[BV24.0078] Verslag van de BAC van 18 september 2024

VERSLAG Begeleidingscommissie Accountantscontrole

Corsanummer

: BV24.0078

Datum vergadering

: 18 September 2024

Aanwezig in de raadszaal Commissieleden Leefbaar 3B : Johan Philippens WIJ Lansingerland : Ton Jansen CDA : Job Halkes CU : Kees-Willen Markus GroenLinks : Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Jumelet : Lianne van den Houten

Wethouder

: Simon Fortuyn

Ambtelijk

: Liane Hansen : Cherish Hasselbaink : Marko Voorspuij

Accountant

: Marc Steehouwer : Jan Willem Both

Afwezig VVD : Ed van Santen D66 : Ronald van der Stad VOOR Lansingerland : Petrine van Olst

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond het is 20.00 uur en we hebben quorum, dus we kunnen starten. Met dank aan Marko Ruijtenberg. U ziet vanavond een andere voorzitter dan u te doen gebruikelijk bent in deze commissie. Jan Pieter Blonk is helaas verhinderd, die geniet geloof ik van een vakantie wat ik begrepen heb. Van harte gegund uiteraard. We hebben een aantal afmeldingen. Van Ed van Santen, VVD. Ronald van der Stad van D66 en Petrine van Olst van VOORLansingerland. Als het goed is… Markus, die komt er nog aan, die komt nu binnen. Hij is te laat, of we zijn te vroeg begonnen, aan u de keus. Ook een hartelijk welkom aan de mensen van BDO accountants. Van harte welkom. En de ambtenaren ook hier aanwezig en de wethouder financiën. Ook van harte welkom. 2. Vaststelling agenda De Voorzitter: We hebben vanavond een agenda ook. Dat brengt mij gelijk bij Agendapunt twee, de voorstelling van de agenda. De agenda, zoals hij nu voorligt, kunt u daarmee uit de voeten, of zegt u: ik heb nog verzoek tot wijziging, of aanvulling, of wat dan ook? Nee? Dan gaan wij vanavond de vergadering doen, overeenkomstig de agenda zoals ontvangen heeft. 3. Verslag vorige BAC-vergadering De voorzitter: Dat brengt ons bij agendapunt drie, het verslag van de vorige vergadering en eigenlijk ook gelijk de inventarisatie van de rondvragen. Maar eerst maar het verslag.

Zijn er nog opmerkingen, tekstueel of naar aanleiding van het verslag van de vorige keer? Nee? Dan stellen wij dat bij deze vast. Rondvragen zijn er volgens mij niet binnengekomen. Tenzij u tevoren nog een rondvraag heeft voor vanavond. Nee? Dan gaan… Vliegen wij door de agenda.

1/9

4. Financiële verordening gemeente Lansingerland 2024 De voorzitter: Dat brengt ons bij agendapunt vier. De financiële verordening gemeente Lansingerland voor 2024. Even kijken hoor, dan moet ik hem even… het goede stuk aantikken. U heeft het allemaal kunnen lezen. Vanwege de aanscherping van de wetgeving rondom de begroting… Rechtmatigheid, wordt deze verordening herzien. En ziet u ook… dat is denk ik ook wel belangrijk voor het begrip, de was-wordt lijst ook bijgevoegd, om te zien wat precies de verschillen zijn tussen de oude en de nieuwe verordening. Zijn er leden die in eerste termijn het woord willen voeren op dit onderwerp? Leefbaar 3B, gaat uw gang. Sorry, ik moet hem inderdaad… Ik moet altijd even inkomen, als plaatsvervangend voorzitter. Ja, hij doet het. De heer Philippens: Kijk, daar zijn we. Dank voorzitter, volgens mij goed om aan te sluiten bij de landelijke regelgeving. Zit alleen op die één à twee procent verantwoordings-grens. De rapportage naar de Raad, die blijft op 200.000 staan, zeg maar. Ik zit een beetje, of wij als Raad voldoende beeld blijven houden, bij het reilen en zeilen van de gemeente. Temeer ook omdat, bij de accountant, materialiteit op één procent staat en hier zouden van één naar twee procent gaan. Zou het college dat… Zou de wethouder dat nog verder toe kunnen lichten? Zeg maar dat we...

Voor mij is belangrijk dat wel voldoende beeld blijven houden. Dat was hem voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, andere nog een eerste termijn? Nee? Dan gaan we naar de wethouder, die op een wat bijzondere plek zit voor ons in de commissie. Maar aan u het woord. De Heer Fortuyn: Dank u wel, meneer de voorzitter. Dank u wel voor de vraag. Wat we hier gedaan hebben is ieder geval datgeen wat wij afgesproken hebben, om de verantwoording richting de Raad afwijkingen te rapporteren boven de 200.000 euro. Dat houden wij ook in stand, zodat u grip haalt op de overschrijdingen die plaatsvinden in de diverse domeinen en programma's. Maar wat we ook in het afgelopen… wat nieuw is natuurlijk die rechtmatigheids-verantwoording van het college. En dat is natuurlijk een nieuwe wetgeving, dat de verantwoordelijkheid verlegd wordt naar het college toe. En de één procents-norm die leidt ertoe, dat je heel veel moet rapporteren en eigenlijk ook niet de rechtmatigheids-verklaring krijgt, omdat het… Die één procent van het totaalbudget wel heel erg laag is. En we hebben dat… Met name zien we dat bij inkoop, aanbesteding is vaak een probleemgebied, wat we nu ook aan de tackelen zijn.

