[BV26.0017] Verslag gemeenteraad van 29 januari 2026

VERSLAG Gemeenteraad

Datum vergadering

: 29 januari 2026

Aanwezig in de raadszaal Raadsleden Leefbaar 3B : Terry Duivesteijn, Roy Diepeveen, Marjolein Gielis, Leon Erwich, Jean-Paul Meuldijk WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Bianca Boonstra, Jan Alsemgeest, Adelkarim Afalah, Mark Bik, Ton Jansen CDA : Jan-Willem van den Beukel, Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Charles van Harn, Job Halkes, Rita Leijendekker VVD : Matthijs Machielse, Marloes Draak, Ed van Santen, Ivo de Graaf D66 : Brecht Weerheijm, Ronald van der Stad CU : Kees-Willem Markus, Paul Lieverse (20:09), Arjen Hofman GroenLinks : Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi VOOR Lansingerland : Petrine van Olst Wethouders

: Simon Fortuyn, Michiel Muis, Titia Cnossen en Leon Hoek

Voorzitter Griffier

: Rik van der Linden : Eveline Hamelink–van Rens

Afwezig Leefbaar 3B VVD D66

: Johan Philippens, Machiel Crielaard : Christiaan Toussaint : Ineke den Heijer

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, het is over 15 seconden 20.00 uur, dus we beginnen precies op tijd met de vergadering van de gemeenteraad. We zijn voor zover ik weet compleet voor vanavond. We hebben een paar bijzonderheden te melden. Sinds 18.45 uur lopen er een aantal gasten van de raad rond in dit huis en die zitten nu op de publieke tribune. Die zijn helemaal ingepraat over wat hier gebeurt en ook over wat er allemaal aan besluitvorming en aan ideevorming gebeurt in een gemeenteraad en in de gemeentelijke organisatie. Dat is hartstikke fijn, dat er gasten zijn. Binnenkort praten we nog - door met Femke, want die gaat een spreekbeurt houden over wat hier gebeurt. Dus namens iedereen, doe goed je best vanavond en zorg voor fijne besluiten en zo. Korte woordvoering vinden ze ook heel fijn. Dat soort dingen. Ik memoreer dat we om 19.30 uur een nieuwe foto hebben gemaakt van de huidige samenstelling van de raad en het college. Die foto gaat twee maanden mee. Dus mocht u denken ik heb toch een te oud pak aangedaan of mijn haar zat niet goed, wie weet is hij over twee maanden weer toe aan vervanging. Dat zou mooi zijn. Dan openen we de vergadering. U heeft misschien gemerkt dat er een nieuwe voorzitter zit. Dat ben ik. Ik ben ook bezig geweest met een rondje bij de fracties. Ik ben bij de helft van de fracties geweest, de andere helft komt dan nog.

Ik heb vrij consistent gehoord dat u van de voorzitter verwacht dat hij goed orde handhaaft dat die spreektijden niet hanteert, dat we wel efficiënt

1/21

moeten vergaderen. Verder, als het allemaal goed gaat, ligt het aan u en als het niet zo goed gaat, ligt het aan de voorzitter. Dat heb ik gehoord. U heeft aangedrongen op humor, maar daar bent u zelf bij. Dus dank u. Maar in alle serieusheid, de afgelopen weken heb ik natuurlijk overal eerste keren meegemaakt, voorlezen in een klas, een zeventigjarig huwelijk, een naturalisatie ceremonie hier vorige week. Dat was echt heel mooi om mee te maken, mensen uit 12 landen die Nederlander werden. Ik ben ook al op heel veel plekken rondgelopen met allerlei mensen. Dat is hartstikke mooi. Ik heb met een aantal van u ook al persoonlijk kennis gemaakt. Daar gaan we nog even mee door, maar dit is de eerste gemeenteraadsvergadering van mijn burgemeesterschap. Dan meld ik ook nog dat we een aantal afwezigen hebben. De heer Crielaard komt wat later. Mevrouw Den Heijer, de heer Philippens en de heer Toussaint zijn afwezig. Dus we hebben de line-up compleet voor vanavond. De heer Lieverse is ook later. Dus dan hebben we de line-up nog niet compleet voor vanavond. Hij is later. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: We hebben een lot getrokken en dat is gevallen op mevrouw Bouman. Dat is toch een moment in deze raad kennelijk. Dat is mooi. 3.

Vragenhalfuurtje voor raadsleden De voorzitter: Dan zijn we bij punt 3 van de agenda en daar staat Vragenhalfuurtje voor raadsleden. Dat agendapunt wordt niet altijd benut, maar deze keer wel. Er gaan vragen gesteld worden door de heer Jansen en dat in reactie op wat we vorige week hebben toegelicht gekregen bij een van de commissievergaderingen beeldvormend over elektriciteitsaansluitingsproblemen. Ik ga de heer Jansen het woord geven. Moet ik dat doen? Dat moet ik doen natuurlijk. Dank u. Dit is het puntje humor. De voorzitter weet niet hoe. Dank u. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Het werkt. Vragen over netcongestie en ook dank aan de collega van onder meer Partij van de Arbeid voor het meelezen. Tijdens de beeldvormende avond over netcongestie op 21 januari schetste de regioregisseur van Stedin een zorgwekkend beeld voor onze regio. Door onder meer nieuwe regels van de Autoriteit consument en markt vervangt per 1 juli 2026 de voorrang voor kleingebruikers bij het aanvragen van nieuwe elektriciteitsaansluitingen of verzwaringen. Iedere aanvraag komt vanaf die datum op een wachtlijst. Deze nieuwe situatie kan leiden tot vertraging en onzekerheid van woningbouwprojecten, omdat deze nieuwbouw mogelijk niet tijdig aangesloten kan worden. Het brengt risico's met zich mee voor toekomstige bewoners en zal mogelijk de doorstroming op de lokale woningmarkt vertragen.

Wij hebben de volgende vragen aan het college. Tijdens de beeldvorming werd door ambtenaren aangegeven dat er wordt gewerkt aan een inventarisatie van het probleem. Op welke termijn denkt het college deze inventarisatie rond te hebben en te kunnen delen met de raad? Is het college van plan actief contact te zoeken met ontwikkelaars van bouwprojecten binnen Lansingerland om te zien welke aanvragen voor aansluitingen op het elektriciteitsnet nog voor 1 juli 2026 kunnen worden gedaan en daarbij als gemeente alle nodige support te geven? Gaat het college, voor projecten waar de gemeente leidend is, zorgen voor een tijdige aanvraag van deze aansluitingen? Loopt de gemeenteland Lansingerland financiële risico's als ontwikkelaars hun toegekende grondarealen later afnemen, omdat ze oplevering van hun projecten niet langer in de hand hebben en daardoor besluiten om deze projecten te vertragen? Ten slotte, in hoeverre trekt het college in dit dossier op met de regio en de provincie? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor de vragen. Heel helder geformuleerd. Het woord is aan de portefeuillehouder, de heer Muis.

2/21

De heer Muis: Dank u wel, voorzitter. Dank heer Janssen voor de vragen. Zorgwekkende situatie, niet alleen in de regio natuurlijk, maar in de hele provincie en in heel Nederland. Eigenlijk zijn wij als regio hier als laatste op deze manier in de netcongestie gekomen. Dus het is ook niet iets- We hebben het aan zien komen en het is natuurlijk heel vervelend. Ik ga snel in op uw vragen met het verzoek het kort en bondig te houden. Welke termijn denkt het college de inventarisatie rond te hebben? Dat is nu. Dat kunnen we nu nog niet zeggen, omdat wij gaan nu met prioriteit zorgen dat we een inventarisatie maken om die deadlines te kunnen halen voor die vervroegde aanvraag. De inventarisatie is een onderdeel van een bredere impactanalyse. Dus ik denk dat het goed is dat wij u hier over alle nieuwe ontwikkelingen en inzichten, dat we die met u delen. Ik denk ook dat het goed is als wij uw vragen op schrift stellen, beantwoorden, zodat u dat nu niet alleen beknopt van mij hoeft te horen, maar ook nog rustig na kunt lezen. Dan ga ik nu wel kort naar de andere vragen. Actief contact zoeken met de ontwikkelaars. Jazeker. Wij staan ook in contact met de ontwikkelaars, collega-wethouders natuurlijk ook. Op dit moment hebben we ook geen signalen, want daar vroeg u ook naar bij de beeldvorming, dat gestarte bouwprojecten geen stroomaansluiting zouden krijgen.

