[BR2600016] Kaderbrief 2027

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Kaderbrief 2027

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2600016

Datum raad

02/07/2026

Gevraagde beslissing: De uitgangspunten voor de Begroting 2027-2030 [T26.00996] vast te stellen. 0. Samenvatting Voor u ligt de Kaderbrief 2027, inclusief de uitgangspunten voor de Begroting 2027-2030. Dit jaar is er bewust een Kaderbrief opgesteld. Dit hangt samen met de start van een nieuwe gemeenteraad en de vorming van een nieuw college. Hierdoor wordt terughoudend omgegaan met nieuw beleid en ligt de nadruk op het actualiseren van het financiële meerjarenbeeld. De brief geeft daarmee de actuele financiële vertreksituatie weer voor de komende begrotingscyclus. In de Kaderbrief zijn autonome ontwikkelingen verwerkt: ontwikkelingen met een financieel effect waarop de gemeente geen, of slechts zeer beperkte, invloed heeft. Daarmee wordt een zo realistisch mogelijk beeld gegeven van de financiële positie van de gemeente in de komende jaren. De financiële vooruitzichten laten, net als in voorgaande jaren, een structureel tekort zien in de meerjarenraming. Dit vraagt om scherpe keuzes in de aanloop naar de begroting 2027–2030. Het college werkt daarom aan een lijst met maatregelen die kan bijdragen aan een sluitende begroting. De financiële effecten van de Meicirculaire 2026 zijn op het moment van opstellen van deze Kaderbrief nog niet bekend en zijn daarom nog niet volledig verwerkt in het meerjarenbeeld.

Zodra deze circulaire is gepubliceerd en doorgerekend, wordt de raad hierover separaat geïnformeerd. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De Kaderbrief 2027 is het startdocument binnen de planning- en controlcyclus en legt de financiële kaders vast voor de uitwerking van de Meerjarenbegroting 2027-2030. 2. Maatschappelijk effect De Kaderbrief 2027 draagt bij aan een transparante en zorgvuldige sturing van publieke middelen, zodat de gemeente ook in financieel uitdagende omstandigheden haar maatschappelijke taken kan blijven uitvoeren. Door het actualiseren van het meerjarenbeeld ontstaat inzicht in de financiële positie, waardoor de raad weloverwogen keuzes kan maken over de inzet van middelen. Dit ondersteunt een stabiele basis voor voorzieningen en beleid die direct effect hebben op de leefbaarheid en ondersteuning van inwoners. 3. Argumenten 1.1 Autonome en onvermijdbare ontwikkelingen vormen de basis van het geactualiseerde financiële meerjarenbeeld 2027-2030 De ontwikkelingen in deze Kaderbrief zijn met name autonoom en organisatorisch van aard, of hebben betrekking op interne ontwikkelingen en actualisaties. De gemeenschappelijke deler van deze ontwikkelingen is dat ze met zekerheid leiden tot een financiële mutatie; als gemeente hebben wij hier geen, of

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

maar zeer beperkt, invloed op. Vandaar dat deze ontwikkelingen al zijn verwerkt in het voorlopige financiële meerjarenbeeld. Daarnaast worden we geconfronteerd met een aantal strategische opgaven waar we prioriteit aan moeten geven om uitvoering te kunnen geven aan onze Samenlevingsvisie en Omgevingsvisie 2.0. Daarbij moet vermeld worden dat er nog aanzienlijke onzekerheden in de Kaderbrief zitten, die het uiteindelijke saldo nog aanzienlijk kunnen beïnvloeden. 1.2 De uitgangspunten vormen de financiële kaders voor de Begroting 2027-2030 De in T26.00996 opgenomen uitgangspunten geven richting aan de verdere uitwerking van de Begroting 2027-2030. Deze uitgangspunten vormen de financiële kaders waarbinnen het college de begroting opstelt. 1.3 Het komen tot een sluitende begroting vraagt om een duidelijk proces Het voorlopig financieel meerjarenbeeld stelt ons voor een uitdaging. Het college presenteert de raad in de Kaderbrief nog geen inhoudelijke oplossing, maar stelt wel een proces voor om te komen tot een structureel sluitende begroting. In dit proces worden de volgende stappen doorlopen:  Op 10 juni is er een beeldvormende avond, waarin de raad wordt geïnformeerd over de inhoud van de Kaderbrief 2027. Er is gelegenheid tot stellen van technische vragen ter voorbereiding op de besluitvorming.

