[BV23.0007] Verslag commissie Samenleving van 12 januari 2023

Ik ben wel heel benieuwd naar waar de wethouder mee komt als concrete vervolgstappen. Ik heb nog steeds het gevoel dat net zoals bij de visie samenleving, dat dat soort stappen beter aan de orde zijn, net zoals de heer Lieverse heeft gesuggereerd. Ik kan ook de heer Lieverse wel steunen in zijn verzoek om dat opnieuw aan de orde te stellen. Ik zou toch liever een wat betere, concretere uitgangspuntennotitie, als we die in de raad gaan vaststellen, in de raad aan de orde hebben. Dank u wel. De voorzitter: Ik moet eerlijk zeggen dat ik u niet helemaal begrijp. U gaf eerst aan mogelijk te komen met amendementen naar de raad toe. Dat is een helder antwoord. Maar daarna zei u dat u het wellicht eens kan zijn met het voorstel van de heer Lieverse om het niet naar de raad door te sturen. Mevrouw Leijendekker: Eigenlijk zou ik het liever niet zo naar de raad willen hebben, want dit gaat ons heel veel huiswerk opleveren, allemaal concrete uitgangspunten. Ik zou liever, dat zou ik de raad meer eer vinden aandoen, als we daar met elkaar nog een keer over praten. Het is twee. Ik wacht graag de reactie van de wethouder af. De voorzitter: Dan laat u mij geen alternatief dan om daarna nog even bij u terug te komen. Mevrouw Gielis: Mag ik aan u vragen: u wilt dan op de uitvoering gaan zitten? Mevrouw Leijendekker: Concrete uitgangspunten.

De heer Smolders, D66: Dank u wel, wethouder Muis, voor de beantwoording van de vragen. Ik had nog gevraagd om een toezegging, eigenlijk in lijn met wat de heer Alsemgeest ook wil, dat het binnenkort weer terugkomt in dat proces. Die nota van uitgangspunten zien we als startpunt. We krijgen een

11/15

procesbeschrijving, maar zit in dat proces dan ook dat het weer terug komt om het inhoudelijk te bespreken? Dat is wat ik nog even wil weten van de wethouder. Verder denk ik dat de nota, zoals die nu voor ligt, naar de raad kan. Het had voor ons een hamerstuk mogen zijn. Mevrouw Gielis: Ik denk dat de heer Smolders in zijn laatste woorden het antwoord al heeft gegeven. Het is een soort tussenstap, die u erin wilt bouwen. De heer Smolders: Het lijkt mij dat er nog wat stappen nodig zijn voordat we tot een visie 2.0 kunnen komen. Ik heb al gezegd dat het ook een hamerstuk had kunnen zijn. Wethouder Muis: Ik zal ingaan op de vragen en opmerkingen, die ik mee kan nemen in het vervolg. Mevrouw Draak van de VVD vraagt aandacht voor de communicatie en de uitleg richting bewoners voor de bewonersavond. Mevrouw Gielis vraagt daar ook naar. Volgens mij is dat prima. Communicatie staat gereed, dus daar ga ik naar kijken en er voor zorgen dat dat heel duidelijk wordt gecommuniceerd vooraf maar vooral ook op die avond wat er de bedoeling is, wat we van inwoners vragen en hoe we met het proces verder gaan en ook wanneer zij daarin weer aan bod komen. Dus ik neem het ter harte. Een andere opmerking van mevrouw Draak om graag te zien dat het concreter wordt. Ik heb aangegeven dat dat zeker de bedoeling is, maar nog niet nu in deze fase.

Dan kom ik bij mevrouw Gielis, een mooie eerste stap, we kijken uit naar de voortgang, communicatie, kritisch maar wel snel. Dat is altijd een heel gevaarlijke combinatie, maar we doen heel erg ons best daarvoor met elkaar. Dan kom ik bij de heer Duk, hij heeft het over ander beleid, andere visies. Ik heb al aangegeven dat we daar rekening mee houden, dat we dat niet over gaan doen. Het staat ook in de uitgangspunten, daar wordt verwezen naar het staand beleid. Wellicht niet geheel zoals de heer Duk dat wilt, maar er wordt wel naar verwezen. Ik heb in mijn eerste termijn aangegeven, dat we in het vervolg gaan proberen dat nog explicieter te maken, hoe en waar het aanhaakt op wat er vanuit de wet ook moet. Dat zijn ook gewoon kaders, maar die gaan we niet allemaal opschrijven in deze uitgangspunten voor die groenblauwe leefomgevingsvisie. Dan kom ik bij de heer Xhemaili van de PvdA, een mooi debatje met de voorzitter. Maar ik haal eruit, dat het door kan mits het proces eerst bekend is en dat de heer Xhemaili en de PvdA-fractie het daarmee eens is. Die toezegging hebben we al twee keer gedaan, dus dat komt. Dan de heer Alsemgeest, hij had het over de nota van uitgangspunten, een beeldvorming te willen. Dat is prima, dat zijn we sowieso van plan richting die visie om daar echt met de raad uitgebreide beeldvorming over te hebben.