Maar die één procent is wel heel erg laag en wij zijn een van de weinige in Nederland die die één procent hebben, maar dat heeft alles te maken met de positie waar we vandaan kwamen, in 2014, waarbij we bijna een artikel-twaalf-gemeente zijn geweest. Dus wij willen dat graag optrekken naar twee procent, want ook dat al wordt geweldig ingewikkeld, om de rechtmatigheid te krijgen. We hadden hem op kunnen rekken, op dit moment, naar drie procent. Echter, hebben we niet voor gekozen, omdat de bbv waarschijnlijk, zo direct toch met een aanwijzing komt om de grens naar twee procent te brengen. Dus dat loopt samen. Wat we wel willen, is namelijk twee dingen: Enerzijds u goed aanhaken bij overschrijdingen. Dus die twee ton. Daar kunt u een keer van zeggen dat hebben we al verhoogd in 23 van één naar twee. Want anders ga je wel erg mee… Want dat pak werk om te lezen waar al die overschrijding zit wordt steeds dikker. Dat hebben we met elkaar besloten om twee procent te brengen en voor de rechtmatigheid, die één procent is bijna niet haalbaar. Dat is… Het vraagt zoveel om dit organisatorisch goed op poten te krijgen, dat die twee procent meer kans biedt om ook die rechtmatigheid te krijgen. Dat ze gezegd hebben, laten we dan vooruitlopen op het bbv besluit, want het is nu drie, maar die gaat waarschijnlijk naar twee. Dat is eigenlijk de achtergrond van het verhaal.

De voorzitter: Ik ga u, voor zover u al klaar bent… Maar toch even onderbreken voor de interruptie van de heer Azzouzi. Gaat uw gang. De heer Azzouzi: Dank u wel voorzitter. Ik kan volgen wat de wethouder zegt en ik ben niet tegen twee procent of drie procent. Het gaat mij om dat wij rechtmatig handelen en die over overschrijding, die twee ton, dat heeft niks te maken met de rechtmatigheid. Dus of het college daar maatregelen heeft genomen, dan mag die van mij wel op twee procent, tweeënhalf. De Voorzitter: Ik ga even terug naar de wethouder. Dat was al een hele goeie interruptie. Dat was dan de eerste termijn van het kant van het college. Geeft de… Het antwoord van het college nog aanleiding voor een tweede termijn? Nee? Het college ook niet, er zijn geen vragen gesteld dus zijn we snel klaar. Ik neem aan dat u dit als hamerstuk richting de Raad kunt laten gaan. Mooi.

2/9

5. Controleverordening 2024 De voorzitter: Dan gaan wij naar het volgende agendapunt. Dat is de controle verordening en die zit eigenlijk een beetje… Ik zou bijna zeggen hetzelfde laag in een pak. Ook deze verordening, die wordt herzien vanwege de veranderende wetgeving rondom de rechtmatigheid. Ook heeft de VNG een nieuwe modelverordening uitgebracht en hiermee wordt dat geheel om weer netjes in lijn gebracht. Wie mag ik in eerste termijn het woord geven rondom deze verordening? Echt niet? Dan… Dit halen natuurlijk ook niet, dan gaan vanuit dat dit het modale stuk ook is. Goed, Dank u wel. Dan hebben we dit agendapunt ook gehad. 6. Kennismaking met nieuwe accountant BDO De voorzitter: Dan komen wij bij een ander moment. Dat is de kennismaking met nieuwe accountant BDO. Als het goed is heeft u een presentatie klaarstaan, althans de griffie heeft die klaarstaan. Aan de hand van de presentatie gaat u voor mij iets vertellen over het een en ander wat BDO voor ons gaat betekenen. Wie mag ik het woord geven? De heer Steehouwer: Voorzitter, hij doet het. De voorzitter: Gaat uw gang De heer Steehouwer: Misschien even goed om eerst ons voor te stellen. Want anders een beetje halverwege het verhaal meteen. Sorry? Hij staat aan, ja. Moet ik harder praten? Mijn naam is Marc Steehouwer. Ik ben partner vanuit BDO, werkzaam vanuit kantoor Rotterdam.

Nagenoeg volledig focus op, of eigenlijk volledige focus kan ik wel zeggen, op gemeentes, gemeenschappelijke regelingen en overheids-bv's, nv's. Moet u denken aan nutsbedrijven, BV, CV-structuren met grondexploitaties, havenbedrijf, dat soort entiteiten, waar gemeentes en of provincies aandeelhouder van zijn. Zoals gezegd vanuit Rotterdam. Ik doe dat gelukkig niet alleen, doe ik samen met Jan Willem. Misschien goed als Jan Willem zich ook even kort voorstelt. Jan Willem Both: Goedenavond. Mijn naam Jan Willem Both. Senior manager BDO. Sinds een jaar of 15 werkzaam in accountancy en ook nagenoeg volledige focus op de controle van gemeente, gemeenschappelijke regelingen en overheids-bv’s. Binnen BDO, onder andere ook verantwoordelijk voor vak techniek voor controles bij de… Voor de gemeente gemeenschappelijke regelingen, et cetera. En vanaf nu betrokken bij de controle van Lansingerland. De heer Steehouwer: We hebben het maar dienstverleningsplan genoemd. Is feitelijk een beetje kruising tussen audit plan en wat meer achtergrond geven ook wat doen we nu, wat hebben beloofd in offerte en hoe gaan we dat vormgeven? Misschien goed om deze sheet eventjes… Waar gaan we het over hebben? We gaan even in op wat we hebben beloofd en hoe we dat gaan doen. Dat is eigenlijk de eerste punt. Kort even de rest van het team, in elk geval qua belangrijkste… Als je dat zo mag zeggen, team leden.

