[BV26.0040] Verslag CIE Ruimte d.d. 14 april 2026

VERSLAG Commissie Ruimte

Datum vergadering

: 14 april 2026

Aanwezig in de raadszaal Commissieleden Leefbaar 3B : Roy Diepeveen, Jean Paul Meuldijk, Machiel Crielaard, Elmer Koene CDA : Michel Krieger, Mariska Neefjes, Rita Leijendekker VVD : Ivo de Graaf, Christiaan Toussaint, Randy Mets WIJ Lansingerland : Bianca Boonstra, Paul Zantman, Ton Jansen D66 : Ronald van der Stad Mark van den Bos, Arjen van Berkel GroenLinks/PvdA : Marko Ruijtenberg, Anja de Geus, Kalle Scheringa

ChristenUnie

: Arjen Hofman, Johan Boonstoppel, Wouter van Herk,

Afwezig: CDA: Michel Krieger, VVD: Ivo de Graaf Leefbaar 3B : Machiel Crielaard

ChristenUnie: Wouter van Herk Wethouders

: Michiel Muis

Voorzitter Commissiegriffier

: Naomi Coenraad : Lianne van den Houten

Afwezig Commissiegriffier

: Karin Koemans

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Goedenavond allemaal, van harte welkom bij de commissie Ruimte. Welkom aan de commissieleden, wethouder Muis, ambtenaren, mensen op de publieke tribune en de mensen, de kijkers thuis via de webcast. Mijn naam is Naomi Coenraad en sinds afgelopen donderdag ben ik de voorzitter van de commissie Ruimte. Samen met commissiegriffier Karin Koemans zorgen we voor een goed verloop van de vergadering. Voor deze allereerste keer doe ik het samen met Lianne van den Houten. Vanavond is een bijzonder moment. Het is de eerste vergadering van de commissie Ruimte na de verkiezingen en voor een aantal leden ook de eerste commissie als raadslid of duo-raadslid. Dat betekent misschien ook nog even zoeken naar de knop van de microfoon, maar het belangrijkste is natuurlijk niet de

1/19

knop, maar het gesprek. In deze commissie vindt de oordeelsvorming plaats. Hier voeren we het debat met elkaar. We proberen elkaar mee te nemen en te overtuigen en luisteren vooral ook goed naar elkaar. Dat vraagt om scherpte op de inhoud en respect in de manier waarop we met elkaar omgaan. Als dat lukt, hoeven we hopelijk maar beperkt op de regels rond het reglement van orde terug te vallen. Ik vertrouw erop dat dat vanavond goed gaat. Laten we er met elkaar een mooie eerste vergadering van maken. Dan ga ik door naar de mededelingen. Alle fracties in de commissie zijn vertegenwoordigd. En er zijn verder geen mededelingen. 2. Inspreker(s) De voorzitter: Dat brengt ons op punt 2, insprekers. Insprekers kunnen zich tot 12 uur op de dag van de vergadering aanmelden. Inspreken kan over agendapunten gaan die op de agenda staan, maar dat hoeft niet. Er vindt dan alleen geen debat plaats over het onderwerp dat naar voren is gebracht. Er hebben zich voor deze vergadering geen insprekers gemeld. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering De voorzitter: We kunnen door naar agendapunt 3, de vaststelling van het verslag van de vorige vergadering. Er zijn geen opmerkingen op het verslag van 3 februari binnengekomen bij de griffie. Het verslag kan ongewijzigd worden vastgesteld. Gaat de commissie hiermee akkoord? Ik kijk even rond. Akkoord. Dan is hij vastgesteld. 4.

Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, de vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen. Commissieleden kunnen rondvragen indienen voor de vergadering. Volgens het reglement van orde moeten de vragen over actuele en dringende onderwerpen gaan. Vragen dienen uiterlijk om 10.00 uur op de dag van de vergadering te worden aangemeld. Voor deze vergadering is een rondvraag ingediend. Mijnheer Meuldijk, kunt u vast de titel van uw rondvraag aankondigen? De heer Meuldijk: Vragen met betrekking tot de Julianalaan en exit aannemer. Er staat wel een foutje geloof ik, de verkeerde fractie staat erbij. De voorzitter: Leefbaar 3B is het. Dan kijk ik heel even rond of er verder nog aanvullingen zijn. Dan stel ik bij deze de agenda vast. 5. Bespreekpunten 5.a Gespreksnotitie aanvullen fonds starterslening (op verzoek college) De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 5, de bespreekpunten. Dit agendapunt bevat onderwerpen die de commissie bespreekt om een oordeel te vormen. We hebben vandaag één bespreekpunt. De commissieleden kunnen zelf bespreekpunten aandragen. Dit keer gaat het om een bespreekpunt op het verzoek van het college. U heeft de raadsinformatiebrief met de gespreksnotitie kunnen lezen. Het gaat over de keuze voor het

2/19

wel of niet ophogen van het fonds starterslening. Het fonds is eerder dan voorzien uitgeput. Aanvragen kunnen nu niet worden gehonoreerd. Aanvulling van het fonds vraagt extra financiering van de gemeente vanwege de rentelasten voor het aangaan van een lening door de gemeente. De gemeente moet namelijk geld lenen om de lening aan inwoners te laten verstrekken door het stimuleringsfonds volkshuisvesting. In de notitie worden de financiële gevolgen voor de gemeente toegelicht. Het college bespreekt deze graag met de commissie. Het is nu aan de commissie om een mening te geven. We gaan nu ook voor het eerst met de spreektijden werken. Jullie krijgen allemaal zes minuten. Dat zijn drie minuten voor de eerste termijn, twee minuten tweede termijn en één minuut voor interrupties. Hoe jullie de verdeling doen is verder wel echt aan jullie. Ik let erop wanneer jullie in het oranje komen. In het rood zal ik als voorzitter aangeven dat jullie spreektijd op is. Wie mag ik als eerst het woord geven? Dan zie ik als eerste de heer Jansen. Eerste termijn De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Starters horen bij Lansingerland. Wij willen dat jongeren en andere starters hier kunnen blijven wonen, werken en samenleven. De starterslening is daarbij een tijdelijk, maar belangrijk instrument. Uit de raadsinformatiebrief en de gespreksnotitie blijkt ook dat de starterslening daadwerkelijk werkt.

Sinds de invoering zijn er 75 starters geholpen. Dat het fonds nu vrijwel leeg is, laat zien dat dit instrument voorziet in een duidelijke behoefte. De verordening starterslening Lansingerland heeft een looptijd tot 1 februari ‘27. Uit het oogpunt van behoorlijk en betrouwbaar bestuur is het in de ogen van WIJ Lansingerland noodzakelijk dat wij de middelen voor deze regeling beschikbaar blijven stellen tot deze datum. We vinden het belangrijk om financieel verstandig om te gaan met gemeenschapsgeld. Het aanvullen van het fonds met maximaal 1,5 miljoen euro leidt tot een structurele rentelast van circa 48.000 euro per jaar die ten laste komt van de algemene reserve. Dit is een relatief kleine last op onze begroting. Ook gaat het in principe om een revolverend fonds met een laag risico, NHG-borging en een aantoonbaar maatschappelijk rendement. Naar de toekomst kijkend moeten we ook realistisch zijn. De startersleningen zijn geen wondermiddel en hebben tot nu toe vooral starters met een hoge middeninkomen bereikt. De echte structurele oplossing ligt in wat wij allang zeggen, het toevoegen van meer betaalbare woningen, zowel huur als koop en het behouden van deze woningen voor de desbetreffende doelgroepen. Zoals gezegd, WIJ Lansingerland kan instemmen met het aanvullen van het fonds.