Dus dan is de visie er nog niet, maar dan gaan we wel met u daarover van gedachten wisselen. Volgens mij is dat het moment waarvan een aantal had gedacht dat dat nu al zou zijn. Dus dat komt dan. Dan is het ook een heel stuk concreter en dan hebben we ook meer input waar u iets van kunt vinden. Dan kom ik bij mevrouw Leijendekker, die concretisering. Het komt in een soort cirkelredenatie terecht, want als je het concreter wilt, dan moeten we wel verder. We moeten ook verder met die stakeholders, want dan kunnen we het concreter maken. Maar als we het terug zouden nemen als college, dan kan ik ook niet verder met de stakeholders, dus dan kan ik het ook niet concreter maken, dan komen we in een soort situatie waar we niet uit gaan geraken. Ik zou er toch voor willen pleiten om het door te laten gaan en dan het liefst met suggesties en wensen van uw kant in het proces hoe u het graag zou willen, dan kunnen we daar rekening mee houden. En ook wanneer dan concretiseren, maar anders komen we geen stap verder. Ik merk toch wel dat er juist gevraagd wordt: maak snelheid. De heer Lieverse: Ik hoor een inconsistentie. U zegt bij een eerdere beantwoording dat u gewoon door bent gegaan sinds de beeldvorming, waarschijnlijk daarvoor ook al met de stakeholders. Nu zegt u: als dit niet wordt aangenomen als raadsvoorstel, dan kan ik niet verder met de stakeholders.

Hoe zit dat precies? Wethouder Muis: Dat klopt helemaal. Als u als raad beslist: deze uitgangspunten, daar staan wij niet achter. Dan zullen we ook naar die stakeholders terug moeten en zeggen: de raad staat hier niet achter, we moeten iets anders maken, dus we moeten met u ook terug in het proces. Dat is wat er dan gebeurt. Ik kan het niet mooier maken. Ik kom bij de heer Smolders. De heer Duk: Wilt u nu beweren dat deze nogal vage uitgangspunten het resultaat zijn van stakeholders? En dat je dus daarom terug moet op het moment dat wij zeggen dat ze niet goed genoeg zijn. Wethouder Muis: Wij zijn al verder. Ik heb in mijn eerste termijn aangegeven, dat er al heel veel input is. Alleen, als we terug gaan in het proces en zeggen: die uitgangspunten zijn niet in orde, dat moet anders. Dan moeten we weer naar al die opgehaalde input gaan kijken. Ik kan het nog een aantal keer herhalen, maar volgens mij komt er hetzelfde uit. Met uw goedvinden ga ik verder naar de heer Smolders. Een toezegging over het proces, daar zat nog een andere vraag aan. Komt het terug om het inhoudelijk te bespreken? Volgens mij heb ik dat net gezegd: ja.

Wij gaan sowieso een beeldvormende avond organiseren richting groenblauwe visie, richting dat opstellen om u te consulteren, hoe we het noemen willen, wensen bedenkingen, input, dat gaan we tegen die tijd wel uitleggen op een duidelijke manier wat de bedoeling is. Dank u wel. De voorzitter: Daarmee zijn we aan het einde gekomen van deze tweede termijn en stel ik vast dat er 5 fracties zijn die akkoord zijn met het in ieder geval doorsluizen naar de raad. Daarmee gaat het stuk door naar de raad. Ik vraag u nog om 1 ding, of ik correct mag interpreteren dat er mogelijke aanscherpingen komen van GL, CU of CDA. Het staat natuurlijk iedereen vrij, maar we geven het voor de agenda altijd graag aan. De heer Xhemaili: Eén van de PvdA. De voorzitter: Dan staat die bij deze genoteerd. Dank u wel. Voor mevrouw Leijendekker ook akkoord? Oké. Meneer Lieverse? Oké. Dan is dat