Stukje planning en het proces van de controle. Dan gaan we nog in op een aantal aandachtspunten die we voor nu in elk geval gesignaleerd hebben en stellen we u ook als commissieleden de vraag of dat u nog aanvullende speerpunten of zorgpunten heeft, waarvan u zegt, het is wel goed als de accountant die ook meeneemt in de controle en ook terug laat komen in het accountantsverslag. Dus dat even waar we het over gaan hebben. Dit is wel klein voor mij maar ik ga het proberen. U heeft een stuk ook gehad. Dus u kan het als het goed is ook lezen. Wat we eigenlijk gewoon zijn te doen, is om op in elk geval drie momenten met u te spreken over… Wij noemen dat altijd maar accountants producten. Dat is nu het dienstverlening plan waar ook de aandachtspunten van een controle in zijn opgenomen. Op een gegeven moment leidt dat tot een management letter daar rapporteren wij in over wat wij in de procesgang van de organisatie aan bevindingen hebben en welke aanbevelingen we daarop doen. En het derde moment is het counters verslag naar aanleiding van de controle van het jaar van de jaarstukken zelf en dat willen we ook combineren met een stukje evaluatie van: Hoe heeft u de dienstverlening als commissie ervaren, en zijn er zaken die wij beter, slimmer, anders of vooral niet moeten veranderen voor het jaar daarna.

Wij hebben in onze aanbieding ook gezegd, in het kader van een stuk opleiding en u in uw rol maximaal faciliteren om ook bij eventuele andere vergaderingen aan te schuiven. Nou ja naar uw behoefte uiteraard, als u zegt nou liever een keer niet, is dat uiteraard ook goed. Maar zeker als er producten op de agenda staan, waarvan wij misschien ook wel nuttige informatie of inzichten vanuit andere gemeentes kunnen delen met u, denk ik dat het gewoon winst is, dus dat aanbod ligt er en dat is uiteraard in overleg met de griffie en met u, om daar dan ook verder invullen aan te geven. Dat geldt eigenlijk ook voor het

3/9

volgende punt. Wij komen veel bij gemeentes en audit commissies over de vloer en merken best wel een groot verschil in kennisniveau en kwaliteit, om het maar zo te zeggen. Ik denk dat er ook een taak voor de accountant ligt. Zo zien wij het in elk geval om daar een rol in te vervullen door u ook mee te nemen in de ontwikkelingen. Stuk opleiding als het ware via workshops over bijvoorbeeld frauderisicobeheersing; rechtmatigheidsverantwoordingen worden afgelopen twee jaar denk ik best wel vaak ook in audit commissie bij stilgestaan; Hoe werken gemeentefinanciën? Je kunt allerlei onderwerpen bedenken die daar de revue kunnen passeren. Dus ik denk ook hiervoor, geef het aan bij de griffie, waar u behoefte in heeft, of aan heeft. Dat we dat dan ook kunnen plannen. Dat is eigenlijk het laatste punt van de… van het eerste blok. Overleg met de commissiegriffier over de behoeftes. Ik denk dat dat even een belangrijke schakel is tussen u als commissie en tussen ons als uw accountant. U ziet nog een paar plaatjes, dat zijn wat voorbeelden van publicaties die wij de afgelopen jaar hebben gedaan als het gaat over gemeenten. U kent ongetwijfeld onze benchmark die op basis van de jaarrekening en de begroting ieder jaar in januari wordt gepubliceerd. Ik hoorde net iets in mijn linkeroor over duurzaamheid. Daar zijn wij ook mee bezig en zo is nog een aantal andere onderwerpen.

Dus raadpleeg ook vooral eens een keer onze website, als u daarvan meer wilt zien. We hebben uit het accountantsverslag van volgend jaar ook een aantal aandachtspunten gedestilleerd die we niet willen laten vallen. Dus daar zou Jan Willem nog even op ingaan. De heer Both: Ook voor mij geldt dat dit redelijk klein is van deze van deze afstand. Maar wat mij betreft ook niet noodzakelijk om hier heel erg een detail nu doorheen te lopen. Belangrijkste is eigenlijk wat wij u willen meegeven is dat, vanuit de rapportages van de accountant vorig jaar, PSA van uw voorgaande accountant, er een aantal aandachtspunten voor de toekomst geformuleerd waren. En even richting u de boodschap dat wij die in onze controle meenemen en daar ook over zullen rapporteren in onze rapportages. Ik denk dat het wat ver gaat nu om ze helemaal integraal uit de uit te diepen. Met name bijvoorbeeld uw onderzoek naar de belastingplicht voor de vbp et cetera. Dat zijn wel echt belangrijke onderwerpen waar we gewoon echt ook goed in zullen meekijken. Wij hebben ons al voorgesteld, Marc en ik, ze hebben echt de beste foto’s gekozen, zie ik alweer. Dat is echt… dat is even niet anders. Linksonder ziet u Leonoor Kuiper. Dat is de controle leider die vooral voor de controle op locatie hier in de lead zal zijn.

