[BR2500074] Zienswijze Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat MRDH

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Zienswijze Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat MRDH

Portefeuillehouders

Simon Fortuyn, Leon Hoek

Registratienummer

BR2500074

Datum raad

4/11/2025

Gevraagde beslissing: De zienswijzebrief (U25.04356) over de Ontwerp Mobiliteitsvisie en de Ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat van de MRDH vast te stellen en te delen met het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. 0. Samenvatting De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) heeft in september 2025 twee nieuwe regionale ontwerpvisies vastgesteld: de Ontwerp Mobiliteitsvisie en de Ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat. Deze visies beschrijven hoe de regio zich richting 2050 wil ontwikkelen op het gebied van mobiliteit en economie. Gemeenten mogen op deze ontwerpvisies reageren door middel van een zienswijze. De gemeenteraad van Lansingerland stelt nu een gezamenlijke reactie vast, waarin we onze belangrijkste aandachtspunten meegeven. Met de zienswijze reageren wij op de Ontwerp Mobiliteitsvisie en de Ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat van de MRDH. Daarbij onderschrijven wij de ambities voor duurzame bereikbaarheid en een sterk economisch klimaat, maar vragen om meer realisme en concretere keuzes. Onze belangrijkste inhoudelijke punten zijn:  Benoem duidelijk welke succesfactoren en randvoorwaarden nodig zijn om de plannen uit te voeren, zoals voldoende investeringen in het openbaar vervoer en een realistische aanpak van juridische en maatschappelijke knelpunten.

 Geef prioriteit aan de ZoRo-corridor (Zoetermeer–Rotterdam), die als railverbinding al bestuurlijk is vastgelegd in de MIRT t.b.v. woningbouw en economische ontwikkeling in onze regio.  Sterke economische clusters verdienen meer aandacht in de visies, met goede bereikbaarheid van werklocaties en betere koppeling met arbeidspotentieel.  Zorg voor een evenwichtige aandacht tussen stedelijke gebieden en meer landelijke gebieden, zodat kansengelijkheid en bereikbaarheid voor iedereen geborgd blijven.  Neem verkeersveiligheid concreet en ambitieus op in de visie.  Erken de blijvende rol van de auto en logistiek, zeker in minder stedelijke gebieden en bij belangrijke economische sectoren zoals glastuinbouw.  Maak de plannen voor publieke mobiliteit (samenvoegen van OV, doelgroepenvervoer en deelmobiliteit) concreter en bouw deze stap voor stap op, zonder bestaande lijnen en voorzieningen te schrappen. Met deze zienswijze wil de gemeenteraad bijdragen aan een koers voor de hele metropoolregio die bereikbaar, veilig, inclusief en concurrerend is – en die aansluit bij de opgaven en kansen van Lansingerland.

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

1. Aanleiding/ context met tijdlijn De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) heeft een sterke economische positie en levert 15% van het nationale bbp. Door samenwerking tussen gemeenten zijn de afgelopen jaren belangrijke resultaten bereikt, zoals de realisatie van RandstadRail, de Hoekse Lijn, de Maasdeltatunnel en het besluit van regio en Rijk om € 4,8 miljard te investeren in openbaar vervoer in samenhang met verstedelijking. Ook in het economische domein zijn successen geboekt met innovatieve bedrijventerreinen, een regionaal campusnetwerk en programma’s rond digitalisering, duurzame technologie en Leven Lang Ontwikkelen. Daarmee is de economische en mobiliteitsinfrastructuur van de regio versterkt en is de MRDH een serieuze gesprekspartner geworden op regionaal en landelijk niveau. Tegelijkertijd staat de regio voor complexe opgaven, zoals vergrijzing, druk op de woning- en arbeidsmarkt, energietransitie, digitalisering en toenemende ongelijkheid. Niet handelen is geen optie. Deze vraagstukken vragen om gezamenlijke actie van de 21 MRDH-gemeenten, waarbij economie, mobiliteit, ruimtegebruik en sociale en fysieke weerbaarheid in samenhang worden ontwikkeld. In de Strategische Agenda 2023–2026 hebben de gemeenten dit streven bekrachtigd en afgesproken om een integrale visie op mobiliteit en economie te ontwikkelen.

