[BR2300044] De zienswijze op de 1e begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 van de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR)

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2023 en begroting 2024

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond Portefeuillehouder

Pieter van de Stadt

Registratienummer

BR2300044

Datum raad

22/06/2023

Gevraagde beslissing: De zienswijze (U23.02054) op de 1e begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR) vast te stellen en naar de VRR te zenden. 0. Samenvatting De VRR is een Gemeenschappelijke Regeling, die namens de 13 gemeenten in de regio taken uitvoert op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing, brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening. De burgemeesters van de 13 regiogemeenten vormen samen het Algemeen Bestuur (AB) van de VRR. Op 21 april 2023 ontvingen wij de 1e begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 van de VRR. Voor beide stukken geldt dat zienswijzen indienen mogelijk is tot en met 20 juli 2023. Ook ontvingen wij het jaarverslag 2022. Dit jaarverslag komt ter kennisname naar de raad. 1e begrotingswijziging 2023 De begroting 2023 is eind 2021 opgesteld toen er nog geen bijzonderheden aan de orde waren. Als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de Covid-19-maatregelen is krapte ontstaan in de energie- en grondstoffenmarkt. Dit leidde tot forse prijs- en loonstijgingen. De inflatie is enorm en werkt niet alleen door op het inkoopvolume, maar ook in de loonkosten. De begroting 2023 sluit met een tekort. Bij het opstellen van de begroting ging de VRR nog uit van een positief eindresultaat van € 562.000,-. Het tekort is nu berekend op € 6.965.000,-.

De VRR heeft op dit moment een lage algemene reserve, waardoor het niet mogelijk is het tekort over 2023 op te vangen. In het licht van de ontstane uitzonderlijke situatie besloot het AB van de VRR, in december 2022, om de ontwikkelagenda op een aantal punten (omgevingsveiligheid, informatiebeveiliging, het MIC en hoogbouw) te temporiseren en over het uiteindelijke tekort een hercalculatie van de gemeentelijke basiszorgbijdrage te laten plaatsvinden. De gemeenteraad is hier middels een brief in februari jl. over geïnformeerd (corsanr. U23.00702). In de 1e begrotingswijziging 2023 zijn de hierboven genoemde afspraken verwerkt. Daarnaast is rekening gehouden met de nieuwe cao veiligheidsregio’s, waarin sprake is van een gemiddelde loonstijging voor van 9,68% en voor de vrijwilligers 9,3%. In december 2022 hield de VRR nog rekening met een loonstijging van 7%. Daarnaast zijn alle kosten geactualiseerd naar de nieuwste inzichten.

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Aan de VRR is door het AB een inspanningsverplichting opgelegd om het tekort, zo mogelijk, verder te reduceren. Dit betekent dat het gepresenteerde tekort mogelijk nog afneemt. In de loop van 2023 wordt duidelijk wat het totale tekort is en wordt dit bedrag, volgens afspraak, via een naheffing aan de regiogemeenten doorberekend. De gemeentelijke basisbijdrage voor de gemeente Lansingerland wijzigt bij deze 1 e begrotingswijziging 2023 niet en blijft € 3.951.291,- Hierbij is geen rekening gehouden met het te verwachten tekort over 2023. Op basis van het verwachte tekort, zoals nu is voorzien, komt de nacalculatie uit op € 269.664,-, waardoor de totale basisbijdrage voor 2023 uitkomt op € 4.220.955,-. Begroting 2024 In 2024 worden, naast de in 2023 getemporiseerde ontwikkelingen van de ontwikkelagenda, ook de andere doelstellingen uit het meerjarenbeleidsplan 2023-2027, verder opgepakt. Bij het opstellen van de begroting is rekening gehouden met de cijfers uit het jaarverslag 2022 en de 1e begrotingswijziging 2023. Verder zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: - Indexering van de loonkosten van de veiligheidsregio met 2,6%. De nieuwe cao heeft een looptijd van 16 maanden tot 1 mei 2024. In de macro-economische verkenning is voor 2024 een loonstijging voorzien van 3.9%.

