[BR2300004] Beleidskader zonne-energie

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Beleidskader zonne-energie

Portefeuillehouder

Michiel Muis

Registratienummer

BR2300004

Datum raad

30/03/2023

Gevraagde beslissing: 1. De nota zienswijzen en staat van wijzigingen beleidskader zonne-energie (T22.05901) vast te stellen. 2. Het beleidskader zonne-energie in gewijzigde vorm (T22.01200) ten opzichte van het ontwerp-beleidskader vast te stellen. 0. Samenvatting In september 2022 heeft een beeldvormende avond met uw raad plaatsgevonden over een ontwerpversie van het beleidskader zonne-energie. Daarna heeft dit ontwerp-beleidskader van 3 oktober tot en met maandag 14 november gedurende zes weken ter inzage gelegen. Tijdens deze periode ontvingen wij vijf zienswijzen. In de bijgevoegde nota zienswijzen zijn deze samenvattend weergegeven. Van de ingediende zienswijzen geven er twee aanleiding om wijzigingen door te voeren in het beleidskader. Voorgesteld wordt het beleidskader zonne-energie gewijzigd vast te laten stellen ten opzichte van de ontwerpversie. De wijze waarop we met ingediende zienswijzen omgaan volgt uit de eveneens vast te stellen nota zienswijzen en staat van wijzigingen. Naar aanleiding van de zienswijzen is het lokaal eigendom van zonne-energieprojecten uitgewerkt in het beleidskader. Lokaal eigendom geeft de lokale omgeving zeggenschap over de ontwikkeling en landschappelijke inpassing van duurzame energieprojecten en over de revenuen, die voortkomen uit die projecten.

Een uitwerking hiervan vindt u in het beleidskader zonne-energie, waarbij tevens het meest actuele provinciale beleid is meegenomen. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Met het beleidskader zonne-energie maken we een concretiseringsslag van de meer algemeen geformuleerde uitgangspunten voor zonne-energie in Lansingerland, die opgenomen zijn in de Regionale Energie Strategie RES 1.0 en de Omgevingsvisie 1.0. We geven duidelijk aan in wat voor type gebieden (‘focusgebieden’) wij kansen zien voor zonne-energie, welke uitgangspunten wij hanteren bij de beoordeling van initiatieven en wat wij als gemeente zelf doen om de ontwikkeling van zonne-energie in Lansingerland verder te brengen. In de gemeentelijke duurzaamheidsvisie met de titel “Lansingerland duurzaam” en door uw raad vastgesteld op 18 juli 2019 is de ambitie vastgelegd om 25% van ons elektriciteitsverbruik lokaal op te wekken. Met het beleidskader zonne-energie leveren we hieraan een bijdrage. Uit onderzoek blijkt namelijk dat er met de volgende vier focusgebieden potentie is om ruim 19% van ons toekomstige elektriciteitsverbruik op te wekken met zonne-energie: 1. Zon op daken;

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 2. Zon op waterbassins; 3. Zon langs infrastructuur; 4. Zon op parkeerplaatsen. Naast de concretisering van de doelen op het gebied van duurzame energie uit de RES 1.0 en Omgevingsvisie 1.0, bieden we met dit beleidskader voornamelijk een handelingsperspectief aan particulieren, bedrijven en ontwikkelaars om aan de slag te gaan met zonne-energie. We creëren namelijk duidelijkheid over waar wij wel en geen mogelijkheden zien voor zonneenergie. Hiermee dragen we bij aan de opgave duurzame energie, zoals opgenomen in de RES 1.0. De bestuurlijke keuze voor deze focusgebieden, gecombineerd met diverse ruimtelijke uitgangspunten en samen met een beschrijving van de eigen gemeentelijke inzet op het onderwerp zal richting geven aan de verdere ontwikkeling van zonne-energie in Lansingerland. Een belangrijke keuze, die we met dit beleid maken, is het niet toestaan van (grote of kleine) zonneweides in de linten en groengebieden. Dat is in lijn met de keuzes die we voor groene en open landschappen in onze Omgevingsvisie hebben gemaakt; die houden we graag open en groen en we zien daar dus geen kansen voor de ontwikkeling van bouwwerken die te veel afbreuk doen aan de kwaliteiten van die gebieden, zoals zonneweides.