Voor de periode na 1 februari ‘27 zien we graag van het nieuwe college een voorstel tegemoet hoe zij deze regeling willen voortzetten of aanpassen. Vanuit WIJ zal dit dan moeten passen binnen onze financiële ruimte in de begroting en gepaard gaan met een blijvende inzet op de bouw van echt betaalbare woningen. Het is niet of-of, maar en-en. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van Berkel. De heer Van Berkel: Dank, voorzitter. We hebben afgelopen weekend een heel mooi inwerkprogramma gehad voor onze nieuwe raadsperiode. Daar hebben we ook besproken, we gaan niet te veel elkaar herhalen. Dat ga ik hierbij ook niet doen. Want de heer Jansen heeft mijn hele betoog zojuist gehouden. Daar ben ik heel blij mee. Wij zijn het er helemaal mee eens. En ik had nog een leuk aandachtspunt. Want we hebben vorige keer nog gevraagd of het college wel iets kan doen om deze regeling bij de wat meer lage

3/19

inkomens ook onder de aandacht te brengen. Maar het probleem blijft, dan kan je wel de aandacht hebben voor de regeling, maar er moet wel een huis zijn wat die doelgroep kan betalen. Ik ben wel benieuwd of het college dat nog heeft opgepakt. We zitten nog heel klein beetje in de campagne stand, daarom doen we een oproep aan het nieuwe college. Zorg voor een fijn thuis voor iedereen. Want dat was onze slogan. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Toussaint van VVD. De heer Toussaint: Dank voor het woord, voorzitter. De VVD is voor woningbezit, omdat we zien dat mensen met een koopwoning zich sterker verbonden voelen met hun omgeving en daar ook zorgvuldiger met hun omgeving omgaan. Dat draagt bij aan een meer leefbare en betrokken buurten. Juist daarom is de starterslening een waardevol instrument. De regeling is gericht op inwoners met een aantoonbare binding met Lansingerland. Nog een voordeel. Daarmee zorgen we ervoor dat de ondersteuning terechtkomt bij de mensen voor wie het bedoeld is, onze inwoners. Bovendien heeft de regeling zich de afgelopen jaren bewezen. Het is succesvol. Starters krijgen daadwerkelijk de kans om een eerste woning te kunnen kopen in Lansingerland. Hoe mooi is dat? Daarbij is het goed om te benadrukken dat het om een lening gaat. Het geld wordt, op de rente na natuurlijk, terugbetaald.

En daardoor maakt het ook, vanuit de VVD gezien, financieel verantwoord. Alles afwegende is het voor de VVD dan ook logisch, om, net als in 2023, voor het verlengen van de starterslening te zijn. En we kijken ernaar uit, tot 2027, hoe het zich gaat ontwikkelen. We zijn ook benieuwd, inderdaad, naar voorstellen die dan vanuit het nieuwe college gaan komen. Dank voor het woord, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Meuldijk van Leefbaar 3B. De heer Meuldijk: In navolging van Jan Schaefer heb ik een wat toepasselijke variant. Dat is, in een tekort aan financiering kun je niet wonen. Het zijn bijzondere tijden met groei in koopsommen van woningen die ongekend is. De oorzaken, die weten we allemaal wel, te weinig nieuwbouw, rigide regelgeving ten aanzien van huur en ook fiscaliteiten die samenwonen, et cetera, onbetaalbaar maken. Lokaal kunnen we dat niet wegnemen. Wat we wel kunnen voor onze starters is, ongeacht hun leeftijd, iets doen door deze regeling te behouden en te voeden met middelen. Eerder hebben we natuurlijk de leeftijdsgrens weggehaald. Nogmaals dank, want het amendement werd breed gesteund, om alle starters in onze gemeente dezelfde kans te geven. Wat ik vooral las, voorzitter, is heel fijn om te ervaren dat deze regeling geen enkel effect heeft op de waarde van Lansingerlandse woningen. Door sommige destijds was dat gevreesd.

Ik had toen al voorspeld, dat gaat niet gebeuren, de markt is zo overspannen. Goed om te horen dat deze regeling daar geen effect op heeft. Kortom, een gevalletje duidelijk, wegens succes geprolongeerd. Het zal u er niet verbazen, voorzitter, dat Leefbaar 3B graag het revolverend fonds aanvult om meer starters op onze woningmarkt, om daarvoor de goed geoliede startmotor te zijn. Wat Leefbaar betreft is deze 1,5 miljoen direct akkoord. En mocht er meer nodig zijn, dan vernemen we dat graag tijdig. Zoals nu stroopt het met de aanvraag en de goedkeuringen wat op. Dat is zonde, dat moeten we zien te voorkomen in de toekomst. Terecht overigens, als de verordening moet aangepast worden. We zijn ook heel nieuwsgierig, als na 1-1-‘27 wat dan het voorstel is, om deze regeling mooi voort te zetten. Kortom, ik moet dan altijd denken aan de woorden van Barry Stevens, vooral doorgaan. Ik heb wel een paar vragen aan het college. Allereerst natuurlijk, we hebben die leeftijd toen, die grens eruit gehaald. En

4/19

ik was nou nieuwsgierig, want dat is volgens mij AVG-proof, dat we alleen weten bij degene die toegekend hebben of daar nou inderdaad oudere starters bij zitten. Dat is wel fijn om te weten. Verder, die hoge successcore, dat is natuurlijk een mooi bericht. Maar verder kijkend, als we dadelijk na 1-1-‘27 en we willen verder, is het dan wel goed, is er nou al een analyse? Want we gaan in de jaren na ‘27 heel veel woningen opleveren die ook in een betaalbaarder segment komen, aan Wilderszijde en in de Gouden Buurten. Dan is het wel interessant, is daar nou al een visie op wat dat gaat betekenen in aantal woningen en wat dat kan betekenen voor het aantal aanvragen? In aantal aanvragen, maar ook in geld aanvragen. Dat hoor ik heel graag. Tot slot, vanuit de gedachte dat we natuurlijk de concernfinanciering toepassen, valt het allemaal mee om dit mee te financieren. Het kost wel een beetje, maar volgens mij blijft dat redelijk binnen de perken. Ik hoor graag van de wethouder of hij inziet dat de middelen die we ervoor uittrekken goed te dekken zijn vanuit de lopende begroting. Dat waren de vragen, voorzitter. Daar laat ik het even bij. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Boonstoppel. De heer Boonstoppel: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, als CU-fractie zijn wij ook voorstander van de starterslening.

Wij hechten aan het belang dat de starters op de woningmarkt in deze financieel lastige tijden een steuntje in de rug krijgen. In die zin staan wij ook positief tegenover een verhoging van het fonds. Echter, de vraag voor een verhoging komt wel in een iets ander licht te staan nu blijkt dat hier voor de gemeente jaarlijkse kosten aan verbonden zijn. Op basis van een verhoging van 1,5 miljoen zou dit ongeveer 48.000 euro per jaar bedragen. Dat is op zich toch best wel een serieus bedrag en een verandering ten opzichte van de situatie ten tijde van de verlenging van de regeling. Als raad worden we gevraagd een afweging te maken over deze financiële gevolgen en de rente die ten laste komt van de algemene reserve. Ook gezien de huidige financiële situatie van ons als gemeente. Om die afweging goed te kunnen maken, hebben we als CU-fractie nog een paar vragen voor de wethouder. Allereerst, het is een revolverend fonds. Dat betekent dat er bedragen worden uitgekeerd, maar ook worden geïnd van mensen die weer terugbetalen.

De vraag is, is daar al meer zicht op? Hoeveel geld is er inmiddels teruggestort? En hoe ziet dat er voor de komende periode uit? Wat betekent dat welke ruimte dat op zichzelf al biedt voor ook weer nieuwe aanvragen van de starterslening? In dat licht, is dan ook deze verhoging echt noodzakelijk? Of betekent dat dat er vanzelf als het ware alweer nieuwe ruimte ontstaat om ook nieuwe aanvragen te bedienen? Ten tweede, wat is er bekend over die 75 aanvragen tot nu toe in het licht van eventuele betalingsachterstanden? In het raadsvoorstel van 2024 werd aangegeven dat het risico op oninbaarheid als laag kan worden ingeschat. Is dat ook de ervaring die tot nu toe is opgedaan met de regeling? Tot slot, er wordt voorgesteld om bij een eventuele verhoging van 1,5 miljoen de 48.000 euro per jaar te dekken uit algemene middelen. Hoe verhoudt dat zich tot het uitgangspunt om geen jaarlijkse structurele lasten te dekken uit algemene middelen? Dat zijn de vragen die wij hebben voor de wethouder. Zoals gezegd, als fractie staan we nog steeds achter de doelstelling van de regeling. Op basis van de informatie en de vragen en de antwoorden daarop, zullen wij als fractie een verdere afweging maken over dit voorstel. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Scheringa van Pro Lansingerland.

