[BR2200109] Slotwijziging 2022

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Slotwijziging 2022

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2200109

Datum raad

22/12/2022

Gevraagde beslissing: 1. De Slotwijziging 2022 vast te stellen. 2. De begrotingswijziging van voorstellen uit deze Slotwijziging 2022 vast te stellen, inclusief de reservemutaties. 3. De budgetoverhevelingen van 2022 naar 2023 met een bedrag van € 3.093.000 vast te stellen en in 2023 beschikbaar te stellen. 4. De reeds gevoteerde investeringskredieten uit het MIP te verhogen met € 2.029.571 voor de verbetering, versnelling of voorbereiding van investeringen, uitbreiding door aanpassing van investeringen én de urentoerekening aan de investeringen. 5. De bestemmingsreserve Warmtevisie met drie jaar te verlengen tot eind 2024. 0. Samenvatting Voor u ligt de Slotwijziging 2022. De slotwijziging is een tussentijdse en tevens laatste afwijkingenrapportage op de lopende begroting. Met dit document geven wij inzicht in de begrotingsuitvoering over het boekjaar 2022 en actualiseren wij voor de laatste keer de Begroting 2022 op basis van de financiële en beleidsmatige afwijkingen. Er is daarbij in beginsel geen sprake van nieuw beleid (beleidsarme aanpassingen). In deze slotwijziging verwerken we de administratieve begrotingswijzigingen, budgetoverhevelingen, afwijkingen groter dan € 100.000 die reeds eerder aan de raad gemeld zijn en afwijkingen groter dan € 100.000 die nu aan het licht zijn gekomen.

Door deze mutaties te verwerken belasten we de jaarrekening niet onnodig met technische mutaties en voorkomen we zoveel mogelijk dat er grote verschillen zich voordoen tussen de vastgestelde begroting (dus na de slotwijziging) en realisaties zoals die in de jaarrekening worden opgenomen. