BV21.0046 Verslag commissie Ruimte van 9 maart 2021

VERSLAG Commissie Ruimte BV21.0046 Datum vergadering

: 9 maart 2021

Digitaal aanwezig via Teams: Commissieleden: Leefbaar 3B : Henk Meester, Jan Pieter Blonk, Georgine Zwinkels VVD : Mauriel van As, Matthijs Machielse CDA : Hans van der Stelt, Charles van Harn WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Jan Alsemgeest CU : Kees Willem Markus, Arjen Hofman D66 : Michiel Muis, Ronald van der Stad GroenLinks : Menno Duk, Marko Ruijtenberg PvdA : Petra Verhoef, Valmir Xhemaili Wethouders

: Simon Fortuyn, Kathy Arends en Jan-Willem van den Beukel

Aanwezig in de raadszaal: Voorzitter : Nelleke Bouman Commissiegriffier : Karin Koemans Afwezig GroenLinks

: Anja de Geus

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 19.00 uur: Ik kijk even naar de klok. Het is zeven uur en ik heet u allen hartelijk welkom op dit vroege tijdstip voor de vergadering van de commissie ruimte. Allereerst hartelijk welkom aan al de leden van de commissie ruimte, de twee wethouders. Ik hoorde net, dat de heer Fortuyn zich al gemeld heeft en ik zag mevrouw Arends al en ook al degenen, die afgestemd hebben op deze vergadering van vanavond. Wij hebben de nodige onderwerpen vanavond te behandelen. Alvorens ik ga starten, gaan we eerst eens even kijken wie er allemaal present zijn. De heer Alsemgeest, de heer Van As, de heer Blonk, de heer Duk, de heer Ruijtenberg, de heer Van Harn, de heer Hofman, de heer Jumelet, de heer Machielse, de heer Markus, de heer Muis, de heer Van der Stad, de heer Van der Stelt, mevrouw Verhoef, de heer Xhemaili: aanwezig. Mevrouw De Geus heeft zich afgemeld, de heer Ruijtenberg vervangt haar. Ik hoop niet, dat de heer Meester zich vergist heeft in het tijdstip. We gaan kijken of we hem telefonisch te pakken kunnen krijgen. Mevrouw Zwinkels heeft net gemeld, dat zij later aanhaakt. Mevrouw Zwinkels: Ik ben er al. Dan de mededelingen. Iets wat we in de agendacommissie besproken hebben. Ik hoop, dat u het allen misschien al te horen heeft gekregen, maar ik wil het nog even naar voren brengen.

De agendacommissie heeft namelijk besloten, dat zij niet meer brieven van het college aan de raad als bespreekpunten agenderen in de commissies, de zogenaamde D-brieven. De agendacommissie roept commissieleden en fracties op om zelf een brief te agenderen als zij deze met het college willen bespreken. Ook roept de agendacommissie het college op om brieven, waarin zij dossiers van kaders voorzien actief op de agenda van de commissie te plaatsen, zodat deze met de commissies besproken kunnen worden. Bij het agenderen van een brief als een bespreekpunt is belangrijk dat er rekening gehouden wordt met het tijdstip van indienen, gelet op de vergaderingen van de agendacommissie. In het vergaderschema staat duidelijk wat de aanleverdata zijn voor de commissies. Je dient het format bespreekpunt commissie, als bijlage bijgevoegd, in te vullen, waarin je onderbouwt waarom je een bespreekpunt wilt en wat je vragen aan de fracties en het college zijn. Dit format stuur je naar je commissiegriffier, voor hulp en overleg voor het agenderen van de brief als bespreekpunt kun je contact opnemen met je commissiegriffier. Dat was nog even een item, dat ik nog even aan jullie wilde mede delen. 2. Insprekers

1/42

De voorzitter: Voor vanavond heeft zich één inspreker gemeld. Mevrouw Vliet Vlieland, heel hartelijk welkom. Ik begrijp, dat u ons iets wilt melden over de conceptbrief naar de provincie over het woningbouwprogramma. U krijgt 5 minuten. Inspreker: Mevrouw Vliet Vlieland: Geachte leden van de commissie ruimte. Vandaag staat de brief aan de provincie Zuid-Holland op de agenda. De provincie vraagt de gemeente Lansingerland om meer sociale huurwoningen en meer betaalbare woningen toe te voegen dan tot nu toe was gepland. Het college heeft het voorstel voorgelegd om aan deze wens tegemoet te komen. De wens om meer betaalbare woningen en sociale huurwoningen toe te voegen leeft uitdrukkelijk niet alleen bij provincie, rijk, regio en de woningcorporatie. Die wens leeft vooral bij de inwoners van Lansingerland. Als ik het bestempel als wens, doe ik eigenlijk geen recht aan de enorme noodzaak, die er is om in snel tempo meer betaalbare woningen toe te voegen. Er is namelijk sprake van een woningnood in Lansingerland. Ik heb u tussentijds al vaak cijfers laten zien. De wachttijd, die oploopt van 50 naar 87 maanden. Het gemiddeld aantal reacties op een woning, dat oploopt van 180 naar 230 naar afgelopen jaar 330 reacties per woning gemiddeld. De slaagkans voor een woningzoekende is onder de 1% komen te liggen.

Beseft u zich, dat een slaagkans van minder dan 1% eigenlijk gelijk staat aan kansloos. Dat we met een doelgroep ongeveer 40% van de Lansingerlandse bevolking met een inkomen, dat past bij sociale huur, en een aanbod van minder dan 20% sociale huurwoningen een enorm probleem hebben. Eigenlijk was dat al duidelijk, dat wisten we al. Maar nu de doorstroom nog verder stagneert en het aantal mensen, dat we via urgentie of een directe bemiddeling moeten helpen steeds groter wordt, wordt het voor de mensen, die langs de reguliere weg, namelijk een inschrijving via Woonnet Rijnmond, aan de beurt moeten komen steeds ingewikkelder. Op dit moment zijn we bezig om de vaak schrijnende verhalen, die schuil gaan achter deze cijfers in beeld te brengen. Op korte termijn zou ik die graag aan jullie willen presenteren. Ik kan u zeggen, dat ik als directeur bestuurder van een woningcorporatie niet kan uitleggen, dat dit soort situaties in ons mooie en welvarende Lansingerland bestaan. Eerlijk waar, het schaamrood staat me op de kaken als ik deze verhalen in ontvangst neem. En dat meen ik oprecht. Ik kan het niet uitleggen, ik wijk nu even af van mijn tekst, omdat ik u echt wil meegeven welke indruk dit maakt. Ik kan het niet uitleggen, dat we dit met ons allen laten gebeuren. Ik noem een voorbeeld.

Gezinnen, die opgesplitst worden, moeders die inwonen op een kamertje ergens, niet voor even, niet voor een paar maanden, maar voor zes jaar bijvoorbeeld. Iemand van 31, die 11 jaar ingeschreven staat voor een woning, gewoon een klein inkomen verdient, een baan heeft, alleenstaand is, die niet aan bod komt, wel regelmatig reageert op woningen, heel graag in Lansingerland wil blijven wonen, zich niet thuis voelt in de grote stad, komt niet aan de beurt. Dat zijn nog maar een paar kleine voorbeelden. Het afwijzen van de woningbouwimpuls in de tweede tranche voor Wilderszijde is een serieuze tegenslag en een enorme teleurstelling, zeker ook voor ons. Maar ik wil u vragen om zich niet te verschuilen achter deze tegenslag en geen stap terug te doen. Laat het u eerder met zijn allen strijdlustig maken en gedreven om dit probleem op te pakken. Ja, dat kost geld. Veel geld. Ja, dat kost heel veel inspanning, overleg en echt tomeloze inzet van heel veel partijen, niet alleen van de gemeente. 3B Wonen is voornemens om de komende jaren € 200 mln te investeren in sociale huurwoningen. Wij gaan er vol voor. Ik wil u eigenlijk oproepen bij deze om er net zo vol voor te gaan. Mijn inziens bent u dat aan de inwoners van Lansingerland, die u vertegenwoordigt, die uw kiezers zijn, verschuldigd.

