bij het duidingsdebat ook al aan dat er met ons zaken gedaan kunnen worden. Dit coalitieakkoord nodigt daar in eerste instantie zeker toe uit. In eerste instantie, want er is ook een tweede instantie. Uitgezoomd lijkt het akkoord het resultaat van ChatGPT de opdracht geven om de verkiezingsprogramma’s van Leefbaar en CDA, of misschien zelfs van Leefbaar, CDA en VVD, om te zetten in een coalitieakkoord. Veel ambities en beloften worden herhaal d, bijna letterlijk uit deze programma’s. Dat is niet verkeerd, maar het is wat ons betreft niet af. Het is niet voldoende om van een volwaardig akkoord te spreken. Er moeten keuzes gemaakt worden, zeker. Maar welke dan? Partijen in de raad hebben voor de formatie aangegeven van de formerende partijen te verwachten dat ze klare wijn schenken als het over grote thema’s uit de formatie gaat. Misschien lees ik eroverheen.
Ik hoorde iets over een fietstunnel en ik hoorde iets over het proces rond asiel. Maar welke harde noten zijn er nu werkelijk gekraakt? Dat leiden wij niet meteen af uit het akkoord dat voorligt. Ambities worden herhaald, maar echte keuzes worden dus niet gemaakt. De hoe-dan-vraag blijft heel vaak onbeantwoord. Dat is jammer. Daar was de VVD heel benieuwd naar. Zeker als het over onderwerpen gaat waar wij als gemeente niet of heel beperkt over gaan. Zoals bijvoorbeeld busroutes, bustijden, aanrijtijden van de hulpdiensten, openingstijden van het politiebureau, regionale verdeling van asielzoekers, knarrenhofjes, geen HMC in Bergschenhoek. Maar hoe dan? De hoe-dan-vraag blijft telkens terugkomen. Gaan we terugploegen op LOO2? PMD- zakken overigens, daarop terugploegend, daar kunt u ons zeker aan uw zijde vinden. Maar laten we op een feestelijke avond als deze niet in de verleiding komen om het coalitieakkoord volledig te fileren. De VVD deelt veel van de ambities en is erg nieuwsgierig hoe het nieuwe college straks concreet met de realisatie van deze plannen aan de slag gaat. Want zoals volge ns mij iemand in dit huis ooit zei: in nota’s kun je niet wonen. Dus het is tijd dat we de handen uit de mouwen gaan steken. We wensen het college straks veel succes en zijn benieuwd hoe wij daarbij aan kunnen sluiten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Helemaal helder.
Dan kijk ik naar de heer Bik. Tenminste, dat neem ik aan. U kan ook afzien van een introductie. Ik geef u het woord. De heer Bik: Ik krijg de suggestie van de heer De Graaf om mij aan te sluiten bij de vorige spreker. Maar dat ga ik hem niet ... Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik Leefbaar 3B en het CDA feliciteren met het sluiten van hun coalitieakkoord. Bij het debat over het rapport van de informateur hebben wij gezegd dat beide partijen in rap tempo de verkering en verloving doorliepen op weg naar een huwelijk. Vandaag ligt het trouwboekje voor ons. Zoals bij ieder huwelijk geldt: mooie trouwbeloften zijn belangrijk, maar uiteindelijk gaat het erom of je ze ook waarmaakt. Niet de woorden op papier bepalen het succes, maar de keuzes die je onderweg maakt wanneer het ingewikkeld wordt. Na drie maanden onderhandelen waren onze verwachtingen dan ook hoog. Eerlijk gezegd bleef bij onze fractie na het lezen van dit akkoord vooral een vraag hangen: waar zijn de scherpe keuzes? Die term komt meerdere keren terug in het akko ord, maar we zien vooral ambities, wensen en voornemens. Wat wij nauwelijks zien, zijn de moeilijke afwegingen die horen bij een financieel uitdagende periode. Er wordt veel beloofd, maar weinig geprioriteerd. Voorzitter, laat ik beginnen met punten waar WIJ Lansingerland zich wel herkent.