5/19

De heer Scheringa: Top. Dank u wel, voorzitter. En bedankt ook aan het college voor de gespreksnotitie op wat ons betreft een heel belangrijk onderwerp, dat is namelijk wonen. Als Pro Lansingerland zijn we in principe voor deze regeling, omdat het een mooi hulpje in de rug kan zijn voor de woningzoekende starters in onze gemeente, die ook maatschappelijke binding hebben. Het is zeker zeer relevant, ook met de zware beslisagenda die de fracties deze week aangeboden hebben gekregen. Maar wat ook eerder genoemd is, volgens mij zei WIJ Lansingerland dat ook, het is natuurlijk geen sluitende oplossing. Het belangrijkste is dat sociaal en betaalbaar bouwen door blijft gaan en een groter aandeel krijgt. Dat gezegd hebbende. We hebben nog wat opmerkingen. Het is wel handig als we eventueel een evaluatie gaan doen na de afloping van, dat is de toekomst, dat we uiteindelijk een evaluatie gaan plannen van hoe het fonds is gelopen. Dat dan het toekomstige college daarmee verder mee kan gaan om te besluiten of ze verder willen gaan met deze regeling of niet, wat meer duidelijke informatie krijgt over hoe effectief het geweest is en hoe makkelijk het gevonden is en dergelijke.

Ook vroeg ik me nog af, misschien iets voor college, wat is de doorlooptijd zodra we dan in juni, had ik gelezen, bij de raad eventueel bij een positieve uitslag, wat is daarna de doorlooptijd van de aanvragen? Niet dat we na juni dat mensen dan nog steeds twee weken of een maand moeten wachten voordat ze daadwerkelijk het geld kunnen krijgen voor een woning. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Leijendekker, voor u het woord. Mevrouw Leijendekker: Dank u wel, voorzitter. Ik heb tot het laatst gewacht omdat mijn collega, die onverhoopt niet aanwezig is, hierover het woord zou voeren. Gelukkig hebben we dit onderwerp wel voorbesproken, ik kan er in ieder geval wel wat over zeggen. Ik dank wel de ChristenUnie voor de interessante vragen die ze hebben gesteld. Die zullen ook onze nieuwsgierigheid, denk ik, bevredigen. Omdat wij het voorbesproken hebben en ook aangegeven hebben met elkaar dat we heel erg voor de voortzetting van de starterslening zijn, zijn we in beginsel gewoon bereid om die financiering opnieuw te garanderen. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Hebben we iedereen gehad? Dan wil ik het woord geven aan de wethouder. Beantwoording college De heer Muis: Dank, voorzitter. Dank voor uw bijdragen. Inderdaad, een bespreekstuk op initiatief vanuit het college. Ik heb u gehoord en volgens mij wenst u in meerderheid het voort te zetten.

Ik hoor ook in meerderheid dat er wel ook een afweging gemaakt moet worden over de verordening die natuurlijk tot 1 februari ‘27 loopt, wellicht door een nieuw college. Het is natuurlijk, als dat 1 februari eindigt, denk ik dat we natuurlijk wel snel bij u moeten komen met een voorstel hoe daarmee om te gaan. Dan kom ik even, denk ik, bij de vragen. Ik loop het langs, voorzitter. De eerste vraag was volgens mij van de heer Van Berkel over ook voor lage inkomens, wat we daarvoor hebben gedaan. We hebben dat via de site, eigen website onder de aandacht gebracht. Via de makelaars, via projectontwikkelaars, maar zoals u zelf ook aangeeft, en verschillende collega's van u, heeft het ook natuurlijk vooral te maken met de beschikbaarheid van die goedkopere of betaalbare woningen. Die gaan er ook wel meer komen, natuurlijk, op Wilderszijde onder

6/19

andere. Alleen momenteel zijn die er natuurlijk minder. Het liefst hadden we natuurlijk naar u teruggekomen met dit verzoek om dit aan te vullen voordat de pot leeg was. Daar was ook juist die tweede, dat half miljoen voor bedoeld. Alleen, het ging zo hard met het project bij de Gouden Zwaan, dat in één keer daar helemaal doorheen gegaan werd. Vervolgens waren er verkiezingen, wat maakte dat we ook niet naar u terug konden. Dit is het eerst mogelijke moment. We hadden natuurlijk voor kunnen leggen al gelijk om dit te doen met een voorstel, zodat u in de volgende aanstaande raad erover kunt beslissen. Maar het leek ons vanuit het college toch verstandig, een nieuwe raad, misschien dingen over opgeschreven in verkiezingsprogramma's, andere ideeën, om het op deze manier bij u terug te leggen, zodat u daar duidelijk aan de voorkant uw mening over kan geven, voordat wij dat voorstel maken. Maar het voorstel is zo gemaakt. In principe, dan kijk ik natuurlijk naar de griffie, want die gaan over uw planning, kunnen we dat, of de raad zelf, maar in afstemming met de griffie, wanneer dat op de agenda kan komen. Maar volgens mij, als het in mei op de agenda kan komen, dan zou in de raad van juni, zou u daarover een besluit kunnen nemen om het fonds weer op te hogen met een miljoen en de afspraak wanneer dat miljoen aan het eind komt, om nog weer met een half miljoen op te hogen.

Zo willen we dat ook gaan doen. Dat was denk ik ook een mooi bruggetje naar de vraag van de heer Scheringa over die doorlooptijd. Kan dat snel? Mensen kunnen in principe nu via de website ook wel aangeven dat ze hiervoor in aanmerking willen komen. Alleen, we hebben ook gezegd dat het nu afhankelijk is van uw besluitvorming. Het is niet dat het helemaal dicht staat, alleen het wordt nu niet in behandeling genomen. Zodra u heeft besloten, kan dat weer wel. Dan volgens mij is het dan binnen een paar weken, mensen die hebben dat nodig, die vragen een hypotheek aan. Dat kan ook dan snel. Het is enkele weken dat dat dan duidelijk moet zijn of je die starterslening dan wel of niet krijgt. Het hangt natuurlijk af van alle afspraken die je verder maakt met alle partijen die daarbij betrokken zijn als je een huis koopt. Laten we eens even kijken wat we nog meer hadden. Over de leeftijd vroeg de heer Meuldijk. Dat weten we nu niet. We weten wel dat u bij het laatst bij de Gouden Zwaan, dat er veel starters uit Lansingerland zijn geholpen, dat daar 10 aanvragen waren voor mensen die daar starten op de woningmarkt. Maar de leeftijd weten we niet. Dat kunnen we wel navragen bij SVN. Als u dat wilt, dan zoeken we dat uit. Dan is het misschien handig ook voor het vervolg om daar meer zicht op te krijgen. Er vroeg ook een collega naar over een … Nee, u vroeg ook zelf naar een analyse.

Wat komt er aan? Dat zijn natuurlijk allerlei projecten. We weten nu wel dat in Wilderszijde in het najaar dat daar 24 betaalbare appartementen op de rol staan in de verkoop gaan. En ook 4 betaalbare rijwoningen. Die maken daar niet allemaal waarschijnlijk gebruik van, maar dan ben je denk ik al een behoorlijk eind ga je dan in dat extra budget, heb je daarvoor nodig. Dan de heer Meuldijk gaf ook aan, voorzitter, middelen uit de lopende begroting. Niet uit de lopende begroting. Dat komt uit de algemene reserve. Het is niet dat we hier een potje voor hebben. U heeft gelezen, we kunnen het ook niet op andere manieren toerekenen aan degenen die die lening krijgen. We moeten dat zelf betalen. Dat is de conclusie. Dan de heer Boonstoppel van de ChristenUnie. Een revolverend fonds, klopt, komt terug, maar het komt natuurlijk niet heel snel terug. Het zijn hypotheken dat mensen, afhankelijk van de looptijd die ze natuurlijk hebben, 10 jaar, 20 jaar, 30 jaar, het gaat terugkomen, maar dat gaat niet heel snel. Dat zal nog wel enige tijd duren voordat je daar weer nieuwe leningen op basis daarvan kunt verstrekken. Ik heb daar niet meer analyse van dan dit. Ik denk ook niet dat het er nog is, want we doen het natuurlijk wel een aantal jaar, maar ik denk dat het echt wel tijd kost voordat echt die hele bedragen natuurlijk terugkomen.

