[BR2500081] Opheffen geheimhouding
Tekst van het document
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Opheffen geheimhouding
Portefeuillehouder
Leon Hoek
Registratienummer
BR2500081
Datum raad
29/1/2026
Gevraagde beslissing: 1. De geheimhouding op te heffen van de stukken zoals opgenomen in het ‘Overzicht opheffen geheimhouding t/m september 2025’ (T25.06807). 2. Kennis te nemen van het daarmee geactualiseerde ‘Overzicht geheime stukken t/m september 2025’ (T25.06808). 0. Samenvatting In juli 2025 heeft de Gemeenteraad reeds de geheimhouding van een aantal documenten opgeheven. De gemeenteraad heeft de behoefte uitgesproken om de lijst dit jaar nogmaals kritisch en inhoudelijk te (laten) beoordelen. Het college heeft hierop een toezegging gedaan (T2025-011) om de lijst met geheime stukken nogmaals ter besluitvorming aan de raad voor te leggen (in Q4 2025). De hierbij betrokken teams hebben opnieuw beoordeeld of de geheimhouding opgeheven kan worden. In de bijlagen zijn twee overzichten opgenomen. Het eerste overzicht omvat de stukken waarvan de geheimhouding conform artikel 89 lid 3 en 4 van de Gemeentewet wordt opgeheven (T25.06807). Het tweede overzicht betreft een daarmee geactualiseerde lijst met geheime stukken (T25.06808). In dit overzicht is ontbrekende informatie aangevuld en zijn eventuele onjuistheden in Corsa-nummers hersteld. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn In het kader van openbaarheid en transparantie is het van belang zoveel mogelijk documenten openbaar te maken, tenzij er sprake is van een uitzonderingsgrond.
De openbaarmaking dient het maatschappelijk belang. Alleen als er sprake is van een grond, als omschreven in art. 5.1 eerste en tweede lid van de Wet open overheid (of de daarvoor geldende Wet openbaarheid van bestuur), kan geheimhouding worden opgelegd. Ten aanzien van de grondslag voor geheimhouding vindt er jaarlijks een herbeoordeling plaats door de betrokken teams, dan wel stellers van de stukken, waarbij wordt beoordeeld of de grondslag voor geheimhouding nog geldig en van toepassing is. Jaarlijks wordt aan de gemeenteraad gevraagd de geheimhouding van geselecteerde stukken op grond van artikel 89 lid 3 en 4 van de Gemeentewet op te heffen (T25.06807). Hiermee ontstaat een nieuw geactualiseerd overzicht van stukken waar de geheimhouding nog op blijft liggen totdat de gemeenteraad de geheimhouding opheft (T25.06808). Hierdoor wordt de verantwoordelijkheid van de raad aangescherpt en geconcentreerd op het opheffen van geheimhouding. De geactualiseerde lijst zelf behoeft geen formele vaststelling. In juli 2025 heeft de gemeenteraad reeds de geheimhouding van een aantal documenten opgeheven. Uit de voorbereidende vergadering van de Commissie Algemeen Bestuur volgde dat de gemeenteraad een volledig ingevulde lijst wil ontvangen en daarnaast wenste dat ieder document inhoudelijk wordt beoordeeld en niet enkel op de horizonbepaling (de termijn).
Het college heeft toegezegd (T2025-011) in 2025 nog een extra opschoonactie te houden. Dit resulteert in onderhavig B&W advies en Raadsvoorstel.
1
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
In het geactualiseerde overzicht (T25.06808) is ontbrekende informatie aangevuld en zijn eventuele onjuistheden in Corsa-nummers hersteld. 2. Maatschappelijk effect De Wet open overheid gaat uit van openbaarheid, tenzij er gegronde redenen zijn om informatie niet openbaar te maken. De Gemeentewet biedt de mogelijkheid om geheimhouding op te leggen. In het kader van het maatschappelijk belang is openbaarheid de hoofdregel. Deze hoofdregel draagt bij aan transparantie en het vertrouwen van inwoners in het bestuur. Als er geen grondslag (meer) aanwezig is om geheimhouding in stand te laten dan zal deze opgeheven moeten worden. Door periodiek en kritisch de noodzaak van geheimhouding te beoordelen en waar mogelijk op te heffen wordt de balans tussen openbaarheid en bescherming van de belangen (Woo) optimaal bewaakt. 3. Argumenten 1.1 Dit draagt bij aan de transparantie van het gevoerde bestuur en versterkt het vertrouwen Er heeft een controle plaatsgevonden op de geldigheid van de grondslag om geheimhouding voort te laten duren. Voor stukken waar een actuele grondslag voor ontbreekt wordt de geheimhouding opgeheven. Het opheffen van de geheimhouding en daarmee actief openbaar maken van informatie dient het maatschappelijk belang van inzicht in het handelen van de gemeente. Hierdoor wordt het bestuursproces inzichtelijker en kan publieke controle beter plaatsvinden.