Wij delen de ambitie om Lansingerland een fijne gemeente te houden om te wonen, werken en op te groeien. We herkennen het belang van sterke verenigingen, goede voorzieningen, aandacht voor veiligheid, een 9/29 krachtige sociale basis en voldoende woningen voor starters, gezinnen en senioren. Ook de inzet op preventie, een stevig lokaal sociaal team en het ondersteunen van mantelzorgers sluit goed aan bij onze eigen uitgangspunten. Juist daarom vinden wij het jammer dat het akkoord zo vaak blijft steken in algemeenheden. Want tijdens een verkering vertel je elkaar vooral waarvan je droomt. Een huwelijk begint pas wanneer er echt keuzes moeten worden gemaakt, wanneer niet alles tegelijk kan, wanneer prioriteiten moeten worden gesteld. Juist dat missen wij. Neem de woningbouw. Er wordt gesproken over een nieuw masterplan. Maar waarom? Er ligt al een woonvisie. Er zijn al plannen. De uitdaging zit niet in nog een document, maar in het daadwerkelijk realiseren van woningen. We zijn blij dat er nadrukkelijk aandacht blijft voor seniorenwoningen. Ook WIJ Lansingerland pleit ervoor om ouderen in hun eigen wijk te laten wonen. Appartementen van vier of vijf woonlagen op geschikte locaties zorgen niet alleen voor passende woningen, maar ook voor doorstroming van gezinnen en ouderen geven ook zelf bij ons aan dat ze dat fijn vinden.
Wat ons daarnaast opvalt, is dat locaties waar eerder grote bezwaren tegen bestonden nu ineens bespreekbaar lijken. Dat kan natuurlijk. Inzichten mogen veranderen. Maar leg inwoners dan ook uit waarom u hierbij afwijkt van uw verkiezingsbelofte. Voorzitter, op het gebied van veiligheid lezen we eveneens goede intenties ... De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel. Even een verduidelijkende vraag. Welke locaties bedoelt u dan? Waar heeft u het precies over? De heer Bik: Met name over locatie Bleizo-West. Wie de schoen past, trekke hem aan. Uw fra ctie heeft daar niet tegen gestemd. Maar volgens mij is er en de driehoek Noordpolder en ... Die locaties met name. Even kijken waar ik gebleven was. Op het gebied van veiligheid lezen we eveneens goede intenties, maar soms lijkt het akkoord wel erg specifiek, zonder dat duidelijk is waarom juist die onderwerpen prioriteit krijgen. De verkeerssituatie bij basisschool De Wiekslag wordt genoemd, terwijl daar in ieder geval al maatregelen zijn getroffen, als ik het goed heb begrepen . Ondertussen kennen we allemaal plekken waar de verkeersveiligheid aantoonbaar ook een groot probleem is. Die worden niet genoemd.
Ook cameratoezicht langs de ZoRo-lijn klinkt daadkrachtig , maar roept direct de vraag op: hoe realistisch is dat, wanneer de gemeente niet eens de eigenaar is van de betreffende infrastructuur? Dan de financiºn. Hier wringt het voor ons misschien wel het meest. In ons verkiezingsprogramma hebben we bewust opgenomen dat beschikbare Eneco-gelden zo spoedig mogelijk verstandig moeten worden geïnvesteerd om het verschil te maken voor de toekomst, zodat deze middelen niet verder verdampen. Dat vraagt om verstandige financiºle keuzes, niet om een lange wensenlijst zonder financiºle onderbouwing. Juist daarom verbaast het on s dat een akkoord dat zo vaak spreekt over scherpe keuzes, nergens echt duidelijk maakt welke keuzes er dan worden gemaakt. Sterker nog, op onderdelen lijkt er sprake van een verschil tussen campagne en coalitie. Een voorbeeld daarvan, een klein voorbeeld, maar toch. Tijdens de verkiezingen werd stevig ingezet op het afschaffen van de hondenbelasting of in ieder geval het uitgeven van de hondenbelasting, als die werd geheven, aan de faciliteiten. Daar lezen we helemaal niks over terug in dit akkoord. En dat kan, het is op hoofdlijnen, maar toch. Sportverenigingen zouden worden ontzien. Net ook door de heer Van den Beukel van het CDA aangegeven. In het coalitieakkoord zien wij dat echter onvoldoende terug.