Uiteindelijk komt het terug, werd ook gezegd, het is en blijft natuurlijk een lening. We hebben ook

7/19

geen signalen dat er betalingsachterstanden zijn. Dat is volgens mij ook een vraag van de heer Boonstoppel. Volgens mij was ik zo wel een beetje door de vragen heen, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik hoor al een meerderheid voor het voorstel. Ik denk dat we een korte tweede termijn kunnen doen. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Jansen van WIJ Lansingerland. Tweede termijn De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Onder het antwoord van de wethouder schoot mij nog een vraag te binnen. Dan is het maar goed dat je een tweede termijn hebt. We zeggen nu 1 miljoen en dan nog 500 duizend die we later bij kunnen storten. Is het gewoon niet verstandiger om meteen 1,5 miljoen in dat potje te stoppen en dat niet in 2 tranches weer te doen? Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Scheringa van Pro Lansingerland, het woord is aan u . De heer Scheringa: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Dank u wel voor het antwoord op de vraag, mijnheer de wethouder. Ik had nog wel een vervolgvraag, want naar mijn idee was de doorlooptijd van de aanvraag voornamelijk gebaseerd op wanneer je een hypotheek krijgt en dan vanaf de gemeente. Niet per se heel erg van de makelaars of de verkopende partijen of dat soort dingen. Mijn vraag was eerder, klopt dit en zal de gemeente er alles aan doen om de doorlooptijd zo snel mogelijk en zo klein mogelijk te houden? De voorzitter: Dank u wel.

Mijnheer Meuldijk. De heer Meuldijk: Dank, voorzitter. Even nog een checkvraag, want ik hoorde natuurlijk over de raadsbehandeling, dat dat dan juni wordt, dat mei net niet meer haalbaar is. Begreep ik dat nou goed? Omdat de agenda nog niet gepubliceerd is, even een checkvraag hoe dat zit. Want als het eerder kan, dan zou dat altijd helpen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie geen meer vragen. Jawel, de heer Boonstoppel van ChristenUnie. De heer Boonstoppel: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de beantwoording door de wethouder. Misschien toch nog even één vervolgvraag. Ik snap natuurlijk wat de wethouder aangeeft. Het gaat natuurlijk langzaam die terugbetaling, dat duurt even. Op zich vinden wij het toch wel interessant om even gewoon, u geeft aan, op dit moment, de wethouder geeft aan, op dit moment geen informatie voor handen te hebben om die vraag verder specifiek te beantwoorden. Maar we zouden het toch wel interessant vinden, als de wethouder dat nog zou kunnen nagaan, gewoon om een beetje gevoel te krijgen bij hoe snel dat gaat en hoe snel er dan ook ruimte ontstaat om daar op basis van terugbetaling nieuwe starters te kunnen bedienen. Ook in het kader van, we doen nu een verhoging, maar stel dat dat in de toekomst ook weer op een gegeven moment, toch weer we daar doorheen zijn, om een beetje gevoel te krijgen op welke termijn we daar iets mee kunnen. Dank u wel.

8/19

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Berkel van D66. De heer Van Berkel: Dank. Dank ook aan de wethouder voor de beantwoording. De wethouder gaf aan, bij Wilderszijde komt natuurlijk een groot deel extra betaalbaar erbij. Ik zit even nu op de website van de gemeente te kijken over Wilderszijde, maar zou er niet juist hier ook nog een keer extra een linkje kunnen komen naar die startersregeling? Want ik vind het echt wel heel belangrijk dat de doelgroep die dit steuntje in de rug het hardste nodig heeft, dat die ook bereikt wordt. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik rond of er nog meer vragen zijn. Nee. Dan wil ik als eerste naar mevrouw Van den Houten. Nee? Het is al … Dan geef ik het woord aan de wethouder. Beantwoording college De heer Muis: Dank u wel, voorzitter. Nog een paar vragen, inderdaad. De heer Jansen, anderhalf miljoen in één keer. Dat kan ook. Ik denk dat is meer vanuit de geschiedenis waar het vandaan kwam, we doen een miljoen en als het nodig is, dan hoeven we niet terug naar de raad, dan kunnen we een half miljoen. Maar volgens mij kan dat ook gewoon op die manier om direct te zeggen van, we stellen die anderhalf miljoen beschikbaar. Het is meer van dat je zicht hebt op, het raakt op. Nu komen we aan het half miljoen. En dan weet je dat je met een nieuw voorstel moet komen. Maar het kan. Ik kijk gelijk even rond.

Ik zie niet mensen heel heftig nee knikken. Volgens mij kunnen we dat meenemen in het voorstel. Dan kom ik bij de heer, dan wordt het wel lastig, Scheringa. Ik zat met die bank in mijn hoofd. Van Pro Lansingerland, laat ik dat er even bij zetten. Want dat is natuurlijk ook de eerste keer dat dat zo gebruikt wordt. Over de doorlooptijd. De gemeente doet er alles aan, maar die starterslening loopt via de SVN. Wij kunnen niet zeggen, doe eens wat sneller. Of keur hem wel goed of niet goed. Dat doen zij echt. Dat is niet iets waar wij over gaan. Dat is misschien maar goed ook. Het is bijna altijd op tijd, hoor ik. Gaat snel. Dan de heer Meuldijk, de griffier gaf dat ook aan, er is geen meiraad. De commissie is in mei, maar de raadsvergadering is 4 juni. Interruptie? De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Meuldijk. De heer Meuldijk: Ik zie in het schema staat nog wel die, maar ik snap, normaal gesproken zou dan nog formeel het collegevoorstel met het beslispunt moeten toegevoegd worden. Maar als ik naar vanavond luister, is iedereen het erover eens. Dat was even mijn gedachte. We kunnen dat niet omzeilen? Het was een poging om het op die manier te doen. De heer Muis: Ik ben altijd heel pragmatisch. De heer Meuldijk: Voor die mensen die wachten op die lijst dacht ik, als we het kunnen bespoedigen zou dat mooi zijn. De heer Muis: Zeker. Dat snap ik ook.

Dat is misschien wel aardig om aan te geven. We hebben ook echt gekeken, kunnen we op een andere manier al misschien als er aanvragen komen die wel behandelen? Maar u gaat over dat geld. En dat moet gewoon echt via besluitvorming door de raad. Het kon ook niet echt op een andere manier. Niet echt, echt

9/19

niet. De heer Boonstoppel, inderdaad, we hebben die informatie niet. Ik heb net even heel snel overlegd. Maar we kunnen kijken wat we daarover te weten kunnen komen, over hoe snel dat terugkomt en zorgen dat het bij het voorstel daarbij zit. Dan kunt u daar altijd nog iets van vinden. Dan de heer Van Berkel, die vraagt naar de communicatie. Dank, we nemen dat mee. We kijken daar naar bij Wilderszijde of dat ook inderdaad daar bij de projectinformatie voldoende bekend is, dat die lening daar, dat mensen daarvoor in aanmerking kunnen komen. Dat nemen we ook mee. Dat was het voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik hoor een meerderheid voor een raadsvoorstel, die kunt u de volgende vergadering verwachten. 6. Stukken ter advisering aan de raad 6.a Variantenstudie groene uitstraling Zuidersingel De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 6, stukken ter advisering aan de raad. Dit agendapunt kan gaan over onderwerpen zoals plannen, rapporten en voorstellen die in de commissie worden besproken. In de commissie praten de commissieleden erover om een oordeel te vormen en een mening te geven. Dit helpt de commissieleden om een standpunt in te nemen wanneer er uiteindelijk een besluit moet worden genomen in de raadsvergadering. Aan het einde concludeer ik als voorzitter of het als bespreekpunt of hamerstuk naar de raad kan.