In de inschrijving hadden wij met een andere dame rekening gehouden, maar zij is op dit moment met zwangerschapsverlof. Maar zal vanaf het voorjaar gewoon op de opdracht instromen. Uiteraard zullen we daar een overdracht voor doen. Rechtsonder ziet u Jarno, hij is verantwoordelijk voor de IT-audit. Die loopt op dit moment. De stukken zijn aangeleverd, begreep ik en de controles worden op dit moment uitgevoerd. En hier ziet u een aantal punten… De voorzitter: Ik ga je verhaal even… Mochten er nou vragen tussendoor zijn, denk ik dat het goed is dat commissie daar ook… Zeker nu met het komende onderwerp denk ik dat het goed is om even, als u vragen hebt, aan te geven. De heer Both: Wat mij betreft mogen de vragen tussendoor, als dat… Er ziet u links een aantal punten die Marc inmiddels al toegelicht heeft. Vandaag de BAC voor het dienstverlening plan. De management letter staat gegarandeerd voor de twintigste, November. En gelijk hebben we schematisch even het controle proces weergegeven en de momenten waarop wij bij u over de vloer zullen zijn. Zeven oktober start intern controle. Het eerstvolgende moment dat wij weer bij u hier aanwezig zullen zijn, is de toelichting van de management letter. En naar linksonder ziet u nog even de materialiteit. Op basis van de begroting, zal die naar verwachting op 2,1 miljoen uitkomen.

Ook hier ziet u de twee ton weer voor de rapporteringstolerantie. Dat is ook de twee ton die wij zullen aanhouden in onze rapportages. Zojuist werd… sprak u over de aanpassing van financiële verordeningen en aanpassing wat er… van de materialiteit daarin. De wetgeving, de BADO is natuurlijk nog niet definitief, dus vooralsnog moet de jaar controle voor de getrouwheid voor 2024 nog met één procent uitgevoerd worden. Dus dat is even een toelichting op wat u net besprak. De heer Steehouwer: Hier ziet u een aantal aandachtspunten. Ik ga ze niet allemaal benoemen. Aantal is er ook op de volgende pagina verder in tekst uitgewerkt. Dat gaan we zeker niet op scherm zetten, maar ik denk wel even goed als stukje achtergrond. Wat denk ik wel belangrijk is, de bovenste en de… eentje naar rechts, zeg maar op ongeveer tussen 1 en de twee op de klok, zullen we maar zeggen, dat is iets wat wij ook voor u gaan doen. U gaat zich buigen over de kaderstelling voor de begroting… Even kijken. 25 is al geweest is dat wordt dan straks 26. Dat is natuurlijk een spannend jaar en ik denk dat het goed is als wij al in dat stadium ook onze observaties over de kaders in die kaderbrief, als Willem zo noemt, dat weet ik eigenlijk niet zeker, maar ik zie iemand knikken. Dat we daar al naar kijken, omdat daarna natuurlijk de hele begroting nog wordt uitgewerkt. Dus op het moment dat we daar al dingen in

4/9

zien waarvan we zeggen, houdt rekening met, of voeg dat toe, dan heeft u daar eigenlijk in een heel vroeg stadium ook al zicht op. En voor de ambtelijke organisaties zullen wij ook een data-analyse op de begroting uitvoeren. En wat is dat nu even in een paar zinnen? Feitelijk maken we dan een soort dwarsdoorsnede van de hele begroting en dat matchen we ook met de uitputting daarvan, omdat je best wel vaak merkt dat als we dat doen, dat je ziet dat er op sommige plekken budgetten zijn ingeboekt die eigenlijk helemaal niet gebruikt worden, bijvoorbeeld. Of structureel tekort zijn en door zo'n hele dwarsdoorsnede. En kijk, wij weten nu natuurlijk nog niet hoe goed de organisatie dat zelf in beeld heeft, maar hopen we u ook, en de organisatie, maar uiteraard ook u, uiteindelijk te kunnen helpen in… Misschien wat meer pijnloze maatregelen, als het gaat om ombuigen. Dus dat… ik hoop dat het vooral een stuk extra inzicht en een stukje sparring aan de voorkant voor u meebrengt. Andere punt is duurzaamheid. Ik noemde net al eventjes. Ik denk dat het goed is dat u op de hoogte bent van wat daar speelt. Het bedrijfsleven moet vanaf… beursfonds vanaf 24, grote Venner schappen vanaf 25, moeten daarover gaan rapporteren. Dat is best wel intensief en veel-vragend ook. Voor gemeentes geldt die verplichting niet.