Op dit moment, zeg ik daar ook nadrukkelijk bij. Ontwikkelaars zijn ook zelf verantwoordelijk voor die stroomaansluiting, maar vanzelfsprekend hebben we ook contact en ondersteunen we daar waar mogelijk. Waar we dan zelf leidend zijn, dat zei ik net, daar kijken we naar die mogelijkheid om die vervroegde aanvraag te doen. Die is er vanaf 1 jul. Komende maand, dus februari, wordt op hoofdlijnen bekend hoe zo een aanvraag eruit moet zien, waar die aan moet voldoen. Dus dan weten we ook beter hoe we dat aan kunnen vragen. Dus wij volgen dat nauwlettend, zodat we die projecten, toekomstige woningbouwprojecten, onderwijshuisvesting, maatschappelijke en commerciële activiteiten, die onlosmakelijk verbonden zijn met die woningbouwprojecten, dat we die aan kunnen vragen. Het is overigens ook geen garantie dat je dat krijgt, maar daarna heb je natuurlijk een prioritering en kom je op een wachtlijst te staan. Dan de vraag over de financiële risico's. Dat is vooral relevant voor de GREX-projecten. We gaan het opnemen in een risicoanalyse bij de actualisatie van die grondexploitaties. Dat gaat dan over plankosten of rentelasten. Dus dat gaat u daar terugzien, als dat aan de orde is. Trekt u samen op met de regio en de provincie? Jazeker. Energie regio Rotterdam Den Haag, maar ook woningbouw, versnellen van de woningbouw, versnellingstafels, regionaal woonoverleg.

Overal staat dit bovenaan de lijstjes om hiernaar te kijken. We hebben ook expertise vanuit de provincie gekregen om te helpen bij de gemeente met de inventarisatie. Dus volgens mij is dit het voor nu in het kort en ik denk dat het goed is dat we dat ook nog op papier zetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de vraagstellers. Zijn de vraag voor dit moment voldoende beantwoord? De heer Jansen: Op dit moment zijn ze voor wat mij betreft voldoende beantwoord, maar kan de wethouder toezeggen dat we de briefstelling voor de raad van februari hebben? De heer Muis: Dank u wel. Ik zie het als u heeft deze vragen gesteld. Wij hebben hier de beantwoording. Dat kunnen we heel snel naar u sturen, maar als we er een brief van gaan maken, gaat het allemaal heel veel langer duren. Dus in deze vorm kunt u dat heel snel voor de raad krijgen. De voorzitter: We gaan het beantwoorden als technische vragen. Is dat akkoord? Mooi. Dan is dit punt afgehandeld. Nog niet, want ik zie nog een vervolgvraag. De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad volgens mij het reglement van orde zegt er is ruimte voor vervolgvragen in lijn van de vraagsteller. Dus dank voor het initiatief en ook dank voor beantwoording van de wethouder. Ik zou twee aanvullende vragen willen stellen.

Ten eerste hoor ik de wethouder zeggen dat hij geen signalen heeft dat ontwikkelaars geen aansluitingen zouden krijgen. Dat is negatief geformuleerd. Hij heeft geen signalen gekregen. Zou de wethouder in de brief die hij naar ons

3/21

gaat sturen die beantwoording van die vragen kunnen meenemen, kunnen bevestigen dat de ontwikkelaars de aansluiting krijgen? We zijn zelf te laat geweest bij cultuurhuis Casa Cadanza, dus ik denk dat het belangrijk is om ook hen, zij zouden het kunnen zijn vergeten of te laat kunnen zijn geweest, daar actief op te bevragen. Dat is mijn eerste vraag, voorzitter. Tweede, als ik die er meteen aan mag koppelen, is het gaat natuurlijk over projecten die verbonden zijn aan woningbouwprojecten, maatschappelijke projecten. Dat noemde de wethouder ook. De vraag is of hij nog kans ziet om Casa Cadanza als verbonden met een woningbouwproject te presenteren. De heer Muis: Procedureel is het correct. U stelt een vervolgvraag naar aanleiding van technische vragen die gesteld zijn. Ik denk dat ik ze nu ook technisch laat beantwoorden en dan kijken we of dat lukt om dat ook vervolgens technisch aan de raad te doen toekomen. Je mag wel even antwoorden, als ik je het woord kan geven. De heer Jansen: Dank. Twee vragen. De eerste vraag, daarvoor ging ik ook staan. Ik denk dat het handig is dat ik de zin herhaal die ik heb uit gesproken, niet die de heer Van den Beukel heeft uitgesproken. Op dit moment zijn er geen signalen bij de gemeente dat woningen van gestarte bouwprojecten geen stroomaansluiting krijgen. Ik ga hier helemaal niets beloven.

Als Stedin het al niet kan beloven, dan ga ik hier natuurlijk ook helemaal niets beloven. Maar dat is wat ik heb gezegd en dat zullen we ook nog een keer op schrift zetten. Dan de andere vraag over Casa Cadanza. Dat is natuurlijk terug in de tijd. Ik zou willen dat het kon af en toe, soms ook niet, maar in dit geval was dat heel fijn geweest. We kunnen daar natuurlijk aandacht voor vragen, maar ik denk dat in de beantwoording terug moet komen waar ligt de grens bij welke projecten je op dat moment aan kunt vragen. Nogmaals, die voorwaarden en die vereisten zijn nu nog niet bekend, dus daarom kan ik daar nu geen heel precies antwoord op geven. Dank u wel. De voorzitter: Voor nu is dit het, denk ik. Zijn er nog andere aanvullende vragen? Nee. Dan ronden we dit blokje daarmee af. 4. Spreekrecht voor niet-raadsleden 5. Vaststelling van de agenda De voorzitter: Dus dan gaan we naar punt 5. Kunnen wij de agenda zo vaststellen? Ik kijk naar de heer Bik en die geef ik nu het woord. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag een motie vreemd toevoegen aan de agenda. De motie gaat over het toetreden van de gemeenteland Lansingerland tot de M50. De M50 is het netwerkorgaan voor middelgrote gemeentes in Nederland. De motie dien ik mede in namens Matthijs Machielse van de VVD en Brecht Weerheijm van D66. Dank u wel. De voorzitter: Dank.

Dan voegen we deze toe aan agendapunt 8 en dan wordt het agendapunt 8c. Dan is dat de agenda. Ik kijk nog even rond. Verder zijn er geen aanvullingen. 6. Vaststelling van de verslagen van de vorige vergaderingen De voorzitter: Dan gaan we naar punt 6 het vaststellen van de verslagen. Er zijn drie verslagen bij agendapunt 6 gevoegd van de verslagen van de gemeenteraad van 12 december, 17 december en 18 december. Die kunnen wij, denk ik, vaststellen. Ik kijk even rond. Dan zijn ze nu vastgesteld.

4/21

7. Lijst ingekomen stukken De voorzitter: Dan bij punt 7 is een lijst met ingekomen stukken, een aantal lijsten met ingekomen stukken, waar ook nog een lijst met moties en toezeggingenlijst. Ik kijk even rond. Kunnen we die ook zo laten passeren? Dan doen we het zo. Stellen we die vast. Doe ik ook even met een hamertje. 8. Bespreekpunten De voorzitter: Dan zijn we toe aan punt 8 de bespreekpunten en er zijn drie onderdelen vandaag. 8.a Protocol geheimhouding (amendement CDA) De voorzitter: Beginnen wij met protocol geheimhouding met, zoals hij geagendeerd staat, mogelijk een amendement van CDA. Er is een voorstel en ik heb sterk de indruk dat er nu een amendement zal worden geïntroduceerd. Ik kijk even naar u, de heer Van den Beukel. Dat gaat u doen? Dan geef ik u nu het woord. Eerste termijn A2026-001 Piramide van Geheimhouding De heer Van den Beukel: Dank u wel, voorzitter. In de commissie hebben we stilgestaan bij dit protocol en ook over de mogelijkheid om het protocol een tik aan te scherpen. Zoals aangekondigd hierbij het amendement. Dat wil ik graag indienen mede namens de heer Jansen van WIJ Lansingerland en de heer van Sande van de VVD Lansingerland. Het protocol ziet op het introduceren van een piramide van geheimhouding.

