[BR2300035] Tarieven sportaccommodaties 2023 - 2026
Tekst van het document
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Tarievennota sportaccommodaties 2023 - 2026
Portefeuillehouder
Leon Hoek
Registratienummer
BR2300035
Datum raad
29/06/2023
Gevraagde beslissing: 1. De Tarievennota Sportaccommodaties 2023 – 2026 (T21.07320) vast te stellen. 2. De Tarievennota 2019 – 2020 (T18.10202) per 1 augustus 2023 in te trekken. 3. De uitgangspunten a tot en met d en f voor de verhuur van sportaccommodaties zoals genoemd in hoofdstuk 1 van de Tarievennota Sportaccommodaties 2023 – 2026 ook voor cultuur- en multifunctionele accommodaties van toepassing te verklaren. 4. Géén bijdrage te doen in het onderhoud van padelbanen en daarmee motie 2021-031 af te doen. 0. Samenvatting In 2019 stelde de gemeenteraad de sportvisie ‘Scoren met sport’ vast en werden de doelen op het gebied van sport en bewegen vastgesteld. In de sportvisie staat dat er in de gemeente voldoende, kwalitatief goede en betaalbare sportaccommodaties beschikbaar zijn. Daarom stelde de raad in 2021 het Accommodatieplan sport vast. In het Accommodatieplan zijn de uitgangspunten opgenomen waarmee we het aanbod van sportaccommodaties in onze gemeente borgen. In onze gemeente zijn verschillende sportaccommodaties beschikbaar, zowel voor binnen- als voor buitensport. Een groot aantal van deze accommodaties is eigendom van de gemeente en wordt gebruikt voor bewegingsonderwijs en verhuurd aan sportverenigingen en aan andere organisaties die zich bezig houden met sport en bewegen.
Daar waar ruimte beschikbaar is zijn de accommodaties ook te huren voor andersoortige activiteiten. De huidige tarieven komen voort uit de tarievennota die in 2010 door de gemeenteraad werd vastgesteld (T10.01156) en zijn in 2018 geactualiseerd (T18.10202). Het gemeentelijk beleid en maatschappelijke trends en ontwikkelingen zijn sinds de vaststelling van de tarievennota in 2010 aanzienlijk veranderd. Uit een benchmark die in 2021 is uitgevoerd is bovendien gebleken dat de huurtarieven in Lansingerland hoger zijn dan die bij vergelijkbare gemeenten. Daarom stelt het college aan de gemeenteraad voor de Tarievennota sport 2023 – 2026 vast te stellen voor de huurtarieven van sportaccommodaties. Uitgangspunt van het nieuwe tarievenbeleid is dat we lokale sportverenigingen willen faciliteren bij het uitvoeren van hun activiteiten. Het vragen van passende tarieven voor het gebruik van onze sportaccommodaties stimuleert onze inwoners om te sporten en bewegen. Bovendien kan de gemeente door verschillende tarieven toe te passen voor verschillende gebruikers tarieven beter sturen op beleidsdoelen op het gebied van sport, bewegen, cultuur en andere maatschappelijke terreinen. Uitgangspunt
1
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland van het nieuwe tarievenbeleid is dat we lokale sportverenigingen willen faciliteren bij het uitvoeren van hun activiteiten. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het oude tarievenbeleid zijn: Een verlaging van de tarieven voor sportverenigingen. Gedifferentieerde tarieven voor verschillende ‘soorten’ gebruikers (basistarief – verenigingstarief – commercieel tarief). Lagere tarieven in daluren en de zomerperiode. De kosten die voortkomen uit het beheer en de exploitatie van onze sportaccommodaties worden deels gedekt met huurinkomsten. Wanneer we de volledige kosten zouden doorberekenen in de huurprijs zouden sportverenigingen de contributies flink moeten verhogen om de huur te kunnen betalen. Dit kan een drempel opwerpen voor sportdeelname. Het nieuwe tarievenstelsel heeft geen consequenties voor de gemeentebegroting omdat de totale huuropbrengsten gelijk blijven. Daar waar sportverenigingen een lagere huur gaan betalen gaan commerciële gebruikers een hogere huur betalen. Bovendien verwachten we dat de bezetting van de binnen-sportaccommodaties stijgt door het toepassen van lagere tarieven in daluren en de zomervakantie.