Omdat de loonstijging naar verwachting op z’n vroegst per 1 mei 2024 zal zijn is rekening gehouden met 8 maanden stijging van 3.9%. Op jaarbasis is dat 2.6%. - Indexering van de overige lasten met 2,4%. Dit is op basis van het percentage dat ook in de indexeringsbrief is opgenomen. - Actualisatie van de kapitaalslasten. - De bedragen voor de ontwikkelagenda worden toegekend conform de oorspronkelijke afspraken (plus indexeringen). - Indexering van de gemeentelijke bijdrage op basis van de indexeringsbrief van de gemeenten. Dat is in totaal 8,4%. Hiervan heeft 3,6% betrekking op de indexatie van 2024 en 4,8% op de inhaalindexatie van 2022 en 2023. - Begroting voor de ambulancedienst op basis van de begroting 2023 met een resultaat van 0. Voor de bekostiging van de ambulancezorg worden jaarlijks budgetafspraken met de zorgverzekeraars gemaakt. Er zijn geen geldstromen vanuit de in VRR deelnemende gemeenten richting ambulancezorg. Als gevolg van de verwachte stijging van de lasten door inflatie en gestegen loonkosten in 2023 en 2024, wordt in 2024 een tekort in de exploitatie voorzien van € 4,2 miljoen. Tijdens de AB-vergadering in december besloot het AB om over het tekort van 2023 direct afspraken te maken en het tekort van 2024 op een later moment te behandelen. Verwachting is dat er bij de 1e begrotingswijziging 2024 meer duidelijkheid bestaat over de daadwerkelijke

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland loon- en prijsstijgingen 2024 en het te verwachten tekort 2024. Een mogelijk scenario is dat er dan wederom een nacalculatie plaatsvindt.

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

In 2027 wordt een positief resultaat gepresenteerd van rond 1.4 miljoen euro.

Gemeentelijke bijdrage In de berekening van de gemeentelijke bijdrage 2024 en de meerjarenraming is gerekend met een accres van 8,4%. Daarnaast is bij de hoogte van de gemeentelijke bijdrage rekening gehouden met de extra bedragen van de Ontwikkelagenda (€ 2,9 mln. voor 2024) en de afspraken over de nieuwe kostenverdeelsystematiek.

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland De totale gemeentelijke bijdrage voor 2024 voor Lansingerland is € 4.321.383,-. Meerjarig ziet het plaatje er als volgt uit:

De verdeelsleutel is gebaseerd op de gegevens van de meicirculaire 2022. Het gaat hierbij om de verhouding van de inkomsten uit het gemeentefonds van gemeenten voor het subcluster crisisbeheer en brandweer. Resume De financiële situatie van de VRR ziet er op dit moment niet goed uit. Er is sprake van een negatief begrotingsresultaat in 2023 en 2024. De weerstandscapaciteit is laag. De tekorten 2023/2024 zijn voornamelijk ontstaan door de gevolgen van de Covid-19 en Oekrainecrisis en de nasleep daarvan (kostenstijgingen en inflatie). Verder bezuinigingen op b.v. de overheadkosten of personeelskosten is niet mogelijk, zonder de dienstverlening in gevaar te brengen. De uitvoering van de ontwikkelagenda is nodig om de basisdienstverlening van de VRR op orde te brengen en om aan de huidige veiligheidseisen te voldoen. Eind 2022 zijn er binnen het AB afspraken gemaakt over het terugdringen van het tekort 2023 door een extra bijdrage van de regiogemeenten op basis van nacalculatie. Ook voor 2024 wordt er een tekort verwacht. Meerjarig ziet de situatie er weer beter uit. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Jaarlijks ontvangt de gemeenteraad in april de begroting voor het jaar daarop, plus een 1e begrotings-wijziging voor het lopende begrotingsjaar.

Gedurende 12 weken krijgt de gemeenteraad de gelegenheid om een zienswijze in te dienen op zowel de 1 e begrotingswijziging als op de begroting. Na ontvangst van de zienswijzen stelt het AB van de VRR de stukken vast. 2. Maatschappelijk effect Een gezonde financiële organisatie en een goede uitvoering van (veiligheids)taken die belegd zijn bij de VRR.