Ik vraag met klem door te gaan op de zo goed ingeslagen weg, gehoor te geven aan de oproep van het college om meer betaalbare woningen toe te voegen en verdere vertraging, juist op Wilderszijde, niet te accepteren. Onze huurvereniging riep u eerder in een brief hier al toe op. Ik wens u heel veel wijsheid in uw afwegingen, ik ben altijd bereid met u of leden van uw fractie in gesprek te gaan over de wooncrisis. Dank u wel. De heer Muis, D66: Mevrouw Vliet Vlieland, hartelijk dank voor de inspraak. Ik denk dat wij met ons allen de zorgen ook delen. Ik denk dat wij wellicht verschillen over de oplossing, dus we nemen graag het aanbod aan. Ik hoor u vooral een oproep doen om eigenlijk, wat het ook mag kosten, Wilderszijde door te zetten. Dat is nog een discussie apart. Maar daarnaast ben ik ook benieuwd wat u graag nog meer van ons zou willen. Wat kunnen wij concreet doen om te helpen in deze? Mevrouw Vliet Vlieland: Het allerbelangrijkste is, dat we gaan bouwen. Dat we ervoor zorgen, dat er niet alleen sociaal, maar ook betaalbaar in de bredere zin van het woord, wordt toegevoegd. En dat we daar vaart mee gaan maken. Daarnaast kunnen we met elkaar ons best doen om in te zetten op de doorstroom, die nu ook erg stagneert.

Een voorbeeld daarvan zou kunnen zijn, iets wat daarbij zou kunnen helpen, is een vorm van flexwonen, waarmee je voor een aantal mensen tijdelijk een plek hebt, zodat ze misschien nog niet de plek van hun leven hebben gevonden, maar wel een dak boven hun hoofd waar ze zelfstandig kunnen wonen. Maar vooral in het creëren van doorstroom moeten we ervoor zorgen, dat mensen die nu een eengezinswoning bezet houden, maar best naar een appartement zouden willen, een plekje krijgen, zodat je een gezin naar die eengezinswoning kunt laten gaan. Dat zijn wel de belangrijke ingrediënten.

2/42

De heer Jumelet, WIJ: Dank voor de inspraak vanavond. Mijn fractie maakt graag gebruik van uw aanbod. Ik heb wel een vraag met het oog op de bespreking van zo meteen, twee belangrijke onderwerpen op dit gebied. Als u door uw oogharen naar het verhaal kijkt, hoe groot is volgens u de behoefte vanuit 3B Wonen om de komende jaren te bouwen. Niet alleen op Wilderszijde, maar in de volle breedte. Wat zou 3B Wonen willen om de woningnood, die u signaleert en die wij ook signaleren, om die enigszins te ledigen? Mevrouw Vliet Vlieland: Wat wij graag zouden willen is om de komende 15 jaar 1.500 sociale huurwoningen toe te voegen. Dat ligt een beetje in lijn met het voorstel, dat van het college nu voor ligt en wat we in het regioakkoord al hebben afgesproken, dat was 1.020 in 10 jaar. Dat is een minimale stap, maar het blijft, dat je aan meerdere knoppen moet draaien. Naast die sociale huur moeten er meer betaalbare woningen komen, zodat de doorstroom mogelijk wordt. Betaalbare koopwoningen zouden er moeten komen, anders blijft het een druppel op een gloeiende plaat. Mevrouw Verhoef, PvdA: Dank u wel, mevrouw Vliet Vlieland, voor het inspreken. U zei net in antwoord op de vraag van de heer Jumelet, wat zou u willen: 1.500 sociale huurwoningen bouwen in de komende 15 jaar.

Gaat dat om u als woningbouwcorporatie? Of zegt u: er zijn eigenlijk meer sociale woningen nodig als je kijkt naar de behoefte? Mevrouw Vliet Vlieland: Die 1.500 baseren wij op een soort minimaal scenario van de behoefte. Je kunt heel slecht 15 jaar vooruit kijken, dat blijft heel erg lastig. Dan is dat wat wij ook zouden kunnen realiseren, dus dat komt mooi uit. Alles wat je op dit moment meer kunt doen en extra kunt doen, ik denk dat je daar voor moet gaan. De kans dat woningen in dat segment hun waarde verliezen, dat je er straks niets meer aan hebt, is als je het goed neer zet heel gering. Alles wat meer kan, is mooi meegenomen, maar met die 1.500 zouden we een hele mooie slag slaan in 15 jaar. De voorzitter: Ik zie verder niemand zich meer melden. Dan dank ik mevrouw Vliet Vlieland. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 12 januari 2021 De voorzitter: Ik kijk even naar links. Op- of aanmerkingen? Nee. Dan is het bij deze vastgesteld. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Daar is enige toelichting nodig. In de tussentijd is er hard gewerkt om tot een agenda te komen en er is hard gewerkt om het e.e.a. op de agenda te krijgen. Daar heeft u een mail over gekregen vanuit de griffie. Er is een aangepaste brief richting de provincie, welke nu toch vanavond op de agenda is verschenen, dan wel dat u deze toegevoegd wilt hebben ter bespreking.

Ware het niet, gelet op het aantal agendapunten, wij tot de conclusie waren, dat het toch wel zoveel punten zijn, dat we dat niet kunnen behappen, ook al zijn we daar twee avonden mee bezig, gelet op de hoeveelheid en de aard van de onderwerpen. Dat heeft ertoe geresulteerd, dat door het college aangegeven is om een tweetal punten van de agenda af te halen. Dat is het participatietraject luchthavenbesluit RTHA en het punt beleid in het wild levende dieren openbare ruimte, opvang en overlast. Ten aanzien van het luchthavenbesluit RTHA: ik heb nagegaan of dat doorgeschoven kan worden. De griffie gaf aan, dat dat naar een volgende vergadering kan, dat levert geen problemen op, er is geen datum voor het indienen van een brief. Met andere woorden: dat kan naar een volgende vergadering. Deze twee items, het participatietraject luchthavenbesluit en het beleid in het wild levende dieren, van de agenda afhalen. Dat is het eerste punt. En het tweede: de nieuwe brief, de gewijzigde brief, gericht aan de provincie, wil ik als punt 5.a opvoeren. Als iedereen het daar mee eens is. De heer Muis, D66: Ik ben heel pragmatisch, ik vind het prima om het zo op te lossen, maar de hele gang van zaken vind ik niet heel erg prettig. We hebben recent twee vergadering commissie ruimte gehad. Toen een maand niets. Nu weer twee vergaderingen. En dan last minute dingen schuiven.

Ik vind dat niet heel erg fijn, als je dit probeert te managen met een fractie en een baan. Het signaal, ik weet niet naar wie die toe moet, iedereen doet waarschijnlijk ontzettend zijn best, maar ik zou het graag anders willen in het vervolg. De voorzitter: Het signaal is helder. De heer Blonk, L3B: Ik ben akkoord met die wijzigingen, maar ik heb toch een vraag t.a.v. het participatietraject luchthaven. U gaf aan, dat er geen bloed uit vloeit als we het in april gaan doen, maar ik wil toch graag van de wethouder weten, ik heb een aantal aanvullingen op de brief, terwijl ik weet dat het proces door gaat. Nu wordt het vier weken uitgesteld, dus ik maak me een beetje zorgen, dat we straks te laat zijn met opmerkingen, die de raad zou kunnen hebben. Ik ben er niet gerust op, want ik weet dat dat traject door loopt. Ik zou graag van de wethouder willen weten of de punten die wij in april aanleveren, of dat niet te laat is. De voorzitter: Ik heb begrepen, dat het naar de volgende commissie kan, maar misschien kan meneer Fortuyn aangeven of er bloed gaat vloeien. Wethouder Fortuyn: Nee hoor, wij hebben het zeer goed overwogen. De participatie wordt niet verstoord als we het vandaag niet bespreken. Het is een aanvulling op het document, dat wij hebben gedaan. We wachten met zeer veel belangstelling op een verrijking van dit proces. Het is over 3 weken, op 6 april, dat wij de commissie

3/42

weer hebben. Dit gaat elkaar niet bijten. Wat dat betreft is de ruimte er om dit te verschuiven naar 6 april. De voorzitter: Ik zie bij agendapunt 5.b ook een reactie aan de MRDH, openbaar vervoer en alles in relatie met corona. Daar heeft u ook de nodige berichtgeving over gekregen. Dat zal nu schriftelijk afgehandeld worden. Ik begreep dat vlak voor het weekend aan een ieder de oproep is gedaan, als er nog reacties zijn om daar als leden van de commissie op te reageren. Dus ik doe nog even een oproep aan u allen. Volgens mij heb ik dan de items, wat we opvoeren en afvoeren gehad. Inventarisatie rondvraag: De heer Van As, VVD: Ik heb een rondvraag aangemeld, maar ik vraag me af of die doorgekomen is. De voorzitter: U heeft helemaal gelijk. Er is nog een rondvraag van u. De heer Van As: Het gaat over de werkzaamheden m.b.t. Berkel centrum west en de communicatie daarover. De voorzitter: Ik heb al gemeld aan het begin van de vergadering, dat we heel veel onderwerpen hebben. De rondvraag, wat we vanavond kunnen behandelen, dat proberen we, maar het afvalbeleid en alles wat daarna komt, zullen we donderdagavond hopelijk vanaf half negen gaan behandelen of zoveel later, afhankelijk van hoe laat de commissie samenleving eindigt, want daar zitten ook nog wat schuivende panelen in. De heer Markus, CU: Volgens mij heeft u mijn vraag in een bijzin al beantwoord.