Piramide van geheimhouding, dat is een manier van werken waarbij als stukken geheim worden verklaard in principe zo min mogelijk geheim wordt verklaard. Eerst kijken we of er slechts één getal zwart kan worden gemaakt, misschien een woord, misschien een alinea, en pas daarna eventueel zou worden overgegaan tot een heel document of een bijlage. Dat vinden we belangrijk, de indieners, in het kader van de openbaarheid van het bestuur. We denken dat we niet voor niets openbaar bestuur heten, dat onze inwoners daar profijt van hebben. Er is een uitvoeringstoets uitgevoerd die uit twee delen bestaat. De uitvoeringstoets, die is uitgevoerd door de griffie, die hierin een rol heeft, en ook door de ambtelijke organisatie. Die uitvoeringstoetsen zijn bijgevoegd voor de geïnteresseerden. De interpretatie die ik daaraan ontleen, is dat onze eigen griffie zegt dit is zeer doenbaar en dat de ambtelijke organisatie zegt we begrijpen hoe dat werkt, we zien ook de voordelen. Het kost wel inspanning en die inspanning, die kun je kwantificeren op 5000 euro per jaar. Dat is mijn indiening. Als ik meteen mijn toelichting daaraan mag koppelen, voorzitter? De voorzitter: Zeker. Gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Mooi.

Dan zal ik niet heel veel woorden extra eraan hoeven toe te voegen, anders dan dat we als CDA-fractie al jarenlang bezig zijn met geheimhouding verminderen, zo transparant mogelijk zijn. We zien dit als een heel mooi instrument om daar een volgende stap in te zetten. Dus we zijn blij om het ook te kunnen doen namens diverse andere partijen. In de commissie ging het ook even over hoe moeilijk is dit nou, hoe ingewikkeld is dit nou. De wethouder leek wat kritisch daarop, of laat ik zeggen bezorgd, dat het misschien een te grote last zou leggen op de ambtelijke organisatie. Ik denk dat het goed is dat het uitgezocht is. Ik hoop ook dat de collega's hebben kunnen kennisnemen van die ambtelijke uitvoeringstoets. Volgens mij is dat bezwaar weggenomen, dus ik hoop dat we dit amendement met raadsbrede steun kunnen aannemen. Dank u wel.

5/21

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. Wie wil hierover het woord? Ik zie de heer Van Santen en daarna de heer Markus. De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. Fijn dat we het over transparantie kunnen hebben. De VVD en GroenLinks zijn in deze raad altijd al voortrekkers geweest in openbaarheid en recentelijk was dat nog bij, het is vandaag al eerder gevallen, Casa Cadanza. Ik ben daarom blij met het initiatief van het CDA en wij dienen dit amendement dan ook mede in, want dit amendement gaat toch weer een stap verder dan het huidige beleid. Bij geheimhouding noemen we precies wat geheim is. We maken niet meer een heel document geheim en dat is beter voor inwoners en voor het vertrouwen in de politiek. Het past bovendien bij de Wet open overheid, openbaar. Tenzij. De griffie en de ambtelijke organisatie kunnen dit kennelijk uitvoeren. Kortom, wat houdt ons tegen? Laten we gaan voor meer transparantie en minder onnodige geheimhouding. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Jansen, heeft u een interruptie op de heer Van Santen? Een woordvoering. Dan geef ik toch eerst het woord aan de heer Markus. De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, we hebben inderdaad in de commissie algemeen bestuur meerdere keren al gesproken, al een keer voor de zomer.

Toen kwamen we erachter dat ons protocol onder hele dikke lagen stof beland was en dat het hoog tijd was om die af te stoffen. Daar hebben we afgelopen commissie over gesproken. Een uitstekende toevoeging. Het is soms ook goed te kijken naar andere gemeenten, wat die voor goede ideeën hebben. Daar hebben we inderdaad de piramide uit Nunspeet. Dus niet alleen in Austerlitz staat er een, maar in Nunspeet hebben ze ook een piramide. Dankzij het CDA kunnen we die keurig overnemen als ons protocol. Wij vinden dat een uitstekende toevoeging en daarmee doen we, denk ik, recht aan de geheimhouding, om dat op een zorgvuldige manier te doen, maar wel transparant waar mogelijk, zodat we richting onze inwoners op een goede manier kunnen communiceren. Dus we zullen dat amendement van harte ondersteunen. De voorzitter: Dank u wel. Dan is nu het woord aan de heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter, en dank aan het CDA voor het indienen van dit amendement. Ook bij weiland Engeland staat openheid hoog in het vaandel en dit werkt in het voordeel van onze bewoners. Niet meer alles weg lakken, niet meer alles geheim, maar goed kijken wat moet geheim zijn en dat gaan we doen. Ook richting de ambtelijke organisatie, wij hebben notie genomen van de uitvoeringstoets dat dit geen grote opgave is. Dus dat is mooi, maar vele kleintjes maken ook een grote. Dat is ook duidelijk aangegeven.

Dus als dat in de toekomst problemen mocht geven in de bezetting, dan zien we een voorstel vanuit dat college graag tegemoet dat dat toch fte gevolgen heeft. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. Is er nog meer behoefte aan de eerste termijn? De heer Terry Duivesteijn, gaat uw gang. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik heb de oproep gehoord om het zo kort mogelijk te houden en voor Femke houd ik het dan ook zo kort mogelijk. We gaan het amendement steunen. Dat is een prima toevoeging aan dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Kijk eens aan. Ik ga zeker propageren dat er vaker gasten van de raad komen. Dat is een goed idee. De heer Weerheijm van D66. De heer Weerheijm: Dank u wel, voorzitter. Goede discussie over gehad in de commissie natuurlijk. Bij mijn fractie levert het nog wel wat vraagtekens over de haalbaarheid ervan, maar we zijn blij met de

6/21

uitvoeringstoets, die volgens ons inderdaad heeft aangetoond dat dit prima te doen is. We zullen dus ook met plezier voor dit amendement stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik de lampjes van Petrine van Olst. Is dat een interruptie of een woordvoering? Een woordvoering. Mevrouw van Olst: Het is niet lang hoor. Ik kan helemaal instemmen met dit voorstel en ik dank de indieners voor dit voorstel. Dankjewel. De voorzitter: Dank u. Zag ik nog een lampje? Daar gaat hij weer. De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Partij van de arbeid is voor transparantie waar het mogelijk is. We zaten wel na te denken, is de timing goed? Want het is een oude raad en er komt een nieuwe raad. Het is ook een wijziging van de systematiek. Transparantie gaat voor, maar als wij stukken gaan knippen, dat moet niet voor verwarring zorgen. Dat wil ik meegeven aan de organisatie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Ruijtenberg van GroenLinks. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Eigenlijk kan ik me voor een groot gedeelte aansluiten bij de woorden van de heer Van Santen. Inderdaad, VVD en GroenLinks hebben heel vaak opgetrokken en ik bestempel onszelf wel als de kampioenen van de transparantie in dit huis. Het zou daarom ook zeer onlogisch zijn als wij hiertegen zouden zijn. Dus wij steunen dit amendement van harte. De voorzitter: Dank.