De nu voorliggende Ontwerp Mobiliteitsvisie en Ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat zijn hiervan het resultaat. Beide visies schetsen de koers richting 2050, bevatten een droombeeld en vijf samenhangende keuzes, en vormen het fundament voor de actualisatie van de Strategische Agenda 2027–2030 en de uitvoeringsprogramma’s voor de komende vijf tot tien jaar. Op 12 september 2025 heeft de MRDH beide ontwerpvisies ter inzage gelegd. Gemeenten kunnen uiterlijk tot 3 november 2025 een zienswijze indienen. Voor Lansingerland zijn economie en mobiliteit onlosmakelijk verbonden. Daarom wordt één integrale zienswijze voorgesteld, die aansluit bij de ontwerp Omgevingsvisie 2.0 en de Samenlevingsvisie. Omdat de ontwerp Omgevingsvisie 2.0 nog niet door uw raad is vastgesteld, is daarbij tevens aangesloten bij de reeds vastgestelde Omgevingsvisie 1.0 en de Mobiliteitsvisie 2040. 2. Maatschappelijk effect Een sterke regionale koers op mobiliteit en economie is nodig om brede welvaart, bereikbaarheid en concurrentiekracht te waarborgen. Voor Lansingerland spelen hierbij grote regionale opgaven: groei met 11.000 woningen, ruim 40 hectare bedrijventerrein, de Greenport-positie met onze Horti Science sector en de corridorfunctie rond de A12/A13/A16 en het knooppunt Bleizo-West.

De randvoorwaarden hiervoor zijn echter gemeente overstijgend, waardoor deze regionale visie extra waardevol is voor ons. Door een gezamenlijke zienswijze in te dienen, geven wij richting aan een regionaal gedragen koers en vragen wij nadrukkelijk aandacht voor de belangrijkste randvoorwaarden.

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

3. Argumenten 1.1 De termijn voor het indienen van zienswijzen loopt op 3 november af Om invloed te kunnen uitoefenen op de definitieve Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat, moeten wij tijdig een formele zienswijze indienen. Vaststelling door de raad borgt dat onze zienswijze democratisch gelegitimeerd is en daardoor zwaarder meeweegt in de regionale besluitvorming. Zonder besluit van de raad zou de zienswijze slechts ambtelijk of bestuurlijk zijn ingebracht, waarmee de positie van de gemeenteraad buiten beeld blijft. 1.2 Wij kunnen via de zienswijze aanscherpingen aanbrengen in de regionale visies De MRDH vraagt expliciet om zienswijzen van gemeenten om de ontwerpvisies te verbeteren. Door onze punten in te brengen, zorgen wij dat de visies beter aansluiten bij de specifieke opgaven en belangen van Lansingerland en daarmee ook bijdragen aan het versterken van de regio als geheel. Dit is een kans om de koers richting 2050 mede vorm te geven en te voorkomen dat beslissingen worden genomen die niet aansluiten bij onze lokale situatie. 1.3 Het is gebruikelijk en formeel geborgd dat de raden zienswijzen indienen In artikel 2.1 van de Gemeenschappelijke Regeling MRDH is vastgelegd dat gemeenteraden invloed kunnen uitoefenen op regionale visies en beleidsstukken. Het indienen van een zienswijze door de raad is daarmee een gebruikelijke en formeel verankerde stap.

Dit geeft de raad een directe rol in de koers van de MRDH, naast de rol van het college. Het is tenslotte ook een breed gedragen wens vanuit onze raad, maar ook andere raden, om meer betrokkenheid te hebben bij de MRDH. 1.4 De regionale visies moeten in lijn liggen met ons eigen beleid De zienswijze is voor Lansingerland geen nieuw beleid. Daarmee bedoelen we dat de zienswijze passend is bij eerder vastgestelde kaders, zoals de omgevingsvisie 1.0, de mobiliteitsvisie 2040 en de samenlevingsvisie. Wel is de zienswijze op punten verder uitgewerkt dan wij op dit moment in ons beleid hebben uitgewerkt. 1.5 Mobiliteit en economisch vestigingsklimaat zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden Woningbouw, bedrijventerreinen en voorzieningen functioneren alleen goed wanneer ze bereikbaar zijn. Omgekeerd zijn mobiliteitsinvesteringen pas waardevol wanneer ze bijdragen aan economische ontwikkeling en leefbaarheid, lees: brede welvaart. Daarom is gekozen om één integrale zienswijze in te dienen op beide visies. Dit sluit aan bij de manier waarop Lansingerland zelf werkt in de (ontwerp) Omgevingsvisie 2.0, waarin economie, mobiliteit en ruimtegebruik en alle andere ruimgelijke onderwerpen integraal zijn benaderd. 1.6 De zienswijze past binnen eerder vastgesteld beleid In beginsel is de zienswijze in lijn met de ambities uit de ontwerp Omgevingsvisie 2.0.