De knip ligt erin, dat we het afvalbeleid donderdag bespreken? De voorzitter: Dat heeft u goed gezien. Het afvalbeleid en alles wat daarna komt, dat gaan we donderdag doen, omdat we vanavond nogal wat onderwerpen hebben, die ook de nodige tijd met zich mee brengen. Vandaar. Ik hoop dat we rond een uur of elf, dan hebben we er vier uur op zitten, dat we dan even de coulissen kunnen sluiten. Ik verwacht van u allen, dat u zich aan de tijdstippen houdt van 5 minuten en 3 minuten, want zoveel zal er toch wel besteed moeten worden aan de diverse onderwerpen. 5. Bespreekpunten: 5.a Bespreking conceptbrief aan PZH, woningbouwprogramma De voorzitter: De bijgestelde brief, die eerst behandeld zou worden in de raad van februari. In de tussentijd is deze met stoom en kokend water met wat aanwijzingen en aanpassingen aan u voorgelegd. Er zit ook een memo bij. De eerste termijn 5 minuten en de tweede termijn 3 minuten. Even voor u allen: bij alle punten voor vanavond zal ik de grootte van de fracties af gaan van groot naar klein. Ik begin nu bij L3B. De brief aan de provincie. De heer Meester, L3B: Ik doe vaak wonen, in dit geval ook maar even. De reden voor het sturen van een brief aan de provincie was, dat de provincie meer betaalbare woningen voor mensen met een kleine beurs wilde.

Ook voor onze eigen inwoners, die aangewezen zijn op sociale huurwoningen of betaalbare koop is dat van groot belang. De focus is nu op de afwijzing van de subsidieaanvraag komen te liggen en dat was aanleiding van het college om de brief aan te passen. Dat vast gesteld hebbende, wil ik de nieuwe conceptbrief vanuit een drietal gezichtshoeken benaderen. Ten eerste de afwijzing van de subsidieaanvraag. Ten tweede de grondexploitatie Wilderszijde. Ten derde het belang van onze eigen inwoners. De subsidieaanvraag is nu voor de tweede keer afgewezen met de motivatie dat het te calculeren tekort niet realistisch wordt geacht. Hoe goed is in de subsidieaanvraag met de voorwaarde rekening gehouden, vragen we ons dan af. Dat zou ik ook wel graag willen horen van het college. Was er eigenlijk wel een serieuze kans op die subsidie? Of is er tijd en energie gestoken in een kansloze actie? Ik zou graag die vraag beantwoord willen zien. Dat hoeft wat mij betreft niet vanavond, want we moeten toch nog een keer over Wilderszijde spreken. Misschien kan het college er schriftelijk op ingaan. Dan over de grondexploitatie Wilderszijde. De ontwikkeling van Wilderszijde heeft heel veel jaren stil gelegen. Veel grond was al lang geleden, nog voor de vorming van de huidige gemeente Lansingerland, aangekocht. Dat betekende een langjarige rentelast tegen hogere tarieven dan thans gebruikelijk is.

Deze grondexploitatie was dus financieel al bij voorbaat moeizaam door keuzes van onze voorgangers en van onszelf. We hebben de problemen voor ons uitgeschoven. Het is dus geen verrassing dat we er nu mee geconfronteerd worden. Het college wil nu de discussie over de inrichting van Wilderszijde heropenen. Als we niet bereid zijn de kosten te dragen, dan zullen we, zoals het ministerie van BZK schrijft, het grondgebruik moeten optimaliseren. L3B wil heel nadrukkelijk vast houden aan het percentage betaalbaar, zoals dat in de bijlage is vermeld. Mevrouw Vliet Vlieland heeft net de argumenten daarvoor heel goed verwoord, dus die hoef ik niet te herhalen. Dan mijn derde punt, dat is het belang van onze eigen inwoners. Er is een tijd geweest, nog niet eens zo lang geleden, dat als iemand van buiten een gemeente een huis tegen een bepaalde prijs wilde kopen, dat hij dan toestemming van de gemeente nodig had. Dat is niet meer zo gelukkig. Iedereen is vrij om te gaan wonen waar hij of zij wil. Dat is een goede zaak en wij zullen ons er dan ook tegen verzetten om, ook al is het langs een omweg, een hek om de gemeente te zetten om mensen met een laag inkomen of zonder vermogen buiten de

4/42

gemeentegrens te houden. Maar genoeg betaalbare woningen is voor de eigen inwoners ook van groot belang. De regels zijn zo: er mag 25% van de sociale huur bij voorrang aan de eigen inwoners toegewezen worden. Dat gebeurt dan ook. Als we dus iets voor onze eigen mensen willen doen, moeten we juist geen rem zetten op het betaalbare segment. Er komen dan wel wat inwoners van buiten bij, maar gastvrijheid is een deugd en we willen ook anderen gunnen in onze mooie gemeente te komen wonen, toch? Er is bovendien ook nog een materieel voordeel. Immers, de groei van het inwonertal leidt tot een groter aandeel in het gemeentefonds. Vandaar onze oproep: de hand aan de ploeg en zo snel mogelijk overeenstemming met de provincie en haast maken met de bouw van betaalbare woningen. Ik dank u wel. De voorzitter: Ik vergat bij het begin van dit agendapunt te melden, dat tijdens de raadsvergadering en daarvoor, waar dit agendapunt ook stond, er ingesproken is namens de bewoners van de Noordpolder. Daar is het e.e.a. naar voren gebracht. Ik ga ervan uit, dat u deze inspraak ook mee neemt in uw afwegingen, ook voor vanavond. Dat wilde ik nog even melden. Ik merk ook in de tussentijd dat wethouder Van den Beukel is aangehaakt. Ook u hartelijk welkom. De heer Machielse, VVD: We moeten wel realistisch blijven.

Ik noemde tijdens de begrotingsbehandeling in 2019 reeds dat ons groene woonhart tussen de steden onder druk staat. Van het prachtige Bleiswijk, het drukke Berkel, het groeiende Bergschenhoek, de Rotte en het buurtschap Kruisweg, overal zien we die druk toenemen. Van verkeer en economie, de druk van natuur en milieu en natuurlijk die druk van woningbouw en verstedelijking. In het coalitieprogramma van deze coalitie staat voor ons helder beschreven waar we ons op richten. Lansingerland groeit, maar in een passend tempo, naar 75.000 inwoners, waarbij die capaciteit, waar mogelijk, wordt ingezet om huidige inwoners van Lansingerland aansprekende en bereikbare woningen te bieden met een dorps karakter en in verschillende prijsklassen, zowel huur als koop. Daarmee koesteren we dat dorpse karakter en bieden we een tegenwicht aan die verstedelijking rondom onze gemeente. Met de brief, die wij hebben ontvangen van de provincie werd duidelijk, dat de druk op Lansingerland verder toe zou nemen. Dat er meer van ons gevraagd wordt dan is opgenomen in ons bod in de regio. Een bod, dat naar ik meen positief is ontvangen door de ons omliggende gemeenten. Maar natuurlijk begrijpt de VVD ook, dat er een plek moet zijn voor iedereen en daar staan we ook voor. Maar ik noemde u al: we moeten wel realistisch blijven.