De tarieven stijgen volgens de huidige tekst namel ijk gewoon met de inflatie. Daarbij wordt het door WIJ Lansingerland ingediende amendement dat door de raad is aangenomen, waarin de jaarlijkse huurverhoging op basis van de consumentenprijsindex wordt gemaximeerd op 5 procent, niet expliciet geborgd. Als de inflatie meer dan 5 procent stijgt, dan is het dus meer dan vijf procent. Dat is in tegenspraak met het amendement dat is aangenomen. Daardoor kan de formulering in het coalitieakkoord ertoe leiden dat sportverenigingen uiteinde lijk met een aanzienlijk hogere huurverhoging worden geconfronteerd dan de maximale stijging die WIJ Lansingerland juist voor hen heeft weten te realiseren. Voorzitter, op het sociaal domein zien wij 10/29 goede bedoelingen, maar wij missen de praktische uitwerking. Een korting op een uitkering wanneer iemand onvoldoende Nederlands leert, klinkt daadkrachtig. Maar geldt dat uitgangspunt straks voor iedere uitkeringsgerechtigde? Hoe wordt dat juridisch geregeld? Voorzitter, het akkoord spreekt over de bestuurscultuur en dat is goed. Want de afgelopen bestuursperiode hebben wij samen met de gehele raad juist laten zien dat een open bestuurscultuur mogelijk is. Dat je juist als oppositie ook invloed kunt hebben, dat voorstellen beter worden wanneer verschillende partijen meedenken.
En we hopen dan ook, en dat horen we ook aan alle kanten, daar hebben we ook alle vertrouwen in, dat deze bestuurscultuur daadwerkelijk zichtbaar wordt in de manier waarop het college straks samenwerkt met de volledige raad. Ik ben er bijna, voorzitter. Een huwelijk kent mooie dagen, maar ook momenten waarop moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. En juist dan blijkt hoe sterk de verbintenis werkelijk is. WIJ Lansingerland zal de komende periode zelf voorstellen aandragen en voorstellen steunen die goed zijn voor onze inwoners, ongeacht van welke partij ze afkomstig zijn. Maar we zullen ook kritisch blijven wanneer ambities onvoldoende worden onderbouwd, wanneer beloften uit de campagne verdwijnen of wanneer mooie woorden niet worden omgezet i n concrete resultaten. De voorzitter: Dit gaat niet van uw spreektijd af. De heer Bik: Voorzitter, toch even, want ik kom nog wel even op serieus echt een belangrijk onderwerp. Tot slot nog een woord over de benoeming van de twee externe wethouders. WIJ Lansingerland zal niet instemmen met de gevraagde ontheffing. Niet omdat wij twijfelen aan de kwaliteiten of de intenties van de voorgedragen wethouders. Integendeel, wij wensen hen oprecht veel succes. Onze tegenstem is een principiºle keuze. Wij vinden dat een wethouder bij voorkeur geworteld is in de gemeente waarvoor hij of zij bestuurt.
Juist de gesprekken op straat, bij de sportvereniging, in de supermarkt of tijdens de buurtactiviteit maken het verschil. Besturen doe je niet alleen vanuit het gemeentehuis, maar juist midden tussen de inwoners. En nogmaals, onze kritiek richt zich op het uitgangspunt en de politieke keuze, en niet op de personen. We heten beide wethouders van harte welkom in Lansingerland en zullen ieder voorstel beoordelen op zijn inhoud. Waar het goed is voor onze inwoners, kunnen zij rekenen op een constructieve en kritische samenwerking. Wij wensen het nieuwe college oprecht veel succes, want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: een sterk en toekomstbestendig Lansingerland. Maar zoals bij ieder huwelijk geldt: niet de trouwbeloften bepalen het succes. Het zijn de keuzes die je onderweg maakt . En precies daarop zullen wij het college de komende vier jaar beoordelen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel en for the record, we spreken natuurlijk bij agendapunt 6 nog nader over het kiezen van de wethouders en de overwegingen daarbij, maar dit is vast een aankondiging. Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Weerheijm. Hij staat al klaar. Gaat uw gang. De heer Weerheijm: Dank u wel, voorzitter. Net zoals de heer De Graaf hebben we natuurlijk ook met interesse naar de voorkant van het coalitieakkoord lopen kijken. En het viel ons op, windmolens passen eigenlijk best prima in Lansingerland.