De gemeenteraad heeft in 2021 motie 2021-031 aangenomen en het college opgedragen te onderzoeken of en welk deel van de onderhoudskosten van de padelbanen die tennisverenigingen hebben gerealiseerd voor rekening van de gemeente zouden kunnen komen. Het college heeft besloten de gemeenteraad voor te stellen géén gemeentelijke bijdrage te doen in de onderhoudskosten, dit omdat de verenigingen de padelbanen kostendekkend kunnen exploiteren. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Veel sportaccommodaties in Lansingerland zijn eigendom van de gemeente en worden verhuurd aan sportverenigingen en aan andere organisaties die bezig zijn met sport en bewegen. Daar waar ruimte beschikbaar is zijn de accommodaties ook te huren (mits passend) voor andersoortige activiteiten. De huidige tarieven zijn het resultaat van uitgangspunten uit de tarievennota die in 2010 door de gemeenteraad werd vastgesteld. In 2018 werden de huurtarieven bevroren. In 2019 heeft de gemeenteraad de Sportvisie ‘Scoren met Sport’ vastgesteld met daarin de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van sport. In 2021 is het Accommodatieplan Sport vastgesteld, waarin een aanpassing van het tarievenstelsel is opgenomen als één van de actiepunten. Door middel van gedifferentieerde tarieven kunnen de sportaccommodaties bijdragen aan de beleidsdoelen van de gemeente. 2.
Maatschappelijk effect We stimuleren het beweeggedrag van onze inwoners door passende tarieven te vragen voor het gebruik van onze sportaccommodaties.
2
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 3. Argumenten 1.1 Het huidige tarievenstelsel is gedateerd De huidige tarieven komen voort uit de tarievennota die in 2010 door de raad werd vastgesteld. In 2018 stelde de raad de Tarievennota 2019 – 2020 vast (T18.10202). Feitelijk was dit een voortzetting van de oude nota met bevriezing van de tarieven. De uitgangspunten en gehanteerde tarieven passen niet meer bij het huidige sportbeleid en de behoefte van gebruikers. Zij hebben behoefte aan meer flexibiliteit bij het inroosteren en de mogelijkheid om efficiënt hun activiteiten aan te kunnen bieden. Bovendien zijn de tarieven voor sportverenigingen relatief hoog, terwijl zij voor ‘commerciële gebruikers’ juist relatief laag zijn. Daardoor worden de sportverenigingen ‘geremd’ in hun groei en de mogelijkheden voor sporters beperkt. Het beheer en de exploitatie van sportaccommodaties brengt uiteraard kosten met zich mee, die (deels) worden gedekt met huurinkomsten. Volledig kostendekkende huur is voor gebruikers niet op te brengen zonder hoge bijdrage van deelnemers/contributie te vragen. Dit zou een flinke drempel opwerpen voor sportdeelname. Daarom dekken de huuropbrengsten slechts een deel van de jaarlijkse kosten. Bovendien hebben we gekeken naar de huurtarieven in de regio en bij vergelijkbare gemeenten, om zo te komen tot marktconforme tarieven.
