[BV22.0108] Verslag Gemeenteraad Begroting d.d. 3 november 2022

VERSLAG Gemeenteraad BEGROTING 2023

Datum vergadering Aanwezig: Raadsleden: WIJ Lansingerland

: 3 november 2022

D66 CU GroenLinks PvdA

: P. van Olst, Jan Jumelet, Chantal van Weede, Mark Bik, Bianca Boonstra, Abdel Afalah, Jan Alsemgeest : Don van Doorn, Carin van Rooijen Jan Pieter Blonk, Marjolein Gielis, Leon Erwich, Johan Philippens, Machiel Crielaard : Jan Willem van den Beukel, Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Frans Ammerlaan, Job Halkes, Charles van Harn : Matthijs Machielse, Marloes Draak, Ed van Santen, Ivo de Graaf, Christiaan Toussaint : Ineke den Heijer, Brecht Weerheijm, Eva Heijblom : Kees-Willem Markus, Paul Lieverse, Arjen Hofman : Marko Ruijtenberg : Petra Verhoef

Wethouders

: Leon Hoek, Simon Fortuyn, Michiel Muis, Titia Cnossen

Voorzitter Griffier

: Pieter van de Stadt : Eveline Hamelink-van Rens

Leefbaar 3B CDA VVD

Afwezig:

1. Opening en mededelingen De voorzitter, om 19.00 uur: Ik open de raadsvergadering van 3 november 2022, dat is een bijzondere vergadering, het is de zogenaamde begrotingsraad. Het heeft 1 agendapunt, 1 bespreekpunt, en dat is de begroting van de gemeente Lansingerland voor de jaren 2023 tot en met 2026. Daar gaan we ons vanavond aan wijden, maar niet nadat ik u gemeld heb dat in ieder geval de heer Ruijtenberg, mevrouw Den Heijer en mevrouw Gielis al aangegeven hebben iets later te zijn. Dat heeft alles te maken met het verkeer. Mevrouw Heijblom heeft aangegeven hier pas om 21.00 uur te kunnen zijn. Verder verwachten we een vol huis vanavond. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dat is de heer Hofman. Aanwezig, dus dat gaat goed. 3. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Mevrouw Bauer heeft zich namens de vereniging Viatorem aangemeld. Inspreker: Mevrouw Bauer: Geachte voorzitter, geachte gemeenteraad, beste aanwezigen, ik ben Elly Bauer, bewoonster van het woonwagencentrum Bosland en kom inspreken namens het bestuur en leden van vereniging Viatorem. Het is alweer even geleden dat u van ons een update heeft ontvangen betreffende het project woonwagencentrum aan de Bosland te Bergschenhoek in gemeente Lansingerland.

Graag willen wij u via deze weg op de hoogte brengen met hoe het er nu voor staat. Ook willen wij even stilstaan bij alle uw inspanningen om dit dossier in goede banen te leiden. Waarvoor nogmaals hartelijk dank! Tevreden. We zijn momenteel tevreden met de lopende inrichtingsplangesprekken. We hebben het gevoel dat we betrokken worden bij het proces en werken richting een mooi plan. Desalniettemin zijn er bij ons vooralsnog grote zorgen en verontrustende berichten naar voren gekomen. Zorgen. Om tot een volledige beslissing te kunnen komen en om in samenwerking met onze gemeente Lansingerland een toekomstbestendig en optimaal woon-, werk- en leefklimaat te kunnen creëren dienen er voor de gemeenteraad van maart 2023 nog cruciale punten onderzocht en bekend te worden voor ons als direct belanghebbende. Zware vervuiling grond. Er is onlangs een bodemonderzoek uitgevoerd. Deze is op maandag 10 oktober gestart. Momenteel met het pas uitgevoerde onderzoek zijn de geluiden dat het zwaar vervuild is. Dit baart ons grote zorgen voor onze gezondheid, tijdsduur proces en de toekomst m.b.t. het renoveren/vernieuwen van het woonwagencentrum. Het conceptrapport van dit onderzoek is of moet één dezer dagen klaar zijn en verwachten wij spoedig te ontvangen.

En dat er door de gemeente maatregelen getroffen kunnen worden, waaronder een gezondheidsonderzoek in de betekenis van de lucht en stof rondom ons heen, de omgeving waarin we wonen, leven en werken. Met deze wetenschap 1/36

kunnen er rigoureuze stappen gemaakt worden. Verplaatsingskosten van de woonwagens. Bij de herinrichting/renovatie van het woonwagencentrum zullen er kosten komen voor het plaatsen en terugplaatsen van de woonwagens. Wij nemen aan dat dit in de begroting en het project wordt meegenomen, zie ook ons Programma van Eisen en Wensen. Het saneren van de bodem en het verplaatsen van de woonwagens gaan hand in hand, dit valt samen met het gehele project en dient volledig vergoed te worden. Niet via een onkostenvergoeding gebaseerd op een taxatie. Het slibrapport uit 2019 is ons enkele maanden geleden toegestuurd. Het is voor ons niet leesbaar. Het baggeren van de watergangen is in 2020 gedaan. De begroting. Betreffende het woonwagencentrum is er niet veel te vinden, alleen het kopje: riolering beleidsveld 5.2 woonwagens (bg), dat is Bergschenhoek. Dit is voor het woonwagencentrum Bergschenhoek begroot. En Vastgoed beleidsveld 5.3, woonwagens. Ervan uitgaande dat deze voor het woonwagencentrum Meerweg in Berkel en Rodenrijs is, omdat er geen (bg) bij staat, dit is voor ons een vraagteken. Er is geen zichtbaar financiële onderbouwing, niet in de begroting, niet in de kadernota, niet in de zomerrapportage van 2021. Er staat niets gereserveerd.

Wij maken ons vooral zorgen dat het budget dat in maart 2023 tijdens de gemeenteraad gepresenteerd gaat worden, wordt afgewezen of niet voldoende is, waardoor er onderdelen afvallen en er niet volledig wordt gewerkt naar een toekomstbestendig gezond, woon-, werk en leefklimaat op het woonwagencentrum te Bosland. Dank u wel voor uw aandacht. De heer Jumelet, WIJ: Dank u wel voor uw inspraak. Fijn dat er vertrouwen is, waar u mee begon. Wat ik me afvroeg: hoe lopen de gesprekken momenteel tussen de gemeente en u en tussen de wethouder en u? Mevrouw Bauer: Ja, goed. De heer Jumelet: Die zorgen die u nu uit, met name de punten 3, 4, 5, zijn die ook aan de orde gesteld in het gesprek met de wethouder? Mevrouw Bauer: Vanochtend hebben we toevallig een gesprek gehad, we hebben er over gesproken en er wordt aan gewerkt, dat wel. Maar zoals de begroting, daar is ook een aantal vragen over gesteld en die zijn niet dermate beantwoord, zodat er duidelijkheid is gekomen. We hebben het over het gezondheidsonderzoek gehad en daar wordt actie ondernomen, dat wel. Maar wij wilden onze zorgen in ieder geval even uiten. Mevrouw Verhoef, PvdA: Dank u wel voor uw inspreken. Mijn vraag ging ook over het gezondheidszorgonderzoek, omdat dat nu acuut hele grote zorgen geeft, maar blij dat daar gesprekken zijn met het college.

U weet ook, dat ik wat opheldering heb gevraagd over de technische onderbouwing van de getallen in de begroting, dus daar kunt u kennis van nemen en daar kunnen we straks vragen over stellen aan de wethouder, als we dat zouden willen, maar we kunnen daar nu verder niet op ingaan. Dat wilde ik nog even zeggen. De voorzitter: Ik hoorde geen vraag. Dank u wel, mevrouw Bauer. Zoals mevrouw Verhoef al aangaf, straks bij het agendapunt kunnen fracties met uw inbreng vragen stellen aan het college als ze dat wensen en dat zullen ze zelf verder bepalen. Dank u wel. 4. Vaststelling van de agenda De voorzitter: Iemand daarover? Dat is niet het geval. Dan stellen we de agenda vast. 5. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 20 oktober 2022 De voorzitter: Er zijn geen opmerkingen binnen gekomen, dat lijkt mij correct, dus dan stellen we ook dat verslag vast. 6. Bespreekpunten: 6.a Begroting 2023 - 2026 De voorzitter: De feestschotel van vandaag: de begroting. We hebben hem uitgebreid in de commissie besproken, u heeft uw zegje gedaan, wat u er allemaal van vindt. Vandaag is het tijd om daar harde centen bij te doen, het is tenslotte een begroting, door middel van amendementen en moties. Voor degenen die voor het eerst mee kijken, wil ik zeggen dat een amendement een directe wijziging van de begroting is.