5

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 3. Argumenten 1e begrotingswijziging 2023 1.1 Wijzigingen die zich het afgelopen jaar voordeden zijn verwerkt in de 1 e begrotingswijziging 2023 De begroting 2023 is eind 2021 opgesteld. Wijzigingen en/of aanpassingen die zich in de loop van de tijd voordeden en/of voortvloeiden uit de jaarafsluiting 2022 zijn daarin nog niet verwerkt. Hiertoe is een 1e wijziging op de financiële begroting 2023 opgesteld, die als bijlage aan dit voorstel is toegevoegd. De ontwikkelingen met financiële consequenties voor de begroting 2023 worden daarin genoemd en vormen de uitgangspunten voor de begrotingswijziging. 1.2 In de 1e begrotingswijziging 2023 is rekening gehouden met de nieuwe cao veiligheidsregio’s Recent is een nieuwe cao Veiligheidsregio’s afgesloten. Hierbij is er sprake van een gemiddelde loonstijging van 9,68% en voor de vrijwilligers 9,3%. In december 2022 hield de VRR nog rekening met een loonstijging van 7%. In de 1e begrotingswijziging 2023 zijn deze cijfers verwerkt. 1.3 Op voorhand wordt al een tekort op de begroting 2023 verwacht. Bij het opstellen van de begroting 2023 ging de VRR nog uit van een positief eindresultaat van € 562.000,-. Het tekort is, als gevolg van de Oekraïnecrisis en de Covid-19-crisis, en de daardoor ontstane forse prijs- en loonstijgingen nu berekend op € 6.965.000,-.

1.4 Er zijn onvoldoende reserves aanwezig om het tekort op te vangen In stabiele tijden met lage inflatie en voldoende eigen vermogen vangt de VRR een tekort op. De VRR heeft op dit moment een lage algemene reserve, waardoor het niet mogelijk is het tekort over 2023 op te vangen. 1.5 De gemeentelijke basisbijdrage blijft bij de 1 e begrotingswijziging ongewijzigd De gemeentelijke basisbijdrage blijft bij deze 1e begrotingswijziging 2023 € 3.951.291,-. Hierbij is geen rekening gehouden met het te verwachten tekort over 2023. Op basis van het verwachte tekort, zoals nu voorzien, komt de nacalculatie uit op € 269.664,-, waardoor de totale basisbijdrage uitkomt op € 4.220.955,-. Begroting 2024 1.1 De begroting 2023 volgt de uitgangspunten uit de Kadernota 2024 van de VRR In maart 2023 stelde het AB van de VRR de Kadernota vast. De uitwerking daarvan is opgenomen in de begroting 2024. 1.2 Ontwikkelingen ten aanzien van de ontwikkelagenda pakt de VRR in 2024 weer op Het AB van de VRR besloot in december 2022 om een aantal punten uit de ontwikkelagenda (omgevingsveiligheid, informatiebeveiliging, het MIC en hoogbouw) tijdelijk te temporiseren. In

6

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 2024 gaat de VRR verder met de ontwikkelagenda en pakt de getemporiseerde ontwikkelingen verder op, samen met de andere doelstellingen uit het meerjarenbeleidsplan 2023-2027. 1.3 Er wordt een tekort op de exploitatie voorzien Als gevolg van de verwachte stijging van de lasten door inflatie en gestegen loonkosten in 2023 en 2024, wordt in 2024 een tekort in de exploitatie voorzien van € 4,2 miljoen (mln). Hiervoor komt, naar verwachting, pas in 2025 een eerste compensatie vanuit de gemeentelijke bijdrage. De stijging van de gemeentelijke bijdragen van 2023 naar 2024 van in totaal € 11.5 mln wordt voor € 2.9 mln veroorzaakt door de extra kosten van de Ontwikkelagenda en voor € 8.6 mln door de toegekende loon- en prijscompensatie. Tijdens de AB-vergadering in december besloot het AB om over het tekort van 2023 direct afspraken te maken en het tekort van 2024 op een later moment te behandelen. Verwachting is dat er bij de 1e begrotingswijziging 2024 meer duidelijkheid bestaat over de daadwerkelijke loon- en prijsstijgingen 2024 en het te verwachten tekort 2024. 1.4 Het weerstandsvermogen van de VRR is laag De VRR hanteert voor een gezond weerstandsvermogen een ratio van minimaal 1. De ratio komt vanaf 2024 onder de 1 uit.

Oorzaak is voornamelijk het negatieve resultaat dat voor 2024 wordt begroot. Er zijn nog geen afspraken binnen het AB gemaakt over het terugbrengen van dit tekort en hoe dit moet plaatsvinden. Wanneer hierover alsnog afspraken worden gemaakt dan komt het weerstandsvermogen anders uit. 4. Kanttekeningen 1e begrotingswijziging 2023 1.1 Bij de basisbijdrage Lansingerland is nog geen plustaak opgenomen ten behoeve van de komst van de wijkbrandweerfunctionaris (wbf) De gemeenteraad besloot op 16 februari 2023 € 70.000,- beschikbaar te stellen voor de komst van een wbf voor de duur van 1 jaar. Het ziet ernaar uit dat deze functionaris halverwege 2023 in Lansingerland start. De kosten voor de wbf belast de VRR via de basisbijdrage (plustaak) door aan de gemeente. Aangezien de wbf halverwege het begrotingsjaar start, dient een deel van het budget overgeheveld te worden naar 2024. In de 1e begrotingswijziging 2023 staat als plustaak bij de overige gemeenten met een wbf een bedrag opgenomen van € 76.776,-. In het bedrag van € 76.776,- is de cao-stijging meegenomen.