Dan was dit de eerste termijn van de raad. Dan kijk ik naar de portefeuillehouder. Er zijn een paar opmerkingen gemaakt en een paar vragen gesteld. Beantwoording college De heer Hoek: Voorzitter, dank u wel. Gezien het gevoel in deze raad, denk ik dat wij als college heel erg transparant zijn door te zeggen gezien alle bijdrages kunnen we dit amendement volledig omarmen. Dank u wel. Stemming De voorzitter: Dank. Dan was dit de eerste termijn van het college. Is er behoefte aan een aanvullende termijn, een tweede termijn? Ik kijk even rond. Zo nee, dan gaan we stemmen. Alles wordt klaargezet. Ik moet nog het woord zeggen. Het is amendement 001 en volledig heet dat A2026-001 Piramide van Geheimhouding. Nu kunt u stemmen. U heeft al gestemd. Er zijn 29 stemmen uitgebracht. De heer Crielaard is er nog niet. Dan klopt hij. Dan hebben we het amendement aangenomen. Dan gaan we nog stemmen over het gewijzigde voorstel. Dat wordt klaargezet. Het voorstel, het raadsbesluit [BR2500082] Protocol geheimhouding is ook met algemene stemmen aangenomen. Dank. Dat was agendapunt 8a.

8.b Rekenkamerrapport ‘Energiebesparingsplicht en Informatieplicht Energiebesparing’ (amendement CU en VVD) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8b. U heeft een commissiebespreking gehad over een Rekenkamerrapport. Daar zat een voorstel bij vanuit het college. U heeft in de commissie aangekondigd dat er behoefte zou kunnen bestaan aan een amendement, om het voorstel wat te amenderen als het

7/21

gaat over de rapportage die wordt gevraagd. Ik kijk even rond. Ik denk dat ik begin bij de ChristenUnie, want u wil het indienen. De heer Markus heeft het woord. Eerste termijn De heer Markus: Voorzitter, inderdaad, wij willen inderdaad het voorstel wat nu voorligt aanpassen met een amendement. Dat zal ik in mijn bijdrage gelijk toelichten waarom, maar ik moet wel eerst even mijn dank uitspreken aan onze collega Bram, die dit allemaal keurig netjes heeft voorbereid. Duo raadslid, maar die kan helaas niet bij de commissie zijn. Het is wel goed om dat te vermelden. Voorzitter, de Rekenkamer Lansingerland heeft meegedaan met een landelijk DoeMee-onderzoek naar de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing. Een hele mond vol. Je zou er zomaar een spreekbeurt over kunnen houden. Geen onderwerp wat is aangedragen door ons als gemeente. Maar uit het DoeMee-onderzoek blijkt dat de energiebesparingsplicht landelijke complexe wetgeving is. Ook uit het onderzoek van de algemene Rekenkamer in opdracht van de Tweede Kamer blijkt dat de wet nog niet goed werkt. Er wordt dan ook aan een verbetering gewerkt, die ergens in 2027 wordt verwacht. Moet ik wel mijn goede schermpje voor me houden.

Er ligt nu een raadsvoorstel voor waarin het college wordt opgeroepen om de aanbeveling van de Rekenkamer uit te voeren, maar als ChristenUnie stellen wij, samen met de VVD en WIJ Lansingerland, voor om dat voorstel aan te passen naar het volgende, namelijk het onderzoek voor kennisgeving aan te nemen. Als je dat doet, dan is het ook logisch dat je de aanbeveling verder niet overneemt. We dragen het college dus ook nergens toe op in dit geval. Dat komt niet omdat wij geen voorstander zijn van energiebesparing, dat zijn we zeker wel, maar omdat de aanbevelingen hier wat ons betreft toe niet aan bijdragen. Dit om de volgende redenen. Allereerst is de wetgeving complex en controle is daardoor lastig. Het vraagt om specialistische kennis die er onvoldoende is. Kortom, goede controle is er onvoldoende. Als tweede, veranderingen in energieverbruik zijn lastig te herleiden naar daadwerkelijke maatregelen. Veel andere factoren, zoals bijvoorbeeld het weer, hebben hier ook invloed op. Handhaving is daardoor lastig. Een van de aanbevelingen is ook dat we ons moeten gaan bemoeien met interne processen van de DCMR. Dat is punt drie. Wij vinden het niet passen dat je als gemeente je daarmee bemoeit en zeker niet als gemeenteraad. Dat moet je lekker overlaten aan de DCMR, wat onze omgevingsdienst is.

Dan aanbeveling drie, daar wordt toe opgeroepen om de informatiepositie van de raad te verbeteren. Maar wij vragen ons af waarmee wordt die verbeterd, want we krijgen informatie waar we niet zeker van weten of we erop kunnen handhaven. Als we daar geen vertrouwen in hebben, hebben we vervolgens ook geen middelen om te handhaven. Dus dat worden wat ons betreft een beetje nutteloze besprekingen over informatie waar we niet zoveel mee kunnen. Ik stop na deze periode, maar ik hoop niet dat u alleen nutteloze besprekingen krijgt in commissies. We hebben veel betere dingen te doen. Het laatste punt, voorzitter, waarom wij dit amendement indienen, de reden, is dat de genoemde aanbevelingen en het bespreken van allerlei voortgangsverslagen inderdaad zonde van de tijd zijn en die kunnen we beter besteden aan onderwerpen die wel bijdragen aan energie en aan het energievraagstuk, zoals bijvoorbeeld het aardgasvrij maken van onze glastuinbouw. Dus, voorzitter, wat ons betreft laten we eerst die verbetering van de wet in 2027 nog even afwachten, laten we dit voorstel en de aanbevelingen even terzijde laten en laten we inderdaad dit Rekenkameronderzoek voor kennisgeving aannemen. Dat is het amendement wat we indienen. Dan kunnen we ons bezighouden met zaken die er wel toe doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie dat u een interruptie krijgt of een woordvoering.

Een interruptie van de heer Azzouzi. Was ook uw eerste termijn, denk ik? Ja. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag aan de heer Markus, kan die mij uitleggen waarom als de wetgeving complex is, dan moeten wij stoppen, dan moeten wij dat niet onderzoeken? Hoe kijkt u daarnaar?

8/21

De voorzitter: De heer Markus. De heer Markus: De wetgeving is dusdanig complex dat het heel lastig is voor onze omgevingsdienst, in dit geval de DCMR, om die controles uit te voeren. Daar is heel veel discussie over. Dat maakt het lastig. In onze optiek, als je het al heel lastig vindt om de wet te controleren, dan is het ook heel lastig om die te handhaven en dan is het beter om je daar even terzijde te houden tot die wet goed is aangepast en het wellicht beter te handhaven is. Dan kunnen we met elkaar eens kijken of we daar als gemeente ook nog ons zegje in willen doen. De voorzitter: Vervolgvraag van de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u, voorzitter. Zegt de hele Markus hiermee dat het onderzoek van de Rekenkamer niet klopt of niet deskundig genoeg? De heer Markus: Ik heb mezelf niet nageluisterd, maar ik heb nergens gezegd dat het onderzoek van de Rekenkamer niet klopt. Ik zeg alleen dat het onderzoek van de Rekenkamer aantoont dat het een zeer complexe wetgeving is, wat alleen met specialistische kennis is te handhaven. Dat geloven wij met alle reden en laten we de omgevingsdienst daar zijn werk in doen, maar wij vinden het onvoldoende om daar ook nog eens een keer als gemeenteraad en gemeente tegenaan te bemoeien. Vandaar dat wij die aanbeveling zeggen, neem die niet over en laat het over aan de omgevingsdienst, in dit geval de DCMR. De voorzitter: Prima. Dank u.

Dan was dit de eerste termijn van de heer Markus. Ik kijk even rond. Is er behoefte aan een vervolgtermijn? De heer Machielse, die heeft zeker die behoefte. De heer Machielse: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het op zijn minst goed is om de heer Markus enig bijval te geven in dit gremium, want ik vond de laatste woorden van de heer Marcus misschien wel het meest ter zake doen. Laten we ons hier focussen op zaken die ertoe doen en waarmee we impact kunnen hebben. We hebben vastgesteld in het commissiedebat dat een Rekenkamerrapport, met alle respect voor de Rekenkamer, wat ons zou opdragen om enorm te gaan wroeten in de bedrijfsvoering van de DCMR om complexe wetgeving, die ook nog eens wordt bekeken om aan te passen, die te gaan handhaven, dan zijn we echt de verkeerde dingen aan het doen. We hebben wel andere katjes te geselen. Vandaar dit amendement, wat we als VVD van harte ondersteunen, voorzitter. De voorzitter: De heer Jansen heeft een interruptie voor u en die gaat, denk ik, over uw laatste zin of niet? Het is een termijn. Dank u. Dan heeft u het woord over uw termijn. Als ik raadslid was geweest, had ik iets gevraagd over katjes geselen hoor. De heer Jansen: Misschien in tweede termijn. Dank u wel, voorzitter.