Tegelijkertijd heb je natuurlijk ook als gemeente een bepaalde rol, een maatschappelijke rol. Ook een regierol. Als je kijkt naar burgers-bedrijvigheid in allerlei instellingen in de gemeente, op grond waarvan wij denken, vinden, dat je daar toch ook niet helemaal van weg kunt blijven. Wij hebben 2022 jaarstuk, hebben wij samen met Rijksuniversiteit Groningen doorgelopen om te kijken van: wat gebeurt en nu al aan concreet beleid en verantwoording daarover in begrotingen en jaarstukken op het gebied van duurzaamheid. Even heel grofweg hoe groter de gemeente, hoe meer er wordt gerapporteerd en opgeschreven. Alleen zelfs de grote gemeentes doen er vrij weinig aan in de jaarstukken. Wat er staat is over het algemeen weinig concreet of meetbaar en de eigen voetprint, dus de mate waarin de gemeente ook een stuk CO2 en andere uitstoot realiseert, wordt al helemaal niet gerapporteerd. Nu zitten wij ook in de Coalition of the Willing, heeft u misschien wel of niet van gehoord, maar dat is een groep gemeentes. BZK zit daarin, een aantal banken de BNG onder andere, Unie van waterschappen, aantal accountants, de vrije Universiteit, CBS.

Echt wel een aantal partijen die, commissie bbv en BADO trouwens ook, die met elkaar een handreiking aan het schrijven zijn, om gemeentes te helpen van: Hoe kom je nou tot meer transparantie op het thema duurzaamheid? Daar is ook een aantal indicatoren, wordt daaraan toegevoegd. Dat is geen verplichting. De vraag is natuurlijk wel wat gaat BZK daar uiteindelijk mee doen? Daarom is het denk ik goed om ook eens een keer, bijvoorbeeld in zo’n workshop, stil te staan bij wat speelt er nu? Wat komt er in die handreiking te staan en hoe zou je, zonder het een enorm ding te maken… Laten we zeggen wat pragmatisch al een eerste stap kunnen zetten? Zonder verplichtingen, maar ik denk dat het goed is om daar ook een keer aandacht voor te hebben. De voorzitter: Ik ga u heel even onderbreken want ik zie dat de heer Azzouzi een vraag heeft. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. U zegt zonder verplichting, is dat in de toekomst wel een verplichting? Want wat ik… vanuit mijn informatie is dat de BNG ook strenger gaat… Als je niet rapporteert op duurzaamheid, dan loop je het risico dat je ook geen leningen krijgt. Klopt dat? De voorzitter: Gaan we even terug naar de accountant. De heer Steehouwer: Verplichting, daar doel ik op, wat de gemeente moet rapporteren vanuit de wetgever. Die is er niet. Dat is gewoon klip en klaar.

Wat je natuurlijk wel ziet, omdat bedrijven moeten gaan rapporteren, is de vervolgstap eigenlijk: wat doen bedrijven om bijvoorbeeld de jaren daarna uitstoot en impact te verlagen? En wat je ziet is dat, bijvoorbeeld banken, gaan gewoon eisen stellen om bijvoorbeeld de rentekorting of juist een malus toe te passen op het moment dat er groen of juist niet groen wordt geopereerd door de klanten van de banken. Dat is een soort afgeleid effect, wat zeker niet ondenkbaar is. Daarnaast heb je tuurlijk, je kunt zeggen de morele plicht. Maar ja, hoe verplicht is dat? Dat leg je natuurlijk met name jezelf op. Ik denk dat het daarom goed is om er niet te lang mee te wachten om erover na te denken, zonder dat je daarbij dan echt in één keer zegt: we moeten dit in de volle omvang gaan doen. De voorzitter: Ik zie nog een vraag van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Het is misschien een beetje oneigenlijk, maar die vraag is eigenlijk niet aan de heren van BDO. Maar ik zie op de tweede rij, zie ik continu de wethouder mee knikken en steunen en zijn input willen geven. Dus ik zou eigenlijk willen… dezelfde vraag die de heer Azzouzi heeft gesteld, of de wethouder daar ook antwoord op kan geven, hoe hij dat ziet?

5/9

De voorzitter: We gaan kijken of we de wethouder kunnen verleiden. De heer Fortuyn: Ik denk ook dat het een hele interessante discussie kan gaan worden. Kijk rondom het zakelijke verkeer, kilometers en het woon- werkverkeer, krijgen we gewoon min of meer wet op ons gelegd om hier te rapporteren. En ik denk dat het terecht is, wat hier gezegd wordt. Als men, laat ik zeggen, in duurzaamheid werkt en men wil rapportage erover hebben en willen dingen met elkaar bereiken, dat het langzamerhand wel in wetgeving gegoten gaat worden en dat dat consequentie heeft richting financiering. Dat zou zomaar kunnen eer je… dat gebeurt ook in het bedrijfsleven, dus het is natuurlijk raar als je het bedrijfsleven wat oplegt, dat je als overheid het goeie voorbeeld niet geeft. Dus ik verwacht dat ook wel, maar wat ik ook interessant vind, was het eerste stukje over die dwarsdoorsneden maken over zero waste. Dat spreekt me zeker aan, Azzouzi, om dat nog even te doen en ik zou willen voorstellen om daar meteen het eerste kwartaal mee te beginnen. Want we gaan natuurlijk nu de begroting in voor 2025, dat wordt nog een feestje op zich. Vervolgens gaan we natuurlijk wel naar een ravijnjaar en het is ongeveer, dan weten de heren en het al aan de overkant, rond de 9 miljoen. De pijnlijke maatregelen die kan je dus niet meer uitsluiten. Dus het is inderdaad goed om die executie met elkaar te maken.