 Na publicatie van de Meicirculaire wordt er een raadsinformatiebrief met de raad gedeeld, waarin de financiële effecten van de circulaire worden geduid.  Vervolgens vindt op 17 juni de commissievergadering plaats en op 2 juli de raadsbehandeling. De raad wordt voorgesteld om de uitgangspunten voor de Begroting 2027 vast te stellen en richtingen aan te dragen om te komen tot een sluitende begroting.  Parallel hieraan wordt de maatregelenlijst met mogelijke bezuinigingsmaatregelen van het vorig jaar geactualiseerd. Het college maakt in aanloop naar de Begroting 2027-2030 een integrale afweging om tot een sluitende begroting te komen. Hierin worden tevens de uitkomsten van de Meicirculaire 2026 én de richtingen die aangedragen worden door de raad in betrokken.  In aanloop naar de begrotingsbehandeling zal de bovengenoemde maatregelenlijst met de raad worden gedeeld. 1.4 Het voorgestelde proces sluit aan bij de bestaande bestuurscultuur, waarbij raad en college gezamenlijk optrekken in financiële keuzes Door de financiële onzekerheden is het huidige saldo nog richtinggevend, maar duidelijk is dat de gemeente voor een forse financiële uitdaging staat richting de Begroting 2027-2030. Het college stelt daarom een proces voor waarbij raad en college gezamenlijk optrekken om te komen tot een sluitende begroting.

De raad wordt gevraagd richting mee te geven aan mogelijke oplossingsrichtingen, zonder deze op voorhand uit te sluiten, omdat het uiteindelijke tekort nog kan wijzigen. In aanloop naar de Begroting 2027 worden onder meer het maatregelenoverzicht geactualiseerd, resterende begrotingsruimte in beeld gebracht en de Meicirculaire 2026 geanalyseerd. Op basis daarvan maakt het nieuwe college een integrale afweging tussen intensiveringen, bezuinigingen en overige begrotingsmaatregelen, passend binnen de strategische opgaven en het toekomstige coalitieakkoord. Dit vervolgproces sluit aan bij de bestaande bestuurscultuur, waarbij raad en college gezamenlijk optrekken in financiële keuzes. Door de raad ruimte te geven voor gezamenlijke kaderstelling en inzicht te geven in de mogelijke maatregelen voor de Begroting 2027 ontstaat ruimte voor en een zorgvuldig

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

afwegingsproces. Dit draagt bij aan transparantie, bestuurlijke samenwerking en breed gedragen keuzes bij het opstellen van een sluitende begroting. 4. Kanttekeningen 1.1 De Kaderbrief 2027 bevat nog een aantal PM-posten In de Kaderbrief staan nog diverse PM-posten die een effect zullen hebben op het saldo. De belangrijkste PM-post is de Meicirculaire 2026. Naar verwachting wordt de Meicirculaire door het Rijk gepubliceerd in de periode tussen 10 en 17 juni 2026. Indien publicatie tijdig plaatsvindt, wordt de raad hierover separaat geïnformeerd via een raadsinformatiebrief voorafgaand aan de behandeling in de commissie- en raadsvergadering. Omdat gemeenten afhankelijk zijn van de publicatiedatum van het Rijk, kan dit echter nog niet met zekerheid worden gegarandeerd. 1.2 De cijfers in de Kaderbrief 2027 bevatten nog onzekerheden In de Kaderbrief staan veel posten opgenomen die nog onzeker zijn. Dit hangt samen met onder andere de timing van het proces. Naarmate de tijd vordert, komt steeds meer actuele en volledige informatie beschikbaar, waardoor het beeld nauwkeuriger wordt. Eventuele nieuwe inzichten of gegevens in deze tussenliggende periode kunnen van invloed zijn op het uiteindelijke saldo. 1.3 De Kaderbrief 2027 bevat geen nieuw beleid of ombuigingen De Provincie schrijft in haar rol als toezichthouder voor dat de Begroting 2027 structureel sluitend dient te zijn.

