[BR2300085] Nota Voorkomen Misbruik & Oneigenlijk gebruik 2023

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Nota Voorkomen Misbruik & Oneigenlijk gebruik 2023 Lansingerland

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2300085

Datum raad

30/11/2023

Gevraagde beslissing: De Nota Voorkomen van Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) 2023 Lansingerland inclusief normenen toetsingskader (hoofdstuk 3) vast te stellen. 0. Samenvatting Inwoners, organisaties en gemeentebestuur moeten er op kunnen vertrouwen dat overheidsbesluiten correct genomen en uitgevoerd worden en dat er geen misbruik wordt gemaakt van gemeenschapsgelden. Misbruik of oneigenlijk gebruik van overheidsgeld leidt tot financiële schade, maar levert ook een deuk op in het vertrouwen tussen inwoners en overheid. M&O-beleid maakt een organisatie weerbaar tegen misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen. De Nota bevat een uiteenzetting van het algemene, integrale beleid van de gemeente Lansingerland over het voorkomen en bestrijden van misbruik en oneigenlijk gebruik. Uitvoering vindt al jaren plaats via specifieke regelingen en bijbehorende verordeningen en processen. Deze zijn nu gebundeld en op hoofdlijnen opgenomen in de nota. De eerste twee hoofdstukken bevatten de visie op het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Hoofdstuk 3 bevat de inventarisatie van alle wetten en lokale regelingen die er zijn om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Hoofdstuk 3 is daarmee het normenkader. Dit normenkader is tegelijk ook het toetsingskader. 1.

Aanleiding/ context met tijdlijn De Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Lansingerland 2023 bepaalt in artikel 12 (de financiële verordening) dat het college de regels vastlegt voor het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen en eigendommen. Met deze nota wordt hierin voorzien en wordt duidelijk wat het kader is ten aanzien van het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Misbruik en oneigenlijk gebruik is één van de criteria waar het college zich ten aanzien van rechtmatigheid over moet verantwoorden en waarvan de accountant de getrouwheid toetst. Tot op heden was er in Lansingerland geen specifieke kaderstellende nota M&O en werd volstaan met de diverse maatregelen die nu gebundeld zijn in hoofdstuk 3 van de Nota. 2. Maatschappelijk effect De gemeente Lansingerland heeft een actueel beleidskader ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeenschapsgelden. 3. Argumenten 1.1 Door deze nota vast te stellen is er een eenduidig normen- en toetsingskader voor het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik In de gemeente Lansingerland zijn vele regelingen vastgesteld die in aanvulling op de wet het misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeenschapsgelden probeert te voorkomen. Die regelingen

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland zijn nu in een eenduidig normenkader vastgelegd. Dit normenkader dient tegelijk als toetsingskader. 1.2 Door deze nota vast te stellen voldoen we aan de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Lansingerland 2023 De Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Lansingerland 2023 bepaalt in artikel 12 (de financiële verordening) dat het college de regels vastlegt voor het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen en eigendommen. De accountant heeft in de managementletter 2021 aangegeven dat er sprake moet zijn van een overkoepelend M&O-beleid. Met deze nota wordt hierin voorzien en wordt duidelijk wat het kader is ten aanzien van het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). 1.3 Misbruik en oneigenlijk gebruik is onderdeel van de controle op de jaarrekening Eén van de criteria die meewegen in het beoordelen van de controle van de jaarrekening is het criterium van Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Van belang is dat de gemeente aantoonbaar over interne procedures beschikt die opzettelijk misbruik en oneigenlijk gebruik ondervangen. Daarbij is het van belang dat er sprake is van effectieve maatregelen en dat de geldende regelgeving duidelijk, actueel en handhaafbaar is. De accountant toetst of wij getrouw ons beleid hebben gehandeld.