Het is een bespreekpunt als er vanuit de commissie een motie of amendement wordt aangekondigd. Dan gaan we naar 6.a, de variantenstudie groene uitstraling Zuidersingel. Het is het eerste raadsvoorstel wat voor bespreking voorligt. In de commissie Ruimte van 25 juni 2024 is bij een bespreekpunt een toezegging gedaan om in overleg met de bewoners van de Zuidersingel daarmee in overleg te gaan over hoe de groene uitstraling van de Zuidersingel is terug te brengen. In 2025 en 2026 is met een vertegenwoordiging van bewoners van de Zuidersingel een variantenstudie uitgevoerd. Uit deze variantenstudie is een gezamenlijke voorkeur gekomen. Via dit raadsvoorstel stelt het college een voorkeursvariant inclusief een technische uitvoering voor en het daarbij behorende budget. Het is nu aan de commissie om hierover een oordeel te vormen. Ook hier starten we met spreektijden. De heer Mets heeft van tevoren aangegeven hier het eerste het woord te willen. Die geef ik hem hierbij. Eerste termijn De heer Mets: Voorzitter, dank u wel. Vanuit mijn achtergrond in het groenonderhoud heb ik serieuze twijfels bij de gekozen boomsoorten. Als gecertificeerd boomveiligheidscontroleur heb ik dit voorstel kritisch beoordeeld en erover technische vragen gesteld. Na de beantwoording zijn mijn twijfels niet weggenomen. Er wordt verwezen naar een inspiratielijst op basis van toekomstbestendigheid.

Maar in de praktijk zien we dat meerdere gekozen soorten juist kwetsbaar zijn voor ziektes, droogte en hitte. Dat roept de vraag op hoe toekomstbestendig deze keuze daadwerkelijk is. Tegelijkertijd geeft het college aan dat extra onderhoud en heraanplant al zijn ingecalculeerd. Dat is wat de VVD betreft de omgekeerde wereld. Eerst risicovolle keuzes maken en vervolgens hogere onderhoudskosten accepteren. Wij vragen om een duidelijke toelichting van de wethouder. Hoe zijn de kosten bepaald en waarom is niet gekozen voor soorten met een lager risicoprofiel? Specifiek wil ik het dan nog hebben over de notenboom, die ook in deze

10/19

variantenmix is vermeld. Het college stelt dat er nauwelijks risico's zijn voor dieren, met uitzondering van paarden. Dat herkennen wij niet, want walnoten, inclusief schil, kunnen giftig zijn voor honden en katten. Dit is wetenschappelijk bewezen. Daarnaast geeft het kenniscentrum natuur- en leefomgeving aan dat deze boom slecht past bij Nederlandse omstandigheden, onder andere door vorstgevoeligheid en natte bodems. Dat wringt, zeker omdat stamplaatsen in het buitengebied, en direct naast een sloot, zijn voorzien. Voorzitter, dit leidt tot een duidelijke conclusie. De VVD vindt deze keuzes onvoldoende onderbouwd en onnodig risicovol. Daarom een heldere vraag aan de rest van de commissie. Willen we vasthouden aan deze selectie met hogere onderhoudskosten en grotere risico's of kiezen we voor heroverweging en soorten die beter passen bij onze bodem en ons klimaat? Voor de VVD is het duidelijk, in deze vorm kunnen wij niet instemmen met het voorstel. Dank u wel voor het woord, voorzitter. De voorzitter: Ik zie een interruptie van mevrouw Leijendekker. Je was gewoon al ... Dan geef ik u hierbij het woord. Mevrouw Leijendekker: Dank u, voorzitter. Toen ik het agendapunt zag, werd ik heel erg blij.

Want we hebben twee jaar geleden, de fracties hebben, de fracties van VVD, Leefbaar 3B, D66 en het CDA, een mooi bespreekpunt ingediend om de herplant van bomen aan de Zuidersingel mogelijk te maken. Toen waren we erg teleurgesteld. Toen dachten we, het komt er niet van. Er is aan de bewoners toegezegd, ook in een vergunning, dat er herplant zou plaatsvinden en dat zou niet gebeuren. We vonden toen met zijn allen actie en overleg met de bewoners op zijn plaats. Dat heeft nu tot dit mooie voorstel geleid, waarbij ik, argeloos als ik ben, denk, daar is door de gemeente goed naar gekeken. En die mooie variantenmix Plus stuit op echt hele grote medestand vanuit de bewoners. Daarmee wordt recht gedaan aan de belangen van de bewoners. Dat zien we ook in de beide stukken gevoegde mail. De bewoners geven ook aan blij te zijn met het gevoerde overleg, met het projectteam van de gemeente. Ook dat vinden we een heel goed resultaat van de participatie die heeft plaatsgevonden. Ook de kosten zijn niet eerder aangegeven, 145.000 euro, om aan de beloofde herplant invulling te geven. Het is nog wel steeds een aanzienlijk bedrag. Maar dit doet wel recht aan de herplantplicht van de gemeente. Mijn neiging was, in ieder geval, maar ik hoor dadelijk wel de reactie van de wethouder, om dit een hamerstuk te laten zijn.

Want dit lijkt een heel mooi resultaat van herbezinning, goed overleg met de bewoners en een mooi voorstel, waar die bewoners ook blij mee zijn. En wij als commissie, denk ik, zouden daar ook blij mee moeten zijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Bos, D66, ik geef het woord aan u. De heer Van den Bos: Dank u wel, voorzitter. Het voelt wel vreemd en raar om als vaste bezoeker van deze commissie de afgelopen jaren nu eens aan deze kant te zitten en de woordvoering te doen. Het afgelopen jaar was ik al actief voor D66, maar nog niet in de commissie. In die hoedanigheid heb ik ook in juni ‘24 dat bespreekstuk hier toen gehoord. Toen was de sfeer inderdaad, zacht gezegd, negatief vanuit de bewoners. Ze waren teleurgesteld, er leek niks te kunnen. Maar hoe anders is de situatie nu. Als ik die brief van de bewoners goed lees, zie ik heel veel positiviteit. Van nee, het kan niet, naar ja, het kan wel. Fijn om te merken dat een positief verhaal over participatie met inwoners deze zaal bereikt. Ik las in het voorstel dat er meerdere rondes zijn geweest, waarbij na feedback van de bewoners de plannen verbeterd zijn, aangepast, en men werd alleen nog maar

11/19

enthousiaster. Zo zou het vaker mogen of moeten gaan, zou ik zeggen. D66 heeft in het verkiezingsprogramma staan dat we meer groen willen in de wijken. Meer bomen, meer diverse groenomgeving. Dit plan zorgt daar voor wat ons betreft. Ik wil de wethouder nog complimenten geven voor de aanpak. Dat laat zien dat een positieve insteek en samen kijken naar wat wel kan, kan leiden tot tevreden inwoners en een mooier Lansingerland. Ik zou het college dan ook willen oproepen om die aanpak vaker te hanteren. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Mets. De heer Mets: Dank u wel, voorzitter. Ik ben nog wel benieuwd naar uw zienswijze wat betreft hetgeen wat ik heb opgenoemd over de heroverweging voor andere soorten. Want daar hoor ik u verder niet over in deze. De heer Van den Bos: Ik ben geen bomen-expert, ik wacht daar even de reactie van de wethouder op af. Verder vroeg ik me wel af of de genoemde kosten een beetje in lijn waren met de verwachte kosten? Dat kon ik niet zo gauw teruglezen in het voorstel. Ook daar even de reactie van de wethouder. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw De Geus van Pro Lansingerland. Mevrouw De Geus: Dank u wel, voorzitter. Ik ben een beetje geschrokken van wat de heer Mets vertelde. Want ik was heel enthousiast over dit plan. De heer Mets is de expert, ik geloof daar dan ook wel in.