Grondgebonden zon is onder voorwaarden slechts mogelijk langs infrastructurele lijnen (maar dan vaak beperkt qua oppervlakte) en op zogenoemde reststroken: gronden waarvoor geen andere passende functionele invulling voor gevonden kan worden. 2. Maatschappelijk effect Met het vaststellen van het beleidskader zonne-energie ontstaat voor bewoners, ondernemers en ontwikkelende partijen een duidelijk kader en handelingsperspectief, dat als basis moet dienen voor de verdere ontwikkeling van zonne-energie in de gemeente Lansingerland. 3. Argumenten 1.1 Met een apart zienswijzennota maken we inzichtelijk hoe de gemeente omgaat met ingediende zienswijzen. Het is van belang dat we voor eenieder duidelijk maken hoe we zijn omgegaan met de ontvangen zienswijzen. Dat betekent dat we duidelijk rapporteren over hoe zienswijzen al dan niet hebben geleid tot aanpassing van de ontwerp-beleidstekst en waarom. Zo komen we tot een transparant keuzeproces, dat bij moet dragen aan begrip voor de keuzes over zonneenergie in onze gemeente. Er zijn vijf zienswijzen binnengekomen. Drie zijn afkomstig van inwoners en twee zijn afkomstig van organisaties, namelijk de energiecoöperatie Nieuwe Lansinger Stroom en Glastuinbouw Nederland. Naar aanleiding van de laatste twee zienswijzen is het begrip lokaal eigendom uitgewerkt in het beleidskader zonne-energie en hierbij is ook het meest recente

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland provinciale beleid, namelijk de vaststelling van de module energietransitie in het kader van herziening van het omgevingsbeleid door Provinciale Staten op 14 december 2022, meegenomen in het gemeentelijke beleidskader zonne-energie. 2.1 Met het beleidskader zonne-energie werken we bestaande beleidsuitgangspunten verder uit In de 1.0 versie van de Regionale Energie Strategie worden al de grootste kansen voor zonneenergie gezien langs infrastructuur, op daken, op waterbassins en op parkeerplaatsen. Ook in onze Omgevingsvisie 1.0 worden uitspraken gedaan van gelijkluidende strekking. Met dit beleidskader concretiseren we die –nog veelal abstracte- uitgangspunten. We bieden zo een helder kader en handelingsperspectief, waarmee toegewerkt wordt aan het mede behalen van de ‘’25%-doelstelling’’ uit onze duurzaamheidsvisie. 2.2 Door de zienswijzen is het begrip lokaal eigendom uitgewerkt in het beleidskader zonneenergie De ingediende zienswijzen van energiecoöperatie Nieuwe Lansinger Stroom en Glastuinbouw Nederland hebben geleid tot een aanvulling in het beleidskader zonne-energie met betrekking tot lokaal eigendom. Energiecoöperaties streven ernaar dat mensen in hun buurt of dorp mee kunnen doen aan de transitie naar duurzame energie.

Glastuinbouw Nederland geeft aan dat de tuinders graag zelf willen beslissen of de opbrengsten van duurzame energie worden gedeeld met de omgeving of niet of in geringe mate. Lokaal eigendom staat centraal in het landelijke Klimaatakkoord en wordt in het kader van de energietransitie regionaal of lokaal vertaald. Het streven naar minimaal 50% lokaal eigendom is afgesproken in het kader van het landelijke Klimaatakkoord. In de RES-regio Rotterdam/Den Haag is afgesproken dat iedere gemeente bevoegd is om een eigen vertaling hiervan te maken. Bij lokaal eigendom gaat het over eigenaarschap en over de belangen van de omgeving bij duurzame energieprojecten. Bij lokaal eigendom zijn lokale partijen (mede-)eigenaar van een energieproject. Onder lokale partijen verstaan we in ieder geval direct omwonenden en inwoners die al dan niet verenigd zijn in een (energie)coöperatie. In hoofdstuk 4 vindt u op de pagina’s 16 tot en met 19 een uitwerking hiervan. 2.3 Het beleidskader is tot stand gekomen na een uitgebreid participatietraject Er is op meer momenten formele en informele inspraak georganiseerd om te komen tot beleidskeuzes, die breed maatschappelijk gedragen worden. Zie ook het kopje Extern draagvlak / burgerparticipatie. 2.4 Het beleidskader zonne-energie is een pilotproject in het kader van de in ontwikkeling zijnde visie op burgerparticipatie. Als pilotproject vond op 6 juli jl.