Als dat wordt aangenomen door de raad en als de begroting wordt vastgesteld, dan geldt dat, het is vaststaand. Een motie is een verzoek aan het college, vaak een vraag om iets uit te zoeken of iets te doen of na te laten. De begroting is bepalend voor de komende 4 jaar, maar uiteraard is het eerste jaar heel belangrijk. De jaren daarna zijn een doorkijkje, want volgend jaar praten we daar opnieuw over. We doen dat met een nulde termijn, omdat er vele amendementen en moties zijn aangekomen. Nulde termijn De heer Jumelet, WIJ: Wij dienen een amendement en een motie in. Ik begin met het amendement. Dit amendement wordt raadsbreed ingediend, ik hoop vanavond nog een aantal handtekeningen te kunnen krijgen, maar dat is een detail. 2/36

A2022-042 raadscommunicatieadviseur Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor. Het besluit als volgt te wijzigen. In het raadsbesluit Begroting 2023-2026 beslispunt 1. aan te vullen met: met dien ten verstande dat uit het budget aanvullend/nieuw beleid (E) organisatieontwikkeling o.b.v. 7,5 fte per 1000 inwoners structureel een bedrag van €40.000,00 per jaar wordt onttrokken en wordt toegevoegd aan programma 1 Bestuur en Dienstverlening -budget griffie- voor het instellen van 0,5 fte raadscommunicatie adviseur. Deze wordt raadsbreed ingediend. Dan een motie, die wordt ingediend mede namens D66 en L3B. Dat is investeren preventie t.b.v. onze jeugd en jongeren. M2022-036 preventie jeugd en jongeren Roept het college op samen met de scholen te onderzoeken of het mogelijk is in 2023 en zo mogelijk de daarop volgende jaren, de lespakketten 'Kapot Sterk' cq 'Steek jij je hand uit' verder en breder in te zetten in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs in Lansingerland en hiertoe een voorstel te doen aan de gemeenteraad. Is mede getekend door Ineke den Heijer en Don van Doorn. Dank u wel. De heer Van Doorn, L3B: Ik mag 3 amendementen indienen. De eerste namens WIJ, D66 en CU over de sportbox.

A2022-043 sportbox Aan besluit 1 toevoegen: met dien verstande dat in de begroting 2023-2026 een bedrag van€ 46.000 incidenteel en€ 5.000 structureel wordt opgenomen voor het aanschaffen en onderhouden van 3 sportboxen. De incidentele kosten van € 46.000 te dekken uit de algemene reserve en de structurele kosten van € 5.000 in 2023 te dekken uit het positief begrotingssaldo 2023 en vanaf 2024 regulier ten laste te brengen van in het budget van programma 3, beleidsveld Sport. Het volgende amendement gaat over 2 extra BOA’s, waarmee het totaal op 4 komt. Dat mag ik mede indienen namens GL. A2022-044 BOA’s De begroting 2023 - 2026 vast te stellen met dien verstande dat de capaciteit van de boa's structureel verhoogd wordt met 4 fte in plaats van de voorgestelde 2 fte. De structurele extra kosten van 2 fte à € 150.000 te dekken uit de stelpost herverdelingseffect. De laatste dien ik mede in namens WIJ en PvdA. A2022-045 gratis OV Aan besluit 1 toevoegen: met dien verstande dat op 1 juli 2023 gratis OV met de RET wordt ingevoerd voor inwoners met een AOW uitkering met een inkomen tot maximaal 120% van het bijstandsniveau. De structurele kosten van € 67.500 worden gedekt vanuit het positieve begrotingssaldo 2023. De heer Van den Beukel, CDA: Twee amendementen, één motie. Ik begin met een amendement mede namens de fractie van de VVD.

Het gaat over lucht geven aan huishoudens en het schrappen van een lastenverzwaring in de OZB voor woningen. A2022-046 OZB In het raadsbesluit Begroting 2023-2026 beslispunt 1. aan te vullen met: met dien verstande dat de volledige OZB-verhoging voor woningen van € 438.000 in 2023 wordt geschrapt en dat de dekking wordt gevonden in de stelpost herverdeeleffect Gemeentefonds die met € 438.000 wordt verlaagd. Dan een amendement namens CDA: geef ook lucht aan ondernemers en schrap de lastenverzwaring voor OZB niet-woningen. Daar stellen ondergetekenden voor om A2022-047 OZB In het raadsbesluit Begroting 2023-2026 beslispunt 1. aan te vullen met: met dien verstande dat de volledige OZB-verhoging in 2023 voor niet-woningen van € 1.138.000 in 2023 wordt geschrapten dat de dekking wordt gevonden in de stelpost herverdeeleffect Gemeentefonds die met hetzelfde bedrag wordt verlaagd tot € 62.000 in 2023. Of in het geval het amendement, dat ik zojuist noemde wordt aangenomen, dat dekking wordt gevonden in de stelpost herverdeeleffect Gemeentefonds die in 2023 met € 762.000 wordt verlaagd tot nihil, en in de stelpost organisatieontwikkeling o.b.v. 7,5 fte per 1.000 inwoners die in 2023 met € 376.000 wordt verlaagd tot € 1.282.000. Tot slot een motie, die heet: gratis OV voor wie dat echt nodig heeft. Daar luidt het dictum: 3/36

M2022-037 gratis OV Dat de raad het college oproept om bij de uitwerking van het voorstel zich te richten op ouderen met een laag inkomen. De heer Machielse, VVD: Een drietal amendementen namens de VVD. Ik begin met het amendement intocht Sinterklaas in de kernen. A2022-048 intocht Sinterklaas De begroting 2023 - 2026 vast te stellen met dien verstande dat de huidige bijdrage voor de intochten van Sinterklaas in de kernen Bleiswijk, Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs per kern te verhogen van € 1000 naar € 4000 voor de jaren 2023 -2026. Voor het jaar 2023 wordt gedekt uit het begrotingsoverschot en daarna wordt dit bedrag regulier ten laste gebracht van budget van programma 3, beleidsveld cultuur. A2022-049 geen 7,5 fte per 1.000 inwoners In het raadsbesluit Begroting 2023-2026 beslispunt 1. aan te vullen met: met dien verstande dat de structurele verhoging van het personeelsbudget van 7,5 fte per 1000 inwoners wordt geschrapt met uitzondering van € 40.000 loonlasten raadscommunicatieadviseur en dat het restant van de structurele verhoging vrijvalt in de algemene middelen ter dekking van structurele uitgaven. En tenslotte een amendement namens alle leden van het presidium. A2022-050 Trouwerijen en beeldvorming voortaan ook vanuit huis te volgen Beslispunt 1.

aan te vullen met: met dien ten verstande dat uit het overschot van de begroting 2023-2026 eenmalig € 25.000,00 wordt ingezet voor het toerusten van de trouwzaal van het gemeentehuis met camera's, audioregistratie en bijbehorende software zodat trouwerijen en beeldvorming van de gemeenteraad in de toekomst ook vanuit huis te volgen zijn. De heer Markus, CU: Wij hebben een motie, mede ingediend door WIJ, D66, GL en PvdA. Die het college oproept om: M2022-038 lokaal preventieakkoord Om te komen tot een Lokaal preventieakkoord met lokale partners zoals sportclubs, horeca, scholen, huisartsen, jeugd- en jongerenwerk en ondernemers. • Om een eerste opzet van een Lokaal preventieakkoord in Q2 van 2023 aan de commissie Samenleving voor advies voor te leggen. Om vanaf 2024 aan een Lokaal preventieakkoord daadwerkelijk uitvoering te geven. De heer Ruijtenberg, GL: De fractie van GL dient samen met de fractie van D66, dan hebben ze toch nog iets, een amendement in. Deze dien ik in samen met de heer Weerheijm. A2022-051 Menstruatiearmoede bestrijden in Lansingerland Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor.