Ik vind het gewoon zo jammer, omdat die bewoners al vanaf 2022 wachten. Eerst de kapvergunning die kwam. Het herplanten ging niet door vanwege de kabels enzovoort. En nu dit weer. Ik weet niet zo goed hoe ik hierop moet reageren, of we voor of tegen zijn. Ik wacht het antwoord van de wethouder af. Dank u wel. Nog even een opmerking. Oh nee, die heeft u net ook al beantwoord. De walnoot en de honden. Ik dacht, ik heb een goede, snuggere opmerking, want de honden krijgen diarree en gaan braken. Maar dat heeft u ook al gezegd. Jammer. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Zantman van WIJ Lansingerland De heer Zantman: Dank u wel, voorzitter. Dit onderwerp hebben we inderdaad al een aantal keren in deze commissie voorbij zien komen. En terecht ook, want belofte maakt schuld. Ik was aanvankelijk ook heel erg enthousiast. Collega Mets komt nu met een paar opmerkingen. Ik worstel hier een beetje mee, ook omdat terecht mijn voorganger net zei, de mens op de Zuidersingel wachten al heel lang. Ik hoop, wat we ook besluiten, dat het voor hen geen vertraging oploopt. Maar ik denk dat het verstandig is dat wij even de tweede termijn afwachten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we door naar de heer Koene van Leefbaar 3B. De heer Koene: Dank u wel, voorzitter.

Na afloop van de bewonersbijeenkomst zei de heer Crielaard tegen mij, hier heb je een briefje, daar staat op wat er uit de participatiebijeenkomst is gekomen. Dat is anders dan de drie opties die zijn voorgesteld. Die mix Plus variant die ligt nu hier als voorstel voor. Leefbaar 3B heeft zich vanaf het begin af van het dossier ingezet voor herstel van de groene uitstraling van de Zuidersingel. We

12/19

vinden dat herstel van het groene karakter hier niet alleen wenselijk is vanuit beleving maar ook vanuit leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en het vertrouwen van de inwoners. Voorzitter, het gaat niet alleen over de groene uitstraling zelf. Het gaat ook over vertrouwen, over participatie die serieus wordt genomen en over het nakomen van verwachtingen die bij de bewoners zijn gewekt. Dat blijkt ook uit de e-mail die de bewoners aan de wethouder hebben gestuurd. Die brief benadrukt enerzijds de mogelijke onzekerheid of dit plan zoals het voorligt wordt uitgevoerd. En dat blijkt ook wel uit de eerdere woordvoering van de collega's. Maar ook laat dit waardering blijken over het recent uitgevoerde participatieproces. Leefbaar 3B is dan ook blij om te zien hoe in dit participatieproces een variant tot stand is gekomen die breed gedragen wordt door de omwonenden. Wat wij hier zien is hoe participatie bedoeld is. Het is geen papieren exercitie, maar een vorm van co-creatie tussen bewoners en de gemeente. Er is geluisterd, er is aangepast en uiteindelijk ligt er nu een variant voor met aantoonbaar draagvlak. Wij zien dit als een dossier dat, gezien het doorlopend proces en het aanwezige draagvlak, wat Leefbaar 3B betreft rijp is voor besluitvoering.

We roepen ook op, laten we voortvarend overgaan tot realisatie van dit plan zodat de bewoners weer de uitstraling van de Zuidersingel krijgen die deze woonstraat had en nu ook verdient. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hofman geef ik het woord, van de ChristenUnie. De heer Hofman: Dank u wel. Voorzitter, wat ons betreft lag hier inderdaad een goed plan voor. En meestal op het moment dat je het gaat hebben over een plan waar burgerparticipatie in is gedaan, dan klinkt er een zucht door deze zaal heen. Jongens, we hebben weer geparticipeerd met de bewoners. En deze keer kunnen we een keer zeggen, de burgerparticipatie is geslaagd. Hoera. Tot zover wel het goede nieuws. Want bij dit project bleek wel, de ondergrond is druk. Dat zal wel vaker bij herinrichtingen het geval zijn. Er wordt een claim op de ondergrond gelegd door riolering, door kabels en leidingen. Dan blijft er verdraaid weinig ruimte over voor bomen en voor groen. Dat is wel iets wat in volgende herinrichtingen, denk ik, ook zo zal blijven. Want er gaan meer herinrichtingen komen. Wat ons betreft nemen we de lessen van deze herinrichting van harte mee in toekomstige herinrichtingsprojecten. Want ook daar willen wij heel graag dat straten na herinrichting weer een groene uitstraling krijgen. Of nog meer een groene uitstraling krijgen dan dat ze nu hebben.

Want we kennen de jaren 80, 90 wijken die helemaal vol gestraat zijn. Als die een keer heringericht worden, dan zouden we graag zien dat de lessen van hier worden meegenomen en dat daar ook meer aandacht is voor groen en ook meer ruimte is voor groen. Nu nog wel even kijken hoe het dan zit met die soorten. Met de bijdrage van de heer Mets, mijn buurman, die zegt van, ik heb ook een notenboom in mijn tuin staan. Hoe fout is dat dan? We gaan eens even horen hoe de wethouder daarop reageert. Want ergens, dit plan past ruimtelijk wel. Er is gekeken naar boomkronen. Daar moest ruimte voor zijn, hoe dat zit met schaduwwerking. Er moest ruimte zijn voor die wortels, want de ondergrond was druk. Er is blijkbaar nog een hobbel te nemen. Ik ben benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Hebben we iedereen gehad? We hebben iedereen gehad. Hartstikke mooi. Overwegend was het heel positief en de heer Mets heeft het ons iets moeilijker gemaakt. Ik geef aan u het woord. Beantwoording college

13/19

De heer Muis: We gaan het zien. Dank u wel, voorzitter. Dank voor de toch inderdaad overwegend positieve woorden over de aanpak en de participatie. Hier en daar hoorde ik complimenten. Die geef ik gelijk hier aan de overkant aan degenen die daar heel druk mee bezig zijn geweest. Maar ook u als raad. Mevrouw Leijendekker weet ik, maar er zijn verschillende raadsleden ook bij bijeenkomsten geweest met de bewoners. Heel fijn dat het, ondanks dat het best veel tijd heeft gekost, maar het is wel op een hele goede manier gebeurd. We gaan dit zeker meenemen, de lessen in andere projecten. Dat was ook de oproep van de heer Hofman. De heer Koene inderdaad over die co-creatie. Dit is hoe je het zou willen. Dat kan natuurlijk niet altijd, maar hier is dat inderdaad heel goed gelopen. Dan komen we bij het punt van de heer Mets. Ik wilde zeggen, ook dank aan de heer Mets voor de vragen die hij vooraf heeft gesteld. Ik had natuurlijk gehoopt dat die afdoende zouden zijn. Dat is niet het geval. Maar laat ik daar toch even ingaan op die twijfels. We hebben een inspiratielijst. Dat is niet zomaar een lijst van, waar krijgen wij inspiratie van? Maar die is ook wel degelijk opgesteld met deskundigen. Onder andere met een dendroloog. Moest ik zelf ook eventjes googelen, maar dat is een expert op het gebied van de studie naar bomen en heesters en ook het beheer daarvan.

Die ook curator is bij Arboretum Trompenburg. Het is ook best wel een gedegen lijst. Die bomen is ook niet vandaag of gisteren nieuw. Ook niet in dit project zijn ze nieuw. Die worden volop toegepast in de hele gemeente. De kans dan bij specifieke soorten, u had het over de notenboom, maar de directe kans voor schade voor dieren is ook heel klein. Ik denk ook dat met deze informatie kunt u nog steeds met elkaar een discussie hebben, denk ik, over welke bomen u in heel de gemeente dan wel of niet wenselijk zou vinden. Maar dan zou ik u willen voorstellen om dat dan in een aparte bespreking met elkaar te doen. Aangezien het niet nieuw is, nogmaals, wat we hier toepassen. Het zou echt een verandering zijn van beleid op het gebied van groen en beheer. Ik hoop dat ik hiermee wat zorgen weg heb kunnen nemen bij degenen die bij aanvang enthousiast waren. En ik hoop dat zij dat nog steeds zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan gaan we over naar de tweede termijn. Dan geef ik het woord aan de heer Mets. Tweede termijn De heer Mets: Dank u wel, voorzitter. Dat het niet nieuw is, betekent niet dat hetgeen je al doet, je moet blijven doen. Het is goed om je kennis te verfrissen. Ik zit hier ook voor het eerst vandaag hierbij en ik ben blij dat ik mijn kennis ook kan overdragen aan anderen, want het is goed om daar ook een inzicht op te krijgen.