Dat doet ons als D66, als duurzame partij, eigenlijk wel deugd. Wat ons ook opviel, als dit soort betaalbare woningen zijn die de nieuwe coalitie gaat bouwen, dan zitten we wel gebakken als Lansingerland. In ieder geval complimenten voor het mooie voorblad en het mooie format van het akkoord. Er zijn een aantal dingen waar we eigenlijk best positief over zijn in dit akkoord. Die ga ik natuurlijk eerst even benoemen. We lezen onder meer dat de coalitie volop doorgaat met de ontwikkeling van Bleizo. Zeker nu het bestuursakkoord dat in de vorige periode is gesloten er ligt, kan daar nu eindelijk begonnen worden met de bouw. Dus hopelijk zijn we, als we hier over vier jaar weer zitten, al een stuk verder. We lezen ook veel ambities rondom duurzaamheid waar we ons in kunnen vinden. Het belang van het verduurzamen van de glastuinbouw bijvoorbeeld. Het belang van klimaatadaptatie. Dat is iets waarvan je een aantal jaren geleden op zo’n moment dacht: klimaatadaptatie, wat is dat? Gelukkig 11/29 is dat tegenwoordig gewoon gemeengoed geworden. En natuurlijk wordt ook het belang van betaalbaar wonen genoemd. Dat is natuurlijk ook een belangrijke wens van deze raad. En het belang van cultuur, verenigingen en groen in onze wijken zijn allemaal dingen waar we ons ook in kunnen vinden. Ook een bijzondere vermelding vinden we waard, het punt dat jongerenpar ticipatie wordt benoemd.
Dat is in de vorige periode ook door het college een flinke stap opgezet. Hebben wij als D66 ook altijd benadrukt. We zijn blij dat dat erin is gekomen. Ook benoemt het coalitieakkoord de grote financiºle uitdagingen waar onze gemeente voor staat. Daar kunnen we natuurlijk ook niet omheen met elkaar. We lezen het coalitieakkoord eigenlijk ook deels als een compliment richting het oude college, waar we gisteren afscheid van hebben genomen. Steun voor de woningbouwplannen, steun voor de doortastendheid van het vorige college als het gaat om de opvang van ontheemde Oekraïners en spoedzoekers, steun voor het vorige college voor hun investering in een groene leefomgeving, steun voor de aanpak op de N209, waar natuu rlijk grote uitdagingen liggen om die weg veilig te maken. Maar daarvoor is een goed fundament gelegd in de vorige periode. Dat zijn de dingen waar we eigenlijk best tevreden over zijn. Maar zoals de andere partijen ook al noemden, het is natuurlijk een coalitie van twee partijen, dus we hebben natuurlijk wel een paar kritische noten die we nog willen kraken. Als we het akkoord zo lezen, gaat het vooral over het behouden van wat goed is. Dat is heel belangrijk en dat is ook terecht. Maar we missen wel op verschillende plekken hoe Lansingerland zich de komende twintig jaar verder gaat ontwikkelen.
Hoe zorgen we ervoor dat onze gemeente niet alleen prettig blijft om in te wonen, maar ook klaar is voor de uitdagingen van morgen? Zo zien we bijvoorbeeld op thema’s rondom de toekomst van onze leefomgeving veel ambities, maar weinig concrete oplossingen. Nu hebben we daar een oplossing voor. We hebben een heel mooi verkiezingsprogramma. Daar staan allemaal hele concrete manieren in hoe je dat met elkaar kan doen. Denk aan de 3-30- 300-regel rondom groen. Denk aan de gratis bomen die we afgelopen collegeperiode hebben uitgedeeld om duizenden extra bomen in Lansingerland te planten, om onze gemeente te vergroenen. Ga daar gewoon mee door. Denk aan het stimuleren van fietsgebruik door onder andere OV-fietsen. En als het gaat over het meer geschikt maken van wijken voor de woningzoekenden van tegenwoordig. Allemaal mooie plannen die wij noemen in ons verkiezingsprogramma. Ik zou zeggen, doe als coalitie daar ook je voordeel mee. En anders brengen wij ze natuurlijk gewoon in. Als we het zo lezen, lijkt het coalitieakkoord vooral te gaan over het afbouwen van Lansingerland, maar niet zozeer over de groei en bloei van Lansingerland. Het gaat over beschermen wat we hebben, wat heel goed is, maar weinig over het investeren in de toekomst. Daarbij missen we vooral de urgentie op klimaat en energie.
