[BR2400047] Aanvraag Vangnetuitkering 2023

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Aanvraag Vangnetuitkering 2023

Portefeuillehouder

Leon Hoek

Registratienummer

BR2400047

Datum raad

11/07/2024

Gevraagde beslissing: De verklaring die is opgenomen in het aanvraagformulier Vangnetuitkering 2023 (T24.02795) vast te stellen, waarmee de raad verklaart dat het college in 2023 maatregelen heeft getroffen om tot reductie van het tekort te komen. 0. Samenvatting Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet. Het BUIG-budget dient ter dekking van de uitkeringslasten. Indien een gemeente cumulatief over 3 jaar een tekort heeft van meer dan 7,5% overschrijding, kan een vangnetuitkering worden aangevraagd. Gemeente Lansingerland komt hiervoor in aanmerking. Door het vaststellen van het aanvraagformulier Vangnetuitkering verklaart de raad dat het college in 2023 maatregelen heeft getroffen om tot tekortreductie te komen. Op basis van deze verklaring kan Lansingerland de Vangnetuitkering aanvragen bij het Rijk. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De hoogte van het BUIG-budget baseert het Rijk op een prognose die zij voor iedere gemeente maken. Een model berekent de objectieve kans dat huishoudens in de gemeente afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Die kans is afhankelijk van allerlei indicatoren: de conjunctuur van de economie, aantal sociale huurwoningen, alleenstaande moeders, medicijngebruik, migranten, etc.

Op basis van de kenmerken van de Lansingerlandse bevolking ontvangen wij een lager BUIG-budget dan gemiddeld. Het Rijk verwacht dat wij minder uitkeringen verstrekken dan menig andere gemeente. Indien een gemeente minder uitkeringen verstrekt dan de prognose van het Rijk, mag die gemeente het resterende budget houden. Indien je meer uitkeringen verstrekt, moeten deze vanuit eigen middelen worden betaald. Over de jaren 2020-2023 zag de ontwikkeling voor Lansingerland er als volgt uit:

Jaar

2020

2021

2022

2023

Ontvangen BUIG-budget

€ 9.220.580

€ 8.929.752

€ 8.446.789

€ 8.967546

Tekort BUIG-budget

€

€

765.748

€ 1.158.715

€ 1.846.400

€ 633.509

€ 896.755

314.036

€ 949.645

-221.138

Eigen risico

NVT

NVT

Vangnetuitkering

NVT

NVT

€

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

 





In 2020 had gemeente Lansingerland een overschot op het BUIG-budget. In 2021 had gemeente Lansingerland een tekort op het BUIG-budget. De gemeente verstrekt sinds 2021 meer uitkeringen dan het Rijk prognosticeert. Echter, er is nog geen recht op de vangnetuitkering. In 2022 had gemeente Lansingerland wederom een tekort. Ditmaal komt de gemeente wel in aanmerking voor een vangnetuitkering, omdat het gecumuleerde tekort over 2020-2022 meer was dan 7,5%. Het tekort voor 2022 bedraagt € 1.158.715. Daarvan is € 633.509 voor eigen risico en bedraagt de aan te vragen vangnetuitkering € 314.036. Deze vangnetuitkering is aangevraagd en goedgekeurd en hebben wij ontvangen. Ook in 2023 had gemeente Lansingerland een tekort. Dit tekort bedraagt € 1.846.400. Daarvan is € 896.755 voor eigen risico en bedraagt de aan te vragen vangnetuitkering € 949.644.

Ondanks het tekort op het BUIG-budget en de bevolkingsgroei, is het aantal verstrekte uitkeringen in gemeente Lansingerland al jaren stabiel en schommelt rond de 600 uitkeringsdossiers. Aantal uitkeringsdossier in gemeente Lansingerland: 2020

2021

2022

2023

579

605

598

617

Op basis van bovenstaande vraagt gemeente Lansingerland een vangnetuitkering aan voor 2023. Hoe ziet de aanvraag van de vangnetuitkering eruit? 1. De gemeente vult het model aanvraagformulier in; 2. Het college legt een verklaring af aan de gemeenteraad over het tekort en de genomen maatregelen; 3. De gemeenteraad stemt in (door vaststelling van het aanvraagformulier) met de verklaring van het college, bestaande uit de analyse van oorzaken voor het tekort, de getroffen maatregelen om het tekort te reduceren en het beoogde effect van deze maatregelen; 4. De aanvraag wordt uiterlijk 15 augustus 2024 ingediend en beoordeeld door de Toetsingscommissie vangnet Participatiewet. Het advies van de toetsingscommissie, dat op basis van een procedurele beoordeling tot stand komt, vindt uiterlijk op 31 oktober van het jaar van aanvraag plaats aan de Minister van SZW; 5. De beslissing van de Minister van SZW is in beginsel overeenkomstig het advies van de toetsingscommissie en wordt uitgebracht binnen acht weken na ontvangst van het advies; 6. De uitbetaling van de vangnetuitkering vindt plaats in het eerste kwartaal in het tweede jaar na het tekortjaar. Voor de VU 2023 betekent dit dat de vangnetuitkering in het eerste kwartaal van 2025 wordt uitbetaald. De toetsingscommissie vangnet Participatiewet toetst de aanvraag op procedure en niet op inhoud.

Het is aan de gemeenteraad om de inhoudelijke beoordeling te doen. Hiervoor legt het college een verklaring af aan de gemeenteraad, bestaande uit de analyse van oorzaken voor het tekort, de getroffen maatregelen om het tekort te reduceren en het beoogde effect van deze maatregelen. 2. Maatschappelijk effect De gemeente Lansingerland heeft indien de vangnetuitkering is toegekend voldoende financiële middelen voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen aan inwoners die dit nodig hebben. De gemeenteraad stemt in, door vaststelling van het aanvraagformulier, met de verklaring van het college.