Begrijp ons niet verkeerd, de VVD is in beginsel voor groen aan de Zuidersingel. De participatie juichen wij ook toe. We zien echter in het voorstel dat het college te weinig oog lijkt te hebben voor zaken als klimaatadaptatie en omgevingsveiligheid. Door blindelings akkoord te gaan, kunnen wij ons juist in de voet schieten op de lange termijn. Voldoe je aan verwachting van de omwonenden als de geplante bomen binnen enkele jaren ziek worden en daardoor opnieuw gekapt moeten worden? Doe je omwonenden daar een plezier mee? Door de juiste bomen te kiezen, geschikt voor het klimaat in onze omgeving, zullen tientallen jaren bomen blijven staan. Wat ons betreft doen we omwonenden daar vooral een plezier mee. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Hofman.

14/19

De heer Hofman: Toch even gebruik maken van blijkbaar het specialisme hier in de commissie. U hebt het over de juiste bomen. Kunt u ons een klein tipje van de sluier oplichten? Wat zijn de juiste bomen? De heer Mets: Er zijn meerdere bomen, zoals de eik, die geschikt zijn voor ons klimaat. Daar zijn er nog wel meer sterke bomen van qua soorten. Weet u wat het is, mijnheer Hofman? Je zou ook kunnen kiezen voor palmbomen aan de Zuidersingel. Hartstikke tropisch en mooi. Alleen van de duizenden palmbomen die er bestaan wereldwijd, zijn er maar zeven geschikt voor ons klimaat. Je moet gewoon de juiste keuzes maken voor de lange termijn. Anders blijf je maar geld uitgeven voor opnieuw heraanplanten en alles wat erbij komt kijken aan onderhoudskosten en dergelijke. Daar zit vooral bij mij de zorg en ook namens de VVD-fractie. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie van mevrouw De Geus. Mevrouw De Geus: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de heer Mets vragen of hij voornemens is een amendement in te dienen? Want daar hangt onze, is voor ons van belang voor onze beslissing of we hierin meegaan of niet. De voorzitter: Mijnheer Mets. De heer Mets: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben hier inderdaad over gesproken al in de fractie en wij overwegen een amendement inderdaad. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Leijendekker van het CDA.

Mevrouw Leijendekker: Dank u, voorzitter. De beantwoording van de wethouder is voor ons toch een gegeven. Dit gaat om een lijst van bomen die al tijdenlang en ook in de praktijk wordt gehanteerd binnen de gemeente. Het zou ons, ook de bewoners van de Zuidersingel, misschien heel erg teleurstellen als door een andere keuze voor een andere bomensoort de besluitvorming weer zou moeten worden uitgesteld. Ik weet niet of dat het geval is, maar als dat zou leiden tot uitstel van de besluitvorming in dit kader, zouden wij toch willen zien dat de bomen discussie, zoals de wethouder suggereert, in een ander verband wordt voortgezet met enige deskundigheid en met weerwoord en misschien nog wel andere dendrologen of wie dan ook daar aan bezig. De bomenridders, we weten, we hebben heel veel deskundigen op dit punt, maar dat we dit nu niet laten doen over de rug van de bewoners van de Zuidersingel, die al, want het is gekapt in 2021, volgens mij, zolang is de Zuidersingel al kaal. En nu zouden we weer misschien een vertraging, zou dit gevolg kunnen hebben. Misschien dat de wethouder daarop in kan gaan of dat inderdaad tot vertraging leidt. Er is een interruptie. De voorzitter: Dank u wel. Een interruptie van de heer Mets. De heer Mets: Ik dacht, ik wacht nog even tot u uw zin afmaakt.

Onze vraag is namens de fractie of u bereid bent om wel met ons mee te gaan, op het moment dat wij duidelijk heldere uitleg kunnen krijgen, dat er geen vertraging bij komt kijken.

15/19

De voorzitter: Dan terug naar mevrouw Leijendekker. Mevrouw Leijendekker: Dat is voor ons van heel groot belang, want wij willen de bewoners van de Zuidersingel niet langer laten wachten op het tot stand brengen van de groene uitstraling op die singel. In zie zin stel ik gelijk ook de vraag aan de wethouder. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw De Geus van Pro Lansingerland. Mevrouw De Geus: Het is duidelijk dat de wethouder de zorgen niet heeft kunnen wegnemen. Wij willen graag meedenken over een amendement voor de heer Mets. Als hij met een goed voorstel komt, dan hoeft dat ook helemaal geen vertraging op te lopen bij het planten van nieuwe bomen, andere bomen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van den Bos. De heer Van den Bos: Wij waren wel enthousiast over het verhaal van het CDA, daar gaan wij wel in mee. Ik zou het zonde vinden om dit hele traject, die mensen hebben deze beslissingen voorgelegd gekregen, welke bomen wilt u? We gaan het op deze manier doen. En dat zouden we nu weer volledig opnieuw gaan doen. Dat lijkt me niet een hele fijne situatie. Juist niet als er een positieve participatie heeft plaatsgevonden. Misschien kunnen we een keer een bespreekstuk maken van het bomenbeleid. Wat voor type bomen hier in de gemeente wel goed zouden zijn.

Misschien is dat een idee om het met elkaar daarover te hebben. Maar bij dit stuk zouden we dat niet willen doen. Nog een vraag aan de wethouder, misschien kan hij aangeven of er bomen die nu op de lijst staan om op de Zuidersingel te komen, nu al in de gemeente gebruikt, ziek worden en doodgaan. Want als die inderdaad nu al in de gemeente overal ziek worden en doodgaan, is het misschien niet zo handig om die daar te plaatsen. Maar als die verder goed gedijen hier in de gemeente, is het ook prima om ze dan daar te plaatsen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Koene van Leefbaar 3B. De heer Koene: Dank u wel, voorzitter. Ik hecht heel veel waarde aan de expertise van de heer Mets. Maar die participatie is toch wel een ding. Die bewoners, die hebben hier echt hun best gedaan. De ambtelijke organisatie heeft echt hun best gedaan. Er ligt een heel mooi voorstel voor. Er is een e-mail van de bewoners die zegt, jongens, alsjeblieft, ga hiermee door. En dan gaan we in deze commissie daar een beetje aan zitten tornen. Ik snap dat we dat beleid misschien daar eens naar moeten kijken. Maar ik zeg in dit dossier, en wij als Leefbaar 3B in dit dossier, laten we dat daar niet doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Zantman van WIJ Lansingerland. De heer Zantman: Dank u wel.

In onze tweede termijn ook nog wat complimenten voor het ambtelijke apparaat en de wethouder. En natuurlijk de burgers. Ik ben ook een paar keer op zo'n bewonersavond geweest en zeker de laatste was heel positief. Wij vinden het heel lastig om deze mensen nu eventueel op te zadelen met wederom een vertraging van de

16/19

aanplanting. We voelen er wel wat voor om mee te denken met de heer Mets, maar dan alleen onder de strikte voorwaarde dat het geen uitstel betekent. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Hofman van de ChristenUnie. De heer Hofman: Dank u wel, voorzitter. Ook wij zijn niet zo van uitstel. En eerlijk gezegd, alle mooie voorstellen ten spijt, ik geloof er ook niet zo in dat als we nu onderzoek gaan doen naar welke varianten er nog meer mogelijk zijn, dan geloof ik er niet zo in dat dat niet tot uitstel gaat leiden. Daar ben ik geen voorstander van. Ik denk dat ik het daar even bij ga laten. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we iedereen gehad. Dan wil ik graag de wethouder de gelegenheid geven om hierop te reageren. Beantwoording college De heer Muis: Dank u wel, voorzitter. Heel fijn, want ik denk dat het nodig is om toch nog even iets kracht bij te zetten wat ik in de eerste beantwoording heb gedaan. Ik wil niks afdoen aan de deskundigheid van de heer Mets, maar er zijn natuurlijk een heleboel deskundigen. Ik heb er net al een paar genoemd. Ook bij de inspiratie, nee sorry, bij het plan is een bureau betrokken en apart nog een boom-expert. Om maar aan te geven, dit is niet iets … Los daarvan heb ik ook alle vertrouwen in de ambtenaren, dat zij natuurlijk ook weloverwogen keuzes maken.