Ik denk dat we allemaal de afgelopen week hebben gemerkt, met twee hittegolven, hoe het klimaat aan het veranderen is en hoe snel dat ook gaat en h oe belangrijk het is om daar hard mee door te gaan. Als ik dan het coalitieakkoord lees, klinkt het toch vooral een beetje van een beetje de rem erop. Niet altijd overhaast dingen doen. Het is eigenlijk al te laat. En dat is niet alleen voor het klimaat. Dat gaat ook gewoon over de portemonnee van onze inwoners, die steeds meer moeite hebben om hun huis te verwarmen in de winter en steeds meer moeite hebben om hun huis een beetje koel te houden in de zomer. Daarnaast lezen we heel veel aandacht voor de auto en eigenlijk veel minder aandacht voor de fiets, lopen, deelmobiliteit en het OV. Ik hoorde net de heer Van den Beukel ook zeggen we hebben heel veel ambities voor groen. Op iedere parkeerplaats kun je ook een aantal bomen planten. Dat zijn wel het soort scherpe keuzes die gemaakt zullen moeten worden op heel veel locaties in onze gemeente. Daarnaast missen we ook een stukje aandacht voor de toekomst van onze samenleving. Denk aan de aandacht voor het onderwijs, voor wat voor onderwijsvormen we met elkaar willen realiseren. Zeker nu bijzondere onderwijsconcepten in onze gemeente onder druk staan. We missen aandacht voor zaken als discriminatie en inclusie, die eigenlijk helemaal niet worden genoemd.
We horen wel veel aandacht voor cultuur, maar we missen de aandacht voor het vieren van de vele culturen die onze gemeente rijk is. Daarbij, we zitten in een steeds meer digitale wereld en dat betekent zowel voor jongeren 12/29 als ouderen dat er ook gewerkt moet worden aan de weerbaarheid. Niet alleen op straat, ni et alleen als het gaat om noodsituaties, maar ook online en in het digitale verkeer. Daarnaast lezen we ook veel aandacht voor de drie kernen. Dat vinden wij heel erg goed. Tegelijkertijd zien wij als D66 wel dat we drie verschillende kernen hebben die elk hun unieke karakter hebben en dus ook hun unieke aandacht vereisen. Een soort van one-size-fits-all-benadering voor alle drie de kernen, daar zijn wij niet zo’n fan van. Dus we zouden graag zien dat we dat meer op maatwerk richten en dat iedere kern precies behandeld wordt zoals dat past bij dat karakter. Als we dan naar het akkoord kijken, zien we vooral een coalitie die heel veel dingen zegt: liever niet. Liever geen hoogbouw, liever niet te snel gaan in de energietransitie, liever niet wat minder parkeerplaa tsen aanleggen en daar groen voor in de plaats brengen, liever niet al te veel plannen maken rondom weerbaarheid, maar aansluiten bij wat landelijk gebeurt, liever niet nu al besluiten over asielopvang en liever geen woningen voor statushouders, ook al blijft de taakstelling.
Dus de vraag die ook door de sprekers hiervoor al werd genoemd, hoe dan wel? Hoe gaan we dan wel doen met elkaar? Daarover hebben we een aantal concrete vragen. Ik verwacht niet dat de partijen daar in de tweede termi jn overal antwoord op geven, maar het is een beetje illustratief voor hoe wij daarover denken. We lezen onder meer over asielopvang. De partijen blijven gelukkig achter de opvang staan die we nu hebben. Daar zijn we blij mee. Tegelijkertijd wordt er nu geen keuze gemaakt in het a kkoord over wat we daarna gaan doen. Op den duur moet die locatie weg, ergens in de komende paar jaar, omdat we Wilderszijde verder bouwen. Wat is daarna de oplossing? Ik zou zeggen maak nu aan het begin van deze periode gewoon een keuze. Ga je weer op zoek naar een tijdelijke locatie, ga je op zoek naar een permanente locatie? Hoe groot ga je dit doen? Neem dan de komende vier jaar om dat goed met elkaar uit te werken. Nu wordt er eigenlijk niks over besloten en wordt dat vooruitgeschoven. Daarnaast hebben we nog steeds gewoon een taakstelling te doen. Er wordt gezegd we gaan dat oplossen met de regio, de resterende opgave. Maar vanuit de wet blijft die verplichting gewoon bestaan.