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

3. Argumenten 1.1 Zonder verklaring is het niet mogelijk om een aanvraag in te dienen. Het college legt een verklaring af aan de gemeenteraad over het tekort. De gemeenteraad beoordeelt dit op inhoud en moet de verklaring vaststellen. Anders is het niet mogelijk de aanvraag in te dienen. De toetsingscommissie vangnet Participatiewet toetst de aanvraag vervolgens alleen op procedure en niet op inhoud. Zij beoordelen dus alleen of er een verklaring aanwezig is, en of de gemeenteraad heeft ingestemd met de verklaring. 1.2 De vangnetuitkering verkleint het financiële tekort op de uitkeringslasten. Wij hebben een tekort van € 1.846.400. Daarvan is € 896.755 voor eigen risico en bedraagt de aan te vragen vangnetuitkering € 949.644. Indien wij geen vangnetuitkering aanvragen, komt alles voor eigen rekening. 4. Kanttekeningen 1.1 Indien wij geen vangnetuitkering aanvragen, of de aanvraag wordt afgewezen, ontvangen wij geen extra middelen. Het risico bestaat dat wij geen vangnetuitkering krijgen. In dat geval komt het volledige tekort op het BUIG-budget voor eigen rekening. Het is daarom belangrijk dat wij de aanvraag indienen, voor de deadline, en aan alle voorwaarden zoals hierboven omschreven voldoen. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel Wij hebben voor 2023 een tekort op het BUIG-budget van € 1.846.400.

• Hiervan is € 896.755 voor eigen risico en bedraagt de aan te vragen vangnetuitkering € 949.644. • De vangnetuitkering is in de jaarrekening 2023 niet als vordering opgenomen. Als de uitkering wordt toegekend is dit een incidentele bate voor het jaar 2024. 6. Juridische aspecten  De wet- en regelgeving die van toepassing is op de vangnetuitkering over 2023 is: de Participatiewet, het Besluit Participatiewet en de Regeling Participatiewet.  De toekenning van een vangnetuitkering gebeurt niet automatisch, maar uitsluitend op verzoek van het college van Burgemeester en Wethouders van de tekortgemeente en nadat is vastgesteld dat aan alle geldende eisen wordt voldaan.  Na vaststelling door de gemeenteraad wordt het aanvraagformulier ondertekend door het college van B&W.  Om over 2023 in aanmerking te komen voor de vangnetuitkering moet worden voldaan aan de volgende financiële en procedurele voorwaarden (die volgen uit voornoemde wet- en regelgeving) a. over 2023 moet sprake zijn van een tekort dat meer bedraagt dan 7,5% van de definitief over dat jaar toegekende gebundelde uitkering als bedoeld in artikel 69 Participatiewet; b. over 2021, 2022 en 2023 moet sprake zijn van een gecumuleerd tekort dat meer bedraagt dan 7,5%, berekend over alleen de definitief over 2022 toegekende gebundelde uitkering als bedoeld in artikel 69 Participatiewet; c.

het college moet in 2024 tijdig een verzoek indienen volgens het daartoe vastgestelde aanvraagformulier;

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

d.

bij het indienen van het verzoek moet het college verklaren dat het maatregelen heeft getroffen om tot tekortreductie te komen. Deze verklaring moet de instemming hebben van de gemeenteraad. Ook moet deze verklaring worden toegelicht, zoals gevraagd in het aanvraagformulier (op het formulier de onderdelen A, B en C).

7. Duurzaamheid Niet van toepassing. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Niet van toepassing. 9. Verdere procedure  Op 27 juni bespreekt de commissie Samenleving het raadsvoorstel om de verklaring van het college te beoordelen.  Op 11 juli volgt een raadsvergadering.  Na vaststelling door de gemeenteraad ondertekenen het college van B&W en de gemeenteraad (voorzitter en griffier) deze verklaring.  De aanvraag wordt uiterlijk 15 augustus 2024 ingediend bij de Toetsingscommissie vangnet Participatiewet.  Het advies van de toetsingscommissie, dat op basis van een procedurele beoordeling tot stand komt, vindt uiterlijk op 31 oktober van het jaar van aanvraag plaats aan de Minister van SZW.  De beslissing van de Minister van SZW is in beginsel overeenkomstig het advies van de toetsingscommissie en wordt uitgebracht binnen acht weken na ontvangst van het advies.  De uitbetaling van de vangnetuitkering vindt plaats in het eerste kwartaal in het tweede jaar na het tekortjaar. Voor de VU 2023 betekent dit dat de vangnetuitkering in het eerste kwartaal van 2025 wordt uitbetaald. Bijlagen  Aanvraagformulier vangnetuitkering (T24.02795)

4

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Aanvraag Vangnetuitkering 2023

Portefeuillehouder

Leon Hoek

Registratienummer

BR2400047

Datum raad

11/07/2024

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - zonder vaststelling van de verklaring, is het niet mogelijk om een aanvraag in te dienen; - de vangnetuitkering verkleint het financiële tekort op de uitkeringslasten. Rekening te houden met - de gestelde voorwaarden van de Vangnetuitkering 2023, die volgen uit de Participatiewet; - het Besluit Participatiewet en de Regeling Participatiewet, waaronder de voorwaarde dat de gemeenteraad in moet stemmen met de verklaring van het college. Besluit(en) De verklaring die is opgenomen in het aanvraagformulier Vangnetuitkering 2023 (T24.02795) vast te stellen, waarmee de raad verklaart dat het college in 2023 maatregelen heeft getroffen om tot reductie van het tekort te komen.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 11 juli 2024,

de griffier,

de voorzitter,

drs. Eveline Hamelink-van Rens

drs. Pieter van de Stadt