Echter, omdat deze visie nog niet definitief is vastgesteld, zijn de kaders van de eerdere visies relevanter. De raad heeft eerder kaders vastgesteld in de Omgevingsvisie 1.0, Mobiliteitsvisie 2040 en de Samenlevingsvisie. De zienswijze bouwt daarop voort en brengt deze kaders in bij de MRDH. Daarmee is de zienswijze geen nieuw beleid, maar een doorvertaling van bestaand beleid. Op enkele punten is de zienswijze weliswaar verder uitgewerkt dan onze eerdere vastgestelde kaders. Dit is gedaan omdat de kaders uit bijvoorbeeld de omgevingsvisie 1.0 op onderdelen gedateerd zijn. De zienswijze sluit in zoverre beter aan op de huidige regionale discussies, maar blijft binnen de kaders die de raad eerder heeft vastgesteld.

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

1.7 De visies dienen als basis voor toekomstige beleidsvorming in Lansingerland én de regio De Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat vormen samen het fundament voor toekomstige beleidsprogramma’s en de Strategische Agenda 2027–2030 van de MRDH. Door nu een zienswijze in te dienen, zorgen we dat onze lokale en regionale belangen vanaf de basis worden meegenomen. Daarmee versterken we de positie van Lansingerland in toekomstige programma’s, projecten en investeringsbesluiten. 1.8 De visies moeten bijdragen aan onze gemeente-overstijgende ambities. Lansingerland heeft ambities die alleen in samenwerking met de regio gerealiseerd kunnen worden, zoals de ZoRo-corridor en het ontwikkelperspectief Bleizo. Deze projecten zijn opgenomen in ons coalitieakkoord en/of in de Omgevingsvisie 1.0. De zienswijze helpt om deze ambities stevig te verankeren in de regionale koers en de samenwerking met Rijk en provincie. Daarmee wordt de kans groter dat deze projecten ook daadwerkelijk tot uitvoering komen. 1.9 De visies bepalen de toekomst van OV, doelgroepenvervoer en deelmobiliteit In de visies wordt richting gegeven aan hoe het mobiliteitssysteem er de komende decennia uit gaat zien. Dit raakt Lansingerland direct: onze eigen ambities voor beter OV tussen de kernen, nachtbussen en passend publiek vervoer in nieuwe wijken vallen binnen dit kader.

OP de traditionele wijze van organiseren van het openbaar vervoer en de vele vervoerplanprocedures tot nu toe hebben nog niet geleid tot invulling van bovengenoemde OV-ambities. Door onze zienswijze kunnen wij meegeven dat bereikbaarheid en toegankelijkheid voor álle inwoners gegarandeerd moet blijven, en dat innovaties zoals deelmobiliteit en integratie van doelgroepenvervoer zorgvuldig moeten worden ingevoerd. 4. Kanttekeningen Veel van de kanttekeningen zijn in de zienswijze verwerkt. Deze worden daarom hieronder niet herhaald. Onderstaande zijn overkoepelende kanttekeningen. 1.1 Het integreren van doelgroepenvervoer in publiekje mobiliteit vergt zorgvuldigheid Voor Lansingerland is het van het grootste belang dat de doelgroepen van het doelgroepenvervoer niet de dupe worden van een ‘efficiëntere’ inrichting van publieke mobiliteit. Kwetsbare reizigers hebben behoefte aan stabiliteit, vaste aanspreekpunten en vertrouwde gezichten. Tegelijkertijd moet de transitie bijdragen aan zelfstandiger reizen waar dat kan. Wij zullen er in de uitwerking op toezien dat deze waarden behouden blijven. Pilotprojecten zijn noodzakelijk, maar mogen niet leiden tot het afbreken van bestaande en functionerende OV-systemen zolang alternatieven nog niet bewezen zijn.

1.2 De waarde van de regionale visies onder de nieuwe omgevingswet is beperkter Onder de Omgevingswet vervalt de wettelijke verplichting tot een zelfstandig verkeers- en vervoerplan, zoals die bestond onder de Planwet Verkeer en Vervoer. Regionale mobiliteitsprogramma’s (RMP’s) zijn nog steeds mogelijk, maar niet verplicht. Zij krijgen alleen betekenis als gemeenten deze opnemen of verankeren in hun eigen omgevingsvisies of -programma’s. Dit betekent dat de waarde van de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat vooral afhankelijk is van de mate waarin álle gemeenten de inhoud daadwerkelijk overnemen in hun omgevingsbeleid. Het is daarom van belang dat MRDH en provincie Zuid-Holland een rol nemen in het bewaken van samenhang en consistentie. Wij zullen er in de uitwerking op toezien dat de regionale keuzes worden vertaald in onze gemeentelijke plannen, zodat de visies meer zijn dan richtinggevende documenten en daadwerkelijk doorwerken in uitvoering.

