[BR2300100] Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024

Portefeuillehouder

Leon Hoek

Registratienummer

BR2300100

Datum raad

30/11/2023

Gevraagde beslissing: 1. De Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 (T23.05826) vast te stellen en per 1 januari 2024 in werking te laten treden. 2. De Verordening leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2014 (T14.07412) in te trekken per 1 januari 2024. 3. De Verordening Adviesraad Leerlingenvervoer (T12.07351) in te trekken per 1 december 2023. 0. Samenvatting De gemeenteraad heeft de wettelijke plicht een regeling vast te stellen op basis waarvan ouders van leerlingen - onder bepaalde voorwaarden - aanspraak kunnen maken op bekostiging van de vervoerkosten van en naar school. Deze voorwaarden zijn beschreven in de Verordening leerlingenvervoer Lansingerland 2014. Deze verordening is bijna 10 jaar niet geactualiseerd. Na het verschijnen van een nieuwe modelverordening door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) in december 2020 heeft gemeente Lansingerland de verordening leerlingenvervoer 2014 herzien. Hiermee ligt er vanaf 1 januari 2024 een actuele en juridisch juiste verordening voor onze gemeente, afgestemd op thema’s uit de samenlevingsvisie. Ouders kunnen een beroep doen op de verordening leerlingenvervoer 2024 wanneer de afstand tot school te groot is of wanneer de leerling van wege een structurele beperking niet zelfstandig naar school kan reizen.

Op hoofdlijnen stellen we de volgende wijzigingen voor:  Redactionele verbeteringen ten behoeve van de leesbaarheid  Nieuwe bepalingen: o Opschorten of intrekken van een voorziening o Stimuleren van zelfstandigheid en zelfredzaamheid o Opstapplaats o Schooltijden en wachttijden o Tijdelijk verblijf buiten de gemeente o Kilometervergoeding ter vervanging van de vervallen Reisregeling Binnenland o Vervoersvoorziening naar stageadres o Bekostiging andere passende voorziening Naast deze wijzigingen stellen wij 2 bepalingen ruimer op dan de modelverordening voorschrijft. De eerste verruiming is het begrip ‘dichtstbijzijnde toegankelijke school’. Lansingerland valt voor het samenwerkingsverband voor primair onderwijs onder de regio PPO Delflanden, gericht op Delft en Den Haag. Het voortgezet onderwijs valt onder de regio van Koers VO, gericht op Rotterdam. Omdat Lansingerland voor het PO en VO in andere samenwerkingsverbanden is ingedeeld, verruimden wij het begrip ‘dichtstbijzijnde toegankelijke school’. Dit maakt het mogelijk dat leerlingen niet alleen in aanmerking komen voor leerlingenvervoer naar de qua afstand dichtstbijzijnde toegankelijke school, maar ook naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school in het samenwerkingsverband PO of naar de dichtst-

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

bijzijnde toegankelijke school in het samenwerkingsverband VO. Zo voorkomen we dat de verordening leerlingenvervoer en Passend Onderwijs elkaar tegenwerken. De tweede verruiming is het toevoegen van een vergoeding voor zelfstandig reizen met het Openbaar Vervoer voor leerlingen van het voorgezet speciaal onderwijs. In de Verordening 2024 is zelfredzaamheid en daarmee het stimuleren van zelfstandig reizen een uitgangspunt. Door het zelfstandig reizen met OV te bekostigen, verwachten wij minder leerlingen in de taxi en meer in het OV of met de fiets. Een andere wijziging, met als doel het stimuleren van de zelfstandigheid van leerlingen en hun ouders, is het in gesprek gaan met ouders en leerlingen vanaf 9 jaar over de mogelijkheden tot zelfstandig leren reizen. Een logisch gevolg hiervan is het vervallen van het artikel in de huidige verordening dat het automatisch recht op aangepast vervoer mogelijk maakt. In de Verordening 2024 maken we een individuele beoordeling mogelijk en stimuleren de mogelijkheid tot zelfstandig reizen. Deze wijzigingen sluiten aan bij het uitgangspunt van de modelverordening en de thema’s bestaanszekerheid en kansengelijkheid uit de Samenlevingsvisie Lansingerland.