1.2 Met het nieuwe tarievenstelsel kunnen we onze sportaccommodaties efficiënter inzetten en meer sturen op beleidsdoelen In de tarievennota hebben we een analyse gemaakt van de huidige tariefstructuur en er is aan gebruikers gevraagd naar hun ervaringen met de huidige tarieven. Daarnaast is een benchmark uitgevoerd naar huurtarieven in de regio en bij een aantal referentiegemeenten. Daarbij is gebleken dat de huidige structuur een aantal nadelen kent: - Relatief hoge huurtarieven. - Weinig flexibiliteit. - Geen mogelijkheden tot differentiatie. Uitgangspunt van het nieuwe tarievenbeleid is dat we lokale sportverenigingen willen faciliteren bij het uitvoeren van hun activiteiten en dat we de accommodaties efficiënt willen gebruiken. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het oude tarievenbeleid zijn: - Een verlaging van de tarieven voor sportverenigingen uit Lansingerland - Gedifferentieerde tarieven voor verschillende ‘soorten’ gebruikers (basistarief – verenigingstarief – commercieel tarief) - Lagere tarieven in daluren en de zomerperiode In bijlage 4 bij dit voorstel, ‘Wijzigingen tarievenbeleid sport (T23. 02689)’ hebben we de wijzigingen ten opzichte van het oude tarievenbeleid overzichtelijk weergegeven.
3
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
1.3 Het vaststellen van de kaders voor de huurtarieven is een bevoegdheid van de gemeenteraad In de financiële verordening van de gemeente Lansingerland is in artikel 11.2 vastgelegd dat de gemeenteraad de kaders vaststelt voor (onder anderen) de diensten aan overheidsbedrijven en derden en huren. Het college stelt aan de hand van de kaders de tarieven vast. 2.1 We waarborgen met het intrekken van de oude tarievennota de rechtszekerheid Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid is het belangrijk de vorige tarievennota in te trekken. Hieruit volgen namelijk de oude kaders voor de tarieven. De nieuwe tarieven gaan in nadat het college die heeft vastgesteld met de nieuwe kaders in de nieuwe tarievennota. Door het intrekken van de vorige tarievennota is het voor gebruikers van de sportaccommodaties duidelijk dat er nieuwe tarieven gelden. 3.1 Er zijn nog geen kaders voor de tarieven van maatschappelijke en culturele accommodaties Naast sportaccommodaties heeft de gemeente Lansingerland ook een aantal maatschappelijke en culturele accommodaties in eigendom. Voor de verhuur hiervan zijn géén kaders vastgesteld. De uitgangspunten in de Tarievennota dragen ook bij aan de realisatie van de gemeentelijke doelen op maatschappelijk en cultureel gebied. Volgens de cultuurnota ‘Bruisen, Binden, Boeien’ en kansengelijkheid volgens de Samenlevingsvisie van Lansingerland.
Daarnaast draagt het integreren van de multifunctionele en cultuuraccommodaties bij aan gelijkheid van beleid van gemeentelijk maatschappelijk vastgoed en uitvoerbaarheid door de beheerder (Optisport). Daarom hanteren we bij het bepalen van de tarieven voor de verhuur van maatschappelijke en culturele ruimtes dezelfde uitgangspunten als voor de binnensportaccommodaties: - Verlaging van tarieven voor culturele en maatschappelijke verenigingen uit Lansingerland - Gedifferentieerde tarieven voor verschillende ‘soorten’ gebruikers (basistarief – verenigingstarief – commercieel tarief) - Lagere tarieven in daluren en de zomerperiode Uitgangspunt van de aansluiting bij het nieuwe tarievenbeleid voor sportaccommodaties is dat we ook lokale maatschappelijke en cultuurverenigingen faciliteren bij het uitvoeren van hun activiteiten. Hiermee stimuleren we het maatschappelijk en cultuurgedrag van onze inwoners door passende tarieven te vragen voor het gebruik van de multifunctionele en culturele accommodaties. 4.1 Verenigingen kunnen padelbanen commercieel exploiteren De gemeenteraad heeft bij de behandeling van het Accommodatieplan in 2021 een motie aangenomen (2021-031) waarmee zij het college heeft opgedragen te onderzoeken of en welk deel van de onderhoudskosten van de padelbanen voor rekening van de gemeente zou moeten/ kunnen komen.
Hier staan voor de gemeente géén inkomsten uit huur tegenover. De padelbanen op de verschillende tennisparken zijn eigendom van desbetreffende clubs en door hen in eigen beheer (in overleg met de gemeente) aangelegd.