12/15

de beëindiging van dit bespreekpunt. De nota van uitgangspunten voor de groenblauwe leefomgevingsvisie komt op de raadsagenda van 26 januari terug met mogelijke moties en amendementen. Daarmee sluiten we deze bespreking af. 7. Actualiteiten uit het college Wethouder Hoek: Daarom zit ik hier, omdat ik toegezegd had, wat je toezegt moet je nakomen, om iedere commissie samenleving een stukje toelichting te geven m.b.t. onze energietoeslag. Ik hecht er ook waarde aan dat zelf te doen. Op 8 december heb ik u voor het laatst bijgepraat. Het college heeft op 13 december de finale klap op de regeling gegeven. Daar was u van op de hoogte, want de spelregels moesten vastgesteld worden en dat alles moest ook nog juridisch getoetst worden. Op 13 december konden we dan definitief van start gaan. Er heeft een campagne in de Heraut gestaan. De eenmalige energietoeslag van € 800 voor huishoudens met een inkomen tussen de 120 en 140% kon worden uitgevoerd. Daar zijn we druk mee bezig. Daarnaast werd er ook maatwerk geleverd voor mensen die boven de 140% zaten in het kader van de bijzondere bijstand. Het college heeft ook alle huishoudens die eerder waren afgewezen m.b.t. de landelijke regeling nu nog een keer onder de loep genomen zonder dat mensen weer opnieuw formulieren moesten invullen en hebben ambtshalve de nieuwe toeslag toegekend op het moment dat het in orde was.

In veel gevallen was dat ook zo, maar had het zuiver en alleen te maken met de inkomensgrens. Vanuit vroegsignalering, dat is wel een prettige constatering, en onze maatschappelijke partners zien wij geen hele grote stijging van het aantal mensen dat een beroep doet op de regelingen. Dat kan ook te maken hebben, hebben we bedacht, met de kerstvakantie waarbij bewoners redelijk in winterslaap waren, maar daar kunnen we nog geen vinger achter krijgen. Het is wel een constatering, dat we geen exorbitante stijging zien van het aantal aanvragen. Dat kan een goed iets zijn, dat kan ook betekenen dat we er nog extra aandacht aan moeten besteden, laat dat ook heel duidelijk zijn. 4 oktober is het plan voor energiearmoede vastgesteld daar waar het gaat om inwoners met een huurwoning. Vanaf februari a.s., dat vind ik een heel mooie, worden energiecoaches ingezet en deze zijn ook geworven d.m.v. social return. We hebben echt ook gekeken hoe we m.b.t. deze functie mensen die al een tijdje niet meer aan het arbeidsproces deel namen konden inzetten om energiecoach te worden. Dat vind ik een heel mooie tendens. 29 november is het plan van aanpak energiearmoede en isolatie vast gesteld voor inwoners met een koopwoning. De energiecoaches die beschikbaar zijn bij Nieuw Lansinger Stroom zijn ermee aan de slag gegaan.

Er worden nu inkoopacties georganiseerd voor de inkoop van collectieve isolatie. Dat vindt nu plaats. Inwoners met energiearmoede krijgen korting van maximaal € 1.500 op de factuur voor isolatie. Een bedrijf zorgt ervoor dat er maatwerkadviezen worden gegeven per woning. In die fase zitten we nu. Tot slot, overige inwoners die meedoen aan collectieve inkoopactie isolatie, daar zijn we nu ook mee bezig, dat trekt ook steeds meer mensen aan. Volgens mij heeft de heer Muis daar gisteren ook iets over gezegd. Verder ben ik blij mee te delen dat we 25 januari voor de eerste keer met onze jongeren in conclaaf gaan met als onderwerp: ontmoeten. U kent mij van de chillplekken, maar we hebben het onderwerp toch iets omgeturnd naar ontmoeten. Ontmoeten heeft wat ons betreft 2 kanten. Ontmoeten van jongeren onder elkaar. Wij gaan ervan uit, ik ook, dat chillen het gremium is. Maar ik heb me bij laten praten, na de coronacrisis lijkt het een andere dimensie te hebben gekregen, er wordt veel meer digitaal gechilld. Dat willen we graag toetsen en bespreken met onze jongeren. De andere kant van ontmoeten is ook hoe wij als gemeenteraad in ontmoeting komen, de jongeren gaan ontmoeten, om ze meer onderdeel te laten worden van ons beleid. Dus dat we ze meer consulteren en ook kijken wat de invloed kan zijn op hoe wij hier de gemeente besturen.

Ontmoeten kan ook zijn, dat we kiezen voor minder chillplekken, maar een ander programma in bijvoorbeeld Pecto’s, the Point en Casa Cadanza. Dat gaan we nu allemaal uit destilleren en ik wil u daar vanaf het begin in mee nemen, want ik vind het ook belangrijk, dat u als commissie ook met onze jongeren in contact komt om samen te kijken: wat voelt nou goed en hoe kunnen we achter onze jongeren gaan staan als de discussie zich vernauwt naar: het genereert alleen overlast. Dat wil ik niet. Ik wil samen met u kijken: hoe gaan we onze jongeren bedienen. Ik wil samen commitment organiseren hoe we dat aan gaan vliegen, zodat we een win/win situatie creëren. Dat is het voor dit moment. Mevrouw Biharie, PvdA: Dank u wel, wethouder Hoek, voor de update. Dat waardeer ik heel erg namens onze inwoners. Als ik goed heb beluisterd naar u, zegt u dat u bezig bent met het uitkeren van 2022, die € 800. Was dat bedrag niet in totaal naar € 1.300? Of heb ik informatie verkeerd door gekregen? Wethouder Hoek: Nee, u heeft ten dele gelijk. Er was een landelijke regeling en die gaat over de € 800 en € 500, dus dan kom je op € 1.300 uit. Die regeling was tot een inkomensgrens van 120% van het bestaansminimum. Wij, lokaal, Lansingerland, hebben gezegd: we merken dat er een aantal mensen toch door het ijs zakt.

We hebben lokaal de regeling opgetuigd voor mensen met een bestaansgrens tussen de 120 en 140%. Zij hebben uit lokale middelen die € 800 gekregen. Uw veronderstelling klopt ten dele. Mevrouw Biharie: Dank u wel. Ik had nog een vraag. Wat me verbaast, is dat ik om me heen en velen met mij ook landelijk, dat zoveel mensen problemen hebben door de energiearmoede. Wat ik elke keer hoor, hier zeggen binnen onze gemeente, dat er heel weinig mensen gebruik van maken. Toch heb ik een onderbuikgevoel: hoe komt dat binnen onze gemeente, terwijl ik wel om me heen hoor dat mensen bij

13/15

de voedselbank aankloppen of in de kou zitten. Ik heb het gevoel dat we iets missen. Het is een gevoel, maar het is geen gevoel, want ik hoor mensen daar over. Kunt u daar? Wethouder Hoek: Uiteraard houdt dat mij ook bezig. Alleen, ik weet wel dat alle partijen in het veld in kennis zijn gesteld van deze regeling, de kerken, de spreekuren, de kledingbank. Er wordt door verwezen. Er heeft een hele grote advertentie in de Heraut gestaan, waarin alle regelingen zijn uitgelegd. Ja, het triggert mij ook. Maar de tendens bij omliggende gemeenten is ook wel ten dele zo. De hele grote hoos aan aanvragen blijft bij vele gemeenten uit. We zijn wel op zoek: waar ligt dat nou aan? In feite wil je natuurlijk dat mensen de weg vinden om zo niet door het ijs te zakken. Dus het heeft zeker onze aandacht. Mogelijk dat de kerstvakantie, dan ligt de samenleving toch 2 weken stil, daar ook debet aan is. Maar ik ben het met u eens, ik ben ook nieuwsgierig, dat onderbuikgevoel heb ik ook wel een beetje: hoe gaan we daar nou de vinger achter krijgen? Als u ideeën daarover heeft of u krijgt signalen, dan houd ik me zeker aanbevolen. Mevrouw Biharie: U vraagt om een suggestie en al meerdere keren heb ik namens mijn fractie aangegeven, er zijn heel veel goede organisaties binnen onze gemeente bezig, om laagdrempelig een loket hiervoor te openen. Ik ben ervan overtuigd dat dat zou helpen.