Het overzicht en de toelichting op de belangrijkste wijzigingen staan uitgebreider beschreven in de memo Toelichting belangrijkste wijzigingen verordening bekostiging leerlingenvervoer (T23.05740). In 2012 is de Adviesraad Leerlingenvervoer (verder te noemen: adviesraad) opgericht. Door het vaststellen van de Verordening Adviesraad Leerlingenvervoer (T12.07351) kreeg de adviesraad formeel bestaansrecht. De afgelopen jaren is echter gebleken dat de adviesraad haar rol onvoldoende kan vervullen. Na het opstappen van de laatste 2 leden heeft de adviesraad geen bestaansrecht meer. Daarom stellen we voor om de Verordening Adviesraad Leerlingenvervoer in te trekken per 1 december 2023. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De huidige verordening leerlingenvervoer Lansingerland dateert uit 2014. Deze verordening is gebaseerd op de modelverordening van de VNG. Sinds 2015 zijn er meerdere ontwikkelingen in het sociaal domein en passend onderwijs geweest. Ook verklaarde eind 2020 de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een bepaling van de modelverordening voor bekostiging leerlingenvervoer onverbindend. De VNG heeft mede daarom een geactualiseerde modelverordening opgesteld. Deze modelverordening geldt als uitgangspunt voor de nieuwe verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 (verder te noemen: verordening 2024).

Ook toetsten we de modelverordening aan de Samenlevingsvisie, zodat de Verordening 2024 aansluit bij de leidende thema’s. Door de aanpassingen in de verordening 2024 voldoet gemeente Lansingerland weer aan een actuele en juridisch juiste verordening voor het leerlingenvervoer, afgestemd op de Samenlevingsvisie. 2. Maatschappelijk effect De Verordening 2024 draagt bij aan kansengelijkheid en bestaanszekerheid. We bieden een geactualiseerde verordening aan die technisch en juridisch juist is en uitvoering geeft aan de wettelijke taak op het gebied van leerlingenvervoer. Het intrekken van de verordening adviesraad leerlingenvervoer heeft als effect dat een niet-actuele verordening wordt ingetrokken. 3. Argumenten 1.1 De verordening vraagt om een actualisatie De huidige verordening is gebaseerd op de landelijke modelverordening van de VNG. Ontwikkelingen in het sociaal domein, in het passend onderwijs en rechtspraak zorgden voor een geactualiseerde landelijke

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

VNG-modelverordening. Een modelverordening dient als inspiratiedocument voor gemeenten, met alle wettelijke eisen en jurisprudentie hierin verwerkt. Gemeenten kunnen zelf keuzes maken om bepalingen wel of niet over te nemen. De verordening 2024 is in lijn gebracht met deze modelverordening. De opzet van de nieuwe verordening is logischer door een nieuwe indeling en tekstueel verbeterd. De nieuwe opzet maakt ook duidelijker dat eerst het recht op een vergoeding wordt vastgesteld (beoordelingsfase), om vervolgens te onderzoeken welke vergoeding passend is (onderzoeksfase). Het uitgangspunt is en blijft dat de verantwoordelijkheid voor het schoolbezoek van de leerling bij de ouders blijft. Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld om de verordening vast te stellen. De toelichting op de verordening behoort niet tot regelgeving die vastgesteld dient te worden. 1.2 De verordening 2024 kent meerdere wijzigingen ten opzichte van de bestaande verordening 2014 De modelverordening brengt meerdere wijzigingen met zich mee. Op hoofdlijnen stellen we de volgende wijzigingen voor:  

Redactionele verbeteringen ten behoeve van de leesbaarheid Nieuwe bepalingen: o Opschorten of intrekken van een voorziening o Stimuleren van zelfstandigheid en zelfredzaamheid o Opstapplaats o Schooltijden en wachttijden o Tijdelijk verblijf buiten de gemeente o Kilometervergoeding ter vervanging van de vervallen Reisregeling Binnenland o Vervoersvoorziening naar stageadres o Bekostiging andere passende voorziening

Naast deze wijzigingen stellen wij 2 bepalingen ruimer op dan de modelverordening voorschrijft. De eerste verruiming is het begrip ‘dichtstbijzijnde toegankelijke school’. Lansingerland valt voor het samenwerkingsverband voor primair onderwijs onder de regio PPO Delflanden, gericht op Delft en Den Haag. Het voortgezet onderwijs valt onder de regio van Koers VO, gericht op Rotterdam. Omdat Lansingerland voor het PO en VO in andere samenwerkingsverbanden is ingedeeld, verruimden wij het begrip ‘dichtstbijzijnde toegankelijke school’. Dit maakt het mogelijk dat leerlingen niet alleen in aanmerking komen voor leerlingenvervoer naar de qua afstand dichtstbijzijnde toegankelijke school, maar ook naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school in het samenwerkingsverband PO of naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school in het samenwerkingsverband VO. Zo voorkomen we dat de verordening leerlingenvervoer en Passend Onderwijs elkaar tegenwerken. De tweede verruiming is het toevoegen van een vergoeding voor zelfstandig reizen met het Openbaar Vervoer voor leerlingen van het voorgezet speciaal onderwijs. In de Verordening 2024 is zelfredzaamheid en daarmee het stimuleren van zelfstandig reizen een uitgangspunt. Door het zelfstandig reizen met OV te bekostigen, verwachten wij minder leerlingen in de taxi en meer in het OV of met de fiets.