Ook WIJ Lansingerland heeft in de commissie aangegeven dat de toegevoegde waarde zeker van de bespreking in onze ogen er niet is, maar met de argumenten die ook gewisseld zijn in de commissie door zowel VVD als ChristenUnie van waarom doen we dit en wat is de meerwaarde, die is er niet. Ook wij zijn tot die conclusie gekomen. Die meerwaarde is er niet. De DCMR is onze handhaver. Zij handhaven. Wij moeten als gemeente niet parallel dan nog een ander handhavingstraject naast gaan leggen. Vandaar dat wij dit amendement mee ondersteunen, meegetekend hebben en ook zeker dus voor zullen stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie de heer Duivesteijn en daarna een aantal anderen. Ik geef eerst de heer Duivesteijn het woord. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Het wordt vandaag bewezen dat standpunten niet altijd definitief zijn. Initieel was de fractie van Leefbaar 3B voornemens om dit als hamerstuk naar de raad sturen, maar daar is in de commissie uitstekend beargumenteerd door de heer Oostdijk en Machielse van de VVD waarom we dat vooral niet moeten doen. Dus daar geven we van harte steun aan. We gaan het

9/21

amendement dus steunen. Waar we niet steunen, is die katjes geselen. We hebben namelijk hart voor dieren. We hebben bezuiniging op dierenwelzijn teruggedraaid. Dus laten we vooral die dieren met rust. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. Volgens mij zag ik na de heer Duivesteijn de heer Azzouzi. Of was dat niet meer aan de orde? Voor uw termijn? Ja. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. De PvdA is tegen het amendement. Waarom? Omdat niets voor niets hebben wij een Rekenkamer en de Rekenkamer heeft haar werk gedaan en aanbevelingen gedaan. Dan moeten wij serieus ernaar kijken. De indieners van het amendement stellen dat de aanbevelingen niet bijdragen aan de oplossing, dat wetgeving complex is, dat effecten moeilijk meetbaar zijn en dat de raad geen instrumenten heeft om bij te sturen. De PvdA kijkt daar anders naar. Juist omdat wetgeving complex is, is betere informatie nodig. Juist omdat effecten lastig meetbaar zijn, is het verstandig om te werken met voortgangsrapportages en inschatting van besparing. Juist omdat de raad geen uitvoerder is, moeten we wel goed zicht hebben op wat er gebeurt. De aanbevelingen vragen geen detail van DCMR, maar zorgen voor transparantie, inzicht en periodieke terugkoppeling aan de raad. Dat is onze controlerende taak.

Daarnaast biedt de aanbeveling om als gemeente ook zelf te communiceren en te stimuleren in bedrijven, kansen, om naast handhaving ook ondersteunend te werken. Wij steunen dit amendement niet. Dank u wel. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan mijnheer Azzouzi. Dit is een Rekenkamerrapport waar wij als raad niet om gevraagd hebben. Dit is een algemene rapportage van de Rekenkamer, die ze ook aan ons gestuurd hebben en gekeken wat eventueel de impact voor Lansingerland zou zijn. Dus het is niet een rapport waarom de raad gevraagd heeft Rekenkamer doe ons aanbevelingen, wij krijgen aanbevelingen waar wij niet om gevraagd hebben. Hoe kijkt u daar tegenaan? De heer Azzouzi: Voorzitter, met alle respect, maar ik vind het geen argument. Want we hebben een Rekenkamer aangesteld. We hoeven geen opdracht te geven aan de Rekenkamer om iets te onderzoeken. Dus als de Rekenkamer een onderzoek heeft gedaan, dan hebben ze ook capaciteit eraan besteed ze hebben. Dan ga ik ervanuit dat de deskundigheid ook aanwezig is en dat wij aanbeveling krijgen en dat wij dat moeten opvolgen. De voorzitter: U heeft drie interrupties. Allereerst van de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u, voorzitter. Ik vind het toch bijzonder dat de fractie van PvdA zegt dat als de Rekenkamer iets doet, moeten we dat volgen.

Want als de Rekenkamer nou zou adviseren dat we alle grondprijzen verhogen om onze grondexploitaties beter rond te krijgen, zou u daar dan ook mee instemmen? De heer Azzouzi: Dat is een als-dan vraag, maar de Rekenkamer gaat dat niet adviseren. De Rekenkamer, die kijkt ook, die gaat onderzoeken en gaat kijken waar er maatschappelijke problemen zijn. Dat zijn echt dat wij huizen moeten bouwen, sociale huizen moeten bouwen. Dus die gaat ook adviseren om de grondprijzen te verlagen. De voorzitter: Dat klinkt als een toezegging. Dat kan ik niet helemaal nagaan. Dank voor het antwoord. U heeft nog een interruptie van de heer Machielse.

10/21

De heer Machielse: Voorzitter, dank u wel. We hebben in deze raad, in deze gemeente een beleid voor Rekenkamerrapporten en wat we daarmee doen, dat we die namelijk bespreken om eens te kijken of we het eens zijn met die aanbevelingen. Dus ik vroeg mij een beetje af wanneer mijnheer Azzouzi met een voorstel gaat komen om Rekenkamerrapporten altijd zonder bespreking uit te laten voeren. Mocht hij dat gaan doen, laat hem dan zich ervan bewust zijn dat we daar niet in meegaan. De voorzitter: De heer Azzouzi in reactie op de heer Machielse. De heer Azzouzi: Voorzitter, dat is geen echte vraag van de VVD, maar natuurlijk moeten wij dat bespreken en dat doen we nu. Wij geven vanuit de PvdA onze inzichten. De voorzitter: Tweede vraag of een vervolgvraag van de heer Machielse. De heer Machielse: Dan ga ik het toch proberen, voorzitter. Want als de heer Azzouzi aangeeft dat hij het graag wil bespreken, dan hoor ik graag inhoudelijk waarom de heer Azzouzi het zo eens is met de aanbevelingen van de Rekenkamer. Want ik hoor alleen maar de Rekenkamer heeft dat goed onderzocht, de Rekenkamer adviseert dat toch, waarom neemt u dat niet over? Dus mijnheer Azzouzi, kunt u ons aangeven per aanbeveling waarom u dan achter die aanbevelingen blijft staan inhoudelijk? De voorzitter: De heer Azzouzi. Voorzitter, dat is zo een trucje van de VVD.

Ik heb gefileerd ik heb alle argumenten van het amendement nagelopen en ik heb ook aangegeven waarom wij dat moeten doen. Dan heeft u een keertje tegen mij gezegd dan moet u de band terugluisteren. De voorzitter: Dank. Ik adviseer iedereen om goed de band terug te luisteren. Dat lijkt mij het beste. Er staan nu geen- Toch wel. De heer Van den Beukel, termijn. Dan is de termijn van de heer Azzouzi voorbij. Dan gaan we naar de termijn van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank u wel. We zullen het amendement niet steunen en we hopen ook dat andere collega's dat niet zullen doen. We hebben daar wel twee redenen voor, die ik toch echt ook even in het midden wil leggen. Het eerste is in Nederland hebben we een grote energietransitie en daarin zijn geen makkelijke oplossingen. Windturbines zijn niet leuk, zonnepanelen kunnen op de verkeerde plek liggen, kernenergie kun je tegen zijn. Energiebesparing is soms ook lastig. Het is soms gedoe, de wet is ingewikkeld, handhaving is ingewikkeld, die moeten ervoor opgeleid raken. Het is niet makkelijk, het is ook niet per se leuk, het is wel nodig. Het heeft ook echt serieuze omvang. Dit gaat wel ergens over, dat Rekenkamerrapport.