Wij staan voor dat dorpse karakter en de diverse wijken, die in Lansingerland ontwikkeld worden. Dat we sociale woningen primair bouwen voor onze inwoners, waar mogelijk, en voor mensen die daar natuurlijk terecht aanspraak op maken. Daar zullen we dit college aan blijven houden. Als ik naar de conceptbrief kijk, die nu voor ligt, die ons college heeft geschreven aan de provincie, dan vind ik daar een realiteitszin in terug, al mist er wel een aantal zaken. Want Lansingerland heeft de afgelopen jaren, ook nog voor de fusie, enorme risico’s gelopen voor de woningbouwopgaven uit het verleden. Risico’s, die ons vele jaren lang in financieel zwaar weer hebben gebracht. Wij hebben ons steentje wel bijgedragen. De financiële achterstand, waar we met elkaar eindelijk bovenop lijken te komen en nu in de coronacrisis misschien weer een stapje achteruit in gaan doen, maar dit gaat ons niet opnieuw gebeuren. Voor de VVD-fractie staat die financiële haalbaarheid dan ook als een paal boven water. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om in Westpolder van 10 naar 30% sociaal te gaan, kan in het ergste geval wel meer dan € 9 mln kosten, berekenen onze fractiespecialisten. Een bizar bedrag, wat zou inhouden dat elke huidige inwoner van Lansingerland daar indirect € 150 aan mee betaalt.

Het oorspronkelijke scenario van Kuiper Compagnons voor Bleizo west uit 2018, waar wij geen voorstander van zijn overigens, had een tekort van ruim € 80mln. Dat zijn geen realistische bedragen en geen risico’s waar we ja tegen kunnen zeggen als Lansingerland. Die financiële haalbaarheid is maar weer eens duidelijk geworden in de afgelopen weken. Rijk en provincie zullen moeten doen, wat ze kunnen voor iedere extra sociale huurwoning, die nog niet in onze plannen zit. Wij gaan onze inwoners hier niet voor op kunnen laten draaien en daarnaast willen wij dat ook niet. Ten aanzien van Bleizo west in het bijzonder moet mij en de VVD toch wel iets anders van het hart. Want natuurlijk begrijpen we dat in 2018 is onderzocht, dat er wellicht wel 4.500 woningen op Bleizo west gebouwd kunnen worden, maar dat is geen optie, die wij omarmen. In de discussie vorig jaar zomer tekenden zich in deze commissie en raad een nieuw beeld af: a home of horti science. Een campus, gericht op de kracht van Lansingerland, waarin onderwijs en bedrijvigheid een team waren. En waarin voor huisvesting slechts een ondergeschikte rol was weggelegd. College, wat is er met dit scenario gebeurd? Waarom mist dit in de brief aan de provincie. Mevrouw Koning, ik hoop dat u mee luistert, want voor de VVD is 4.500 woningen op Bleizo west beslist geen optie.

Fijn en betaalbaar wonen is iets wat voor iedereen belangrijk is. De VVD staat ervoor om te zorgen dat er voor iedereen een plek is en komt en begrijpt, dat er in heel Nederland een enorm woningtekort is. Dat raakt niet alleen het sociale gebied en het betaalbaar segment. Het raakt alle segmenten. Daarom blijven wij onze nadruk leggen op bouwen, maar ook onze dorpse waarde moeten we behouden, onze financiële situatie moeten we gezond houden en onze inwoners en hun lasten en de reden waarom inwoners voor Lansingerland kiezen mogen we niet uit het oog verliezen. Dat zijn we aan onze stand verplicht. De komende jaren zullen we scherp zijn op deze waarde voor iedere ontwikkeling of uitleglocatie. Toch ben ik het eens met de heer Muis. Hij

5/42

noemde na de bijdrage van mevrouw Vliet Vlieland, dat we allemaal hetzelfde probleem zien, maar het nog niet direct eens zijn over de oplossingsrichting. Toch kijk ik ernaar uit om daar samen in op te trekken, om te bepalen hoe Lansingerland er de komende jaren uit moet komen te zien, want over de weg er naartoe kunnen we van mening verschillen, maar we moeten het doel samen in zicht houden. Een plek voor iedereen. Dank u wel. De heer Van der Stelt, CDA: Ik kan grotendeels aansluiten bij vorige spreker. Ik zou, als het gaat om de brief van het college aan de provincie, willen zeggen: het CDA is voor meer betaalbare woningen, zoals mevrouw Vliet Vlieland heeft aangegeven. We zijn ook voor serieuze burgerparticipatie. Waar we absoluut tegen zijn, is een Bijlmermeer in Lansingerland. Dan doel ik natuurlijk op het aanbod m.b.t. Bleizo west. Wij vinden dat we als gemeente Lansingerland natuurlijk onze verantwoordelijkheid moeten nemen om ook te voorzien in de regionale behoefte. Dat doen we, we sorteren ook voor met Wilderszijde. Het is buitengewoon jammer, dat de financiële bijdrage vanuit het rijk voor de tweede keer niet is gehonoreerd. Dat stelt ons echt voor een financiële uitdaging, om te kijken hoe we deze prachtige wijk alsnog kunnen realiseren.

We vinden ook, dat we op andere locaties moeten kijken hoe we de woningbouw kunnen realiseren, hoe we kunnen voorzien in de behoefte van onze lokale bewoners, naast uiteraard de regionale behoefte. Ik vind ook, dat het college daar naarstig naar op zoek is. Het heeft een beetje lang geduurd, maar zo langzamerhand komen er diverse initiatieven in beeld, waar we ons als raad over moeten uitspreken, of we dat verantwoord vinden, of we dat passend vinden in het geheel van Lansingerland. Als ik praat over het geheel van Lansingerland, dan bedoel ik ook het dorpse karakter, dat we koesteren, dat onze inwoners koesteren en wat we dus ook willen bewaken. Daarin past niet dat we gaan over de in het coalitieakkoord gestelde grens van 75.000 inwoners. Dan heb ik het niet over een paar duizend meer of minder, maar dan bedoel ik dat we niet willen toegroeien naar een gemeente van 80.000 en meer. Daar willen wij echt een stop op zetten. Zijn we daarmee niet solidair met onze regionale partners? Weldegelijk. We zijn absoluut solidair, want we willen ook ruimte bieden aan mensen, die in onze mooie gemeente willen komen wonen. Maar de woningnood is niet alleen een verantwoordelijkheid van Lansingerland. Dat is een verantwoordelijkheid van alle gemeenten in Nederland.

Wij juichen ook de kabinetsplannen toe, zeker die van het CDA, dat zult u mij vergeven, om ook meer in te zetten op regionale spreiding wat dat betreft. Even terug naar Lansingerland. Het college doet met deze brief een aanbod. Daar zitten gewoon hele goede dingen in. We zien ook wel, dat bij een deel van het aanbod nog voorbehouden worden gemaakt en dat de nodige voorwaarden worden gesteld, financiële voorwaarden, wat de heer Machielse ook al naar voren bracht. Hartstikke goed, dat moeten we ook doen, want uiteindelijk zijn het wel onze inwoners, die voor de kosten opdraaien, linksom of rechtsom. En daar zitten wij tenslotte voor, nietwaar? Maar we moeten ook kijken, naar wat echt realistisch is. Ik vind in het aanbod, dat er gepresenteerd wordt, het CDA vindt wat er in het aanbod gepresenteerd wordt, dat er te hard van stapel wordt gelopen, zeker waar het gaat om de driehoek Noordpolder. Dat bedoel ik ook met burgerparticipatie. Er loopt een traject. Dat is niet een traject, wat ons betreft, dat we nog even kijken hoe we de ontsluitingsproblematiek kunnen oplossen en als we daar een goed verhaal bij hebben, dat we dat kunnen doorzetten. Nee. We moeten een echt meer fundamentele afweging maken, of wij vinden dat daar woningbouw kan plaatsvinden. Ik vind dat met dit aanbod de indruk wordt gewekt als zou de pap al gestort kunnen worden. Daar nemen wij echt afstand van.

Wat betreft Bleizo west, daar heb ik al even op gepreludeerd. De suggestie als zou daar 4.500 woningen kunnen worden gebouwd en een Bijlmermeer zou kunnen worden gerealiseerd, dat gaan wij niet meemaken, dat ga ik in ieder geval niet meemaken. Ik vind ook, dat we veel explicieter moeten worden, dat hier een plan ligt, dat hier een opdracht ligt, die we samen hebben verstrekt met de gemeente Zoetermeer om, ja ook, te voorzien in woningbouw, maar ook in combinatie met andere activiteiten, het horti science. Dat wordt nu een beetje weg gemoffeld. Het lijkt, als het gecombineerd kan worden met woningbouw, optellend tot 4.500, dat zien wij niet gebeuren. In die zin vind ik de brief geen recht doen aan wat wij nastreven voor wat betreft Lansingerland qua ontwikkelingspotentieel. Het doet onvoldoende recht aan trajecten, die lopen, zowel wat betreft de driehoek Noordpolder als ook Bleizo west, waar een bestuursopdracht ligt. Dat was mijn bijdrage in de eerste termijn. De heer Jumelet, WIJ: Een goede maand geleden hebben wij een presentatie gehad van het onderzoeksbureau STEC. Op mijn vraag wat nou nodig is om aan de behoefte van jongeren, starters, mensen met een modaal inkomen en ouderen tegemoet te komen, was het antwoord heel duidelijk en dat was: bijsturing en versnelling. Ik roep even in herinnering, dat is een klein beetje in het verlengde van wat mevrouw Vliet Vlieland aangaf.