1.2 Het is juridisch noodzakelijk en sluit aan bij de procedure in de Gemeentewet In artikel 89 lid 3 en 4 van de Gemeentewet is bepaald dat een verplichting tot geheimhouding voortduurt totdat het orgaan dat de verplichting heeft opgelegd haar opheft. Tenzij het gaat om informatie ten aanzien waarvan een verplichting tot geheimhouding geldt aan de raad is verstrekt, dan duurt die verplichting voort totdat de raad haar opheft. Daarom wordt aan de raad voorgesteld de geheimhouding op te heffen. 2.1 Dit biedt een actueel inzicht in welke stukken nog onder de geheimhouding vallen Door het bijhouden van een actueel overzicht wordt de raad adequaat geïnformeerd en kan zij haar controlerende taak goed uitvoeren zonder dat zij zich uit hoeft te spreken over de volledige lijst. Dit bevordert de efficiëntie en doelmatigheid van het besluitvormingsproces. Het overzicht wordt vervolgens weer aangevuld met (nieuwe) stukken waarop het college geheimhouding oplegt en deze onder geheimhouding verstrekt aan de raad (artikel 87 en 88 lid 2 Gemeentewet). 4. Kanttekeningen 1.1 Het opheffen van de geheimhouding van stukken kan risico’s met zich meebrengen op het gebied van privacy, bedrijfsgevoelige (waaronder financiële) informatie. Sommige documenten bevatten informatie die, indien openbaar, belangen kunnen schaden.
Echter, door een zorgvuldige toetsing vooraf en het toepassen van anonimisatie waar nodig wordt dit risico beperkt en beheersbaar gehouden.
2
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
1.2 Duur van geheimhouding is niet wettelijk geregeld. Voor de duur van geheimhouding gelden geen wettelijke termijnen. Dit houdt in dat de documenten dus voor onbepaalde tijd op de lijst kunnen blijven staan. Dat gaat binnen deze gemeente in de meeste gevallen om de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. 2.1 Het louter kennisnemen van de geactualiseerde lijst kan leiden tot een minder formele status van deze lijst. Dit risico is aanwezig omdat de raad de geactualiseerde lijst niet meer vaststelt maar hier alleen kennis van neemt. Om dit te mitigeren blijft deze geactualiseerde lijst wel onderdeel van het bestuurlijke proces zodat transparantie en zorgvuldigheid gewaarborgd blijven. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel Niet van toepassing. 6. Juridische aspecten Artikel 110 Grondwet De verplichting tot openbaarheid van bestuur en nadere wetgeving hiervoor. Artikel 87 en 88 Gemeentewet i.c.m. Artikel 5.1 leden 1 en 2 Wet open overheid De wettelijke basis voor oplegging van geheimhouding. Artikel 88 Gemeentewet De wettelijke basis voor het verstrekken van geheime informatie door het college aan de raad. Artikel 89 leden 3 en 4 Gemeentewet De geheimhouding blijft bestaan totdat deze wordt opgeheven. Deze wettelijke bepaling weergeeft tevens de bevoegdheden tot het opheffen van de geheimhouding. 7. Duurzaamheid Niet van toepassing. 8.
Extern draagvlak / burgerparticipatie Niet van toepassing. 9. Verdere procedure De documenten waarvan de geheimhouding wordt opgeheven, worden toegevoegd aan de openbare lijst ‘opheffen geheimhouding’. Documenten worden eventueel wel geanonimiseerd. Bijlagen 1. Overzicht opheffen geheimhouding t/m september 2025 (T25.06807) 2. Overzicht geheime stukken t/m september 2025 (T25.06808)
3
Raadsbesluit Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Opheffen geheimhouding
Portefeuillehouder
Leon Hoek
Registratienummer
BR2500081
Datum raad
29/1/2026
De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - het opheffen van de geheimhouding draagt bij aan de transparantie van het gevoerde bestuur en versterkt het vertrouwen; - het opheffen van geheimhouding door de gemeenteraad is juridisch noodzakelijk en sluit aan bij de procedure in de Gemeentewet; - na het opheffen ontstaat een actueel inzicht in welke stukken nog onder de geheimhouding vallen. Rekening te houden met - artikel 110 Grondwet; - artikel 87 en 88 Gemeentewet i.c.m. Artikel 5.1 leden 1 en 2 Wet open overheid; - artikel 88 Gemeentewet; - artikel 89 leden 3 en 4 Gemeentewet. Besluit(en) 1. De geheimhouding op te heffen van de stukken zoals opgenomen in het ‘Overzicht opheffen geheimhouding t/m september 2025’ (T25.06807). 2. Kennis te nemen van het daarmee geactualiseerde ‘Overzicht geheime stukken t/m september 2025’ (T25.06808).
Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 29 januari 2026,
de griffier,
de voorzitter,
Eveline Hamelink-van Rens
Rik van der Linden