4
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Padel is een sport in opkomst en tennisverenigingen zien in de realisatie van padelbanen een mogelijkheid om meer/nieuwe leden te trekken. Ook de ‘losse verhuur’ van de banen levert verenigingen de nodige inkomsten op. Verenigingen kunnen padelbanen dus commercieel exploiteren, in tegenstelling tot ‘gewone’ tennisbanen. Padelbanen vormen voor verenigingen een bron van inkomsten. De gemeente draagt dan ook níet bij aan de kosten van het onderhoud van de banen. 4. Kanttekeningen 1.1 Niet alle gebruikers zullen het eens zijn met de nieuwe tarieven Onze accommodaties worden gebruikt door verschillende partijen, variërend van scholen en sportverenigingen tot commerciële aanbieders. Als tarieven stijgen zullen gebruikers daar niet blij mee zijn. Met name de commerciële tarieven waren lager dan in referentiegemeenten en (dus) niet marktconform. In het kader van de Wet Markt en Overheid is dit echter niet toegestaan. 1.2 We geven gebruikers de tijd om zich aan te passen aan de nieuwe situatie Sportverenigingen moeten in april van elk jaar aangeven welke uren zij in het seizoen dat in augustus start willen inhuren. De beheerder stelt vervolgens in mei – juni het gebruiksrooster voor het komende seizoen op. Voor het seizoen 2023 - 2024 was (in april 2023 dus) nog niet bekend wat de nieuwe tarieven en uitgangspunten vanaf augustus 2023 zijn.
Dat betekent dat zowel verenigingen als verhuurder (Optisport) de gevolgen van nieuwe uitgangspunten niet konden overzien. Met Optisport is afgesproken dat zij gewoon de uitvraag doen en ook aan alle (binnensport-) verenigingen gevraagd mee te werken met de inroostering door aan te geven hoeveel en welke uren in welke accommodatie nodig zijn voor de verenigingsactiviteiten. Daar waar de nieuwe uitgangspunten nadelig uitpakken voor huurders geldt een overgangsregeling: de huidige tarieven en uitgangspunten blijven nog het gehele seizoen 2023 – 2024 (dus tot juli 2024) geldig. Wijzigingen in het voordeel van gebruikers kunnen de dag na vaststelling van de tarievennota ingaan. Verenigingen huren dus nu de uren die zij volgens de huidige uitgangspunten en tarieven zouden huren maar kunnen (bijvoorbeeld) uren ‘primetime’ zonder kosten omruilen voor daluren na vaststelling van de tarieven. 3.1 De consequenties van de nieuwe uitgangspunten op de tarieven van de multifunctionele en cultuuraccommodaties moeten nog worden uitgewerkt De consequenties van het nieuwe tarievenstelsel voor cultuur zijn op dit moment nog niet bekend, er heeft nog geen doorrekening plaatsgevonden van de nieuwe tarieven voor de cultuur-accommodaties. Na besluit van de raad stelt het college de tarieven vast, een overzicht van de tarieven sturen we ter informatie aan de gemeenteraad toe.
5
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel We verwachten dat het nieuwe tarievenstelsel zal leiden tot meer gebruik van de binnensportaccommodaties tijdens daluren en de zomerperiode. Bovendien verhogen we de tarieven voor commercieel gebruik. We verwachten dat de totale huurinkomsten gelijk blijven, waardoor de invoering van het nieuwe tarievenstelsel budgetneutraal kan worden ingevoerd en géén gevolgen voor de gemeentebegroting heeft. 6. Juridische aspecten De gemeente moet voldoen aan de Wet Markt en Overheid (hierna: WM&O). Het doel van de WM&O is om oneerlijke concurrentie door de overheid te voorkomen als zij economische activiteiten uitvoert. Een voorbeeld daarvan is verhuur van accommodaties. In de wet zijn een viertal gedragsregels opgenomen waaraan een overheid zich moet houden bij het uitvoeren van een economische activiteit. De gedragsregels gelden niet als de overheid economische activiteiten in het algemeen belang uitvoert en daarvoor een algemeen belang besluit heeft genomen waarin is opgenomen om welke activiteiten het gaat. De gemeenteraad heeft op 29 januari 2014 besloten (BR1300268) bij de verhuur van sportaccommodaties af te wijken van de Wet Markt en Overheid met een beroep op het algemeen belang. 7. Duurzaamheid Nvt. 8.
