[BR2500069] Vierde Wijziging van de Verordening Sociaal Domein
Tekst van het document
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Vierde Wijziging van de Verordening Sociaal Domein 2023
Portefeuillehouder
Leon Hoek, Titia Cnossen
Registratienummer
BR2500069
Datum raad
27/11/2025
Gevraagde beslissing: 1. De Vierde Wijziging van de Verordening Sociaal Domein 2023 (T25.04395) vast te stellen en met terugwerkende kracht in werking te laten treden per 1 maart 2025 en per toekomende datum per 1 januari 2026. 2. De Verordening Cliëntenparticipatie Wsw (T08.01649) per 1 januari 2026 in te trekken. 0. Samenvatting Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor de uitvoering van diverse wetten in het sociaal domein. In de Verordening Sociaal Domein legt de gemeenteraad de lokale regelgeving vast. Sinds 1 januari 2015 heeft de gemeente Lansingerland één integrale verordening voor het sociaal domein. Met deze verordening geeft Lansingerland binnen het sociaal domein uiting aan onze integrale aanpak. Jaarlijks past de gemeente Lansingerland de verordening aan naar aanleiding van wijzigingen in beleid, uitvoering, onduidelijkheden, wetswijzigingen of rechtspraak. De raad heeft de Verordening Sociaal Domein 2023 op 24 november 2022 vastgesteld. Sindsdien heeft de raad de verordening al drie keer aangepast, voor het laatst op 25 september 2025 vanwege de afbakening van jeugdhulp. Het voorstel dat nu voorligt gaat om de jaarlijkse, reguliere actualisatie op het gebied van Wmo, Jeugd, Werk en re-integratie en Inkomen.
Het betreft dan ook de Vierde Wijziging en bevat op hoofdlijnen: Redactionele aanpassingen ten behoeve van de leesbaarheid, waaronder tekstuele aanpassingen of wijziging van terminologie. Overheveling van bepalingen van de Beleidsregels Sociaal Domein naar de verordening om dubbelingen te voorkomen en andersom (omdat er geen verordeningsplicht meer is om die bepaling in de verordening te regelen). Technische wijzigingen die voortkomen uit een beleids- of wetswijziging, rechtspraak of vanwege uitvoerbaarheid. Een overzicht van alle wijzigingen staan in het Vierde Wijzigingsbesluit (T25.04395) en de Was/Wordttabel met artikelsgewijze toelichting (T25.04396). In de oplegger bij dit voorstel (U25.04114) treft u een toelichting aan. Een enkele wijziging treedt met terugwerkende kracht per 1 maart 2025 in werking, alle overige wijzigingen treden per 1 januari 2026 in werking. Daarnaast is de gemeente op grond van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) verplicht om een cliëntenraad in te stellen. Hiervoor geldt sinds 1 januari 2008 de Verordening Cliëntenparticipatie Wsw (T08.01649). Omdat de WSW in het verlengde van de Participatiewet ligt, vervult de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) de rol van deze cliëntenraad. De taken en bevoegdheden van de ASD zijn al in de Verordening Sociaal Domein 2023 vastgelegd. De Verordening Cliëntenparticipatie Wsw is daarmee overbodig geworden.
Het raadsvoorstel ziet dan ook op het intrekken van deze verordening.
1
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
1. Aanleiding/ context met tijdlijn Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor de uitvoering van diverse wetten in het sociaal domein, onder andere de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015), de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Met de Verordening Sociaal Domein vertalen we deze wetten naar lokale regelgeving. Jaarlijks passen wij deze verordening aan naar aanleiding van bijvoorbeeld wijzigingen in het beleid of de uitvoering, onduidelijkheden, wetswijzigingen of nieuwe rechtspraak. 2. Maatschappelijk effect Het bieden van integrale rechtmatige hulp en ondersteuning binnen de wetten van het sociaal domein. 3. Argumenten 1.1 De verordening is een belangrijk sturingsinstrument voor het beleid en vraagt om actualisatie De Verordening Sociaal Domein is de lokale regelgeving van de gemeente en hiermee voert zij de wetten uit het sociaal domein uit. Daarnaast vertaalt de gemeente haar beleid naar bepalingen in de verordening. Met de verordening stelt de raad dan ook de kaders vast waarmee het beleid moet worden uitgevoerd. Sommige onderdelen van de verordening passen we jaarlijks aan wegens een wijziging van ons beleid, de uitvoering, wetswijzigingen en nieuwe rechtspraak. Andere onderdelen blijken tekstueel onduidelijk of niet meer actueel.