Maar hier is ook gewoon echt expertise in het hele proces aan tafel geweest, hebben meegedacht over dit plan. Ook de inspiratielijst, dat zijn bomen, daar werken we al vaker mee, maar die is ook recentelijk nog, eind 2025, herzien. Juist met het oog op klimaat, ziekte en bestendigheid. Ook dat is denk ik niet heel zinvol om u als commissie met elkaar zich te gaan buigen over die inspiratielijst, aangezien dat al recentelijk is gebeurd. Giftigheid, alles is natuurlijk giftig in de juiste, of juist niet in de juiste dosering. Maar het gaat natuurlijk ook om de hoeveelheid van zaken die dan door honden in een bepaald geval worden geconsumeerd. Ik heb ook een hond, en overigens kunnen die ook heel veel andere dingen eten wat echt niet bevorderlijk is. Maar dat even terzijde. Het gaat dan ook niet om heel veel bomen. Het gaat echt ook om maar een paar bomen waar dit aan de orde zou zijn. Er was nog een vraag over vertraging. Dit gaat ongetwijfeld vertraging oproepen als u zegt, laten we nog eens met zijn allen naar al die bomen gaan kijken. Want het is nu juist een heel uitgebalanceerd plan, met verschillende soorten struiken en bomen in verschillende soorten delen van het project. Dan ga je wel de participatie weer overdoen. En dan kom je ook in de knel natuurlijk met wanneer je dit allemaal aan kunt gaan planten. Plantseizoen, dat is ook niet het hele jaar. Dat is in het najaar.

Als het nu wordt besloten, dan kunnen we dat aan gaan planten en zorgen dat de bewoners gewoon weer een fijne, prettige, groene straat krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Mets, kunt u aangeven of u met een amendement gaat komen? De heer Mets: Dank u wel, voorzitter. Ja, dan gaan we met een amendement komen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaat dit als bespreekpunt naar de raad. Dan schors ik de vergadering voor ongeveer drie minuten, voor een korte pauze.

17/19

Schorsing 7. Actualiteiten uit het college De voorzitter: Als iedereen weer wil gaan zitten. Ik zie hem ook niet aanrennen. Hij komt zo. Dan gaan we door naar punt 7 van de agenda, actualiteiten uit het college. Tweemaandelijks stelt het college een voortgangsrapportage op met recente ontwikkelingen. Deze rapportage wordt altijd de vrijdag voor de vergadering toegevoegd. De commissie kan hier korte, verduidelijkende vragen over stellen. Het bespreken betekent geen debat. Heeft iemand vandaag een vraag over het gedeelte uit de rapportage voor de commissie Ruimte? Dan kijk ik even rond en dan zie ik geen vragen. Dan gaan we door. Ook geen actualiteiten vanuit de wethouder. 8. Actualiteiten uit de commissie De voorzitter: Dan gaan we door naar punt 8, actualiteiten vanuit de commissie. Recente ontwikkelingen, onderwerpen of belangrijke mededelingen vanuit de commissie kunnen tijdens de vergadering worden gedeeld en besproken. Tijdens het vaststellen van de vergadering is aangegeven dat hier vandaag geen gebruik van wordt gemaakt. 9. Verbonden partijen De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 9, verbonden partijen. Dit is de plek waar collegeleden en ook raadsrapporteurs mededelingen kunnen doen over verbonden partijen. Het recreatieschap Rottemeren is de verbonden partij die in de commissie Ruimte wordt besproken.

Mevrouw Boonstra en mevrouw Leijendekker zijn hiervoor raadsrapporteur. Voor vandaag zijn er geen mededelingen. 10. Rondvraag en sluiting De voorzitter: Dan gaan we door naar het laatste punt, de rondvraag en sluiting. Er is één rondvraag binnengekomen van de heer Meuldijk. Aan u het woord. De heer Meuldijk: Dank u, voorzitter. Recent hebben we begrepen dat het contract met de aannemer is ontbonden. We kennen allemaal de Hoeksekade/Julianalaan. Ik ben er vandaag nog op de mountainbike doorheen geweest. Gelukkig op de mountainbike, want het is een soort zandbak met stelconplaten een stukje. Met de mountainbike kom je daar wel doorheen. Het is fijn voor de bewoners dat er nu eens helderheid komt. We snappen, de DCMR heeft tijdig geleverd. De aannemer had het werk moeten hervatten, maar heeft het niet gedaan. We hebben nog even gewacht voor de juridische zekerheid en nu is het definitief zo dat de overeenkomst ontbonden is. We snappen allemaal dat er, er kan spoedig gehandeld worden om het dicht te straten. Want die zandbak waar ik vanmorgen of vanmiddag doorheen reed, dat is voor de bewoners geen pretje. Zeker als het heel droog is en gaat verstuiven. Ik vertrouw erop dat dat op korte termijn gebeurt.

Maar dan weten we allemaal, dan moet er wel natuurlijk weer een nieuwe aanbesteding of iets in werking gezet gaan worden om het werk, er is een definitief ontwerp, om dat conform definitief ontwerp te gaan bestraten en doen. Graag hoor ik van de wethouder, het gaat niet zozeer om ons,

18/19

maar meer om de bewoners, dat die geïnformeerd worden over wat het redelijke tijdspad is wanneer aanbesteding gaat lopen, gegund kan worden en in uitvoering gegaan kan worden. Dat hoor ik heel graag. En twee, en het is een vraag waarvan ik het antwoord al weet, maar ik wil het formeel gesteld hebben. Er zijn namelijk altijd bewoners, belanghebbenden die het graag anders hadden gezien dan het nu in de planning staat. Er is een definitief ontwerp. Ik weet uit ervaring, als je er nu nog aan gaat tornen levert dat vertraging op. We hebben al zoveel vertraging hier. Maar ik wil graag van de wethouder horen dat hij aangeeft, we spoedig kunnen handelen, mits het definitief ontwerp niet wordt aangepast, omdat we anders nog verder in de vertraging gaan. Dat lijkt me helemaal onwenselijk, maar ik hoor graag hoe de wethouder daarover denkt. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik de wethouder de gelegenheid om hierop te antwoorden. De heer Muis: Dank u wel, voorzitter. Een paar vragen. Laat ik eerst zeggen dat het een, ik moet even naar nette worden zoeken, een hele, hele vervelende situatie is geweest. Ik hoop echt dat we nieuwe stappen kunnen gaan zetten. De eerste stap is inderdaad het dichtleggen van de weg. Het heeft natuurlijk echt maanden geduurd. Een hele vervelende situatie waar u natuurlijk tussentijds ook over bent geïnformeerd.

En ook nadrukkelijk heel veel contact is natuurlijk geweest met de inwoners hierover. Ze hebben ook echt het uiterste van hen gevraagd. Ook elke keer wel meegegaan in wat kunnen we wel aanpassen in die tijdelijke situatie en wat niet. Natuurlijk heel lastig met een aannemer die natuurlijk dat werk moet doen. Een hele ingewikkelde situatie. Ik ben ook blij in die zin dat we nu weer opnieuw er naar kunnen kijken. Ik begrijp de vragen dat we natuurlijk willen dat dat snel gebeurt. Moet natuurlijk ook goed gebeuren. Want we willen natuurlijk niet in zo'n situatie ooit weer terechtkomen. Ik heb nu ook geen tijdpad. Want we zijn aan het onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om een andere aannemer te contacteren om het werk uit te voeren. Zodra daar meer over bekend is, dan informeren we u natuurlijk. Dan de tweede vraag. U gaf, voorzitter, de heer Meuldijk gaf zelf al het antwoord op zijn eigen vraag. Daar ben ik het heel erg mee eens. We hebben natuurlijk een definitief ontwerp. Er is een vastgesteld inrichtingsplan. Er is ook allerlei participatie aan vooraf gegaan en allerlei meningen en visies, deskundigen, organisaties. Dat heeft een hele lange tijd gekost. Er is ook absoluut geen aanleiding om daar nu anders naar te kijken. Normaal gesproken waren we natuurlijk gewoon in die uitvoering nu bezig. Er is helemaal geen aanleiding om daar naar te kijken.