Het is geen verhouding tussen huurwoningen in Lansingerland, 19% tegen 29% landelijk. De gemiddelde koopprijs in Lansingerland is € 400.000 tegen € 300.000 landelijk. Deze cijfers laten feitelijk zien, dat de agenten en verpleegkundigen, met een twee keer modaal inkomen, weinig kans heeft om een woning te kopen in Lansingerland of te huren, want daarvoor is hun inkomen weer net te hoog. Eigenlijk laten wij een flinke groep in onze samenleving tussen wal en schip vallen. De vraag is dan ook: wat gaan we daar aan doen? Ik noemde het al: versnelling en bijsturing. Dat zijn toch wel een beetje de kernwoorden in dit verhaal. Het irriteert mijn fractie dan ook al langere

6/42

tijd, dat de ontwikkeling en realisatie van diverse woningbouwlocaties toch wel heel erg langzaam gaan. Ik roep u even in herinnering, de bouwlocatie in Bleiswijk bijvoorbeeld, de twee locaties. Bij de discussie bleek, dat we dat stapje voor stapje denken te gaan doen, terwijl de woningnood, die ook genoemd is door de inspreker, toch wel heel erg groot is. Dat is toch wel een punt waarbij we vragen: wethouder, in hoeverre kunnen we niet gaan versnellen? Hoe kijkt u daar nou tegen aan? Dat brengt me ook even bij de brief. Er zijn drie invalshoeken of aspecten in dat verhaal. Dat is het feit dat BZK geen subsidie wil verlenen, voor de tweede maal. Het verzoek vanuit de provincie om een toch wat forser aanbod te doen vanuit Lansingerland. En zoals net al genoemd is: de noodzaak van het bouwen van starterswoningen, betaalbare woningen, huur en koop, maar ook feitelijk seniorenwoningen, want dat is toch wel de grote vraag die we tegen komen. De kenschets die net gedaan is, eigenlijk zitten we in Lansingerland met enorme woningnood, die kunnen wij van harte wel onderschrijven. De vraag, die wij ons stellen en zeker als we kijken naar de brief, die nu voor ligt, en ik lees u toch graag twee zinnen daaruit voor, die zitten met name in het gele gedeelte, de wijziging die het college heeft aangegeven op blz.1.

Het heeft tot gevolg dat we op korte termijn opnieuw het gesprek aangaan met de raad of en hoe woningbouw in Wilderszijde haalbaar is. Dit betekent voor de inhoud van deze brief, dat we nog steeds de intentie hebben om ook in Wilderszijde een substantieel betaalbaar te realiseren, waaronder sociaal, maar dat we op dit moment nog niet kunnen overzien wat afwijzing van het impulsgeld betekent voor de invulling en voortgang van deze woningbouw ontwikkeling. Het laat toch wel zien, dat enerzijds we weer met een enorme vertraging te maken hebben. Ik hoor nog de wethouder zeggen: eind 2022 verwacht ik dat we gaan bouwen. Ik heb toen nog gezegd: dat wordt wel 2023. Maar in mijn fractie werd van de week gezegd: vul daar maar 2024 of 2025 in, als je niet uitkijkt, want op deze manier gaat het toch wel heel erg langzaam. Tegen de achtergrond van de woningnood, zoals die net gekenschetst is, is het toch wel een beetje een triest verhaal. Mijn vraag aan het college is dan ook, aan de wethouder: welke koers heeft u eigenlijk voor ogen? Wilt u gaan bouwen voor hetgeen gevraagd wordt vanuit Lansingerland, maar ook vanuit de regio? Heeft u eigenlijk een plan B? Bij eerdere discussie over de subsidieaanvraag hebben wij al aangegeven: heeft u een plan B op het moment, dat de subsidie niet wordt verstrekt? Wij hebben daar toch een beetje een hard hoofd in, hoe dat nu gaat.

Wij verwachten eerlijk gezegd van een eventuele nieuwe aanvraag niet zo heel veel. Het gaat allemaal weer tijd kosten. Wij hebben toch wel de vraag: wat is uw plan B? De uitgangspunten van mijn fractie werden net ook al genoemd door andere fracties, maar ik wil ze toch nog even heel nadrukkelijk aangeven. Het zijn er op dit moment drie. Dat wij solidariteit binnen Lansingerland als het gaat om de woningmarkt met een grote hoofdletter willen schrijven. Solidariteit, in de zin van dat niet alleen mensen met een dikke portemonnee een huis kunnen vinden, maar ook mensen met een wat minder dikke portemonnee, huur of koop. Dat is één. Twee. Wij houden vast, zeker als het gaat om Wilderszijde, aan het percentage 50%. Het grappige is, ik kreeg een folder van de VVD in handen, waar mevrouw Arends op stond, die betoogt voor meer betaalbare woningen. Daarvoor stond het getal 50. Ik hoop dat dat betekent: 50%. Maar het zou ook iets kunnen betekenen over haar plaats op de lijst voor de VVD, maar ik ga uit van 50%. De voorzitter: U bent de 5 minuten voorbij. De heer Jumelet: Ik heb nog één opmerking als dat mag. Dat is, dat wij ook geen tijdsverlies willen als het gaat om Wilderszijde. Ik had een iets ander verhaal, maar dat doe ik wel in de tweede termijn. Tot zover even mijn bijdrage.

De heer Markus, CU: Deze brief had, en dat is door mijn voorgangers ook gememoreerd, eigenlijk afgelopen raadsvergadering al besproken moeten worden, maar het slechte nieuws rondom Wilderszijde haalde ons in. Een forse tegenvaller uiteraard, dat we geen rijksbijdrage krijgen uit de woningbouwimpuls. Ik kom er later nog op terug. Dan even over de brief. Wij snappen heel goed, dat de woningmarkt op dit moment op slot zit en dat er een groot tekort is aan woningen en dan vooral betaalbare woningen en sociale huur. De inspraak, maar ook voorgangers hebben het aangegeven, onderstreept dit nogmaals. Dat we hier als gemeente onze verantwoordelijkheid in moeten nemen, is helder en ook iets wat we moeten doen. We vinden dat we onze ogen hiervoor niet kunnen, sterker nog, niet moeten sluiten. We zijn ook blij, dat we vanuit onze gemeente een mooi bod ligt om extra woningen en daarmee ook extra sociale huurwoningen te bouwen. Om aan die woningnood tegemoet te komen, doet het college dus een bod richting de provincie. Dit bod is grotendeels gelijk aan een eerder bod aan de provincie, wat de provincie niet goed genoeg vond. Dit bod biedt meer woningen en dat komt vooral door het toevoegen van woningen in Bleizo west als mogelijke woningbouwlocatie. Wat ons betreft staan wij niet negatief tegenover nieuwe woningbouwlocaties en dus ook niet tegenover Bleizo west.

We hechten er echter wel belang aan om de afgesproken procedures zorgvuldig te doorlopen. Voorbeelden hiervan zijn de bestuursopdracht Bleizo, op basis daarvan nemen we een echt besluit, maar ook de afspraken die zijn gemaakt met omwonenden rondom driehoek Noordpolder. Als we met zijn allen dat soort processen serieus willen nemen, dan moeten we er ook achter willen blijven staan. Het college merkt dan ook terecht op in de brief, dat deze processen randvoorwaardelijk zijn en ook kunnen betekenen dat locaties af kunnen vallen voor woningbouw. Met deze brief zetten we dus geen streep door de afgesproken processen. Het is in die zin echt een bod van het college, waarin we als raad de komende periode nog prima andere keuzes kunnen of moeten maken. Uiteraard moeten we steeds alle

7/42

belangen afwegen. Dat is tenslotte waar we als politiek voor staan. De woningnood is daar zeker een belangrijk onderdeel van. Het kan zomaar leiden tot moeilijke keuzes, maar daar moeten we dan niet voor weglopen. Dan Wilderszijde. Natuurlijk is het een grote tegenvaller, dat er geen financiële middelen vanuit het rijk komen. Wat ons betreft, mag dit echter geen effect hebben op de voortgang van Wilderszijde. Er ligt een mooi woningbouwprogramma, waar we nog steeds achter staan. Laten we de vaart erin houden en snel gaan bouwen. Verschillende partijen hebben hierop gereageerd en ik hoop ook, dat de rest dat doet. Ik verwacht ook een reactie van het college hierop. Nog wel een korte vraag over de woningbouwimpuls. De wethouder liet bij zijn toelichting bij de raad nog een deurtje open voor een eventueel andere uitkomst. Kan de wethouder toelichten wat de status van dit deurtje is? Was dit wishfull thinking of zijn er echt nog kansen? Wij vrezen het eerste, maar we hopen uiteraard het laatste. Daarnaast gaan we er inderdaad van uit, dat we op korte termijn komen te spreken over Wilderszijde in relatie tot de financiën, de afwijzing van het rijk en de eerder genoemde vaart. Dan bedoel ik niet een sloot, maar dat we snel moeten opschieten. Dan de financiën. Als Vinex-gemeente hebben we de wrange vruchten geplukt van woningbouwprogramma’s.