De begroting 2023-2076 vast te stellen met dien verstande dat aan beslispunt 3 een bedrag van € 20.000 voor de bestrijding van menstruatiearmoede in Lansingerland structureel wordt toegevoegd in het jaar 2023 ten laste van het begrotingsoverschot en vanaf 2024 regulier ten laste te brengen van het budget van programma 4, beleidsveld maatschappelijke ondersteuning. Mevrouw Verhoef, PvdA: De PvdA dient 3 moties in. M2022-039 Sneller en meer flexwoningen bouwen voor starters en spoedzoekers Verzoekt het college een integraal plan van aanpak op te stellen waarin aangegeven wordt op welke nieuwbouwlocaties, waaronder ook Bleizo-West, en onder welke planmatige, financiële en ruimtelijke voorwaarden er, voorafgaande aan definitieve nieuwbouw, geheel of gedeeltelijk sprake kan zijn van het tijdelijk realiseren van flexwoningen. Daarin ook aan te geven hoeveel nieuwe flexwoningen een realistische optie is, per locatie. Dit plan van aanpak voor 1 juli 2023 aan de raad voor besluitvorming voor te leggen. En gaat over tot de orde van de dag. M2022-040 versnellen duurzame energie in de glastuinbouw Verzoekt het college om een plan van aanpak op te stellen waarin beschreven wordt hoe de verduurzaming van de glastuinbouw sneller kan worden gerealiseerd. Aangegeven wordt hoe de gemeente Lansingerland de nieuwe publieke taak met betrekking tot warmtenetten wil gaan uitvoeren.

Bij het opstellen van dit plan van aanpak samenwerking te zoeken met de glastuinbouwsector zelf en met andere overheden. De raad periodiek over de voortgang te informeren. 4/36

De motie over duurzame energie glastuinbouw dien ik in samen met Marko Ruijtenberg van GL. De laatste motie dien ik in samen met Jan-Willem van den Beukel van het CDA. M2022-041 Aanpak acute energiearmoede bij sportverenigingen en maatschappelijke organisaties Verzoekt het college om te inventariseren of en in hoeverre er bij lokale sportverenigingen en maatschappelijke organisaties sprake is van acute energiearmoede die niet kan worden opgelost door (redelijke) verhoging van hogere contributies en deelnemersbijdragen. De raad voor 1 januari 2023 een voorstel aan te bieden waarin een oplossing voor deze knelpunten wordt gepresenteerd. De voorzitter: Dank u wel voor de voortvarende indiening op deze wijze. Voor wie dit nog abracadabra was, we gaan nu naar de eerste termijn van de raad om toelichting te geven op wat u zojuist heeft ingediend. Dezelfde volgorde. Eerste termijn De heer Jumelet, WIJ: Een hele lijst. Ik ga ze maar van boven af aan, van de lijst van de griffie, langs. Dat lijkt mij het meest overzichtelijk, ook voor onszelf. Het amendement van L3B, de sportbox, die dienen wij mede in. Een goed initiatief, het past ook in het hele preventieverhaal, dat we met zijn allen voorstaan, dus die zullen wij steunen. Het amendement rondom de extra BOA’s, daar ontgaat ons eigenlijk nut en noodzaak om 2 extra BOA’s te doen.

De vraag is dan aan het college hoe zij hier tegenaan kijken. Met de 2 extra BOA’s die nu al in de begroting zitten, komen we al heel ver tegemoet aan de wens. Bent u het eens met mijn fractie, dat het toch wel verstandig is om eerst te kijken wat dit oplevert en teweeg brengt, voordat je weer een extra stap gaat zetten. Zou je niet eerst moeten kijken naar nut en noodzaak hiervan? Het amendement rondom gratis OV voor AOW’ers: we hebben het afgesproken voor 2024. Wij vinden het heel sympathiek van L3B om te proberen het toch iets naar voren te halen. Wij hebben het amendement ook mede ingediend, wij steunen het van harte. Dan kom ik bij de 2 amendementen van het CDA over de OZB. Rondom de ondernemers hebben wij in de gezamenlijke commissie uitgebreid gediscussieerd daarover. Wij zullen dat amendement niet steunen, dat geldt ook voor het amendement voor de huiseigenaren. Dan kom ik bij het amendement van Sinterklaas, de intocht van Sinterklaas. Daar zijn we mede indiener, dus het mag duidelijk zijn: wij steunen van harte de levendigheid van de dorpskernen. Juist ook dit soort feesten leveren daar een bijzondere bijdrage aan. Natuurlijk, we willen graag leunen op het maatschappelijk middenveld, de vrijwilligers, maar ook de winkeliers, maar de hele gemeente profiteert daarvan mee, dus het is goed om anno 2022 daar iets dieper in de zak te tasten.

Dan het amendement van de VVD rondom 7,5 fte per 1.000 inwoners. We hebben daar in de commissie een uitgebreide discussie over gehad. Mijn fractie stelt zich toch op het standpunt, wij hebben met de komst van de nieuwe gemeentesecretaris toch met elkaar de hoop uitgesproken en de verwachting, dat we echt een stap gaan maken met de ambtelijke organisatie. We zien ook, dat het ontzettend piept en kraakt, waar het gaat om dienstverlening in de brede zin des woords en daar hebben we toch wel zorgen over. Wij vinden dat het college en de gemeentesecretaris voldoende armslag moet hebben om stappen te kunnen gaan maken met de ambtelijke organisatie, die we met elkaar voorstaan. Daarbij willen wij niet op de stoel gaan zitten van de gemeentesecretaris, want dan hadden we een andere rol gehad. Wij vinden dat we als raad ook niet moeten verwachten, of eisen van de gemeentesecretaris en van het college, om elke keer weer terug te komen om weer een fte te vragen, daar waar het nodig is. Wij willen er graag een hek omheen zetten: dat kan je gebruiken voor de organisatieontwikkeling, voor die fte’s. Het hoeft natuurlijk niet op, dat wil ik erbij gezegd hebben, maar het geeft wel voldoende armslag om de kwaliteitsslag te maken, die we nodig achten, maar ook om de kwantitatieve vraag te beantwoorden. Dat amendement zullen wij dan ook niet steunen.

Het amendement rondom trouwerijen, dat hebben we mede ingediend. Het lijkt ons een uitstekende zaak om ook vanuit die ruimte de uitzending te doen. Het amendement rondom menstruatiearmoede is ons zeer sympathiek, wij zullen hoogstwaarschijnlijk voor stemmen, maar we wachten even af wat de wethouder ervan vindt. De vraag die we zelf hebben: is dit het juiste middel? We neigen ernaar om voor te stemmen, maar we willen de wethouder de ruimte geven om zijn visie daarover te laten schijnen. Dan kom ik bij de moties. De motie van het CDA rondom gratis OV, ik zou haast zeggen: het is landjepik. Wij dienen mede het amendement in, wij hebben er geen behoefte aan om daar aan te gaan sleutelen, dus wij zullen de motie niet steunen. De motie rondom het samen stappen zetten naar een gezonder Lansingerland, die hebben wij mede ingediend, wij vinden het een uitstekend initiatief. Dan de moties van de PvdA, de aanpak acute energiearmoede bij sportverenigingen. Het klinkt allemaal heel sympathiek, maar de vraag die wij stellen is: in hoeverre is er een behoefte? De vraag aan de wethouder: zijn er verenigingen die zich inmiddels gemeld hebben? Welk probleem lossen wij op? Die vraag stellen wij weleens vaker. Welk probleem lossen we nou eigenlijk hiermee op? Volgens ons valt dat probleem wel heel erg mee.

Maar misschien is het anders, dan horen we dat graag van de wethouder, maar wij neigen ernaar om deze motie niet te steunen op het moment dat er niet echt veel aan de hand is. Dan sneller en meer flexwoningen bouwen voor starters en spoedzoekers, ook zeer sympathiek, maar ik ga een collega napraten, die menigmaal gezegd heeft: we hebben geen behoefte aan overbodige moties. En dit lijkt er toch een beetje op. Wij hebben gevraagd in de commissievergadering expliciet hetgeen in het 5/36

collegeprogramma staat, in het coalitieakkoord, daar staat een opsomming van allerlei bouwprojecten. Denkt u dat dat haalbaar is? Ja, dat is haalbaar. Wij hebben de vraag gesteld rondom flexwoningen, daar is een heel heldere uiteenzetting op gegeven. Wij zijn daar zeer tevreden over en we hebben geen behoefte om daar met een motie overheen te gaan, dus die zullen wij ook niet steunen. Tot slot versnellen duurzame energie glastuinbouw. Wij hebben er in onze fractie uitgebreid over gesproken, met name met de mensen die verstand hebben van de glastuinbouw. We vinden het een uitermate sympathieke motie, maar dan ga ik naar het coalitieakkoord en naar de begroting: het staat er gewoon in. Deze valt ook in de categorie overbodig en zullen wij dan ook niet steunen. Dat was hem. De voorzitter: U heeft de toon van kort en krachtig neergezet, ik ga kijken of de heer Van Doorn die toon voort zet. De heer Van Doorn, L3B: Ik ga mijn best doen. Even kort over de raadscommunicatieadviseur, niet zozeer over de inhoud, want het is raadsbreed, maar het is weel een prima voorbeeld van hoe wij het graag zien. Overeenstemming met elkaar over de uitbreiding van doelstellingen en taken, vervolgens wordt in beeld gebracht welke middelen moeten volgen om het in personele zin te faciliteren. Dus middelen volgen beleid als leidend principe, daar kom ik later nog op terug bij een ander amendement.

De trouwerij en beeldvorming, uitstekend dat dat in deze tijd ook vanuit huis te volgen is. De sportbox, mede ingebracht, belangrijk om onze samenleving zoveel mogelijk keuzeopties te geven waar zij elkaar ontmoeten en bij voorkeur ook nog een beetje kunnen sporten en bewegen, dus wij denken dat het een mooie aanvulling is op het brede pallet dat we al in Lansingerland hebben. De 2 extra BOA’s, in de inleidende woorden van de heer Jumelet werd al gezegd: nut en noodzaak. Die vraag werd gesteld aan het college, ik wil hem graag als partij beantwoorden. We hebben in het coalitieakkoord opgenomen wat nut en noodzaak is. Ook de transitie, die wij voor ogen hebben. We zijn blij met de toegezegde beeldvorming over de inhoudelijke ontwikkeling, want daar gaan we met elkaar over in gesprek, hoe we naar de meer preventieve rol van de BOA in de wijk bij de inwoners kunnen komen. Daar heb je een bepaalde norm voor nodig, al zijn wij niet van de normen, maar in dit geval willen we de lijn van de politie volgen. Zij hebben bedacht en uitgerekend, daar zit een aantal beleidsuitgangspunten onder, waarom het tot een verdeling van 1 op 5.000 moet komen. Het zal geen toeval zijn, deze uitbreiding komt heel dicht in de buurt zo niet volledig in de buurt bij 1 op 5.000. Daarmee de onderbouwing van nut en noodzaak van deze groei, nu de financiële middelen er zijn, om dat vorm te geven.

Er is een aantal manieren om dat te dekken, we hebben gekozen voor het licht afromen van de stelpost herverdeeleffect, waar nog een aantal flinke risico’s in zit. Daar kom ik later nog op terug bij andere voorstellen. Het gratis OV voor ouderen staat al heel lang op onze lijst. Het heeft in meerdere coalitieakkoorden het licht gezien, maar nooit tot wasdom gekomen. Uiteindelijk is dit wel het moment waarop we het kunnen effectueren. De crisis raakt deze doelgroep zeer breed en het is een mooi middel om de vereenzaming tegen te gaan. De heer Van den Beukel: Omdat ikzelf een motie heb voorbereid op dit punt, over gratis openbaar vervoer, even een verduidelijkende vraag. U heeft het over een bijzondere doelgroep in uw motie. Het gaat over AOW’ers met een inkomen tot maximaal 120% van het bijstandsniveau. In het coalitieakkoord gaat het over ouderen met een inkomen tot maximum 120% van het bijstandsniveau. In de begroting gaat het over ouderen in het algemeen. Dat vind ik verwarrend. Het lijkt me geen helder kader voor het college om binnen te acteren. Kunt u verduidelijken of dat opzettelijk is gebeurd? Die uitspraak over AOW’ers i.p.v. ouderen en wat de rationale is van het verschil? De voorzitter: U kunt uw tijd aanlaten, want er is geen limiet. Dan komt u ook mooi beiden in beeld, dan maken we gebruik van de techniek. De heer Van Doorn: Volgens mij zijn wij vrij helder.

Voor ons is het al heel lang een punt, wij hebben altijd gesproken over AOW’ers. De verwarring kan ik me voorstellen, maar het komt heel dicht in de buurt bij de vorige coalitie, waar u zelf deel van uitmaakte. Volgens mij hadden we daar ook geen discussie over de definitie. Ik zou daar dichtbij blijven, dan komen we goed in de buurt van wat we al heel lang met elkaar willen. Zoals wij het in het amendement hebben opgeschreven, zo willen we het graag. We hopen dat dat ook op uw steun kan rekenen, nu we de verwarring weg hebben genomen, of het ouderen zijn of AOW’ers. Dat is een belangrijke. Geef lucht aan huiseigenaren, schrappen OZB en geef lucht aan ondernemers, schrap OZB, 2 amendementen van het CDA. Daar zullen wij niet in mee gaan, niet dat we zitten te juichen bij het verhogen van lasten, maar de indieners gebruiken deze amendementen met een dekking waar best wel een groot risico op zit, de stelpost herverdeeleffecten in de septembercirculaire. We moeten terughoudend zijn met de inzet hiervan. L3B heeft het net met € 150.000 al licht afgeroomd. Wat ons betreft is daarmee ook gelijk het risico maximaal uitgenut, wat we willen lopen op wat hier achter zit. Dus die ruimte is opgebruikt.

En twee aanvullende amendementen daarop inbrengen, vinden wij een te groot risico, zeker omdat beide posten vrijwel volledig worden ingezet en daarmee creëer je eigenlijk een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat er onvoldoende structurele dekking blijft in de amendementen, zeker in combinatie. Op dat moment willen de indieners de OZB uiteindelijk alsnog verhogen, want je wilt vrij onbenutte belastingcapaciteit gaan inzetten. Dus je maakt eigenlijk iemand blij met iets waarvan wij verwachten dat we het op vrij korte termijn moeten herstellen. Dat is waarom wij niet zozeer tegen het voorstel zelf zijn als gedachte, maar wel in de dekking qua risico’s. De heer Van den Beukel: Ik probeer de logica van de redenering van de heer Van Doorn te vatten en te volgen. Hij heeft het over de risico’s van het amendement om het 6/36

verhogen van de belasting een jaar op te schuiven. Dat gaat over 1 jaar. Daarna blijft de reeks erin staan, om het technisch te zeggen. Dus het risico voor 2024, 2025 en 2026 van het amendement waar u aan refereert, is er eigenlijk niet, niet aanwezig. Het risico daarentegen als we zouden voorzien in het amendement waar u mee komt, om structureel € 150.000 voor de komende 4 jaar, misschien wel tot in eeuwigheid, toe te voegen voor de financiën lijkt mij toch veel groter. Hoe ziet hij dat? De heer Van Doorn: Mijn fractie ziet in ieder geval het verschil tussen beide bedragen als wezenlijk verschil, € 150.000 of het volledige pakketje opsouperen. Uw suggestie alsof het over een jaar allemaal mee gaat vallen. Het is een kwestie van smaak en timing. We zien het risico en dat willen we op deze manier niet lopen en in ieder geval de suggestie niet wekken alsof we iets kunnen gaan voorkomen in de nabije toekomst. Dus daar zit eigenlijk het verschil: hoe ga je om met risico’s? We zien het verschil en de omvang van de bedragen. Daar verschillen wij, zeer waarschijnlijk, van mening. De heer Van den Beukel: Wij verschillen helemaal niet van mening, ik waardeer het zeer in de heer Van Doorn over het belang om geen suggesties te wekken naar inwoners, dat je je dingen kunt veroorloven, die je je feitelijk niet kunt veroorloven.

Dat is nou juist mijn zorg, de reden waarom ik namens het CDA niet voor zal stemmen, voor het amendement om meer BOA’s te gaan financieren. Als we naar de reeks kijken zien we volgend jaar min € 2 mln en het jaar erop min € 4 mln en daarop min € 8 mln. Die cijfers worden heel snel heel rood. Heeft u al een plan om ook volgend jaar, als het saldo gewoon slecht is, ik heb het over 2024, dat te herstellen en tegelijkertijd de BOA’s in tact te laten? Waar gaat u dan het geld vandaan halen? De heer Van Doorn: Een meerjarig plan hebben we met zijn allen niet. Zeker bij de behandeling in de commissie, ik neem aan dat u goed oplet, wij kijken hoe om te gaan met deze problematiek. Wij kijken steeds stap voor stap wat de volgende stap is. We hebben een heel boek met knoppen waar we aan kunnen draaien. Op het moment dat wij constateren, dat bepaald beleid niet werkt, voor ons is veiligheid gewoon een speerpunt, ik dacht voor u ook, maar blijkbaar iets minder groot als voor ons en dat mag, dat hoort hier ook bij. Op het moment dat wij zien dat we volgend jaar niet uitkomen, dan zullen wij beleid gaan schrappen, waarvan wij zeggen: dat draagt onvoldoende bij aan de beleidsdoelstellingen die we voor ogen hadden, we gaan budget weg halen of volledig schrappen, zodat wij op die manier dekking creëren. Volgens mij is dat ook onze opdracht met deze raad.

Dat is ons plan, zo zullen wij dat ook ieder jaar opnieuw doen richting kaderbrief en dan stap voor stap de keuzes met elkaar bepalen en beleid prioriteren. De heer Van den Beukel: Ik vind het wel een belangrijk gesprek, want het gaat over de meerjarenbegroting en ik vind het heel waardevol om nu na te denken over de consequenties van onze keuzes voor die navolgende jaren. Ik constateer dat de heer Van Doorn de bezuinigingsopgave voor het volgende jaar groter maakt en dat hij eigenlijk de kiezer, de inwoner, nog geen beeld kan schetsen hoe hij dat gat nu gaat dekken. Dus dat wordt een jaartje gissen, ik ben benieuwd. De heer Van Doorn: Een wonderlijke conclusie, want blijkbaar weet meneer Van den Beukel al precies wat er in de meicirculaire terecht gaat komen en ontwikkeling gemeentefonds. Ik wil graag die glazen bol van u een keer lenen, dan kan ik met u mee kijken en die keuzes wat makkelijker maken. De intocht van Sinterklaas in de kernen, die hebben wij mede ingediend. We hebben nog even gecheckt bij de wethouder of we het in de geest van dit amendement in 2022 ook goed geregeld hebben. We hebben het er in de commissie over gehad, nog even die vraag. Het amendement 7,5 fte op 1.000 inwoners. Dat is voor L3B, zoals we in de commissie al aangaven, gewoon een heel lastige.

Niet zozeer richting het ambtelijk apparaat, want wij constateren echt wel met elkaar, de afgelopen jaren zijn beleidsintensiveringen doorgevoerd. We hebben met elkaar getracht dat goed te voorzien van extra middelen, we hebben het ambtelijk apparaat laten groeien. We begrijpen uit de reacties vanuit het college en de gesprekken die we erover gevoerd hebben, dat beleid en middelen nog niet volledig in balans zijn op het gebied van het ambtelijk apparaat. Dat is natuurlijk zorgelijk, want we willen een robuuste organisatie hebben, die onze wensen goed kan uitvoeren. Waar we wel echt tegenaan lopen, is het automatisme van 7,5 op 1.000. Daarmee missen wij dat we als raad steeds een goede afweging kunnen maken. In de afgelopen jaren hebben we beleid gevoerd, wat gewon perfect werkte. Ik noemde net de raadscommunicatieadviseur als voorbeeld. We intensiveren taken, we intensiveren beleid en dan willen we daar een analyse bij, welke middelen daarbij horen. Ik ben heel benieuwd hoe we dat vanavond met elkaar gaan bediscussiëren. We willen echt wel naar een lijn dat we 2023 kunnen bestendigen omdat er een analyse op zit. Ik constateer nog wel dat de wethouder de toezegging nog niet volledig is nagekomen om inzichtelijk te maken waar die middelen dan heen gaan. Het gaat echt om een substantieel bedrag.

Ik hoef echt niet ieder fte te turven, want dat is niet in lijn met waar L3B voor staat, maar ik wil wel aan de samenleving kunnen uitleggen waar we zoveel miljoen aan besteden en dat kunnen uitleggen en daar verantwoordelijkheid voor kunnen nemen. Ik wil nog steeds oproepen om dat goed inzichtelijk te maken. Voor 2024 en verder wil ik voorstellen om dat automatisme eraf te halen. Niet met een norm werken, maar in een kaderbrief een analyse delen, inbrengen en onderbouwen: we intensiveren beleid, we zien deze ontwikkelingen, daar hoort deze groei van de organisatie bij. We hadden net een kort gesprek met meneer Van den Beukel over: als we dan afwegingen willen maken om beleid te schrappen, dan kunnen we ook nog naar realloceren toe. Dan kunnen we als raad bij de kaderbrief een goede afweging maken. Voordat wij een standpunt innemen m.b.t. dit amendement, ben ik benieuwd naar de andere fracties, hoe zij kijken naar: wil je nog enigszins in control raken op de besteding van middelen, hoe vinden we elkaar, welke methodiek hanteren we daarbij. De heer Jumelet: Wij zien met elkaar, niet alleen rondom intensivering van beleid, maar ook bij de uitvoering van de basistaken van deze gemeente, dat het vaak spaak loopt en 7/36

dat we handjes tekort komen. Zegt u nu in uw afweging: dat geld dat we in de begroting hebben gereserveerd voor die 7,5 fte per 1.000 inwoners, daar zet ik een hekje om en lopende het verhaal zie ik wel welke invulling er komt en dan kunnen we het vrij geven? Of zit u meer in de lijn van: dat geld moet uit de begroting, dat zien we dan wel t.z.t. in een voorstel waarbij we dekking gaan zoeken? Ik ben even op zoek welke kant u op denkt. De heer Van Doorn: De kant die we op denken, is dat we met de kaderbrief beleidslijnen uitzetten. Vervolgens werk je dat uit richting de begroting en daar horen middelen bij. Een onderdeel van die middelen is de inzet van ambtenaren, als een onderdeel van de prijs die we daarvoor betalen. Zodat wij een afweging kunnen maken. We zetten beleid uit, daar hoort een prijs bij en is dat voor ons in balans? Voor 2023 ontbreekt een deel van die analyse. Ik hoor echt wel iedere keer de verhalen, dat het piept, dat het kraakt, dat er keihard gewerkt wordt, dat erken ik ook. Dat neemt niet weg dat ik gewoon een onderbouwing wil: waar gaan die middelen heen? Om te voorkomen dat we iedere keer elk fte hierheen willen, dat is niet wat wij willen, maar een gewone analyse. In mijn dagelijkse praktijk heb ik dat ook.

Er is een beleidsopdracht vanuit de Kamer, vervolgens wordt er vanuit de organisatie een analyse gemaakt: als we dit beleid gaan uitvoeren, dan heb ik deze middelen nodig. Daarmee onderbouwen we die claim en vervolgens wordt het toegekend of niet, dan wordt een besluit genomen of dat beleid ook uitgevoerd moet worden of niet. Dat is een vrij overzichtelijke methodiek, die vrij breed wordt toegepast binnen overheidsland. Het werkte hier en wij zien geen aanleiding om van die lijn af te stappen. Vandaar dat we heel graag aan de hand van het amendement dat de VVD heeft ingediend, wat we eigenlijk veel te ver vinden gaan, want daar wordt rigoureus geschrapt, wij zijn meer op zoek naar een middenweg, we noemen dat een hek om het budget heen voor 2023, dat nader onderbouwen en vervolgens vrij geven en besteden. En voor 2024 en verder gewoon de opdrachten van de raad goed uitwerken en doorwerken, dan komen we een heel eind. Mevrouw Verhoef: Ik kan de lijn van de heer Van Doorn goed volgen. Ik vraag me wel af: hoe gaan we dit nu concreet maken? U doet nu eigenlijk een voorstel, maar u heeft geen amendement of motie. Hoe ziet u dat voor zich, wat stelt u voor aan ons? De heer Van Doorn: Er ligt een amendement, die vinden wij op dit moment te ver strekkend. Ik ben aan het verkennen hoe de raad erin zit.