Gaan we dat ook met elkaar… want ik kijk ook uit naar die executie en dan kunnen we ook aantonen van: Overheid, als je dit doorzet, dan gaat het wel pijn doen. Dus ik ben wel blij met die oploop, zeker als adviseur van de Raad. Ik bedoel ik zit aan de andere kant, maar ik wil er wel graag bij betrokken worden want ik vind het zelf ook interessant. Dus in die zin sta ik er gewoon positief tegenover. En ik ben wethouder met een t, dus ik hou me ook aan de wetten. De voorzitter: Goed, dank u wel, wethouder voor dit korte antwoord, we gaan terug naar de accountant. Gaat uw gang. De heer Steehouwer: Dank u. de overige punten die hier staan, die gaan eigenlijk kriskras door het jaarrekening trede één: beheersing grondexploitaties. Dat zijn natuurlijk steeds meer, nog eventjes, in elk geval tot met 2025. Vraagt ook veel aandacht in de organisatie en daarmee ook in onze controle. Wij controleren programma gericht, dus dat wil zeggen dat wij niet op kosten soorten en opbrengst soorten controleren, maar veel meer: Welke opbrengsten en kosten zitten nou in een programma in de jaarstukken en in de begroting. Op die manier richten wij hem ook in. Ik denk dat dat nog iets beter aansluit in onze rapportage dan onze ouderwetse manier, zal ik maar zeggen. IT heeft jullie allemaal even gezegd dat het onderdeel is van… en daar zit eigenlijk een haakje naar.

Hoe is uw digitalisering strategie, informatiebeveiliging, daar gaan wij in opzet ook naar kijken, inclusief cybersecurity. Dit is ook een wettelijk onderwerp geworden vanuit de NIS2, misschien wel over gehoord, als het gaat over wat je ook moet hebben ingeregeld. Dit is misschien wat abstract als het gaat over de onderwerpen die in de controle meelopen. Uiteraard controleren we ook al in de jaar rekening pas als ze in de jaarrekening staan maar ik vond een beetje open deur om hier ook allemaal op te nemen. Dan toch maar even de vraag aan u. Zijn er zaken waarvan u zegt, op dit moment of bijvoorbeeld in de komende anderhalve week, dat via de griffie ons bereiken, maar punten waarvan u zegt: daar maak ik me zorgen over, Of daar willen we wel graag de visie van de accountant op, wat in het verlengen van onze controle ligt zeg ik maar even bij. Wat wij kunnen meenemen in onze controle en uiteindelijk ook in onze rapportage. De voorzitter: De vraag die voorligt, ik denk dat het goed is om in een soort twee trap te doen. Misschien eerst spontaan nu en wellicht in de komende week ook via de griffie nog, mocht u daar nog over na kunnen… willen en kunnen denken. Ter linkerzijde. We gaan... De heer Philippens: Ja, dank voorzitter. In eerste instantie welkom, Marc en Jan Willem, fijn dat jullie er zijn. Drie wat algemenere punten zeg maar, wat ik jullie mee zou willen even.

Eén: wij zijn als BAC meestal ook gewend dat de accountant ook wat aangeeft hoe de samenwerkingen met de ambtenaren binnen de gemeente zijn. Tot nu toe liep dat altijd goed, maar dat geeft ons ook altijd een stukje gevoel, waar nodig kunnen we dan eventueel bijsturen. Tweede punt dat ik had is de opvallen heden, die gaf jij al aan Mark van… zeker jullie komen nu nieuw bij onze gemeente binnen. Er zal vast wat verbazing zijn. Geef dat ook aan zeg maar want er zitten altijd… kwaliteiten verbeteren. En als laatste de benchmarking, dat gaan jullie al doen, op die digitalisering strategie. We hebben de laatste tijd best wel goeie… Tenminste ik… best wel goede ervaringen met die benchmark. We krijgen altijd een hoop informatie, maar wat zegt dat nou? Het is vaak fijn om dat te zien, relatief ten opzichte van andere gemeenten. Bijvoorbeeld bij jeugdzorg, hebben we dat recent gehad. Dus dat nou daar hebben we ook wel een goed gevoel bij, dus dat zijn drie dingen die ik van deze kant mee wil geven. De voorzitter: Anderen nog? De heer Markus.