In de Kaderbrief 2027 wordt nog geen inhoudelijke oplossing gepresenteerd. Met behulp van de maatregelenlijst en de richtingen van de raad zal het college bij de begrotingsbehandeling een structureel sluitende begroting presenteren. 1.4 Onzekerheid in uitwerking en financiële onderbouwing gedurende het begrotingsproces Het voorgestelde proces biedt een zorgvuldige en stapsgewijze aanpak om te komen tot een structureel sluitende begroting, waarbij de raad op meerdere momenten wordt betrokken. Tegelijkertijd is de uitkomst van dit proces nog onzeker, omdat belangrijke financiële informatie – zoals de Meicirculaire – nog moet worden verwerkt en de nadere uitwerking van maatregelen nog plaatsvindt. Hierdoor kunnen zowel de inhoud van de maatregelen als de uiteindelijke afwegingen in de begroting gedurende het proces nog wijzigen. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel Onderstaand overzicht geeft het financiële meerjarenbeeld uit de Kaderbrief 2027 weer. Het overzicht laat zien dat het jaar 2027 sluit met € 8,6 mln. negatief. In aanloop naar de begroting zal er een integrale afweging gemaakt moeten worden om tot een sluitende Meerjarenbegroting 2027-2030 te komen. Voor de toelichting op deze financiële mutaties, zie T26.02249.

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Financieel meerjarenbeeld 2027-2030 Baseline beginsaldi Structureel begrotingssaldo na Slotwijziging Bijstelling algemene uitkering Totaal bovenstaande posten (A) Autonome ontwikkelingen (zie hoofdstuk 4 in T26.02249) OZB, leges en heffingen Meicirculaire Capaciteit Actualisaties projecten en MJOP Overige ontwikkelingen Totaal bovenstaande posten (B) Totaal (A+B)

2027 -4.447 1.853 -2.594 -6.608 809 607 495 1.314 -2.604 -5.987 -8.581

2028

Bedragen x € 1.000 2029 2030

-6.987 2.352 -4.635 -6.461 830 480 33 1.266 -3.000 -6.852 -11.487

-8.656 2.475 -6.181 -6.558 750 199 332 883 -3.053 -7.448 -13.629

-10.459 6.279 -4.180 -7.405 1.019 144 -1.151 -1.208 -3.344 -11.946 -16.126

De onderstaande kengetallen, die het verloop van de leningenportefeuille, de algemene reserve (incl. Enecoreserve) en het weerstandsvermogen weergeven, geven een aanvullend beeld van de financiële situatie: Tabel: Verloop Leningenportefeuille

Leningen totaal per 1/1 (schuldpositie) incl. herfinanciering en aanvullende behoefte Rentelasten Jaar 2026 € 100.833.000 € 2.987.894 2027 € 97.750.000 € 4.426.013 2028 € 142.416.667 € 4.806.306 2029 € 148.916.667 € 5.054.193 2030 € 159.083.333 € 5.443.728 Tabel: Verloop Algemene Reserve (incl. Enecoreserve)

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Tabel: Verloop Weerstandsvermogen

6. Juridische aspecten Artikel 2.1 lid 1 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie stelt dat de kaderbrief uitgangspunten bevat voor de opstelling van de begroting van het volgende begrotingsjaar met een doorkijk naar het meerjarenperspectief. Artikel 189 van de Gemeentewet bepaalt dat de begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn. Structurele lasten moeten worden gedekt door structurele baten. 7. Duurzaamheid Niet van toepassing. 8. Extern draagvlak/ burgerparticipatie Niet van toepassing. 9. Verdere procedure De Kaderbrief wordt technisch toegelicht tijdens de Beeldvormende avond. Vervolgens worden de stukken behandeld in de CIE algemeen bestuur op 18 juni en de raadsvergadering van 2 juli. Na vaststelling worden de uitkomsten verwerkt in de Begroting 2027-2030.

Bijlagen 1. Kaderbrief 2027 [U26.01718] 2. Uitgangspunten Begroting 2027-2030 [T26.00996] 3. Toelichting financiële mutaties [T26.02249]

5

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Kaderbrief 2027

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2600016

Datum raad

02/07/2026

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - autonome en onvermijdbare ontwikkelingen vormen de basis van het geactualiseerde financiële meerjarenbeeld 2027-2030; - de uitgangspunten vormen de financiële kaders voor de Begroting 2027-2030; - het komen tot een sluitende begroting vraagt om een duidelijk proces; - het voorgestelde proces sluit aan bij de bestaande bestuurscultuur, waarbij raad en college gezamenlijk optrekken in financiële keuzes. Rekening te houden met - artikel 189 van de Gemeentewet; - verordening financieel beleid, beheer en organisatie Gemeente Lansingerland 2025. Besluit(en) De uitgangspunten voor de Begroting 2027-2030 [T26.00996] vast te stellen.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 2 juli 2026,

de griffier,

de voorzitter,

Eveline Hamelink-van Rens

Rik van der Linden