een beeldvormende avond met uw raad en inwoners plaats over de vraag wat nu het juiste moment is om de raad te informeren en zorgvuldig aan participatie te doen over het beleidskader. Het voorbereidingstraject dat we doorlopen past

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland binnen het bredere traject dat doorlopen wordt als pilotproject. We zorgen namelijk dat de opbrengst van de inspraakronde duidelijk wordt teruggekoppeld aan inwoners. Ook kunnen de indieners van de zienswijzen nog hun zienswijze toelichten tijdens de commissie AB van 15 maart a.s. Daarnaast is er voorafgaand aan de terinzagelegging in september 2022 een inhoudelijke beeldvorming geweest met uw raad, zodat u op de hoogte was van het ontwerpbeleidskader zonne-energie, voordat deze breder werd gedeeld. 4. Kanttekeningen Er is sprake van gewijzigde marktomstandigheden Inmiddels is de krapte op de arbeidsmarkt groter geworden en zijn de prijzen voor o.a. staal en overige materialen fors gestegen. Dit maakt het lastiger om zonne-energieprojecten te realiseren. Onlangs is de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking van het rijk gewijzigd en daarbij zijn hogere subsidiebedragen voor o.a. zonne-energie beschikbaar gesteld. Hierbij gaat het om exploitatiesubsidies met een looptijd van 15 jaar. Wij hopen dat hiermee weer voldoende animo ontstaat om initiatieven voor zonne-energieprojecten op te zetten. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel Aan dit raadsvoorstel zijn geen financiële consequenties verbonden. 6. Juridische aspecten Het vaststellingsbesluit werd voorbereid op grond van art.

3:11, lid 1 Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de artikelen 2, 4 en 5 van de Verordening Inspraak en Interactieve beleidsvorming Lansingerland 2018. Praktisch betekent dit dat voor de start van nieuw beleid de mogelijkheid tot inspraak wordt verleend aan ingezetenen en belanghebbenden. Daartoe hebben we dus een ontwerptekst van het beleid gedurende zes weken ter inzage gelegd, conform de in de Awb voorgeschreven procedure. Het vaststellingsbesluit, waar de afweging over hoe om te gaan met de ingediende zienswijzen c.q. inspraakreacties onderdeel van uitmaakt, is tezamen met de kennisgeving daarvan de laatste formele stap in die procedure. Onder de Omgevingswet zou het beleidskader zonne-energie een zogenaamd programma zijn. Een programma is een beleidsinstrument onder meer ter uitwerking van beleid. Dit beleidskader is daarvan een goed voorbeeld. De hoofdlijnen van beleid over zonne-energie staan namelijk al in de Omgevingsvisie 1.0, vastgesteld op 24 februari 2022 en het beleidskader zelf is de uitwerking ervan. Op dit moment is overigens niet bekend wanneer de Omgevingswet in werking zal treden. De Eerste Kamer beslist hierover aan de hand van een voorstel van minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening). Dat voorstel was er bij het opstellen van dit raadsvoorstel nog niet. 7.

Duurzaamheid Dit is een voorstel in het kader van de energietransitie en levert een bijdrage aan de gemeentelijke duurzaamheidsvisie om 25% van ons elektriciteitsverbruik lokaal op te wekken. Met het beleidskader zonne-energie wordt ook bijgedragen aan de doelstelling van de RES 1.0

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland van de regio Rotterdam/Den Haag en worden meer mogelijkheden gecreëerd voor zonneenergie in de gemeente Lansingerland. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Het beleidskader zonne-energie is een pilotproject in het kader van burgerparticipatie. Burgerparticipatie en het organiseren van extern draaglak voor dit beleidskader heeft op verschillende manieren plaatsgevonden. De genoemde inspraakperiode is daar een formeel en belangrijk onderdeel van geweest. We hebben inwoners, ondernemers en belangenorganisaties daarmee de kans gegeven zienswijzen in te dienen en dus inhoudelijk hun mening te geven over de voorgenomen beleidskeuzes ten aanzien van zonne-energie. Deze zienswijzen hebben aanleiding gegeven om de begrippen lokaal eigendom en participatie verder uit te werken in het voorliggende beleidskader zonne-energie. Voor de totstandkoming van de beleidstekst heeft ook informele externe consultatie plaatsgevonden. Zo hebben energiecoöperatie Nieuwe Lansinger Stroom, netbeheerder Stedin en landelijke brancheorganisatie Holland Solar input geleverd op de tekst. Zoals u in de nota zienswijzen kunt zien, heeft energiecoöperatie Nieuwe Lansinger Stroom ook gebruik gemaakt van de formele consultatieronde.