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Voor Lansingerland betekent dit overigens wel dat de raad bij iedere actualisatie van de Omgevingsvisie zelf kan bepalen hoe de regionale keuzes doorwerken, zodat de lokale grip behouden blijft. 1.3 De financiële kaders zijn nog onzeker Zowel het Rijk als gemeenten staan voor forse bezuinigingen, met het zogenoemde ‘ravijnjaar’ vanaf 2026. Tegelijkertijd vragen de visies om forse investeringen, bijvoorbeeld in OV-infrastructuur, personeel en logistieke corridors. Er is een risico dat ambities niet waargemaakt kunnen worden. Wij vinden dat de MRDH in de definitieve visies expliciet moet aangeven welke investeringsbehoefte er is en hoe deze wordt afgedekt. Lansingerland zal bij de verdere uitwerking naar o.a. de Strategische Agenda 2027 kritisch letten op de financiële haalbaarheid en realisme. 1.4 De uitvoering vraagt om concrete prioritering De visies benoemen veel ambities en corridors, maar behandelen deze grotendeels gelijkwaardig. Dit kan leiden tot versnippering van aandacht en middelen. Voor Lansingerland is het van belang dat de prioriteit bij de ZoRo-corridor en Bleizo-West wordt gelegd. Wij zullen hier om blijven vragen bij MRDH. 1.5 Regionale afstemming mag de lokale flexibiliteit niet beperken De regionale visies zijn bedoeld om samenhang te brengen en versnippering te voorkomen. Tegelijkertijd mogen zij de lokale beleidsvrijheid en flexibiliteit niet beperken.

Een uniforme aanpak kan daardoor leiden tot oplossingen die lokaal niet passend zijn. Het is daarom noodzakelijk dat regionale afstemming ruimte laat voor maatwerk en dat regionale kaders rekening houden met verschillen tussen gemeenten. 1.6 De visies zijn op hoofdlijnen en abstract geformuleerd. Het succes staat of valt echter met de concrete uitwerking. Zonder duidelijke acties, prioriteiten en investeringskeuzes bestaat het risico dat de visies ambitieus klinken maar weinig effect sorteren. Voor Lansingerland is de praktijkuitwerking rond ZoRo Rail en publieke mobiliteit, vooral bepalend. Wij zullen er bij de verdere uitwerking op toezien dat deze thema’s concreet landen in uitvoeringsprogramma’s en middelen. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel Het indienen van de zienswijze heeft geen directe financiële consequenties. Mogelijke investeringsopgaven volgen uit toekomstige uitvoeringsprogramma’s van de MRDH. - MRDH begroting De Mobiliteitsvisie vormt met de visie op economisch vestigingsklimaat voor toekomstige MRDH begrotingen het richtinggevende kader. De visies worden naar verwachting begin 2026 definitief vastgesteld en in 2026 verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma voor de komende vijf tot tien jaar en een geactualiseerde Strategische Agenda voor de periode 2027-2030.

Wat dat betreft is het strategische kader voor de begroting 2027, die begin 2026 al in concept gereed dient te zijn, voorlopig nog de Strategische Agenda 2023-2026. De begroting 2027 wordt dan later, in het begrotingsjaar zelf, gewijzigd, waarmee visie, strategie en uitvoering weer op elkaar aansluiten. 6. Juridische aspecten Artikel 2.1 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag stelt dat voor het bestuur in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag het uitgangspunt is dat besluitvorming als verlengd lokaal bestuur op transparante wijze democratisch gelegitimeerd plaatsvindt. De vertegenwoordigende