We hebben er misschien zelf niet om gevraagd, maar als de energiebesparing potentieel, dan heb ik het over maatregelen die zich binnen vijf of zeven jaar terugverdienen, als je dat allemaal zou realiseren in Lansingerland, dan is dat te vergelijken met duizenden zonnepanelen, met meerdere windturbines. Daar praten we hier lang over en vaak en grondig en terecht, maar dit dreigen we toch even snel af te doen. De Rekenkamer onderzoekt het niet voor niets. Die onderzoeken dit omdat ze ook zien dat er heel veel potentieel niet wordt benut. Er gaan dingen mis in de dialoog tussen DCMR en bedrijven. We hebben daar ook klachten over ontvangen. Soms liggen ze aan gebrek aan deskundigheid, soms aan misverstanden. Dus er kunnen dingen beter heus, in de wet en ook in de handhaving van de wet. Maar ik denk echt dat het onverstandig is om niet te zoeken naar manieren ook als raad beter inzicht te krijgen in hoe zit het ermee en wat levert het op. Dan kom ik op mijn tweede argument om dit amendement niet te steunen. Elke partij in deze raad, die heeft in zijn verkiezingsprogramma mooie woorden over digitalisering en vaak ook over datagedreven werken. Kun je ook beeldvorming over houden, hoe belangrijk dat is. We werken niet datagedreven in Lansingerland, veel te weinig.

Recent hebben we geconstateerd dat bijvoorbeeld data over ongelukken, heeft het college toegegeven, totaal onvolkomen is, hebben we geen goed grip op. Hier dus ook. Enige cijfers die

11/21

we hebben over energiebesparing en energiebesparingsplicht zijn aantallen bezoeken en uren. Het zal me een worst wezen of ze 1000 uur eraan besteden, of 10 uur of 10.000 uren. Wat belangrijk is, is wat levert het op? Gaat het wel eens mis? Zijn er wel eens overtredingen? Die data hebben we niet. Wij vinden het dan ook als CDA-fractie echt geen micromanagement om fatsoenlijke data te vragen. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Van den Beukel, DCMR is onze handhaver. Wij moeten toch niet op de stoel gaan zitten van DCMR hoe zij moeten handhaven? Zij handhaven toch niet alleen in Lansingerland, zij handhaven toch in een hun hele verzorgingsgebied? Het kan toch hier niet anders zijn dan elders? De voorzitter: De heer van de Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank u wel. Zeker gaan we niet op de stoel zitten van de DCMR, maar net zoals ik het van ons college verwacht dat ze serieuze, goede data hebben over de Wmo, over de jeugdzorg, over verkeersveiligheid, verwacht ik ook dat we hier als raad in staat worden gesteld om een goed gesprek te voeren over energiebesparing op basis van serieuze data. Ik denk dat de Rekenkamer terecht constateert dit zijn geen relevante datapunten. Dat is niet op orde. Als de DMCR het niet op orde heeft, dan moeten we dat ook zeggen.

Het is uiteindelijk een verlengstuk van ons eigen ambtelijk apparaat. Het is geen instantie ver weg. Onze collegeleden zitten zelf in het bestuur ervan. Dus laten we de verwachtingen die we hebben op andere terreinen ook op dit terrein uiten. Dat lijkt me heel logisch. Dus tot slot, voorzitter, datagedreven werken, dat zou echt een prioriteit moeten worden komende collegeperiode. Dus ik hoop ook dat andere partijen daar wat dat betreft in eventuele informatie of op andere manieren, andere momenten daar echt wel werk van willen maken. Ons werk wordt beter, makkelijker, leuker, maatschappelijk relevanter als we zo toch de goede data vragen en dan ook minder liever. Dus nogmaals, de datapunten die we nu krijgen, die mogen prima worden geschrapt. Uiteindelijk gaat het wat ons betreft over energiebesparing. Wordt die gerealiseerd ja of nee. De voorzitter: Dank. Dan heeft u alsnog een interruptie van de heer Jansen. De heer Jansen: Nog even om het helder te krijgen, het gaat niet over de data, want de DCMR heeft die data, want ze doen onderzoeken. Maar als ze dat vervolgens moeten gaan rapporteren, bent u dan ook bereid, als de DCMR met een rekening komt, om die te gaan betalen? De heer Van den Beukel: Dat is een goede vraag, voorzitter. Inderdaad moet dat uit de lengte of de breedte komen. We gingen het commissiedebat ook in met die vraag.

We gingen erin met de vraag beste college, u heeft erover nagedacht gaat dit, als we dit nou opvolgen, echt ten koste van andere belangrijke activiteiten? Hebben we nog geen heel helder antwoord op gekregen, dus we doen het maar met de volgende redenering, namelijk dat er nu data wordt verzameld die geen of weinig waarde heeft, dat het een belangrijke maatschappelijke prioriteit is in de energietransitie om eerst te besparen en dan pas op te wekken. Dan moet je doen wat nodig is. Dus stel het is nodig om hier geld voor uit te trekken om deze totaal voor de hand liggende datapunten te realiseren, zien we graag het kostenplaatje tegemoet, maar ik ga er vanuit dat het niet nodig is, dat het een kwestie is van professionaliteit. De voorzitter: Dank u wel. U heeft alsnog nog een interruptie van de heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Termijn. De voorzitter: Termijn. Heel goed. Het woord is aan u voor uw termijn.

12/21

De heer Weerheijm: Voorzitter, ik ben er snel bij. Dank u wel. Wat betreft het amendement, laat ik maar vooropstellen dat wij tegen het amendement zullen gaan stemmen. Ik zal ook even kort toelichten waarom we dat zullen doen. Sowieso lijkt ons alle aanbevelingen schrappen een beetje kort door de bocht. Er zitten namelijk in de aanbevelingen juist een aantal punten waar ook wij van denken hier kunnen we wat mee. Natuurlijk willen we voorkomen dat er dubbel werk wordt gedaan door de DCMR en de gemeente. Dat is volgens mij ook door het college tijdens de commissievergaderingen zijn er al wat gedachten over gewisseld dat dat in ieder geval niet gaat gebeuren. Dus daar maken we ons ook weinig zorgen over. Maar de andere drie aanbevelingen zien we zeker wel waarde in, ook in lijn met wat de heer Van den Beukel net zei. Als het gaat over duurzaamheid, hebben we best wel weinig data waarop we sturen. Ook als je kijkt bijvoorbeeld naar de jaarstukken, ga je naar het kopje duurzaamheid, dat zijn niet echt gegevens waar je vaak op kan sturen. Het leuke is van dit rapport, toen ik het voor het eerst las, dacht ik zelf ik weet hier heel weinig van, maar vervolgens hebben wij bij ons in de fractie hele leuke gesprekken gehad over hoe doe je dat, bedrijven ondersteunen om te verduurzamen.

Wat zijn de dingen waar je op moet sturen? Wat zijn de soort cijfers die je nodig hebt? Hoe kan je dat met elkaar doen? Dat zijn ook de soort stimulerende gesprekken over hoe het wel kan, zou ik bijna zeggen, die ik ook hier graag in de commissie zou willen voeren. Waar de heer Markus aangaf dat zijn inderdaad goede gesprekken die we voeren, denken wij ook dat juist cijfers van DCMR en natuurlijk ook cijfers van onze eigen gemeente kunnen bijdragen om die goede gesprekken te voeren. Dus we denken niet dat het overnemen van deze aanbevelingen leidt tot iets met katten en rare dingen, maar dat het vooral ervoor zorgt dat we juist het goede gesprek gaan hebben hier in de raad. Dus vandaar zullen wij niet voor het amendement stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Dank u wel. De heer Ruijtenberg voor zijn termijn. Het is fifty-fifty. De heer Ruijtenberg: Dank u wel. De kans dat wij tegen de argumentatie van D66 in zouden gaan op dit termijn, die is heel klein, dus het is iets meer dan fifty-fifty. Daarom denk ik ook duidelijk dat wij tegen het amendement zullen stemmen. De reden waarom staat op pagina 2 van de Rekenkamer en ik zal even citeren. “Wat je bespaart, hoef je niet op te wekken en drukt niet op het stroomnet. Door netcongestie kunnen nieuwe huizen en bedrijven soms niet aangesloten worden op het stroomnet.