Kunnen we eventueel dat amendement redesignen? Het is ons in de aanloop naar vanavond niet gelukt, dat had alles met tijd te maken, het ligt gevoelig. Het valt niet mee om het goed af te stemmen. Ik heb het liefst een raadsbrede lijn, dat we met elkaar op dezelfde manier sturing willen geven, maar ook vertrouwen uit willen spreken, want dat is er gewoon allemaal. Het is niet wij tegen zij, we willen met elkaar naar een goede lijn toe, wat ook op draagvlak kan rekenen. Het lukte ons aan de voorkant niet, dus moet het lekker in het openbaar in de raad. Eigenlijk precies wat we met de nieuwe bestuurscultuur hadden bedacht, dus laten we vooral het gesprek met elkaar aangaan. Ik ben blij met alle interrupties en verduidelijkingsvragen, ik ben benieuwd wat de visie van andere partijen is. Ik ga het niet redden in 10 minuten. Menstruatiearmoede bestrijden in Lansingerland. In principe is onze lijn niet specifieke producten gratis te maken, maar om naar een integrale aanpak te gaan. Desalniettemin zijn we erg nieuwsgierig naar het oordeel van het college in deze. Tegen welke uitvoeringsproblemen lopen we eventueel aan? Daar wil ik het nog van af laten hangen. Investeren in preventie, hebben we mede ondertekend met WIJ, dus dat zal ik niet verder toelichten. Gratis OV voor wie dat echt nodig heeft, we hebben het er al in een kort interruptiedebat met het CDA over gehad.

Ik zou graag willen dat het CDA ons steunt en zich aansluit bij het amendement van L3B, dan zijn we er uit. Samen stappen zetten naar een gezonder Lansingerland, het lokaal preventieakkoord, an sich zijn we natuurlijk allemaal voor een gezonde samenleving, daar wil ik graag aan meewerken. Alleen, dit vind ik echt weer zo’n mooi voorbeeld van: wat gaat dit aan ambtelijke inzet kosten? En wat voegt het lokaal toe, omdat we landelijk ook allerlei initiatieven hebben. Hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Zijn dit dan de schaarse middelen, personeel is inmiddels een schaars middel, willen we dat aan dit soort initiatieven inzetten of moeten we beleidskeuzes maken? Om dat goed in te kunnen schatten graag het oordeel en de visie van het college in deze, want die kunnen het beste in beeld brengen wat dit aan ambtelijke capaciteit gaat kosten en waar het eventueel ten koste van gaat. De moties van de PvdA, inhoudelijk kunnen wij het een heel eind volgen, want het staat allemaal in het coalitieakkoord. Duurzame energie staat daar gewoon in, dat wordt uitgevoerd, dus lijkt voor ons overbodig. Sneller flexwoningen, meneer Jumelet zegt dat bijna iedere vergadering. Het staat keurig beschreven en gaan we ook uitvoeren. Super belangrijk, ik ga echt het initiatief zelf niet kleiner maken, maar volgens mij is daar consensus over in deze raad om dit al te doen.

Acute energiearmoede bij sportverenigingen aanpakken, wat ons betreft is de lijn: oplossen als het probleem zich aandient. Commerciële sportscholen zijn ook naar creatieve oplossingen aan het zoeken samen met de leden. Ik kan me voorstellen dat dat bij de verenigingen die we subsidiëren ook op die manier kan. We bevriezen de tarieven al. Ik heb het gevoel dat het in goede handen is bij de wethouder en dat er hele korte lijntjes lopen tussen sportverenigingen en wethouder. Als daar een probleem zich aandient, dan melden ze zich bij de gemeente. Vervolgens krijgen we via de wethouder wel een voorstel. De sportverenigingen zijn super belangrijk, dat onderschrijven we ook allemaal, als ze hulp nodig hebben wordt er vanzelf een actie naar de raad uitgezet. Wat ons betreft lijkt het overbodig, maar ik zal voor de zuiverheid de reactie van de wethouder afwachten. Dank u wel. De heer Van den Beukel, CDA: Ik zal het iets anders aanpakken. Als ik meteen begin te ratelen over amendementen en moties, dan wordt het weinig prozaïsch vanavond, dus toch een paar woorden ter 8/36

inleiding. Ik neem het stokje over van mijn collega Krieger. Hij heeft als duo-raadslid het woord gevoerd in de commissie, maar hij heeft hier niet die mogelijkheid, vandaar dat ik dit graag doe als fractievoorzitter. Ik begin met onze eigen amendementen en dan kom ik op die van de collega’s uit. Er gaat ontzettend veel goed in Lansingerland. De mooiste highlights van de laatste weken zijn het verlengen van de huur van de energiewinkel met een jaar, complimenten aan de heer Muis. Het centrum van Bergschenhoek, dat er heerlijk bij ligt. Het Polderpad, dat net geopend is. Nieuwe sportvelden, die opgeleverd worden. Prachtig, daar zijn we dankbaar voor. Maar er is ook een andere kant, want we kijken vandaag als gemeenteraad financieel vooruit. Het heeft alles te maken met de inhoud, maar het gaat om financiën. Dan zien we dat komende jaren de cijfers rood tot diep rood gaan kleuren, oplopend tot min € 8 mln in 2026. Dat is € 300 tekort per huishouden. Dat moeten we gaan aanzuiveren. Ik heb geen glazen bol, er kan een schip met goud uit Den Haag komen, maar de meeste schepen met goud zijn daar ook echt wel op, dus die verwachting heb ik niet. Het wordt dus, zoals het er nu naar uitziet, volgend jaar bezuinigen of belasting verhogen. Daar hebben we ons nu ook op te oriënteren bij de keuzes die we maken.

Ik gun namens CDA elke fractie en ook het college zijn wensenlijstjes voor nieuwe structurele uitgaven, die hebben we zelf ook. Ik zou heel graag geld vrij willen maken voor een gezonde en sociale toekomst van onze kinderen, door bijvoorbeeld schooltuinen te gaan financieren voor alle Lansingerlandse lagere schoolkinderen. Dat gebeurt in Rotterdam, dat gebeurt hier nog niet. Door bijvoorbeeld het invoeren van een maatschappelijke stage voor alle middelbare scholieren. Maar de amendementen daarvoor ziet u vandaag niet van het CDA, omdat ik namelijk eerst de financiële ruimte zou willen vrijmaken om zeker te weten dat het langjarig vol te houden is. Ik heb op dit moment nog geen draagvlak geproefd voor het creëren van meer financiële ruimte. Ik geef even antwoord op de vraag van de heer Van Doorn en het amendement over de BOA’s: dat gaan we dus niet doen. Het zou ons zeer aangenaam zijn als het mogelijk ware, maar dat is het op dit moment niet. De heer Markus: U bent in maart de verkiezingen ingegaan met allerlei prachtige plannen. Ik heb u daar nooit de opmerking bij horen maken: ik weet niet of ik het waar kan maken, want de komende jaren zie ik zwaar financieel weer op ons afkomen. Terwijl de begroting er vorig jaar toch niet minder spanning uit zag als die er nu uit ziet.

Wat is er dan veranderd in de tussentijd? De heer Van den Beukel: Dank voor die vraag, want dan kan ik meteen de tekst die ik geschrapt had kwijt. Er zijn 2 dingen veranderd fundamenteel. Ten eerste, een zware energiecrisis en een recessie, die niet op deze manier in maart al bekend was, laat staan op het moment van het schrijven van het verkiezingsprogramma. Ik neem aan, dat u daar ook van op de hoogte bent. Ten tweede, wat is veranderd, op het moment dat we spreken over de begroting en de meerjarencijfers, terwijl veel van de plannen die u heeft gehoord en die we graag willen realiseren, ook te maken hebben met de Eneco-middelen. Als u mij uitdaagt, dan zou ik graag nog even voorlezen uit eigen werk, dat wij heel graag nog fietstunnels zouden willen realiseren: onder de Klapwijksweg, de Boterdorpseweg en onder de N209, voor de veiligheid van onze forenzende en fietsende schoolkinderen met name. We willen dat graag, we gaan ook met een voorstel komen, maar het heeft te maken met Eneco-middelen en we hebben afgesproken om dat te doen bij de kadernota. Hetzelfde geldt voor investeringen in de groene schil van Lansingerland, investeringen warmtenet glastuinbouw en bijvoorbeeld de investeringsfondsen voor de buurtschappen Kruisweg en Rotte. Ik hoop dat ik daarmee de heer Markus van een antwoord heb voorzien.