5

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

organen geven bij belangrijke besluiten steeds vooraf hun zienswijzen. Onderhavige zienswijze is gebaseerd op deze afspraken van de gemeenschappelijke regeling. 7. Duurzaamheid De zienswijze benadrukt het belang van duurzame bereikbaarheid en versterking van OV en actieve mobiliteit, in samenhang met economische ontwikkeling. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie De visies zijn in samenwerking tussen de 21 gemeenten opgesteld. De MRDH heeft, wederom in samenwerking met de 21 gemeenten, geparticipeerd over de visie. - Mobiliteitsvisie Het afgelopen jaar is de concept-ontwerp Mobiliteitsvisie tot stand gekomen door bestuurlijke gesprekken met de bestuurscommissie, adviescommissies en het algemeen bestuur. Op 28 augustus 2024 hebben raadsleden, bestuurders en stakeholders gedroomd over de toekomst van mobiliteit in de regio. In verschillende ambtelijke sessies is bijdragen aan het maken van de visie. Gesprekken met onder meer Metrocov, vervoerders, Provincie Zuid- Holland, het Havenbedrijf Rotterdam en het Rijk hebben bijgedragen aan de concept- ontwerpvisie. De domein overstijgende gesprekken door bestuurlijk verkenner dhr. Luteijn met 21 (vertegenwoordigers) van de colleges hebben de visie aangescherpt en verrijkt. Ook zijn inwoners en reizigers in de regio bevraagd middels ‘meereisparticipatie’.

We stapten in metro, tram en bus om hen te vragen naar hun beelden voor de toekomst van mobiliteit. We waren in een stadsboerderij, een sportvereniging, de markt, een bedrijf en een basisschool om met hen daarover te praten. We spraken 400 regiogenoten in totaal. Met deze participatie wilden we inwoners op verschillende manieren betrekken bij de ontwikkeling van het regionale mobiliteitsbeleid. We hebben waardevolle inzichten verzameld over hoe inwoners mobiliteit nu en in de toekomst voor zich zien. Hun ideeën en aanbevelingen lopen als een rode draad door deze Mobiliteitsvisie. - Visie Economisch Vestigingsklimaat Het afgelopen jaar is de ontwerp Visie op het economisch vestigingsklimaat tot stand gekomen door bestuurlijke gesprekken met de bestuurscommissie, adviescommissies en het algemeen bestuur. Op 19 maart 2025 hebben raadsleden, bestuurders en stakeholders gedroomd over het toekomstig vestigingsklimaat. In verschillende ambtelijke sessies is bijdragen aan het maken van de visie. Gesprekken met onder meer Deltalinqs, Greenport West-Holland, Havenbedrijf, Haagse Hogeschool, Albeda College en het Rijk hebben bijgedragen aan de ontwerp visie. Ook is er op 4 juni jl. een economische top georganiseerd met ca. 50 ondernemers, bestuurders en stakeholders uit de regio. 9.

Verdere procedure Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de zienswijze ingediend bij de MRDH, uiterlijk voor de sluitingsdatum van 3 november 2025. Vervolgens worden alle zienswijzen door de MRDH verzameld en verwerkt in de definitieve Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat. Het dagelijks bestuur van de MRDH legt de aangepaste visies daarna voor aan het algemeen bestuur ter vaststelling. Vervolgens is het van belang dat gemeenten de visies daadwerkelijk inbedden in hun eigen omgevingsvisies en beleid, zodat de regionale koers ook lokaal wordt gerealiseerd.

6

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Bijlagen 1. Zienswijze Ontwerp Mobiliteitsvisie en Ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat (U25.04356) 2. Ontwerp Mobiliteitsvisie MRDH (T25.06254) 3. Ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat (T25.06255) 4. Aanbiedingsbrief van MRDH aan de gemeenten (I25.15357)

7

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Zienswijze Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat MRDH

Portefeuillehouders

Simon Fortuyn & Leon Hoek

Registratienummer

BR2500074

Datum raad

04/11/2025

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - de termijn voor het indienen van zienswijzen loopt op 3 november af; - wij kunnen via de zienswijze aanscherpingen aanbrengen in de regionale visies; - het is gebruikelijk en formeel geborgd dat de raden zienswijzen indienen; - de regionale visies moeten in lijn liggen met ons eigen beleid; - mobiliteit en economisch vestigingsklimaat zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden; - de zienswijze past binnen eerder vastgesteld beleid; - de visies dienen als basis voor toekomstige beleidsvorming in Lansingerland én de regio; - de visies moeten bijdragen aan onze gemeente-overstijgende ambities; - de visies bepalen de toekomst van OV, doelgroepenvervoer en deelmobiliteit. Rekening te houden met - artikel 2.1 Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Besluit De zienswijzebrief (U25.04356) over de Ontwerp Mobiliteitsvisie en de Ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat van de MRDH vast te stellen en te delen met het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 4 november 2025,

de griffier,

de voorzitter,

Eveline Hamelink-van Rens

Jules Bijl