Crisissen hebben hier een direct negatief effect op en wij hebben hier ook, als gevolg hiervan, stevig moeten bezuinigen. Inzet op meer woningbouw is prima, en dat moet ook, maar dat kunnen we niet alleen. Hier moeten andere overheden aan bijdragen. Dat we geen rijksbijdrage krijgen voor Wilderszijde, maakt het financiële punt nog wrangender. De vraag om financiële ondersteuning in de richting van de provincie is dan ook helder en terecht. Maar ik denk dat we meer steun nodig hebben. Als het gaat om stikstof, personele ondersteuning, kennis, dat soort zaken, dan verwacht ik, en ik ga er ook van uit, dat de provincie die steun biedt. Een punt dat deels buiten deze perikelen om gaat, maar deze brief lezende doet bij ons steeds meer de behoefte rijzen om eens goed naar de woningbouwkansen in onze gemeente te kijken. Wij denken, dat er nog meer plekken of locaties zijn waar we kunnen en misschien ook wel moeten bouwen. Laten we eens met zijn allen in een soort helikopterview boven de gemeente hangen en kijken waar er nog kansen liggen om zaken te herontwikkelen of bouwlocaties inzichtelijk te maken. Wij hopen, dat we dit op korte termijn kunnen doen. Dat kan wellicht bijdragen aan de woningbehoefte. Op die manier kunnen we op dit vlak echt een visie ontwikkelen de komende jaren. Ik sluit af.

Laten we die brief snel versturen en laten we als raad, college, ambtenaren en iedereen, die erbij betrokken is snel aan de slag om de grote woningbouwopgave, die er ligt, te realiseren. Dank u wel. De heer Muis, D66: Op hoofdlijnen kunnen we ons vinden in de brief. We staan achter de grote gebiedsontwikkelingen, zoals Bleizo west, waar meerdere zaken samen komen. A home of horti science, innovatiecampus en dus ook wonen. Het is natuurlijk een fantastisch mooie locatie, een mooi knooppunt, dus het is echt een no-brainer als je daar niet aanzienlijke woningaantallen zou willen bouwen. De vraag is inderdaad: moeten dat er 4.500 zijn? Of past een ander aantal in dat concept, waar we het inderdaad met zijn allen over hebben gehad. Dan Wilderszijde, dat heeft voor ons ook nooit ter discussie gestaan. We zijn altijd wel zonder rijksbijdrage kritisch geweest op de hele financiële basis. We gingen er dan ook van uit, dat we die bijdrage, die rijksbijdrage, zouden krijgen om het tekort enigszins te beperken. Naast het financiële risico zijn er ook nog andere risico’s, o.a. de geluidsbelasting. Dat zou bij een ander punt terug komen, bij Rotterdam The Hague Airport, dus dat is een complex verhaal. Ik zou ook voor willen stellen, dat we hier apart een discussie aan wijden. Ik heb ook de brief namens u allen opgevraagd bij het college, de afwijzingsbrief.

Die hebben we gisteren of vandaag gekregen, dat weet ik niet meer, maar ik denk dat het iets meer voorbereiding vergt om daar een goede discussie met de wethouder over te voeren, dat deze brief eruit moet met die disclaimer. Wat ons verder in de brief bevreemdt, dat hebben ook de heren Van der Stelt en Markus aangestipt, is natuurlijk de driehoek Noordpolder. Het wordt hier genoemd in het rijtje grote woningbouwprojecten. Dat label ‘grote’ is natuurlijk een beetje mal als je uitgaat van 125 woningen op een totaal van 8.785 woningen. Dat is niet het rijtje Wilderszijde, Bleizo west of Bleiswijk. Dus ik zou toch wel willen voorstellen om dat niet in één adem te noemen met die projecten. Los van die kwalificatie hebben we ook moeite met hoe dit project nu wordt opgevoerd. Bebouwing is allerminst zeker. De raad heeft duidelijk uitgesproken, dat we eerst alle informatie willen hebben om een integrale afweging te maken. Het strookt ook niet met het volgende punt op de agenda, het behouden en versterken van het karakter en een goed leefklimaat in onze gemeente. Het staat dus in schril contrast. Het spoort ook niet met de concept pijler bestaande woonwijken houden we krachtig, we blijven streven naar een goede bewonerstevredenheid, inbreiding versterkt en verbetert het aanwezige woonmilieu, zo kunnen we nog wel even doorgaan. Dit spoort gewoon niet om dit nu daar op te voeren.

Het college zal waarschijnlijk zeggen: ja, maar in de brief staat een disclaimer, politiek draagvlak. Die staat wel heel erg apart genoemd. Het wekt nu de suggestie dat er hoe dan ook gebouwd moet worden. Richting bewoners en richting de raad is dat niet sjiek en ook niet handig om het op deze wijze op te nemen. Het is natuurlijk een brief van het college, dus we kunnen hem niet amenderen, maar we stellen wel voor om een nuancering aan te brengen en hem niet te positioneren als een grote ontwikkelen, te wijzen op de onzekerheid van dit verhaal, de maatschappelijke discussie die nog loopt. Desnoods kan dat in een voetnoot worden opgenomen, maar ik hecht er wel aan, dat dit genuanceerd gaat worden. Dank u wel.

8/42

De heer Ruijtenberg, GL: Voor mij op tafel, en ik loop er elke dag mee rond, heb ik het coalitieakkoord. Groeien, versterken, koesteren. Dat biedt ons interessante pro’s op het moment, dat het moeilijk in slaap vallen is, want dan kun je hier dingen uit halen. Wat we wel kunnen concluderen, is dat de eerste pagina’s, pagina 4 en 5, over woningbouw gaan. Wat er in staat o.a. op pagina 5, kunnen we wel aangeven, dat de woningbouw de afgelopen 3 jaar volledig mislukt is met wat het college wil. Het is vast gelopen. Er is geen ontwikkeling, er is onvoldoende gebouwd. Mevrouw Vliet Vlieland zei het al: op dit moment is de wachttijd voor een sociale huurwoning opgelopen naar 87 maanden. Dat is meer dan een verdubbeling van wat het was bij het aantreden van dit college. Dat komt o.a. door wat te lezen is: we houden vast aan het percentage van 20% sociale woningbouw over de gehele gemeente, ook in nieuw te ontwikkelen wijken. Bij inbreilocaties en herontwikkeling kunnen we hiervan afwijken om een goede mix tussen koopwoningen en huurwoningen te realiseren. Dat dogmatisch vasthouden aan 20% heeft ervoor gezorgd, dat de sociale woningbouw volledig vast is komen te staan. Ik citeer weer: Lansingerland zet in op het vergroten van het aantal woningen voor lagere inkomens.