Daarnaast hebben wij de uitkomsten van een tweetal digitale participatietrajecten, die zijn doorlopen in het kader van de besluitvorming over de RES 1.0 in juni 2021, inhoudelijk verwerkt in het beleidsdocument. Door middel van de inzet van de app Swipocratie en het Burgerpanel Lansingerland Peilt haalden wij bij onze inwoners ruimtelijke voorkeuren voor de duurzame opwek van elektriciteit op. Ten aanzien van zonne-energie gaven zij als voorkeuren aan: vooral het benutten van grote daken en tussen glastuinbouw, langs de rijksweg (A12) en op bedrijventerreinen. De keuzes in het beleidsdocument sluiten hier naadloos op aan. Na besluitvorming door het college op 7 februari 2023 zijn de nota zienswijzen met de staat van wijzigingen en de nieuwe tekst van het beleidskader zonne-energie op de gemeentelijke website gepubliceerd. Ook zijn tijdens de commissievergadering AB op 15 maart jl. degenen, die de zienswijzen hebben ingediend, nog in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze toe te lichten. Na vaststelling door uw raad van de Participatievisie zal samen met u een evaluatie plaatsvinden over de participatiewijze van de diverse pilotprojecten. De participatie omtrent dit beleidskader zonne-energie zal onderdeel uitmaken van deze evaluatie. 9.

Verdere procedure Na besluitvorming door uw raad wordt het vaststellingsbesluit via de gangbare kanalen, waaronder het Gemeenteblad en de lokale kranten, breed bekend worden gemaakt. Daarna zal de gemeentelijke inzet starten om zonne-energie zoveel mogelijk te stimuleren, zoals beschreven in hoofdstuk 5 van het beleidskader zonne-energie.

5

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland In het kader van de RES-samenwerking Rotterdam/Den Haag wordt steeds in kaart gebracht welke bijdragen de gemeenten leveren aan de opwek van duurzame energie. De uitvoering van dit beleidskader zonne-energie wordt opgenomen in de RES 2.0, die volgend jaar wordt opgesteld en ter vaststelling aan uw raad zal worden voorgelegd. Verder wordt het beleidskader zonne-energie meegenomen in de evaluatie van de pilotprojecten burgerparticipatie. Bijlagen (voor besluitvorming B&W) 1. Nota zienswijzen en staat van wijzigingen (T22.05901); 2. Beleidskader zonne-energie (T22.01200).

6

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Beleidskader zonne-energie

Portefeuillehouder

Michiel Muis

Registratienummer

BR2300004

Datum raad

30/03/2023

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben van het college van burgemeester en wethouders d.d. 7 februari 2023: Op basis van de argumenten 1.1 Met een apart zienswijzennota maken we inzichtelijk hoe wij omgaan met ingediende zienswijzen. 2.1 Met het beleidskader zonne-energie werken we bestaande beleidsuitgangspunten verder uit. 2.2 Door de zienswijzen is het begrip lokaal eigendom uitgewerkt in het beleidskader zonneenergie. 2.3 Het beleidskader is tot stand gekomen na een uitgebreid participatietraject. 2.4 Het beleidskader zonne-energie is een pilotproject in het kader van de in ontwikkeling zijnde visie op burgerparticipatie. Rekening te houden met - art. 3:11, lid 1 Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de artikelen 2, 4 en 5 van de Verordening Inspraak en Interactieve beleidsvorming Lansingerland 2018. Besluit: 1. De nota zienswijzen en staat van wijzigingen beleidskader zonne-energie (T22.05901) vast te stellen. 2. Het beleidskader zonne-energie in gewijzigde vorm (T22.01200) ten opzichte van het ontwerpbeleidskader vast te stellen.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 30 maart 2023, de griffier,

de voorzitter,

drs. Eveline Hamelink-van Rens

drs. Pieter van de Stadt