Terug naar de situatie van nu, dat we echt wel rekening hebben te houden met langjarig sombere perspectieven. Het is nu geen 2026, het is 2023. Terwijl de samenleving in zwaar weer verkeert, daar moeten we heel reëel in zijn, schijnt het komend jaar een licht winterzonnetje, zou ik willen zeggen over de gemeentelijke financiën. Ik heb het dan over het positieve structurele saldo in de voorliggende begroting, maar wat nog een stuk positiever gaat worden wanneer de eerste begrotingswijziging gaat komen. Die is aangekondigd door het college. Dan hebben we dus in 2023 een positief saldo van € 2 mln. Dat hebben we over na deze begroting. In die context heb ik echt begrip voor de bezuinigingen en lastenverhoging voor 2024, maar kan ik niet uitleggen en wil ik niet uitleggen aan onze inwoners en ondernemers, die de broekriem fors aan het aanhalen zijn, dat we de lasten nu al fors verhogen. In deze context, terwijl het saldo positief is en de reserves ook op orde zijn. Als CDA willen zaken goed financieren, zijn we niet tegen belastingen, ook niet tegen belastingverhogingen, want we moeten de middelen geven aan het college om te doen wat nodig is voor deze samenleving. We willen wel de lasten niet onnodig verhogen. Waarom? Dat past bij onze uitgangspunten van gespreide verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid. Mensen moeten ook zelf kunnen beschikken over hun eigen verdiende gelden.

Naar die bedrijven en inwoners, voor wie elke extra euro belasting al teveel kan zijn, willen wij niet uitleggen, dat we de belasting gaan verhogen. Dat is geen abstractie uit de krant. We lezen het in Den Haag, de rapporten van CPB. Maar een kennis van mij uit de buurt, een oudere dame, zij voedt in haar eentje 3 kinderen op, dat is buitengewoon ingewikkeld met een laag inkomen. Zeker, het zijn geen honderden euro’s, die we op de OZB zetten, maar het is weer een aantal euro’s en ik vind het ongewenst. Daarom die 2 amendementen ingediend, om de lasten voor inwoners en bedrijven dit jaar gelijk te houden en niet te laten stijgen en ik hoop dus op brede steun. De heer Markus: Helder. U zegt het alleen voor 2023 te doen, maar net daagt u de heer Van Doorn uit om in een glazen bol te kijken om wat verder vooruit te kijken. Hoe ziet u het dan in 2024 en verder? Die sprong blijft gelijk, krijgt dan iedereen een enorme belastingverhoging voor de kiezen? De heer Van den Beukel: Nee, dat valt mee. De meerjarenreeks in de begroting heeft u gezien, bijvoorbeeld bij de huishoudens schuiven we de boel een jaar op. Dat betekent niet dat we het dubbele gaan geven, 9/36

helemaal niet. Er is geen extra grote sprong, die we voorstellen. We zeggen alleen: dit jaar is het nog niet nodig. We zouden geld gaan ophalen, wat de gemeente op dit moment nog niet nodig heeft. Waarom zouden we dat doen? Het zou alleen maar dienen om onze oorlogskas, de algemene reserve, verder te spekken. Dat is op dit moment niet nodig, kijk maar naar de weerstandsratio. De heer Markus: Even voor de duidelijkheid. Net gaf u aan: we zien grote financiële tekorten op ons afkomen. Met deze maatregel gaat u die zeker niet verkleinen de komende jaren, want u schuift de reeks door naar voren. Daarom worden die bedragen elk jaar lager, dus het tekort zal toenemen. Hoe kunt u verklaren wat u net zei? De heer Van den Beukel: Ik denk dat de heer Markus het niet helemaal goed ziet, met alle respect. Het probleem dat we meerjarig hebben, heeft te maken met de onbalans tussen structurele kosten en structurele opbrengsten. Daar verandert dit amendement niets aan. Het zegt alleen maar: we zouden hiermee geld gaan ophalen, namelijk € 2 mln, dat we nu niet nodig hebben. Daar gaan we de algemene reserve verder mee ophogen, maar de algemene reserve is al van voldoende niveau, kijk naar de weerstandsratio. Het is een prima oplossing, die niets afdoet aan de problematiek van volgend jaar, maar er ook niets aan bijdraagt.

Dat gratis openbaar vervoer, ik zei het al, ik heb net gehoord van meneer Van Doorn dat hij een amendement uitvoert op het coalitieakkoord, de ouderen zijn nu plotseling AOWgerechtigden geworden. Dat heeft wel met elkaar te maken, maar ik vind het toch wat verwarrend. De heer Jumelet lijkt een beetje gevoelig voor het idee van landjepik, dit is de tweede keer dat ik het hoor de laatste maand, daarom wil ik graag helderheid. Die helderheid is nu gegeven, de heer Van Doorn zegt: ouderen zijn AOW-gerechtigden. Dat schuift elk jaar 8 maanden op, geloof ik, dus dan weten we wat nu het kader is waarbinnen het college gaat opereren en dat is helemaal prima. Maar om dat voornemen van het college nu een half jaar naar voren te halen, dat is waar het amendement van de heer Van Doorn over gaat, dat zien we niet als de prioriteit. We hebben het net gehad over alle drukte hier in het gemeentehuis, om mensen met nog meer spoed te laten werken aan de invoering van dit voorstel dat gaat ongetwijfeld ten koste van andere elementen uit de mobiliteitsvisie, misschien wel van de rotondes of van deelauto’s, ik heb geen idee, maar het gaat ergens ten koste van. Ik zie niet het belang om dat nu een half jaar naar voren te gaan halen. De heer Van Doorn: Ik ben nu toch wel nieuwsgierig naar de strategie van het CDA.

Het dient een motie in om het te creëren en vervolgens bied ik nu een mogelijkheid om het te creëren en dan zegt u: het is me te vroeg. Is het niet een trucje om te proberen het uit te stellen? De heer Van den Beukel: Nee. Ik denk dat de heer Van Doorn misschien gemist heeft dat het een motie is en geen amendement. Wij creëren dat niet, de motie creëert niet een idee om gratis openbaar vervoer te gaan initiëren, dat heeft het college gedaan. Het college stelt voor om gratis openbaar vervoer in te voeren. Het CDA zegt: laten we dat doen voor de goede doelgroep, zoals u ook voorstelt in het coalitieakkoord. Maar het college laat het nu eigenlijk vrij, houdt het voor mogelijk dat misschien wel openbaar vervoer gaat zijn voor ouderen met een buitengewoon hoog inkomen. Ik weet dat er partijen zijn, misschien niet perse in deze raad, die dat bepleiten. Die zeggen: gratis openbaar vervoer is eigenlijk voor heel Nederland gewenst, maar in elk geval voor alle ouderen. Dat mag, dat is een legitiem standpunt, maar dat is niet ons standpunt. Gratis openbaar vervoer is natuurlijk een solidariteitsbijdrage vragen aan de hele samenleving om een bepaalde doelgroep gratis met het openbaar vervoer te laten gaan. Akkoord, zeggen we dan, maar laten we dan wel scherp blijven dat het inderdaad alleen gaat om de doelgroep, die u ook benoemd, nogmaals, met waardering.

Dus niks oneens over de doelgroep, maar laten we die dan ook specificeren. Dan tot slot, de wijkbrandweerman, daar hebben we een goede brief over ontvangen van de burgemeester, dank daarvoor. We vinden brandpreventie heel belangrijk, van de week weer een brand geweest in Lansingerland. De neiging zou kunnen zijn om nu een amendement in te dienen en te zeggen: we gaan het geld vrij maken. De burgemeester heeft gezegd: ik zou het mooi vinden, wijkbrandweerlieden, dat kost € 70.000 per jaar, maar ik heb het geld niet. Toch denk ik dat we daarmee iets te vroeg zouden zijn, want er zou nog ruimte zijn voor een beeldvorming over de wijkbrandweerman. Dus mijn enige vraag is nu aan de burgemeester: kan hij van zijn kant die op korte termijn faciliteren? Met korte termijn bedoel ik: voor de eerste begrotingswijziging. Waarom is dat van belang? De eerste begrotingswijziging komt er in december aan, hebben we gelezen, dan zou het moment zijn om hopelijk met de hele raad, als die beeldvorming positief uitvalt, een project te starten, zou ons voorstel dan zijn om voor 2 jaar wijkbrandweermannen aan te stellen en daarmee een stuk goeds te doen voor onze samenleving. Maar niet op dit moment. Dan de moties en amendementen, waar ik nog geen oordeel over heb gegeven en om de collega’s recht te doen, die zich daarvoor hebben ingezet.