6/9

De heer Markus: Dank u wel. Even kort. Dat accountantsverslag is best wel een dor stuk met alle respect voor het hele vele werk dat daarin zit. Het is natuurlijk altijd lastig door te ploegen, ook nog naast die jaarstukken die je erbij hebt. Dus even een stukje leesbaarheid, maar vooral ook van… Er zaten natuurlijk allerlei bevindingen in. De ene bevinding is politiek gezien wel spannender dan de ander. Dus daar zullen we onze eigen schifting in maken. Maar even ongevraagd advies helpt ons natuurlijk ook. Jullie gaven net al wat punten aan om dat mee te geven. Dat zou ook al, in ieder geval als ik voor onszelf spreek, wel gewaardeerd worden. Omdat je daarmee ook in de toekomst wat kan kijken. Want we kijken natuurlijk vooral terug. Maar we willen natuurlijk vooral ook met elkaar kijken hoe we zaken kunnen verbeteren. Dus als dat ook klip en klaar zeg maar in zo'n accountantsverslag opgenomen kan worden denk ik dat dat we daar ook ons voordeel mee kunnen doen. Daarnaast, van harte welkom. De voorzitter: Anderen nog ter linkerzijde? Nee? Ga ik naar rechterzijde. Nee? De wethouder wil ook wel mee gaan geven. Kijk. De heer Fortuyn: Als je me nou toch… We doen het met elkaar. We staan samen voor de gemeente. Ik hoor ook net al over de dwarsdoorsneden en kijken of er lucht in de begroting zit en dat soort dingen.

Ik ben het volstrekt mee eens, ik bedoel, ik vind het gewoon goed dat die exercitie elk jaar gedaan wordt, want het is gewoon goed. Tegelijkertijd wil ik ook wel graag naar de baten-kant kijken. Waar ligt er nog potentieel baten te halen? Want ik denk dat we het wel een beetje in balans moeten brengen om een goeie discussie te krijgen als we dus uitgaan van de baten die we hebben, zonder te kijken dat de baten te halen zijn, dan denk ik dat we het niet goed doen. Daar is ook benchmarking weleens een keer handig. Of het nou over de grondprijzen gaat, of dat over andere onderwerpen gaat, maakt me allemaal niet uit. Maar dan zou ik wel het evenwicht willen hebben in hetzelfde dossier, maar dat is meer voor de discussie. De voorzitter: Ja, want de rol van de Raad in deze is ook wel belangrijk. Daarom… Maar goed ik ga even terug naar een accountant. Of wacht even, de heer Ruijtenberg nog eventjes. De heer Ruijtenberg: Ik sluit even aan over wat de wethouder zei over de baten kant. We hebben natuurlijk ook gisteren kunnen lezen in… bij… op nu.nl was het volgens mij, dat er ook steeds meer gemeentes zijn die toch worstelen, daar waar het parkeren nog steeds gratis is. Om te kijken van wat voor soort benchmark gedaan kan worden. Ook met de randgemeentes hier zoals Pijnakker of Zoetermeer, bijvoorbeeld. Om te kijken of we over kunnen gaan tot Rotterdam.

De wethouder zegt al, met betaald parkeren of die ook nog meegenomen kunnen worden? De voorzitter: Dat is al mooi dat u de eerste steun al heeft uiteraard toch? We gaan naar de accountant, is dit voor u al iets om mee te nemen? De heer Steehouwer: Ik wilde zeggen, ik denk dat ik maar wegga want… Nee, dat is gekkigheid. Maar kijk die benchmark gaan we doen. En dat is natuurlijk op baten en lasten. Tegelijkertijd kunnen wij natuurlijk niet verder gaan dan inzicht geven. Dus dat wil ik wel vast eventjes aan de voorkant meegeven. Dus de wethouder die verwachtte wel heel veel, maar laten we even de verwachting een beetje temperen. Ja en qua management letter is het misschien wel goed om even te kijken van: die is natuurlijk primair voor het management, ik weet niet zo goed wat u gewend bent qua detailniveau. Het is misschien ook wel goed om te kijken van: hoe gaan we daar het eerste jaar met elkaar ook in… Wat wij schrijven, is dat voor u straks veel te gedetailleerd of veel te hoog over, dat wordt misschien, laat ik zeggen, zoektocht, in de zin van dan moeten we elkaar denk ik wel in gaan vinden. Zeker in het eerste jaar ga je natuurlijk ook allerlei observaties doen, die voor u, maar ook voor de ambtelijke organisatie gewoon gebruik zijn. Dus het filter in het eerste jaar, dat is denk wel even aan onze kant, maar ook aan uw kant, wel heel belangrijk om dat met ons terug te geven.

Dat denk ik, voorzitter. Goed om te horen dat er in elk geval een actieve commissie is. Daar houden wij van en laten we elkaar daarin ook van feedback voorzien gedurende proces ook. Dank. De voorzitter: Ik ga eerst nog even naar de heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Wat me even triggert, je vraagt wat zijn jullie gewend? Is misschien ook meer een vraag aan de organisatie. Kijk het… Ik zou het nog niet raar vinden als zeg, een aantal management letter uit het verleden met jullie gedeeld worden, dat je weet wat wij gewend zijn