Wil de coalitie wel of niet aan de wet voldoen daar? We lezen ook een heel concreet punt dat het beleidskader zonne-energie moet worden aangepast … De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Duivesteijn. Gaat uw gang. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik ben benieuwd of mijnheer Weerheijm dan ook w eet dat de wet juist die mogelijkheid biedt om het in de regio op te lossen en om te onderhandelen en uit te wisselen. Want u zegt voldoen aan de wet, dat hoor ik al vaker. Maar we voldoen aan de wet als we uitwisselen. Wat is daarop uw reactie? De heer Weerheijm: Maar dan moet het natuurlijk wel lukken. Wat nu als het niet lukt? En wat nu als die uitruil niet plaatsvindt? Dan zult u toch moeten voldoen aan die verplichting die dan nog steeds resteert. Dus die opgave blijft dan gewoon nog steeds liggen. Puntje over zonne-en ergie. Daar wordt gezegd, we gaan het beleidskader zonne-energie aanpassen. Dit kader is tot s tand gekomen naar aanleiding van een pilot met burgerparticipatie, daar zijn enquŒtes over uitgezet en er zijn heel veel burgers over geraadpleegd. Hebben we ons als raad ook allemaal aan gecommitteerd. En nu wordt even in het akkoord gezegd, daar gaan we iets anders mee doen. Daar wordt dus eigenlijk de mening van heel veel inwoners gewoon even naast je neergelegd. Dat vind ik jammer.
Zeker omdat we de vorige periode allemaal het belang van goede burgerparticipatie hebben onderstreept. Ook over de financiºn. De vorige sprekers zeiden het al, u geeft wel terecht aan in het akkoord dat er natuurlijk grote tekorten aan zitten te komen. Maar ook daa r missen we ... We lezen heel veel plannen die extra gaan kosten, maar we lezen eigenlijk nergens hoe dat gedekt gaat worden. U hoeft voor mij ook niet allerlei plannen te noemen, maar ik ben bang dat u met een subsidioloog en een beetje AI dat niet gaat redden. Dus dat is echt een grote uitdaging waar u voor staat. De voorzitter: Ik wil even aangeven dat u iets over de acht minuten zit inmiddels. 13/29 De heer Weerheijm: Dan ga ik een paar vragen even overslaan. Dan over windenergie. Ik noemde het net al even, u zegt windenergie, dat past niet bij Lansingerland. Dat kan twee dingen betekenen. Of een, u zegt daarmee we zeggen ook het bestuursakkoord op dat we met de provin cie over hebben. Of u zegt dat bestuursakkoord laten we gewoon in stand. Dan is het dus een tekst die er een beetje staat voor de bühne. Dat is toch ook jammer eigenlijk. Dan sla ik even een paar vragen over. Een van de dingen die ons ook opviel. Er werd ook al genoemd, het masterplan voor de gemeente. Er is hier vier jaar lang gewerkt in dit huis, met de samenleving, aan de omgevingsvisie. Die ligt er dus gewoon al.
Wat gaat het masterplan daarbovenop dan toevoegen, buiten nog meer papierwerk, nog meer plannen, nog meer avonden hier, zonder dat we daadwerkelijk verder komen bij die extra woningen en die mooie groene gemeente die we met elkaar zoeken? Ook geeft u aan dat u flexwoningen het liefst bouwt op braakliggende terreinen. Dat is natuurlijk nastrevenswaardig. Maar we weten allemaal uit de LOO locaties dat je voor een businessca se voor flex wonen eigenlijk minstens twee keer vijftien jaar moet hebben. Hopelijk liggen onze bouwterreinen niet dertig jaar lang braak, want dan hebben we toch ook echt een probleem met elkaar. Tot slot. Dan ga ik even afronden. Wat mag u dan van D66 verwachten? Wij g eloven dat goed bestuur niet alleen gaat over beschermen wat we al hebben, maar ook investeren in wat we willen worden. Wij zullen daarom de plannen steunen die ervoor zorgen dat Lansingerland eerlijker, groener, bereikbaarder en toekomstbestendiger wordt. Maar we zijn kritisch op plannen waar behoud van karakter een excuus is voor stilstand en waar veiligheid doorschiet in controle. Dus daar zult u ons niet in vinden.