Daarnaast is er in Nederland nogal eens politieke onrust over de plaats waar windmolens of zonneparken kunnen komen.” Dat lijkt wel Lansingerland. “Ook zijn er hoge kosten gemoeid met het verzwaren van het stroomnet en de transitie naar gasloos.” Net genoemd door de heer Markus. “Dat maakt het besparen van energie een uiterst belangrijk onderwerp binnen de energietransitie. De energiebesparingsplicht is een sinds 1993 bestaand instrument om bedrijven en instellingen hierin hun rol te laten nemen. De gemeenteraad zou beter kunnen helpen bij energie en netcongestieproblemen als ze meer zicht op de problemen zou hebben en erop zou kunnen sturen. Met de controle en handhaving van de energiebesparingsplicht heeft de gemeenteraad inzicht in en sturingsmogelijkheden voor energiebesparing bij lokale bedrijven en instellingen.” Dat is wat ons betreft het belangrijkste argument om dit amendement niet te gaan steunen. Daarnaast is energiebesparing iets wat we moeten doen. In het begin van de avond heeft de heer Jansen hele terechte, zorgelijke vragen gesteld over de netcongestie die wij hebben. Nu vervolgens aan de andere kant, die vragen worden min of meer te goed gedaan door dit rapport van de Rekenkamer, die gevraagd en ongevraagd adviezen kan geven, terzijde te schuiven als of het niets is. Dat is wat ons betreft vreemd. Dan de argumentatie altijd complex zou zijn.

In 1962 had John F. Kennedy een redevoering waarin hij zei we kiezen ervoor om naar de maan te gaan. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het moeilijk is. Nu horen we het is complex, dus doen we het niet. Met die instelling waren we niet alleen nooit naar de maan geweest, maar was de NASA waarschijnlijk ook opgeheven. Want het is te complex, dus doen we het niet. Soms moet je dingen doen en moet je als politiek en als overheid een leidende rol nemen om te laten zien wat we doen. Daarmee wacht ik even op de interruptie van de heer Jansen. Cliffhanger.

13/21

De voorzitter: Dan geef ik de heer Jansen het woord voor zijn cliffhanger. De heer Jansen: Toch even. Dank u wel, voorzitter. De heer Ruijtenberg, die haalt de netcongestie erbij, maar ik hoop dat mijnheer Ruijtenberg ervan bewust is dat iedere kilowatt die wij hier in Lansingerland besparen niet gegarandeerd in Lansingerland door iemand anders gebruikt kan worden. Wat wij besparen, komt beschikbaar in het hele verzorgingsgebied van Stedin. Dus er moet bespaard worden, maar leg niet de link dat als hier bespaard worden, dat andere problemen binnen Lansingerland opgelost zijn. Dank. Bent u het daarmee eens? De voorzitter: Ik ben benieuwd of de heer Ruitenberg eerst een zin afmaakt of eerst een vraag beantwoordt. Het is fifty-fifty. De heer Ruijtenberg: Wat denkt u? De voorzitter: Eerst uw zin afmaakt. De heer Ruijtenberg: Nee. Ik ga eerst namelijk de vraag beantwoorden. De voorzitter: Daarom zei ik het was fifty-fifty. De heer Ruijtenberg: Nee, ik ben het er niet mee eens namelijk om de doodeenvoudige reden als we niets doen, weten we zeker dat het niet gaat gebeuren. Als we wel iets doen, dan is daar de kans namelijk. Het is hetzelfde discussie als als uw huis in brand staat en u heeft een emmertje water. Dan kunt u ook zeggen ik doe niets met dat water want het heeft geen nut en ik wacht wel tot de brandweer er is en ondertussen fikt mijn huis af.

Je moet dat soort dingen gaan doen. Ook de kleine dingetjes die we doen, moet je daarin gaan doen. Dus is netbesparing een belangrijk iets om te doen, dus zullen we dit niet steunen. De voorzitter: Goed. U heeft een interruptie van de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank voorzitter. Ik moest nog even bijkomen van de heer Ruijtenberg die voor deze weken wel heel letterlijk had genomen. Over het energie besparen wordt nu net gedaan alsof dit amendement het verbiedt om energie te gaan besparen. Maar als een maatregel binnen vijf jaar terugverdiend kan worden door bedrijven, bent u het dan met mij eens dat die ondernemers dat doen hier in Lansingerland en in de regio? De heer Ruijtenberg: Ten eerste de voorleesweek. Eigenlijk doe ik alles uit mijn hoofd en nu lees ik een keer voor, in tegenstelling tot sommige anderen die altijd voorlezen, mijnheer Duivesteijn. Los daarvan, als ondernemers kunnen besparen, zo slim zijn ondernemers wel, gaan ze dat ook doen, want dat is goed voor hun eigen bedrijfsvoering. Ik heb heel veel vertrouwen in Lansingerlandse ondernemers dat ze daar waar het mogelijk is, dat ze dat ook doen. Je ziet ook heel veel bordjes op de deuren we houden de deuren dicht in verband met energiebesparing.

Hartstikke goed, maar soms moet je stimuleren en soms moet je ook die stok achter de deur hebben om iets te kunnen doen om duidelijk te maken je moet hier doen. Die energiebesparing is nodig, is belangrijk. Energietransitie is een van de belangrijkste dingen die we hebben in onze gemeente die wij moeten gaan doen. We moeten van het gas. We moeten meer zonneparken hebben. We moeten uiteindelijk die energietransitie hebben. Deze energiebesparingsplicht is een instrument wat we niet ten volle benutten, maar wat we wel kunnen en moeten benutten. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. Mevrouw Van Olst misschien nog? Ja.

14/21

Mevrouw Van Olst: Ik vind het best een lastige, want de Rekenkamer, die doet over het algemeen gedegen onderzoek en die komt dus met dit rapport en er is inderdaad van alles voor te zeggen om het naast ons neer te leggen. Want nutteloze dingen doen, daar zit niemand op te wachten, maar energiebesparing is wel het beste dat je kunt doen voordat je allerlei mogelijk ongewenste energiebronnen aan gaat boren. Dus ik ben geneigd om tegen dit amendement te stemmen, maar misschien gaat de wethouder er nog iets over zeggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor het bruggetje. Ik denk dat we niets anders kunnen doen dan de wethouder, de heer Muis, het woord te geven. Beantwoording college De heer Muis: Dank voorzitter. Er is natuurlijk niets gevraagd, maar het is altijd wel de gewoonte om te reageren op amendementen. Het is natuurlijk wel een beetje bijzonder, want het is uw Rekenkamerrapport. Het is natuurlijk ook uw amendement. Ik wil niet, waar het net een beetje naartoe neigde, meedoen aan het herhalen van wat ik natuurlijk allemaal al heb gezegd in de commissie. Ik zie nog wel enige nuance tussen de verschillende aanbevelingen. Overall kan het college prima mee leven als u dit amendement aanneemt. Daar gaat echt helemaal niets verkeerd. Het zijn ook allemaal dingen die de Rekenkamer zegt die we ook graag zelf zouden willen, maar die cijfers hebben we nog niet.

Is ook een kwestie van wachten tot die cijfers er wel zijn. Een deel gaat natuurlijk over informatievoorziening en daar bent u zeker zelf van. Dus eigenlijk omarmen we aanbeveling, tenminste het niet overnemen van aanbeveling één en vier. Wij sturen al op de output bij de DCMR en niet op hun systemen. Vier, inderdaad, wij gaan niet gespecialiseerde inzet, die de DCMR heeft, proberen te kopiëren, want daar hebben we de capaciteit niet voor. De DCMR handhaaft namens ons, heeft een energieteam. Dus dat is echt dubbel als we daar zelf in gaan investeren. Dan blijft over punt twee en drie en dat is echt aan uw oordeel of u, hoe u geïnformeerd wil worden, waarover en of u dat wil bespreken. Dat laten we echt bij u liggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Ik kijk even rond. Is er behoefte aan een tweede termijn van iemand uit de raad? De heer Markus. Tweede termijn De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, tegen mijn natuur in heb ik maar even het debat een beetje aangehoord, ondanks dat ik benieuwd was om eens even te kijken waar iedereen mee kwam. Dan vallen toch een paar dingen op. Nu lijkt het een beetje als je voor dit amendement bent, dan ben je tegen energiebesparing. Als je tegen het amendement bent, ben je voor energiebesparing. Dat proef ik een beetje bij sommige inbrengen, zeker niet bij iedereen, maar dat is natuurlijk absoluut niet waar.