7/9

dat je daar vervolgens je eigen invulling aan geeft en misschien iets ander groepeert, maar dat zijn wij gewend en dat is misschien de snelste manier om die vraag te beantwoorden. De voorzitter: Ik ga even terug naar de accountant. De heer Steehouwer: De vraag is natuurlijk of elke gewenning een goeie gewenning is. Dus in die zin denk ik, tuurlijk hebben wij er kennis van genomen, sowieso van die van het afgelopen jaar. Ik heb daar ook wel een bepaalde visie op. Ik zei net niet voor niks, manager letter is in principe voor het management. Dus ik vind niet dat je op een te gedetailleerd niveau moet rapporteren in een management letter voor de Raad. Maar ik denk dat dat even is van, hoe gaan we dat met elkaar evalueren? Dus vandaar dat ik ook echt wel nadrukkelijk de uitnodiging doe van: geeft daar vooral ook bij de eerste management letter uw reflectie op. En natuurlijk kunnen we dan mondeling echt nog wel wat verdieping geven, als u zegt van: hoe zit dit dan precies? En over samenwerking, dat natuurlijk prima te vertellen. Maar niet alles hoeft, denk ik, in de management letter voor de Raad. En tegelijkertijd moet u natuurlijk het gevoel en het vertrouwen hebben van: waar moeten we ons wel of geen zorgen over maken? Dus die balans moeten we denk ik met elkaar gaan zoeken. De voorzitter: Ik wilde bijna een samenvatting gaan geven. Maar de heer Ruijtenberg was me net voor.

De heer Ruijtenberg: Nee, ik ga zeker geen samenvatting geven. Nee… dat bedoelde ik ook niet hoor… Er zijn dingen die moet je overlaten aan mensen die dat echt wel goedkeuren. Ik wil alleen de heren bedanken voor de presentatie en ook de dame en heer die afwezig zijn. Welkom heten, dat hebben mijn collega's ook al gedaan, maar dat doe ik nog een keertje en ik kijk uit naar een vruchtvolle samenwerking. De voorzitter: Dat was in ieder geval het eerste deel van de samenvatting. Dus dat is heel mooi. Nee, maar ik denk dat het… Wat ik al een beetje overhoud vanavond, is ook wel van, uiteindelijk samenwerking. Het is ook wel met elkaar vinden in het eerste jaar en uiteindelijk… Zeker in de ontmoetingen, hier in de BAC zullen wel heel belangrijk zijn om goed tot goeie afstemming te gaan komen. De heer Ruijtenberg: Dus wat mij betreft, neem daar kennis van. Dat is veel meer: wat is de scope van de opdracht, wat is onze verantwoordelijkheid, wat is de verantwoordelijkheid van u, van het college? Ik denk dat het nuttig kan zijn maar niet nodig om dat nog toe te lichten, denk ik. De voorzitter: Dan gaan we nog naar de heer Markus. De heer Markus: Nog even heel kort puntje van de i, zei u van, ergens de komende week, stuur wat dingen op, maar ik weet dat in presidium ook even kort gehad hebben over financiën en opleiding, zeg maar eventjes, dat gaf de griffie terecht aan.

We kunnen daar met accountant misschien ook nog wat mee. Maar dat is natuurlijk even in de termijn, niet binnen een paar weken denk ik, dus het is wel goed omdat even… ja, dat weet ik, maar ik weet niet of we het dan afgetikt hebben. Maar even, dat is even goed, denk ik, om aan te geven, qua verwachtingen, dat dat zeker jullie kant op komt maar of… Zo snel, dat weet ik niet. De voorzitter: Als er van aan de kant van de commissie, of aan de kant van de accountant… Ik zie de wethouder houdt het knopje nog oven ingedrukt. Dan geef ik u het laatste woord en dan gaan we dit punt afsluiten. De heer Fortuyn: Dat als het… Ik wilde net zeggen, ik wilde misschien nog even één ding zeggen aan het einde van de vergadering, maar als dat… gaat u dan meteen afsluiten of ? De voorzitter: Nee, dit punt. De heer Fortuyn: Het is geen punt, ik vind het… De voorzitter: Nee maar even… heeft het betrekking op de… op dit agendapunt of is dit een meer een mededeling? De heer Fortuyn: Even een soort rondvraag maar, ja.

8/9

De voorzitter: Oké, dan gaan we eerst dit agendapunt afronden. Want ik wil niet op geweten hebben dat het een chaos wordt in deze vergadering. Daarom. Even kijken, als er geen andere punten zijn op het punt van de accountants dan ronden we dit punt af. Dan gaan we met u wel beginnen naar de rondvragen. Eerst gaat de wethouder nog iets mededelen of iets zeggen. De heer Fortuyn: Dus een soort rondvraag. Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik heb, of ik, wij hebben… Volgende week heb ik een afspraak met de accountant waar we afscheid van nemen, op 30 september. Dus mochten er nog BAC-leden zijn die daarbij afwezig willen zijn. Maar ik vond het wel zo netjes. Ja. Na zoveel jaar, dan moet je toch weer de aanbesteding doen… wij hebben altijd prettig samengewerkt met PSA, Dat dat weten we ook, dat hebben we hier aan de overkant ook. Wij gaan ieder geval nog eventjes een borreltje drinken hierboven en even afscheid nemen. En hun veel succes te wensen. Dus ik wil dat toch even mededelen. Mocht er iemand aanwezig willen zijn, dan kan dat uiteraard, dan ben je van harte welkom, maar weet dat we dat op een nette manier afsluiten. Dat wilde ik even meedelen. De voorzitter: Goed, dan kunt u zich melden bij de wethouder, neem ik aan. Goed, zijn er… Er waren geen rondvraag bij de inventarisatie, maar mocht u nog iets hebben, dan is het uw kans nog.

Nee? Dan gaan we de vergadering afsluiten en dan wens ik u genoeglijke avond nog. Wel thuis, dank u wel.

9/9