En we zullen belangrijke vragen blijven stellen, zoals maakt dit besluit onze gemeente beter, sterker en een mooiere plek voor onze kinderen? Investeren we hiermee in het Lansingerland van morgen? U kunt dus rekenen op onze steun voor plannen voor Bleizo, de toch wel heel bijzondere toekomstige wijk van Lansingerland, voor meer groen, concr ete plannen voor onze jeugd en voor open en transparant bestuur en eerlijke financiºle afwegingen. Daar kunt u ons op vinden. Waar we kritisch op zullen zijn, zijn plannen die vooral symbolisch zijn en zullen gaan om een onthoudbare manier, zeker juridisch onhoudbaar, bijvoorbeeld om her en der eigen inwoners voor te trekken als dat juridisch niet mogelijk is of niet eerlijk of niet transparant is. We zullen ook kritisch zijn op plannen die de auto op een zetten in plaats van fietsen, lopen en OV op een te zetten. En we zullen ook kritisch zijn op plannen die niet bijdragen aan een beter klimaat. Dus dat zal de lijn van D66 de komende jaren zijn. En dan hoop ik dat ik maar een klein beetje over mijn tien minuten ben heen gegaan. Dank u wel. De voorzitter: Dat is volledig correct. Een klein beetje, dat is heel keurig. Dank u wel. Ik kijk naar mevrouw Splunter voor haar bijdrage. Gaat uw gang. Van Splunter, sorry. Gaat uw gang. Mevrouw Van Splunter: Dank, voorzitter.
Ik moet wel eerlijk bekennen dat ik de app over de tien minuten pas na het opstellen van mijn tekst heb gelezen. Ik kan nu twee dingen doen. Ik kan me volledig aansluiten bij de inspraak van D66. Dat ga ik ook voor een groot gedeelte doen. Dus ik zal een aantal zaken uit mijn tekst skippen. Maar alles rondom ambitie, duurzaamheid, de auto niet op een en dergelijke, meer groen, neem die in ieder geval over. Toen ik de tekst las, dacht i k: groeien met behoud van karakter, zouden ze dan het sociale karakter bedoelen? Maar het bleek het do rpse karakter, wat ook heel belangrijk is. Maar met het lezen dacht ik, jammer. Maar ik ga beginnen. Ook willen wij natuurlijk de fracties Leefbaar 3B en CDA feliciteren met het sluiten van dit coalitieakkoord. Het akkoord laat zien dat beide partijen duidelijke keuzes will en maken voor de toekomst van Lansingerland. Keuzes die volgens hen nodig zijn in een periode van groei, ruimtelijke druk en financiºle uitdagingen. Vanzelfsprekend hebben wij dit akkoord aandachtig g elezen. Daarbij hebben wij gezocht naar de balans tussen investeren in stenen en investeren in mensen. Tussen economische ontwikkeling en sociale samenhang en tussen financiºle verantwoordelijkheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. En wat ons direct opvalt, is dat dit akkoord veel a mbitie uitstraalt.
Vrijwel ieder hoofdstuk bevat wenselijke investeringen, nieuwe projecten en 14/29 ontwikkelambitie. Maar tegelijkertijd zien wij een opvallend verschil in de toon wanneer we bij het hoofdstuk sociale samenleving aankomen. Waar de fysieke en economische hoofdstukken vo oral gaan over behoud, uitbreiden, groei en investeren, begint het sociale hoofdstuk met de boodschap dat de huidige manier van werken financieel niet langer haalbaar is en dat scherpe keuzes nodig zijn om grip te krijgen op de kosten in het sociaal domein. Voorzitter, laat daar geen misverstand over bestaan. Ook PRO Lansingerland begrijpt de financiºle werkelijkheid en ziet hoe gemeenten landelijk voor grote financiºle uitdagingen staan. We begrijpen dat er keuzes moeten worden gemaakt en kritisch gekeken moet worden naar uitgaven, maar ook inkomsten. Dat is verantwoordelijk besturen. Maar waarom lezen we de grote ambities vooral terug bij wonen, economie, verkeer en leefomgeving, terwijl de nadruk op bezuinigingen, beheersing, grip krijgen en betaalbaar houden vooral wordt gelegd bij het sociaal domein? En dat baart ons zorgen. Want juist in het sociaal domein bevinden zich de inwoners die niet altijd hun weg kunnen vinden. De jongeren die hulp of zorg nodig hebben. De ouderen die afhankelijk zijn van ondersteuning. De mantelzorgers die al zoveel dragen. De gezinnen die worstelen met schulden of eenzaamheid.