Een andere wijziging, met als doel het stimuleren van de zelfstandigheid van leerlingen en hun ouders, is het in gesprek gaan met ouders en leerlingen vanaf 9 jaar over de mogelijkheden tot zelfstandig leren reizen. Een logisch gevolg hiervan is het vervallen van het artikel in de huidige verordening dat het automatisch recht op aangepast vervoer mogelijk maakt. In de Verordening 2024 maken we een individuele beoordeling mogelijk en stimuleren de mogelijkheid tot zelfstandig reizen. Deze wijzigingen sluiten

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

aan bij het uitgangspunt van de modelverordening en de thema’s bestaanszekerheid en kansengelijkheid uit de Samenlevingsvisie Lansingerland. Voor een nadere toelichting op de belangrijkste wijzigingen verwijzen we naar de memo Toelichting op de belangrijkste wijzigingen Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 (T23.05740). 2.1 Het intrekken van een verordening is een bevoegdheid van de gemeenteraad Volgens artikel 147 van de Gemeentewet is het de bevoegdheid van de gemeenteraad om gemeentelijke verordeningen vast te stellen. Tegelijkertijd met het vaststellen van een verordening wordt bepaald wanneer deze in werking treedt en moet ook worden bepaald wanneer de oude verordening wordt ingetrokken. Daarnaast moet de oude verordening uit oogpunt van rechtszekerheid worden ingetrokken, zodat niet twee regelingen tegelijkertijd geldend zijn. 3.1 Het intrekken van een verordening is een bevoegdheid van de gemeenteraad Volgens artikel 147 van de Gemeentewet is het de bevoegdheid van de gemeenteraad om gemeentelijke verordeningen vast te stellen en in te trekken. 3.2 De Adviesraad leerlingenvervoer heeft geen leden meer en daarmee geen bestaansrecht In 2012 is deze adviesraad opgericht op initiatief van ouders, om de gemeente te kunnen adviseren over leerlingenvervoer.

De adviesraad leerlingenvervoer voldoet al langere tijd niet aan de voorwaarden uit de verordening adviesraad leerlingenvervoer. Na het opstappen van de voorzitster en het laatste algemene lid van de adviesraad, kent de adviesraad geen leden meer. Het hebben van een adviesraad leerlingenvervoer is geen wettelijke verplichting. Wel is het wenselijk om ook extern advies te vragen bij beleidswijzigingen. Daarom gaan wij in 2024 met de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) in gesprek met als doel het onderbrengen van het onderwerp leerlingenvervoer bij de ASD. 4. Kanttekeningen 1.1 Het stimuleren van zelfstandigheid vraagt extra personele capaciteit bij het beoordelen van aanvragen In de huidige verordening staat een bepaling waarbij het college een vervoersvoorziening in de vorm van aangepast vervoer (taxi) verstrekt indien aanspraak bestaat op bekostiging en de leerling jonger is dan 12 jaar. Deze bepaling vervalt in de nieuwe verordening 2024. De verordening 2024 streeft na dat iedere leerling individueel beoordeeld wordt om te komen tot de meest passende vervoersvoorziening. Hiermee wordt zelfstandigheid gestimuleerd, zonder afbreuk te doen aan de voorziening voor de leerlingen die aangepast vervoer echt nodig hebben. Deze individuele beoordeling vraagt om maatwerk en daarmee tijdelijk extra personele capaciteit in de aanvraagperiode van mei – juli.

1.2 Het toevoegen van een vergoeding voor zelfstandig reizen met Openbaar vervoer voor leerlingen van voortgezet speciaal onderwijs brengt extra kosten met zich mee In de praktijk merken we dat door het afschaffen van deze vergoeding leerlingen langer een vervoersverklaring krijgen. Hierin staat dat zij niet in staat zijn om zelfstandig te reizen met openbaar vervoer. Het gevolg is dat zij gebruik blijven maken van het aangepaste vervoer door middel van taxivervoer. Dit draagt niet bij aan het stimuleren van zelfstandigheid. Door de OV-kosten te vergoeden stimuleren we deze leerlingen om de overstap te maken van taxivervoer naar reizen met openbaar vervoer.