Met de actualisatie geeft de raad nieuwe, gewijzigde of meer duidelijke kaders voor het beleid en de uitvoering daarvan. 1.2 We waarborgen hiermee de rechtszekerheid voor de inwoners Omdat de raad de wijzigingen voor de Verordening Sociaal Domein 2023 met het Vierde Wijzigingsbesluit vaststelt, hoeft hij de verordening niet in te trekken. Met het Vierde Wijzigingsbesluit stelt de raad per wijziging namelijk ook de datum van inwerkingtreding vast. De raad stelt dan ook niet de Verordening Sociaal Domein 2023 in zijn geheel opnieuw vast, maar alleen de wijzigingen die in het Vierde Wijzigingsbesluit staan. Eén aanpassing treedt met terugwerkende kracht per 1 maart 2025 in werking, namelijk de toevoeging van de voorwaarde dat een pgb-beheerder bij een Wmo-voorziening niet dezelfde persoon mag zijn als de beoogde ondersteuningsverlener. Deze voorwaarde bestond al in de verordening, maar is per 1 maart 2025 per abuis uit de verordening verwijderd. We stellen daarom voor om de voorwaarde per dezelfde datum opnieuw toe te voegen aan de verordening. In de uitvoering van deze bepaling is dan ook niets gewijzigd en daarom heeft het geen nadelig effect voor de inwoners om die met terugwerkende kracht vast te stellen. Op die manier hebben we een grondslag gehad voor het blijven toepassen van de voorwaarde.
Alle overige aanpassingen treden per toekomende datum per 1 januari 2026 in werking. Nadat de raad het Vierde Wijzigingsbesluit heeft vastgesteld, publiceren we de aanpassingen per de datum waarop ze in werking treden. Op die manier kunnen inwoners altijd een actuele versie van de verordening digitaal raadplegen.
2
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
2.1 De Adviesraad Sociaal Domein vervult de rol van de cliëntenraad Wsw op grond van de Verordening Sociaal Domein De Verordening Sociaal Domein bepaalt de taken en bevoegdheden van de Adviesraad Sociaal Domein en benoemt ook beleidsvelden waarover het college advies aan haar kan vragen. Daaraan voegen we de Wsw toe. Hiermee is de Verordening Cliëntenparticipatie Wsw overbodig en kan daarom ingetrokken worden. 4. Kanttekeningen 1.1 Op een aantal punten scherpen we het beleid aan of vindt een versobering plaats Zo hebben we de voorwaarden voor jeugdhulpvervoer korter en duidelijker beschreven en aangescherpt en leidt dit tot een versobering van het beleid. Het is bijvoorbeeld niet meer mogelijk om een jeugdige op te halen in een andere woonplaats dan Lansingerland. Het is namelijk de verantwoordelijkheid van ouders om er voor te zorgen dat de jeugdige vanaf zijn woonadres of een adres in Lansingerland kan worden opgehaald. Met betrekking tot het pgb voor Wmo-hulpmiddelen kennen we voortaan alleen een pgb toe voor een WA-verzekering. Dat is een versobering van het beleid omdat we op dit moment een pgb toekennen voor WA+. Dit is echter niet in lijn met de omliggende gemeenten en past ook niet bij de bezuinigingsopgave. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De wijzigingen die we doorvoeren hebben op verschillende wijze effect op de kosten.
Hieronder volgt een overzicht van de aanpassingen met financiële aspecten. Aanscherping voorwaarden jeugdhulpvervoer De aanscherping heeft een minimale impact. Op grond van de huidige regels kennen we een enkele keer per jaar vervoer toe aan een jeugdige die buiten Lansingerland opgehaald moet worden. Doordat dit straks niet meer mogelijk is besparen we gemiddeld naar schatting € 5.000,- op jaarbasis. Re-integratiekandidaten hebben een korte (< 1 jaar) of lange (> 1 jaar) afstand tot de arbeidsmarkt Op dit moment maken we onderscheid in re-integratiekandidaten die een korte of lange afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Een korte afstand betekent dat zij binnen een half jaar job-ready zijn. We passen dit aan naar korter dan een jaar. We verwachten mogelijk minder kosten te maken worden omdat de duurdere voorzieningen later worden ingezet, maar dit hangt wel van de situatie af en wat de kandidaat nodig heeft (maatwerk). Het is dan ook goed mogelijk dat we de dure voorzieningen alsnog moeten inzetten binnen een half jaar. Toekennen van een incidentele of periodieke financiële ondersteuning Deze wijziging heeft minimaal impact. In de praktijk voeren we het onderscheid tussen de twee soorten vergoedingen al uit, maar voegen we nu in de verordening toe om duidelijke kaders voor de uitvoering te scheppen.
De periodieke vergoeding (vaak gaat het om reiskostenvergoeding) komt in de praktijk weinig voor. Bovendien vergoeden we geen reiskosten als de reistijd langer dan 1,5 uur is. We verwachten dan ook dat de reiskosten beperkt zullen blijven.