1.4 M&O-beleid draagt bij aan transparatie en consistentie Het bundelen van de bestaande regelgeving in een integrale Nota M&O draagt bij aan de transparantie en consistentie van gemeentelijk beleid. Daarnaast is het behulpzaam bij het maken van afwegingen in hoeverre extra beheersmaatregelen en controles benodigd en doeltreffend zijn. Maatregelen die te veel geld en/of tijd kosten en maar beperkt nut opleveren (financieel), kunnen worden voorkomen. 4. Kanttekeningen 1.1 Er blijft altijd een mate van onzekerheid bestaan Het vastleggen van algemeen M&O-beleid en het daarin beschrijven van repressieve en preventieve maatregelen draagt bij aan het beperken van het risico. Er blijft echter altijd een mate van onzekerheid bestaan over de rechtmatigheid van de besteding van gemeenschapsgelden. 1.2 Voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik is al onderdeel van de processen Het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik is als onderdeel van onze processen. M&Omaatregelen die voortvloeien uit landelijke wetgeving en verordeningen zijn als verankerd in onze administratieve organisatie. Daarop is het aanvullend van belang om algemene overkoepelende kaders vast te stellen in dit M&O-beleid. De organisatie kan dit gebruiken om vanuit één integrale visie het misbruik en oneigenlijk gebruik te ontmoedigen, te voorkomen, te bestrijden en te sanctioneren.

1.3 De nota Voorkomen van Misbruik en oneigenlijk gebruik bevat de eerste inventarisatie Bij het opstellen van de Nota en de uitvraag in de organisatie bleek dat er meer onderwerpen zijn die een plek zouden moeten hebben. Er worden bijvoorbeeld meer subsidies verstrekt dan de

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland subsidies die nu genoemd zijn in paragraaf 3.1.5. Die worden toegevoegd in de volgende geactualiseerde nota omdat met het niet opnemen hiervan een beperkt (financieel) risico gemoeid is. Datzelfde geldt voor de aankoop- en verkoop van gronden. De risico’s die daarbij aan de orde kunnen zijn:  Het aan- en verkopen van grond vindt niet onafhankelijk / objectief plaats. Dat mitigeren we door het laten verrichten van taxaties (op basis van de kadernota grondbeleid). In specifieke gevallen zou afgeweken moeten kunnen worden mits gemotiveerd en vastgesteld door het bestuur.  Er kan sprake zijn van vriendjespolitiek als aan een specifieke partij wordt gegund. Mitigerende maatregelen zijn de open inschrijvingen en het Didambeleid. Het Didambeleid wordt nog geimplementeerd. Ook vindt een controle plaats van de wederpartij hetgeen wordt vastgelegd in het Bibob beleid. Voor nu achten wij dit risico beheersbaar, mede omdat op de beheersmaatregelen ook een Verbijzonderde Interne Controle plaats vindt. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De uitvoering van de Nota Voorkomen Misbruik & Oneigenlijk gebruik 2023 Lansingerland valt binnen de reguliere werkzaamheden. 6. Juridische aspecten Het wettelijk kader is de Rechtmatigheidsverantwoording.

Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Lansingerland 2023 (art 212 Gemeentewet) Controleverordening 2023 Lansingerland 2023 (art 213 Gemeentewet) 7. Duurzaamheid Niet van toepassing. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie De nota is opgesteld in overleg met betrokken teams. Externe afstemming heeft plaatsgevonden met de organisatie die de Verbijzonderde Interne controle uitvoert. 9. Verdere procedure Na vaststelling wordt de Nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik 2023 Lansingerland als geldend getoond in de decentrale regelingenbank. Bijlagen  Nota Voorkomen Misbruik & Oneigenlijk gebruik 2023 Lansingerland (T23.03378)

3

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Nota Voorkomen Misbruik & Oneigenlijk gebruik 2023 Lansingerland

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2300085

Datum raad

30/11/2023

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - Door deze nota vast te stellen is er een eenduidig normen- en toetsingskader voor het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. - Door deze nota vast te stellen voldoen we aan de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Lansingerland 2023 art 212 Gemeentewet. - Het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) is onderdeel van de controle op de jaarrekening. - M&O-beleid draagt bij aan transparantie en consistentie Rekening te houden met - de rechtmatigheidsverantwoording; - de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Lansingerland 2023 (art 212 Gemeentewet); - de Controleverordening 2023 Lansingerland 2023 (art 213 Gemeentewet). Besluit(en) De Nota Voorkomen van Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) 2023 Lansingerland inclusief normenen toetsingskader (hoofdstuk 3) vast te stellen. Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 30 november 2023

de griffier,

de voorzitter,

drs. Eveline Hamelink-van Rens

drs. Pieter van de Stadt