De inwoner die zonder hulp niet volwaardig kan meedoen. Wat de fractie van PRO onderschrijft, en goed vindt om te lezen, is dat Leefbaar 3B en CDA erkennen in het akkoord dat preventie essentieel is en dat er niet bezuinigd mag worden op bewezen preventieve maatregelen. Ook wordt benadrukt dat toegankelijke voorzieningen en passende zorg dicht bij huis behouden moeten blijven. En juist omdat de coalitie dit zelf zo nadrukkelijk opschrijft, hopen wij dat deze woorden ook leidend zullen zijn bij de komende begrotingen. Want voorkomen is uiteindelijk niet alleen menselijker, maar vaak ook goedkoper dan genezen. Investeren in preventie is investeren in een sterke samenl eving. Hierbij refereer ik graag aan de afscheidswoorden van onze vier vertrekkende wethouders, waarbij specifiek de heer Fortuyn, en ik heb hem gehoord, hij is aanwezig, de raad meegaf om verder vooruit te kijken en strategisch te denken op de lange termijn. Voorzitter, wij vinden het positief dat het akkoord spreekt over een gemeenschap waarin mensen naar elkaar omkijken en waarin vrijwilligers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en inwoners samen de basis vormen van een verbonden Lansingerland. Dat sluit aan bij hoe wij als PRO Lansingerland naar onze gemeente kijken. En juist daarom vinden wij dat sociale voorzieningen niet de sluitpost van de begroting mogen worden.
Want de kwaliteit van een gemeente wordt uiteindelijk niet alleen bepaald doo r het aantal woningen dat wordt gebouwd, de bereikbaarheid van wegen of de kracht van de lokale economie. De kwaliteit van een gemeente wordt vooral zichtbaar in de manier waarop zij omgaat met haar meest kwetsbare inwoners. En hiervoor refereer ik ook graag naar de afscheidswoorden van de andere drie vertrekkende wethouders. Kijk vooral even terug wanneer je er gisteren niet was. En hoor hun boodschappen om oog te houden voor de meest kwetsbaren onder ons en ons sociale karakter voor de inwoners van Lansingerland niet te verliezen. PRO Lansingerland vindt het belangrijk dat we het gesprek over asielopvang en integratie eerlijk voeren. We begrijpen dat opvang impact heeft op een gemeente, op voorzieningen, op inwoners. Het is logisch dat wor dt gesproken over draagkracht en draagvlak. Maar waar wij moeite mee hebben, is de toon waarop in delen van dit akkoord over asielzoekers, statushouders en nieuwkomers wordt gesproken. PRO leest vooral voorwaarden, beperkingen, verplichtingen en problemen. We lezen over druk op voorzieningen, over draagvlak dat onder druk staat, over het beperken van instroom, over tegenprestaties en kortingen op uitkeringen. Dat zijn onderwerpen die besproken mogen wor den. Maar we missen het andere perspectief.
We missen het verhaal van mensen die vaak niet vrijwil lig huis en haard hebben verlaten. Mensen die oorlog, vervolging of onveiligheid zijn ontvlucht. Mensen die, nadat zij hun verblijfsstatus hebben gekregen, onderdeel worden van onze samenleving en hier een nieuw bestaan proberen op te bouwen. We hebben ons tijdens het lezen van dit hoofdstuk meer dan eens afgevraagd: hoe welkom voelt een vluchteling zich eigenlijk wanneer hij of zij deze tekst leest? Leest diegene dan dat Lansingerland een gemeente wil zijn waar je kunt lan den, meedoen en onderdeel kunt worden van de gemeenschap? Of leest diegene vooral dat hij of zij een probleem is dat beheerst moet worden? Voor PRO Lansingerland is het uitgangspunt dat rechten en plichten 15/29 hand in hand gaan. Natuurlijk verwachten wij van nieuwkomers dat zij de taal leren, deelnemen aan de samenleving en zich houden aan onze wetten en regels. Maar daartegenover mag ook een boodschap van welkom, menselijkheid en perspectief staan. We hadden daarom graag een evenwichtiger verhaal gelezen. Een verhaal waarin niet alleen gesproken wordt over wat wij van nieuwkomers verwachten, maar ook wat wij hen als samenleving bieden. Een verhaal waarin verantwoordelijkheid samengaat met compassie. Want ook dat hoort wat PRO Lansingerland betreft bij een sociale en verbonden gemeente. Tot slot willen wij stilstaan bij de open bestuu rscultuur.