De organisaties doen hun best, de ambtenaren doen hun best, u doet uw best. Goed dat u zegt, u heeft ook dat onderbuikgevoel. Kunt u overwegen laagdrempelig een loket te openen? Ook voor 2023 mogen mensen gebruik maken van die € 1.300 energietoeslag en we hebben ook het noodfonds in de lokale omgeving. Nogmaals mijn verzoek: kunt u daar naar kijken? Wethouder Hoek: Ik weet niet of u bij de nieuwjaarsreceptie was. Daar heeft het loket Samen Doen de vrijwilligersprijs gekregen. Dat is met name het laagdrempelige loket waar mensen terecht kunnen als ze echt onthand zitten met het invullen van formulieren, als ze vragen hebben over van alles en nog wat. Zij kunnen bij dat loket terecht. Dus dat loket is er. Ik wil u verzoeken, op het moment dat mensen daarnaar vragen: verwijs ze naar het loket Samen Doen. Ik heb nog met de mensen gesproken. Ze zien een toename van het aantal bezoekers op dit moment, dus het voorziet in een behoefte. Ik wil het hier ook nog een keer heel duidelijk zeggen: op het moment dat er mensen zijn die niet digitaal vaardig zijn en toch formulieren in moeten vullen, dan zitten daar allemaal vrijwilligers met de beste intenties om samen met de professionals mensen aan de hand te nemen en formulieren in te vullen. De heer Erwich, L3B: De wethouder heeft hartstikke veel gezegd en daarmee mijn vraag afgedaan. De heer Afalah, WIJ: Ik had 2, 3 vraagjes.

Eentje vanuit luiheid vanuit mijn kant, want ik heb het niet opgezocht, maar ik heb een vraag gekregen over mensen die de vorige hebben aangevraagd, zij zaten net boven de 120%. Ik was van mening, dat zij het automatisch zouden krijgen nu. Daar wil ik even een bevestiging van hebben, of dat klopt. En tweede, zou de wethouder voortaan iets concreter kunnen zijn met cijfers. Ik zou het heel fijn vinden als we elke maand heel concreet: hoeveel aanvragen zijn er geweest? Ook uitgesplitst naar 120 en 140 en daarboven. Als het kan. Wethouder Hoek: De laatste vraag, daar moet ik het antwoord even op bekijken of dat echt eenvoudig op te lossen is. Dat lijkt me wel, maar ik ga het voor u navragen. Ik heb in mijn eerste termijn al gezegd, dat alle mensen die in eerste instantie een afwijzing hebben gekregen nog een keer onder de loep zijn genomen. Er is gekeken: komt u in de nieuwe regeling wel in aanmerking? Die mensen hebben die € 800, op het moment dat het in orde was, gekregen. Je moet natuurlijk wel de individuele casus alsnog een keer bekijken. Er kunnen best zaken zijn die ervoor zorgen dat je er dan toch niet voor in aanmerking komt. Maar in ieder geval zijn alle aanvragen, die er toen lagen, nog een keer bekeken. We hebben de mensen niet willen belasten met nog een keer een aanvraag doen.

De heer Lieverse, CU: Mijn vraag is deels beantwoord door het uitgebreide antwoord van de wethouder. Maar ik wil toch graag het signaal afgeven, dat de campagne die gevoerd wordt op dit moment opzichtig en weldadig gevonden wordt. Wethouder Hoek: Waarvan akte. Dat vind ik fijn. Als er vanuit de commissie signalen komen, dat er toch iets meer nodig is, dan hoor ik dat ook graag, want dan kunnen we gezamenlijk kijken: hoe kunnen we deze doelgroepen op een goede en adequate manier blijven bedienen? Want dat is ook mijn insteek. De voorzitter: Er zijn geen andere actualiteiten vanuit het college gemeld. 8. Actualiteiten uit de commissie De voorzitter: Zijn er commissieleden met actualiteiten? Dat is niet het geval. 9. Verbonden partijen De heer Lieverse, CU: De GGD, misschien is het niet echt nieuws, want iedereen heeft de uitnodiging via de griffier al gekregen over de beeldvorming die er gaat komen. Anders dan wij hadden gehoopt, wordt het niet een beeldvorming voor alleen Lansingerland, maar voor een heleboel gemeenten gezamenlijk op 2 verschillende data. Wat erover verklapt kan worden, het gaat met name over de begroting. U denkt: financiën is voor AB, maar het gaat echt over aanzienlijke veranderingen met het oog op nieuwe

14/15

ontwikkelingen die de GGD wil inzetten. Ik ben heel benieuwd wat daar op verteld gaat worden. De voorzitter: Mocht u de data vergeten zijn: ze staan in de wekelijkse nieuwsbrief vanuit de griffie. 10. Rondvraag en sluiting De voorzitter, om 21.40 uur: Tot slot de rondvraag; die zijn niet gemeld. En daarmee kom ik bij de sluiting van deze eerste commissie samenleving van het nieuwe jaar. Op 9 februari treffen wij elkaar weer in deze zaal, ook om 20.00 uur. Tot die tijd alle goeds. Dank voor deze vergadering, hierbij gesloten.

Verslag opgesteld door Marianne Jansen, Lothassa Secretarie, met behulp van geluidsopname.

15/15