7

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

1.2 Er is een inspanningsverplichting opgelegd aan de VRR Door het AB is aan de VRR een inspanningsverplichting opgelegd om het tekort, zo mogelijk, nog naar beneden te brengen. In de loop van 2023 wordt duidelijk of het tekort hierdoor nog nader naar beneden bij te stellen is. Begroting 2024 1.1 Mogelijk opnieuw een nacalculatie in 2024 Verwachting is dat er bij de 1e begrotingswijziging 2024 meer duidelijkheid bestaat over de daadwerkelijke loon- en prijsstijgingen 2024 en het te verwachten tekort 2024. Voorzien is nu een tekort van € 4,2 mln. Er zijn binnen het AB nog geen afspraken gemaakt over dit tekort. Een mogelijk scenario is dat er wederom een nacalculatie plaatsvindt. 1.2 Risico’s in de periode 2023 tot en met 2026 - Vrijwaring aansprakelijkheid niet verzekerbare risico’s (b.v. claims); - Personele capaciteit brandweervrijwilligers, waardoor mogelijk beroepspersoneel wordt ingezet; - Bouwsteen verplichtend karakter (deeltijdregeling brandweervrijwilligers). Als gevolg van Europese regelgeving is landelijk onderzocht hoe brandweervrijwilligers te onderscheiden zijn van beroepskrachten. Hiervoor is een implementatieplan opgesteld. In het implementatieplan is opgenomen dat de nieuwe werkwijze vanaf 2023 wordt ingevoerd indien er dekking komt voor de extra kosten vanuit het ministerie van J&V.

Lukt dit niet dan loopt de VRR het risico dat ze dit zelf moet betalen; - Spreiding en beschikbaarheid ambulances. Risico bestaat eruit dat de VRR de gemaakte budgetafspraken met de zorgverzekeraars over het te leveren aantal diensten niet kan nakomen, bijvoorbeeld door schaarste aan personeel. Het leveren van minder diensten leidt mogelijk tot een lager budget; - Niet of beperkt verzekerbare schades. Hiervoor wordt in 2023 een waarborgfonds opgericht waaraan alle veiligheidsregio’s een financiële bijdrage leveren. Vanaf 2024 doet zich het risico voor dat het waarborgfonds onvoldoende middelen heeft om schade van niet verzekerbare risico’s te dekken en dat de bijdrage aan het waarborgfonds hoger uitvalt dan de huidige premie; - Fiscale risico’s; - Alarmering op risicolocaties. Plannen om het WAS op te heffen en te vervangen door NLAlert, calamiteitenzenders en sociale media zijn meermaals uitgesteld. VRR verzocht om het WAS op risicolocaties in stand te houden. Het risico bij instandhouding van het WAS op risicolocaties is dat de kosten door de VRR wellicht zelf gedragen moeten worden; - Ontwikkeling GHOR. Op basis van onderzoek is vastgesteld, dat de GHOR voor uitdagingen staat die niet binnen de huidige formatie op te vangen zijn. Uitdagingen die van belang zijn om het openbaar bestuur goed in positie te kunnen brengen en te houden in geval van een crisis.

Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat extra financiële lasten die hiermee gepaard gaan, gedekt worden door het Rijk.

8

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel 1e begrotingswijziging 2023 De gemeentelijke basisbijdrage wijzigt bij deze 1e begrotingswijziging 2023 niet en blijft € 3.951.291,- Hierbij is geen rekening gehouden met het te verwachten tekort over 2023. Op basis van het verwachte tekort, zoals nu voorzien, komt de nacalculatie uit op € 269.664,-, waardoor de totale basisbijdrage voor Lansingerland uitkomt op € 4.220.955,-. Begroting 2024 De totale gemeentelijke bijdrage voor 2024 voor Lansingerland is € 4.321.383,-. Verdeelsleutel conform

Verdeelsleutel 2024

herijking

Lansingerland

3,67% (meicirculaire 2022)

3,80%

6. -

Bijdrage 2024 na herijking

4.321.383

Juridische aspecten Artikel 34b van de Wet Gemeenschappelijke regelingen; Artikel 36, lid 5 van de Gemeenschappelijke regeling van de VRR; Artikel 59 van de Wet gemeenschappelijke regelingen.