Extern draagvlak / burgerparticipatie In het accommodatieplan hebben gebruikers met een vragenlijst input gegeven op het tarievenbeleid. Veel gebruikers vonden de huurprijzen te hoog en wilden meer flexibiliteit. Ook kreeg een aantal verenigingen de indruk dat organisaties van buiten de gemeente voorrang kregen op lokale organisaties. Daar waar mogelijk is de input van de verenigingen verwerkt in de Tarievennota 2023 – 2026. Optisport Lansingerland heeft als verhuurder van de gemeentelijke binnensportaccommodaties, multifunctionele accommodaties en culturele accommodaties de uitgangspunten uit de Tarievennota beoordeeld op praktische haalbaarheid. Optisport vindt dat het nieuwe stelsel werkbaar is en de flexibiliteit en efficiënte van de verhuur verbetert. 9. Verdere procedure Nadat de gemeenteraad de Tarievennota heeft vastgesteld stelt het college de tarieven vast. De gewijzigde tarieven gelden nadat het besluit is gepubliceerd. Wanneer de raad de nota vóór de zomer vaststelt gaan de tarieven in per 1 augustus 2023. Op basis van de jaarlijkse bezettingsrapportage die de beheerder van de binnensportaccommodaties aanlevert houden we zicht op de effecten van de aanpassing van de tarieven voor de binnensport. In 2025 evalueren we de tarieven en werken we aan een nieuwe tarievennota voor de periode 2027 – 2030.
6
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Bijlagen 1. Tarievennota sportaccommodaties 2023 – 2026 (T21.07320) 2. Memo ‘Wijzigingen tarievenbeleid sport’(T23.02689) 3. Benchmark tarieven gemeentelijke sportaccommodaties (T22.04110) 4. Onderzoek exploitatiekosten tennis (T22.04111) 5. Tarievennota sportaccommodaties 2019-2020 (T18.10202)
7
Raadsbesluit Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Tarievennota sportaccommodaties 2023 - 2026
Portefeuillehouder
Leon Hoek
Registratienummer
BR2300035
Datum raad
29/06/2023
De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - het huidige tarievenstelsel is gedateerd; - met het nieuwe tarievenstelsel kunnen we onze sportaccommodaties efficiënter inzetten en meer sturen op beleidsdoelen; - het vaststellen van de kaders voor de huurtarieven is een bevoegdheid van de gemeenteraad; - we waarborgen met het intrekken van de oude tarievennota de rechtszekerheid; - er zijn nog geen kaders voor de tarieven van maatschappelijke en culturele accommodaties; - verenigingen kunnen padelbanen commercieel exploiteren. Rekening te houden met - de verdeling van bevoegdheden tussen raad en college gelet op artikel 11.2 van de financiële verordening van de gemeente Lansingerland. Besluit(en) 1. De Tarievennota Sportaccommodaties 2023 – 2026 (T21.07320) vast te stellen. 2. De Tarievennota 2019 – 2020 (T18.10202) per 1 augustus 2023 in te trekken. 3. De uitgangspunten a tot en met d en f voor de verhuur van sportaccommodaties zoals genoemd in hoofdstuk 1 van de Tarievennota sport 2023 – 2026 ook voor cultuur- en multifunctionele accommodaties van toepassing te verklaren. 4. Géén bijdrage te doen in het onderhoud van padelbanen en daarmee motie 2021-031 af te doen. Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 29 juni 2023,
de griffier,
de voorzitter,
drs. Eveline Hamelink-van Rens
drs. Pieter van de Stadt