Het accent dient te liggen op doorstroming, waardoor speciale woningen meer beschikbaar komen voor de doelgroep, terugdringen scheef wonen. Scheef wonen: wij hebben hier meer dure scheefwoners, dan goedkope scheefwoners. Dit is een volkomen verkeerde insteek geweest. Ik ga verder: wij leggen accent op het bouwen van een goede mix aan middeldure huurwoningen. Is niet gebeurd. En het bouwen van 1- of 2-persoons huishoudens, niet grondgebonden, maar ook koop tot € 180.000 vrij op naam. Er is geen woning voor dat bedrag te vinden in de gemeente Lansingerland. Ik heb de VVD horen zeggen: wij willen hier een divers woningaanbod hebben. Dat diverse woningaanbod hebben we niet. We hebben duur, heel duur en extreem duur. Goedkope woningen hebben we gewoon niet, hoe graag we dat ook zouden willen. Een slagingspercentage van minder dan 1%, het is onvoorstelbaar. Gemeenten die toch bepaald niet bekend staan als armlastige gemeenten en gemeenten waar armere mensen, zoals Wassenaar, doen het veel beter dan de gemeente Lansingerland met onze slechts 19%. Het is verder naar achteren gegaan. Het is om je kapot voor te schamen, wat wij onze inwoners hebben gedaan. We moeten dat echt gaan verbeteren. Als ik verder ga, dan zie ik staan: overschrijden van de maximale hoogbouw is in bijzondere gevallen, met uitzondering van nieuw te bouwen bouwplannen voor de dorpscentra.

Echter, bij sterke stedenbouwkundige argumenten als drager van goed openbaar vervoer en bij de bouw van kleinere woningen. Met name het bij goed openbaar vervoer, dat is het argument om bij Bleizo west te gaan bouwen, flink te gaan bouwen. En nee, het frame van ‘het moet een Bijlmermeer-achtige situatie worden’, daar passen wij voor. Ook hoogbouw kun je namelijk hoogwaardig doen. Niemand zit hier te wachten op galerijflats, waar criminaliteit is. Dat is een frame, wat we niet willen. Ook GL wil dat niet. Wat we wel willen, is dat er gebouwd wordt voor ouderen en kleinschalige woningen, dat er gebouwd wordt voor jongeren. Het is vlakbij openbaar vervoer. Je kunt daar bouwen. Je kunt daar makkelijk 4.500 woningen bouwen. Ik zie de heer Van der Stelt nee schudden. Maar het is wel zo, het is daar namelijk mogelijk. Je kunt het ook doen op een goede manier. We moeten nog verder durven gaan. We zouden op deze locatie moeten aangeven, dat we daar 40% sociale woningbouw moeten bouwen. We hebben dat nodig om te kunnen voldoen, om te kunnen bijspijkeren vanuit de schandalig lage hoeveelheid sociale woningbouw, die we hebben. Die 30% Westpolder Bolwerk, ook daar durven we dat risico te nemen. € 9mln is uitgerekend door de heer Machielse, € 150 per inwoner van Lansingerland.

Ik denk dat de meeste mensen van Lansingerland dat willen dragen, op het moment dat ze daarmee kunnen aangeven, dat er meer woningbouw komt voor de jongeren, die nu de gemeente verlaten omdat hier niets te vinden is. Voor mensen, die gaan scheiden en hier ook niet kunnen wonen. Ik denk dat de mensen in Lansingerland die gemeenschapszin hebben. Wij hebben namelijk in de corona-testen laten zien, dat wij heel veel gemeenschapszin hebben. De Noordpolder, daar is al heel veel over gezegd, ook door o.a. de heer Muis. GL snapt ook niet dat deze erin staat. Het is een locatie, die eigenlijk een postlocatie is. Je kan daar niet heel veel doen. Hoe het gaat met de participatie is niet goed. En wat we ook aangeven, ik citeer weer even: we willen ons groen behouden en daarom wijzen we duurzaam groene gebieden aan, waar niet gebouwd mag worden. Wat ons betreft wordt Noordpolder zo’n gebied, waar we gewoon niet gaan bouwen. Als je kijkt naar het totale aanbod, dat we hebben, voegt dat er te weinig aan toe om daar wat te doen. Wilderszijde. Wat ons betreft gaan we daar bouwen. We moeten daar bouwen. We kunnen eigenlijk niet anders dan daar bouwen. Dat zijn we verplicht aan onze inwoners. Dat zijn we verplicht aan onze regio. Dat zijn we verplicht aan onze eigen financiële situatie. We moeten daar gaan bouwen. Die discussie met het college zien we graag tegemoet, wat we daar nou gaan doen.

Wat ons betreft wordt daar gebouwd. Wat ons betreft, wordt er minstens 30% sociale huur daar gebouwd. Wat ons betreft wordt het percentage aan bereikbare woningen hoger dan die 50%, waar de heer Jumelet het over had. Dat hebben we nodig, want we dreigen een gemeente te worden, die ergens in het Gooi zou kunnen plaats vinden. Dat willen we niet hebben. Het zou deze gemeente goed doen om ook actief te gaan pleiten voor sluiting van het vliegveld. Dat zou er namelijk voor kunnen zorgen, dat er extra woningen komen, die een enorme impuls zouden kunnen geven aan deze totale regio. Plus, op het moment dat er geen vliegveld meer is, is er geen aanvliegroute en is het makkelijker en beter bouwen in Wilderszijde. Daar wilde ik het bij laten.

9/42

Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik heb inmiddels een hartslag van 140/150. Ik heb hele mooie inbrengen gehoord, ook minder mooie, maar ik ga nu rustig het verhaal afdraaien. Deze conceptbrief aan de provincie Zuid-Holland over de aanpak bij de sociale en betaalbare woningbouw brengt in de basis heel goed nieuws. Het college van Lansingerland is van plan om in de komende 10 tot 15 jaar op de grote woningbouwlocaties in Lansingerland ongeveer 2.700 sociale huurwoningen te gaan bouwen. Daar boven op komen nog eens 2.100 koop- en huurwoningen in het betaalbare segment, als het aan ons college ligt. Op veel van de locaties wordt uitgegaan van 30% sociale huur en voor de overige locaties gaat het om 25%, waaronder dus Wilderszijde. Het aandeel betaalbare huur- en koopwoningen op deze locaties zal dus totaal steeds ongeveer de helft zijn. Zo ziet de PvdA het graag. In totaal wil het college dus op een aantal grote ontwikkellocaties, gesteld dat Bleizo west benut wordt voor woningbouw, ongeveer 11.000 huizen gaan bouwen. Dat is aanzienlijk meer dan de 4.000-7.000 huizen, die tot nu toe in de pen zaten. Met deze brief laat het college, wat de PvdA-fractie betreft, zien dat het de verantwoordelijkheid neemt om te bouwen voor al die duizenden mensen in Lansingerland en in de regio, die al jarenlang op zoek zijn naar een betaalbare woning.

Het kon ook niet anders, dit is wat je moet doen als college, als je je verantwoordelijkheid neemt. Het toont een visie op betaalbaar bouwen, waar de PvdA-fractie al jarenlang toe opriep en ook een aantal andere fracties hier in dit gemeentehuis. Het aantal te bouwen sociale huurwoningen komt met die 2.700, die wordt voorgesteld, dus dicht in de buurt van die 3.200, die het provinciebestuur in november 2020 aan het college vroeg, om daarmee te voldoen aan het meer evenwicht scenario. Zoals ik zei, brengt deze conceptbrief dus in de basis mooi nieuw. Het laat ambitie en verantwoordelijkheidsgevoel zien. In het bijzonder de wethouders Arends en Van den Beukel verdienen een pluim. En tegen meneer Machielse van de VVD en de heer Van der Stelt van het CDA met zijn Bijlmer: wat een frame, inderdaad, wil ik zeggen. Bij een dorpse mentaliteit hoort ook zorgen voor de ander. Als dat inhoudt, dat je gemiddeld 100 tot 150 euro extra moet betalen per inwoner, dan is dat misschien iets wat inwoners in een dorp graag doen, ook veel van de CDA-stemmers. Dat is de solidariteit met de hoofdletter S, waar de heer Jumelet van WIJ het ook over heeft. En ook de heer Ruijtenberg van GL had het over die solidariteit. Extra geld, dat we misschien wel over hebben met zijn allen om ook mensen met een laag inkomen een grondrecht te geven, een basisrecht, namelijk een dak boven je hoofd.