7. Duurzaamheid In het beleidsplan 2023-2027 is aandacht voor duurzaamheid binnen de VRR. De VRR brede duurzaamheids-ambitie is om een klimaat-neutrale en -circulaire organisatie te zijn in 2040. 8. Extern draagvlak De bestuurlijke auditcommissie boog zich over de 1 e begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024. Beide stukken zijn met een positief advies voorgelegd aan het Dagelijks Bestuur (DB) van de VRR. Het DB van de VRR besprak de stukken op 19 april 2023. Vervolgens biedt de VRR beide stukken aan de gemeenteraden aan voor een zienswijzeprocedure. 9. Verdere procedure De zienswijzeprocedure neemt conform de Wet gemeenschappelijke regelingen 12 weken in beslag. Zienswijzen kunnen tot en met 20 juli 2023 kenbaar gemaakt worden aan het DB van de VRR. Het DB bespreekt de zienswijze op 30 augustus 2023 de ingezonden zienswijzen. Definitieve behandeling en besluitvorming van de 1e begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 vindt plaats tijdens de vergadering van het AB op 13 september 2023. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief 2. 1e begrotingswijziging 2023 3. Begroting 2024 4. Zienswijzebrief

(I23.06675) (I23.06677) (I23.06678) (U23.02054)

9

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2023 en begroting 2024

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond Portefeuillehouder

Pieter van de Stadt

Registratienummer

BR2300044

Datum raad

22/06/2023

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - door de oorlog in Oekraïne en de Covid-19-maatregelen krapte is ontstaan in de energie- en grondstoffenmarkt, wat leidde tot forse prijs- en loonstijgingen; - de inflatie enorm is en doorwerkt op het inkoopvolume en loonkosten; - er onlangs een nieuwe cao-veiligheidsregio’s is afgesloten, met een hogere loonstijging dan waar de VRR rekening mee had gehouden; - eind 2022 al duidelijk was dat de begroting 2023 met een tekort gaat sluiten; - dit tekort niet door de VRR zelf op te vangen is omdat het weerstandsvermogen van de VRR laag is; - het AB van de VRR in december 2022 besloot om de ontwikkelagenda op een aantal punten te temporiseren; - aan de VRR een inspanningsverplichting is opgelegd om het tekort, zo mogelijk, verder naar beneden te brengen; - het AB van de VRR in december 2022 besloot om het tekort 2023 via een nacalculatie aan de regiogemeenten door te rekenen en de gemeenteraden hierover geïnformeerd zijn (briefnr.

U23.00702); - alle afspraken van het AB zijn verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2023; - de gemeentelijke basisbijdrage bij deze 1 e begrotingswijziging 2023 niet wijzigt; - de VRR de getemporiseerde ontwikkelingen van de ontwikkelagenda in 2024 opnieuw oppakt; - bij het opstellen van de begroting 2024 rekening is gehouden met de cijfers uit het jaarverslag 2022 en de 1e begrotingswijziging 2023; - de doelstellingen uit het meerjarenplan 2023-2027 zijn opgepakt; - er geen geldstromen vanuit de regiogemeenten richting ambulancezorg zijn; - voor 2024 een tekort wordt voorzien van € 4,2 miljoen; - het AB van de VRR op een later moment bespreekt hoe om te gaan met dit tekort; - een mogelijk scenario is dat dit tekort wederom gedekt wordt via een nacalculatie; - de totale gemeentelijke bijdrage voor Lansingerland in 2024 € 4.321.383,- is; - in 2027 een positief begrotingsresultaat gepresenteerd wordt van rond de 1,4 miljoen euro; - de kosten voor de wijkbrandweerfunctionaris voor Lansingerland nog niet zijn opgenomen in de 1e begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024.

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Rekening te houden met - Artikel 34b van de Wet Gemeenschappelijke regelingen; - Artikel 36, lid 5 van de Gemeenschappelijke regeling van de VRR; - Artikel 59 van de Wet gemeenschappelijke regelingen.

Besluit(en) De zienswijze (U23.02054) op de 1e begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR) vast te stellen en naar de VRR te zenden.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 22 juni 2023,

de griffier,

de voorzitter,

drs. Eveline Hamelink-van Rens

drs. Pieter van de Stadt