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

De inschatting is dat dit extra kosten meebrengt tussen € 5.400 - € 8.800 per jaar voor gemiddeld 10 leerlingen. Op termijn is een afname in de kosten voor het leerlingenvervoer bij de aanbestede vervoerder mogelijk, door een afname van het aantal leerlingen in het aangepast vervoer. 3.1 Door het intrekken van de verordening adviesraad leerlingenvervoer vervalt het externe advies bij leerlingenvervoer-gerelateerde onderwerpen De adviesraad leerlingenvervoer gaf gevraagd en ongevraagd advies aan het college van B&W over beleid en uitvoering van het leerlingenvervoer. Dit vervalt met het intrekken van deze verordening. Omdat het wenselijk is extern advies op te vragen bij beleidswijzigingen, bespreken wij in 2024 met de ASD de mogelijkheid om het onderwerp leerlingenvervoer bij de ASD onder te brengen. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De actualisatie van de verordening brengt op 2 punten mogelijke kosten met zich mee, namelijk:  tijdelijk extra personele capaciteit in de aanvraag- en beoordelingsperiode.  kosten voor het vergoeden van zelfstandig reizen met openbaar vervoer voor VSO-leerlingen (geschatte kosten tussen € 5.444 – € 8.800). Op termijn is een afname in de kosten voor het leerlingenvervoer bij de aanbestede vervoerder mogelijk, door een afname van het aantal leerlingen in het aangepast vervoer.

We verwachten daarmee dat deze wijziging budgetneutraal doorgevoerd kan worden. 6. Juridische aspecten De gemeenteraad heeft op grond van artikel 147 en 149 van de Gemeentewet de bevoegdheid om gemeentelijke verordeningen vast te stellen. De Wet op het Primair Onderwijs (artikel 4), de Wet op de expertisecentra (artikel 4) en de Wet op het Voortgezet Onderwijs (artikel 8.28 en 8.29) bepalen daarnaast dat de raad bij verordening regels vaststelt over (de bekostiging van) het leerlingenvervoer. Hieruit vloeit een verordeningsplicht voor de raad voort. 7. Duurzaamheid Niet van toepassing. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Intern: De wijzigingen in de verordening zijn afgestemd met de betrokken collega’s uit team Maatschappelijke ondersteuning en Jeugd. Met de consulenten en juristen is de Verordening 2024 doorgesproken en casuïstiek behandeld. Geconcludeerd is dat er een werkbare verordening voorligt. Extern: In een eerder stadium is gesproken met 2 leden van de Adviesraad Leerlingenvervoer. Zij brachten geen formeel advies uit, omdat beide leden hun functie voor de Adviesraad Leerlingenvervoer hebben neergelegd. Ook is bij het opstellen van de verordening gesproken met het samenwerkingsverband PPO Delflanden, waar ook gemeente Pijnacker-Nootdorp, Delft en Midden-Delfland deel van uitmaken.

We stemden binnen dit samenwerkingsverband een aantal wijzigingen ten opzichte van de modelverordening regionaal af.

5

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

9. Verdere procedure Na vaststelling wordt per 1 januari 2024 de Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 als geldend getoond in de decentrale regelingenbank. De huidige Verordening Leerlingenvervoer Lansingerland 2014 vervalt per 31 december 2023. De Verordening Adviesraad Leerlingenvervoer vervalt per 1 december 2023. Bijlagen 1. Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 (T23.05826) 2. Toelichtende memo op de belangrijkste wijzigingen (T23.05740) 3. Verordening leerlingenvervoer Lansingerland 2014 (T14.07412) 4. Verordening Adviesraad Leerlingenvervoer (T12.07351)

6

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland

2024 Portefeuillehouder

Leon Hoek

Registratienummer

BR2300100

Datum raad

30/11/2023

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - de Verordening Bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 te actualiseren en zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij de VNG-modelverordening; - op enkele punten hiervan af te wijken, conform toelichtende memo (T23.05740); - de Adviesraad leerlingenvervoer haar taken en bevoegdheden niet kan uitvoeren wegens gebrek aan leden aan de adviesraad. Rekening te houden met - artikel 4 van de wet op het primair onderwijs; - artikel 4 van de wet op de expertisecentra; - artikel 8.28 en artikel 8.29 van de wet op het voortgezet onderwijs; - artikel 147 en 149 van de Gemeentewet. Besluit(en) 1. De Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 (T23.05826) vast te stellen en per 1 januari 2024 in werking te laten treden. 2. De Verordening leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2014 (T14.07412) in te trekken per 1 januari 2024. 3. De Verordening Adviesraad Leerlingenvervoer (T12.07351) in te trekken per 1 december 2023.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 30 november 2023,

de griffier,

de voorzitter,

drs. Eveline Hamelink-van Rens

drs. Pieter van de Stadt