Er zijn twee punten die de PvdA-fractie uit de brief geschrapt wil zien. Allereerst zijn er allerlei zinsneden, waarin gesteld wordt, dat dit flink aangescherpte woningbouwprogramma voor sociaal en betaalbaar bouwen alleen maar gerealiseerd kan worden met financiële steun van het rijk en de provincie. Dit is pertinent onjuist. Bij voldoende politieke wil is het mogelijk om deze aantallen sociaal en betaalbare woningen te bouwen. Laten we maar eens beginnen op Wilderszijde. Er zijn voldoende incidentele middelen om dit te doen. Het college maakt steun van het rijk het hoofdthema van deze brief, maar het hoofdthema zou moeten zijn: het schrijnende woningtekort. Wat onze gemeente binnen haar gemeentegrenzen (…) We kunnen dit en we pakken daarmee de verantwoordelijkheid, zoals ik al eerder zei. Natuurlijk is iedere subsidie, die we kunnen krijgen welkom. Daarom is indienen voor de derde tranche dus een hele goede optie. Ten tweede willen we dat iedere suggestie, die gewekt wordt in de brief, dat we niet zouden gaan bouwen op Wilderszijde, eruit geschrapt worden, want we gaan bouwen op Wilderszijde, in totaal 25% sociaal en 25% betaal als het de PvdA fractie betreft. Ook zonder subsidie van het rijk. Misschien moeten we dan een aantal concessies doen, iets hoger bouwen, geen Bijlmer bouwen, maar iets hoger dan menig partij hier wil, maar de koers van het masterplan is prima.

Ons college liet zich 2 weken geleden uit het veld slaan door een afwijzing van het rijk, maar had daar van meet af aan rekening mee moeten houden. Mevrouw Vliet Vlieland zei het al: dit is een enorme tegenslag. Maar we moeten ons er niet achter verschuilen en dan een stap terug doen. Het is niet nodig en het is niet eerlijk naar iedereen, die op een huis zit te wachten. Dus schrappen, die twee punten, wat ons betreft. Tot slot. De fracties, die zeggen dat we als Vinex-locatie al zo erg in de boot zijn gegaan en dat we nu maar eens fix gecompenseerd moeten worden: dat hadden we in 2010 moeten doen. Toen hadden we er achteraan moeten gaan. Toen lieten we het lopen. De incidentele middelen die we hebben zijn voldoende om gewoon ook nu stap voor stap betaalbaar te gaan bouwen. Daar wilde ik het voor nu bij laten. De voorzitter: Ik denk in eerste instantie aan wethouder Arends. Er zijn de nodige vragen gesteld over het bouwen van woningen. Hebben we het niet over Bleizo, dan wel over Wilderszijde. Ik denk dat aanvullend misschien de heer Van den Beukel iets daarover zou willen melden. Ook ten aanzien van de financiën. Ik hoorde ook nog het nodige ten aanzien van de nuanceringen in de brief, dan wel het schrappen van een aantal items in de brief. Ik geef allereerst het woord aan mevrouw Arends. Beantwoording college Wethouder Arends: Ben ik goed verstaanbaar? Oké.

Ik probeer zoveel mogelijk alle vragen te voorzien en een reactie te geven op de fracties. Daarmee hoop ik ook de vragen, als het gaat over Wilderszijde, in de eerste lijn te kunnen beantwoorden. Wat belangrijk is, is deze bespreking. Het college heeft u deze

10/42

conceptbrief geschreven met vooral de bedoeling om u gevoelen over de brief te horen en vooral die ook mee te geven aan de provincie. U heeft daar vanavond uitgebreid aandacht aan gegeven, wat uw oordeel is, wat uw mening erover is, wat u mogelijk aangescherpt wil zien, wat u misschien geschrapt wil zien, over de behoefte, wat u ziet voor onze inwoners, de woningbouwbehoefte, maar ook de haalbaarheid, de financiële haalbaarheid. Allemaal ongelooflijk belangrijke thema’s, want Lansingerland is een groeigemeente, daar willen we met elkaar voor staan. We zien meerdere locaties, waar dat mogelijk zou kunnen zijn. Er zijn wel een paar thema’s, die ik als eerste wil doorlopen, waarna ik per fractie de vragen of opmerkingen naloop, die zijn gegeven. Er werd over meerdere locaties gesproken. Ik zal beginnen met bijvoorbeeld de driehoek Noordpolder, maar zo zijn er ook de locaties als Bleiswijk, als ook Wolfend. Het locaties waarin u bevoegd bent om een principebesluit erover te nemen. Vandaar de disclaimer in de brief. U bepaalt of er gebouwd gaat worden, welk percentage daar uiteindelijk gebouwd gaat worden, met welke financiële middelen, wat u daarin wil voorzien en ook het aantal woningen. Ook stedenbouwkundig, alle facetten spelen daar omheen.

Wat de brief laat zien is dat er locaties zijn, die eerder ook bekend zijn in de structuurvisie, die eerder ook bekend zijn bij de provincie, die in potentie de aantallen zouden kunnen dragen. Het is niet dat er een minimum of een maximum is, maar in potentie zou dat kunnen zijn. Per locatie komt dat bij u terug en bent u het bevoegd gezag om uiteindelijk aan te geven of u daar wel of niet wil bouwen en wat de inhoud van het programma dan zal zijn. Dat is belangrijk en daarom ook de disclaimer in de brief. Dus het is echt aan u. Een andere belangrijke locatie die genoemd wordt door meerdere partijen en waar verschillende duidingen over worden gegeven, is Bleizo west. Heel nadrukkelijk is in de brief aangegeven, dat dat een studielocatie is. Het is nog niet eerder in de structuurvisie naar voren gekomen. Maar het is een locatie met veel potentie, waarin u als raad en ook de raad van Zoetermeer gezamenlijk hebben aangegeven: wij willen een bestuursopdracht, wij willen een ontwikkelperspectief. In de loop van dit jaar komt dat naar u toe. Het is inderdaad een integrale bestuursopdracht, dus ook met de behoefte om een integraal ontwikkelperspectief te krijgen. Door meerdere partijen is dat genoemd: a home of horti science, de campus en aanvullen met wonen. Het aantal dat genoemd is uit eerder onderzoek geeft niet aan, dat u er daadwerkelijk voor moet kiezen.

Misschien kiest u voor meer. Ik hoor een aantal partijen zeggen: het zou mogelijk ook minder kunnen zijn. Maar ook die knop staat nu als studie, dat er in potentie iets gebouwd kan worden. Wij zien het in ieder geval als een integrale gebiedsontwikkeling, waarbij vooral de positie van Lansingerland, a home of horti science, een campus, een heel belangrijke rol gaat spelen in het ontwikkelperspectief. Over Wilderszijde in het algemeen. Meerderen gaven aan, of eigenlijk iedereen, hoe teleurstellend het is dat we niet in aanmerking komen voor die woningbouwimpuls, ook het college. Mijn college, de heer Van den Beukel, heeft dat ook eerder aan u laten weten. Op dit moment zijn we bezig met een taxatie over de afwijzing. Wij verwachten, dat we ongeveer na 2 weken u een brief kunnen toesturen, waarin wij duiding kunnen geven over de afwijzing. Daarna komen wij bij u terug over de bespreking over Wilderszijde. Eerder hebben wij met u afgesproken, dat als wij de woningbouwimpuls niet krijgen, dan gaan wij daar met u over in gesprek. Daarom ook de disclaimer in de brief. We komen eerst terug bij de raad om er met u over te spreken. De heer Jumelet vroeg: is er een plan B? Er zijn meerdere plannen B, maar dat willen we echt samen met u gaan aflopen. De heer Van den Beukel zal daartoe het initiatief met u gaan nemen. Dat even in algemene zin.

Wat ik ook hoor van iedereen en daar ben ik heel erg blij mee, is dat we allemaal zeggen: we zien de behoefte aan woningen, we zien een behoefte aan betaalbare woningen, we zien ook een aantal facetten, zoals betaalbaarheid, het dorps karakter, de sociale omgang, de solidariteit, allemaal belangrijke thema’s, die we veel delen. Er zal verscheidenheid zijn in de verschillende partijen, maar wel goed om dat met elkaar te bediscussiëren en ook van u die verschillen allemaal te horen. Als u het goed vindt, ga ik de partijen langs, dan kijk ik naar wat de belangrijke aspecten per partij zijn, maar ook of er eventuele vragen nog zijn. De heer Meester van L3B vroeg zich af: was het nou wel een serieuze kans? Het was zeker een heel serieuze kans om in aanmerking te komen. Wat ik al zei: op dit moment wordt er een taxatie gemaakt en er komt een brief over 2 weken naar u toe. Daarna zal er met u een uitgebreide beeldvormende avond komen en natuurlijk het gesprek over hoe nu verder. Het wordt een uitgebreid proces in samenspraak met u. Het was zeker een heel serieuze kans om er in aanmerking voor te komen. Verder heeft de heer Meester aangegeven: zorg wel voor het behoud van het aantal sociaal en betaalbare woningen. De heer Machielse geeft heel nadrukkelijk aan: blijf wel realistisch. Dat is ook wat we als college willen doen.