3
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
Pgb is ook voor reparatie van en bij pechhulp bij Wmo-hulpmiddel. Daarnaast versobering van de verzekering. Dit heeft alleen financiële consequenties als het pgb zonder reparatie en pechhulp nog niet het plafondbedrag heeft bereikt, dat wil zeggen het bedrag wat gelijk is dan de goedkoopst passende maatwerkvoorziening als die in natura verstrekt zou worden. Hoe meer een inwoner meeneemt in de offerte, voor zover dit valt binnen de kaders van de functionele eisen van de voorziening en geen bijzondere voorwaarden stelt (zoals een voorkeur voor een specifieke kleur of stoelverwarming), hoe meer we als gemeente uitkeren. Het pgb kan dus hoger zijn als we die ook voor de reparatie en pechhulp verstrekken, maar niet hoger dan de goedkoopste zorg in natura. De versobering van de verzekering van WA+ naar alleen een WA-verzekering brengt juist een voordeel mee. Verhoging pgb voor individuele begeleiding en hulp bij huishouden In 2024 waren de totale kosten van het pgb voor hulp bij huishouding € 20.000. Die stijgen door de aanpassing naar € 21.500. In 2024 waren de totale kosten van pgb voor individuele begeleiding € 160.000, die stijgen dan naar € 172.000. Verhoging vergoeding voor sportrolstoel/sportvoorziening Dit heeft geen gevolgen voor de voorzieningen die we al verstrekt hebben. Het bevat wel een minimale stijging van de kosten voor toekomstige aanvragen per 1 januari 2026.
Het gaat hier telkens om enkele aanvragen per jaar (ongeveer 5x). De financiële effecten hebben we gedekt in de begroting 2026. 6. Juridische aspecten De gemeenteraad heeft op grond van artikel 147 van de Gemeentewet de bevoegdheid om gemeentelijke verordeningen vast te stellen. De Verordening Sociaal Domein 2023 is grotendeels een medebewindsverordening: de wetgever heeft in diverse wetten bepaald dat de raad zaken bij verordening moet regelen. Dit is de verordeningsplicht. Deze plicht komt voort uit de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, Participatiewet, IOAW, IOAZ, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de aanverwante uitvoeringswetten, zoals het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015. Eén wijziging stellen we met terugwerkende kracht vast per 1 maart 2025. Dit is niet nadelig voor de inwoners en voeren we al uit. Het is noodzakelijk dat we deze wijziging met terugwerkende kracht vaststellen zodat wij een grondslag hebben gehad voor de uitvoering daarvan (legaliteitsbeginsel). 7. Duurzaamheid Niet van toepassing
4
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
8. Extern draagvlak / burgerparticipatie De wijzigingen in het Vierde Wijzigingsbesluit zijn afgestemd met de uitvoerende teams Maatschappelijke ondersteuning & Jeugd en Participatie. De wijzigingen zijn daarna ter advisering voorgelegd aan de ASD. De beleidsjurist en een aantal beleidsadviseurs heeft middels een presentatie ook een toelichting op de wijzigingen gegeven. Op 19 augustus 2025 heeft de ASD een positief advies uitgebracht waarin zij de aanpassingen in grote lijnen onderschrijft. 9. Verdere procedure Na besluitvorming publiceren wij de Vierde Wijziging van de Verordening Sociaal Domein 2023 (T25.04395). We informeren Daadkracht, de organisatie die de publicatie verzorgt, dat de Verordening Cliëntenparticipatie Wsw per 1 januari 2026 is ingetrokken en niet meer geldig is. Bijlagen 1. Technische toelichting op dit raadsvoorstel (U25.04114) 2. Vierde Wijziging van de Verordening Sociaal Domein 2023 (T25.04395) 3. Was/Wordt-tabel met beknopte toelichting (T25.04396) 4. Advies van de Adviesraad Sociaal Domein (I25.13947) 5. Reactiebrief op het advies van de Adviesraad Sociaal Domein (U25.04117) 6. Geconsolideerde versie Verordening Sociaal Domein 2023 (T25.04397)
5
Raadsbesluit Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Vierde Wijziging van de Verordening Sociaal Domein 2023
Portefeuillehouder
Leon Hoek, Titia Cnossen
Registratienummer
BR2500069
Datum raad
27/11/2025
De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - de Verordening Sociaal Domein 2023 dient op onderdelen te worden aangepast, conform het Vierde Wijzigingsbesluit (T25.04395); - als gevolg daarvan de Verordening Cliëntenparticipatie Wsw (T08.01649) overbodig is geworden. Rekening te houden met - artikel 147 en 149 van de Gemeentewet, waarin de gemeenteraad de bevoegdheid krijgt om gemeentelijke verordeningen vast te stellen, en - diverse wetten uit het sociaal domein, waarin de wetgever de gemeenteraad verplicht om aantal zaken bij verordening te regelen.
Besluit(en) 1. De Vierde Wijziging van de Verordening Sociaal Domein 2023 (T25.04395) vast te stellen en met terugwerkende kracht in werking te laten treden per 1 maart 2025 en per toekomende datum per 1 januari 2026. 2. De Verordening Cliëntenparticipatie Wsw (T08.01649) per 1 januari 2026 in te trekken.
Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 27 november 2025,
de griffier,
de voorzitter,
Eveline Hamelink-van Rens
Jules Bijl