Het is alleen een beetje zie je in de aanbevelingen middelen om het te versnellen of niet? Wij geloven erin dat je met deze aanbevelingen daar niet een enorme versnelling mee gaat realiseren om redenen die we in eerste termijn hebben aangegeven. Ik denk dat deze hele discussie wel een winstpunt oplevert en dat is in ieder geval hartstikke goed, dat we voor het eerst in deze vier jaar een keer met elkaar hebben over energiebesparing. Dan kunnen we onszelf misschien ook eens een keer goed in de spiegel aankijken of dat nou de goede manier is geweest. Dus daarover het gesprek aangaan, dat raad ik jullie zeker aan om dat de komende periode te gaan doen, alleen niet met de aanbevelingen die hier voorliggen, omdat wij denken dat met de gegevens die de DCMR heeft de DCMR prima in staat is om de energiebesparingsplicht die er is, om die te handhaven en ook met bedrijven in gesprek te gaan, ook al moet dat verbeterd worden. Wij denken met de informatie die de DCMR levert aan de gemeente, dat dat geen verbetering is van de discussie die we hebben en dat die cijfers ook nog heel veel ter discussie staan. Dat zegt de Algemene Rekenkamer ook. Er zit echt nog verbetering in die wet om die toe te passen voordat je daar

15/21

goed met elkaar het gesprek in gaat. Dus wij zeggen doe dat nu niet, wacht dat af, maar dat ontheft ons zeker niet van de taak om de komende tijd stevig met elkaar te hebben over energiebesparing. Dat even nog als afdronk van het debat net. Nogmaals, ik denk dat het mooi is dat we in ieder geval daar met elkaar nu een keer goed over gesproken hebben. Houd dat zeker vast in de toekomst. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Ik kijk even rond of er nog meer behoefte is aan een tweede inbreng. De heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Even in het verlengde van de heer Markus, ook wij zijn voor energiebesparing. Laat dat duidelijk zijn. WIJ Lansingerland staat voor de inwoners. Wij moeten een leefbare omgeving blijven en daar hoort energiebesparing bij. Wat duidelijk is in onze ogen, is dat DCMR data verzameld en dat ze daarmee handhaven waar nodig. Wij moeten niet op de stoel van DCMR gaan zitten en daar blijft het bij. Dus onze positie is bekend. De voorzitter: Dank u wel. Als verder niemand aanstalten maakt, dan kunnen we gaan stemmen over het amendement. Stemming Het amendement heeft de naam A2026-002 Rekenkamerrapport Energiebesparingsplicht en de stemming staat open. Er wordt meteen goed gereageerd. Er is gestemd. Ook mevrouw Van Olst is overtuigd geraakt van een geluid. Het amendement is aangenomen met 18 stemmen en 11 tegen. Dat was het amendement.

Dan gaan we nu naar het raadsvoorstel, dat dus gewijzigd is, geamendeerd is. [BR2500098] Rekenkamerrapport DoeMee Energiebesparingsplicht. Daar kunt u ook op stemmen. Dat is hetzelfde, 18 voor en 11 tegen. Dank.

8.c Motie Vreemd van WIJ LL over lidmaatschap gemeentelijk netwerk middelgrote gemeenten (M50) De voorzitter: Dan gaan we naar het laatste punt onder agendapunt 8, de motie vreemd. Ik ga de heer Bik vragen om zijn motie toe te lichten en in te dienen. Ik neem aan dat hij voortbouwt op de commissiebespreking die we een week of twee geleden hebben gehad. U heeft het woord. Motie Vreemd M2026-001 Lidmaatschap gemeentelijk netwerk middelgrote gemeenten (M50) De heer Bik: Dat klopt. Dank u wel, voorzitter, voor het woord. Ik ga niet de hele discussie inderdaad overdoen. Ik wil wel nog een keer overdoen dat ik de griffie wil bedanken voor de hulp in alle stappen die hebben geleid tot deze motie. Na een uitgebreide beeldvorming, met onder andere wethouder die helemaal uit Winterswijk naar ons toe is gekomen om vol enthousiasme ons te informeren over het netwerk en de besprekingen in de commissie van algemeen bestuur van afgelopen 14 januari, volgt hier, zoals aangekondigd, de motie die oproept om de gemeente Lansingerland voor 15 februari dit jaar aan te melden als lid van het M50 netwerk. Lansingerland versterkt daardoor haar positie als middelgrote groeigemeente door structureel kennis te delen en gezamenlijk op te trekken met vergelijkbare gemeenten, richting onder andere VNG en Den Haag.

Tijdens de bespreking kwam onder andere naar voren dat de commissie het belangrijk vindt dat er ook een goede evaluatie plaatsvindt, als deze deelname tot stand komt, om te kijken wat de deelname oplevert. Ook daarin wordt in deze motie toe opgeroepen. Ik hoop dat we vanavond een cadeau aan de volgende raad en college kunnen geven in de vorm van deze aangenomen motie. Dank u wel.

16/21

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er behoefte is aan een eerste termijn. De heer Azzouzi, gaat uw gang. De heer Azzouzi: Het is geen eerste termijn, het is een interruptie. De voorzitter: U krijgt een interruptie, mijnheer Bik. De heer Azzouzi: Ik wilde de heer Bik vragen, hebben zij overwogen om dat te laten aan de nieuwe raad? De heer Bik: Ik wil niet in herhaling vallen door u ook te verwijzen naar de band van de afgelopen commissie, waarin uw collega daarin ook heeft opgeroepen, en ook daarin hebben wij het argument bepleit waarom we dit op dit moment willen doen. Dat staat ook uitgebreid in de motie beschreven. Ik wil dat nog wel voor u voorlezen, maar het staat ook in de motie te lezen. Door nu lid te worden, kunnen nieuwe college en nieuwe raad meteen gebruikmaken van de voordelen van dit netwerk, onder andere in de lobby naar de VNG en Den Haag, bijvoorbeeld over de rijksbegroting en de afdracht aan middelgrote gemeenten of in de positionering van gewenste posities in andere netwerken, zoals een VNG commissie. De voorzitter: Allebei dank. Dan kijk even rond. Zijn er nog meer eerste termijnen? Dat is het geval. De heer Duivesteijn was de eerste. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Zoals aangeven in de commissie, vinden we het prima een idee om lid te worden van de M50.

Daarbij hebben we wel, onze fractie, aangegeven dat wij vinden dat we niet een heel actieve rol moeten spelen. Vandaar dat wij nog niet hebben meegetekend, omdat dictum twee, de tweede bullet, in ieder geval aangeeft dat wij worden schriftelijk geïnformeerd over de wijze van deelname. Voordat wij kunnen instemmen met deze motie, zouden wij graag een toezegging van het college willen dat zij niet een actieve rol gaan aannemen in de netwerkclub in ieder geval het eerste jaar, want anders is het doel wat daarin staat, de argumentatie dat het ons weinig kosten en heel veel op kan leveren, dat schiet zijn doel voorbij. Dus dat is de toezegging die wij vragen en op basis daarvan zullen wij voor stemmen als die komt. De voorzitter: Dank. Dan geef ik het woord aan de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. De motie, zoals we al aangaven in de commissie en wat de heer Azzouzi ook zei, we vragen ons af of dit niet de volgende raad had moeten zijn die hierover moet beslissen. Aan de andere kant, het is maar 6500 euro. Dat is nou ook niet echt de moeite. De voorzitter van deze raad heeft ook aangegeven dat er wel degelijk voordelen zijn, wat hij weet vanuit zijn vorige werkkring. Dus misschien is dat het wel. Waar ik een beetje mee bezig ben, is juist het tegenovergestelde van wat de heer Duivesteijn zegt.