Dank aan de heer Jumelet en de heer Machielse voor hun raadsbrede amendementen, die wij van harte steunen natuurlijk. De sportbox van de heer Van Doorn, we hebben een heel goed sportfonds in Lansingerland. Dat is er voor jongeren, die zelf niet in staat zijn om contributie te betalen. Uit het sportfonds kan je zelfs kleding krijgen, heb ik begrepen. Volgens mij heeft het college zich recent aangesloten bij het sportfonds voor volwassenen, een heel goed initiatief. Dus de redenering, die zit achter het amendement van de sportboxen, dat het zo lastig is voor mensen om te sporten, financieel, die volgen wij niet. Wat we wel zien, is dat we de taken van de gemeente nog groter maken, dat we nu ook gemeente-voetballen krijgen. Dat lijkt ons toch wat veel van het goede. We vragen ons af, met de woorden van de heer Jumelet, welke problemen we daarmee oplossen. De intocht van Sinterklaas, een heel belangrijk fenomeen, vooral voor onze 6-jarige zoon, maar ook voor de rest van Lansingerland. Zeer eens met het belang daarvan, maar toch, maar het heeft iets weg van een wappermotie. Volgens mij hebben we een heldere toezegging gekregen van de wethouder in de commissiebehandeling, dat hij die 10/36

€ 3.000, over meer gaat het niet, kan plooien binnen zijn begroting. Ik zie dan niet helemaal in wat de meerwaarde is van deze motie, anders dan dat het een wappermotie zou zijn, waarmee gewapperd kan worden en kan worden gezegd: kijk, wij hebben Sinterklaas gered. Dat vind ik toch niet zo heel passend. De heer Machielse: Met vlag en wimpel Sinterklaas gered dan wel. Ik heb 2 correcties, waarvan ik me afvraag of de heer Van den Beukel zich daarvan bewust is. Allereerst is het een amendement, geen motie, dus ik ga niet met een motie wapperen. Maar ten tweede is de toezegging van de wethouder in de commissie beperkt gebleven tot 2022. Wij vinden het niet verantwoord om dit jaar te zeggen, we hebben de wethouder bedankt voor de toezegging: hé ondernemersverenigingen, jullie krijgen een hogere subsidie, maar er is nog geen zekerheid of jullie die de komende jaren krijgen. Juist dat is wat dit amendement beoogt, om 2023 en verder structureel die verhoogde subsidie op te nemen voor de winkeliersvereniging. De heer Van den Beukel: Ik denk dat de heer Machielse naar het Sinterklaasjournaal heeft gekeken en dat hij daarom zo onzeker is over 2023. Elk jaar is de stoomboot de weg kwijt en dan weet je niet meer of hij echt wel gaat komen. Maar ik maak me geen zorgen over 2023 op dit moment.

Sterker, volgens mij is de redenering dat die € 3.000 voor 300 winkeliers, dus dat is € 10 per winkelier, nu wat lastig te verkrijgen is vanwege de financiële situatie. Ik wil er niet op vooruit lopen of volgend jaar die € 3.000 niet kan worden gevonden door die winkeliers. Ik vind het echt wat bijzonder om voor dat soort bedragen nu al de gemeentelijke knip te trekken. Volgens mij was er ook zoiets als sociaal ondernemen. Dit zijn toch echt wel bedragen, die horen bij een goede lokale middenstand. Sterker, ik denk dat als de landelijke ketens nou ook eens lid worden van de winkeliersverenigingen en contributie gaan betalen, dan ben je helemaal meteen boven jan. Dan de menstruatiearmoede. Ik wacht daar even de reactie van de wethouder af in hoeverre dit nou lokaal speelt. Preventie, de heer Jumelet vraagt om de lespakketten. Dat is een belangrijk project, waar wij positief over zijn, maar in onze beleving is dat nog niet afgerond. We willen eigenlijk eerst graag weten wat het succes daarvan is, voordat we daar nu al geld voor uittrekken voor de volgende jaren. Een gezonder Lansingerland, daar wacht ik ook graag de reactie van de wethouder af, de motie van de heer Markus. De energiearmoede bij sportverenigingen, die dienen we mede in. We hadden het graag al gedaan bij het bespreekstuk over energie, maar daar was toen geen ruimte voor, maar eens om het nu alsnog te doen.

De heer Markus: De heer Van den Beukel wacht even de beantwoording van het college af m.b.t. onze motie. Ik had van de heer Van den Beukel toch wel iets meer inhoudelijke reactie verwacht. Vindt u het een heel slecht idee, vindt u het geen goed idee? U kunt toch wel iets duiden. Het is heel makkelijk om nu achter het college te verschuilen, ook omdat ik het CDA ken als een partij die enorm voor preventie is. Ik had iets meer inhoud verwacht, want dat maakt het voor mij makkelijker om te reageren om u wellicht over de streep te trekken. De heer Van den Beukel: Ik zou dan uitgelokt worden om de inbreng van de heer Bergwerff over te doen, die daar uitgebreid over heeft gesproken in de vorige commissie. Dat wil ik maar niet doen. In de basis sympathie voor preventie en afspraken met maatschappelijk middenveld, maar ook een beetje een zorg. De wereld hangt aan elkaar van convenanten in Nederland en van de akkoorden. Elk stuk voor stuk zijn ze sympathiek, maar het kan ook too much zijn en de vraag is of je daar echt de wereld mee verandert. Dus ja, sympathiek, maar de vraag is hoe het college ernaar kijkt. Dan de flexwoningen, in aanvulling op wat de heer Van Doorn zei is daar al veel over gezegd.

Specifiek heb ik gehoord in het debat met de burgemeester primair over de flexwoningen voor Oekraïners, dat de heer Muis alsnog van zin is om het afgesproken plan voor flexwoningen voor te bereiden en naar de raad te sturen. Ik ga ervan uit, dat het in het collegeprogramma te staan komt. Ik wacht met veel spanning op dat plan en ik ga ervan uit, dat daar ook de locaties in staan, die mevrouw Verhoef noemt, waarbij aangetekend mag worden dat over de locatie Bleizo het CDA niet erg enthousiast is. Tot slot, versnelling duurzame energie glastuinbouw. Wij werken aan een bespreekstuk, heeft mijn collega Krieger aangekondigd, bij de kadernota om daar een versnelling aan te geven en daar ook financiële middelen voor vrij te maken. De motie nu lijkt onder aan de streep niet heel veel toe te voegen aan wat er al gebeurt. Afgezien van het feit, daar wil ik mevrouw Verhoef voor complimenteren, dat ze toch wat nadrukkelijker vraagt om periodieke informatie over dit thema. Dat klinkt ons sympathiek in de oren. Tot zover. De heer Machielse, VVD: Bij de commissievergadering over deze begroting noemden wij het al: Lansingerland is nog niet af en daarom gaan we door. We hebben toen reeds aangekondigd over een aantal voorstellen te willen meedenken en voor een aantal zaken initiatieven te willen nemen. Vanavond is het dan zover en bespreken we deze.

Ik zal voor het gemak de volgorde aanhouden van indienen en het overzicht van eerder vandaag, dan kunt u het hopelijk allemaal makkelijk volgen. Dat begint met de raadscommunicatieadviseur, het amendement van WIJ, door alle partijen gesteund. Ik wilde daar alleen nog aan toevoegen, dat het belang van die raadscommunicatie is om echt naar de inwoners toe te communiceren. Dus voor degenen, die het nog niet hebben gevolgd op de publieke tribune of thuis: dat is niet voor interne afstemming, het is nadrukkelijk bedoeld om ervoor te zorgen dat we als raad beter in staat zijn om beeldvormingen te organiseren, samen met onze inwoners het gesprek beter te voeren, maar ook beter uit te leggen waar we mee bezig zijn of wat we besloten hebben. Met dat doel in het achterhoofd een amendement dat wij van harte ondersteunen. Dan het amendement van L3B over de sportbox, dat is een amendement dat wij heel sympathiek vinden en het idee kunnen wij ook goed begrijpen, maar wij vragen ons wel een beetje af: wat is precies nut en noodzaak hiervan volgens het college? We ondersteunen veel sportverenigingen, we hebben onze sportparken. Gaan we nou 11/36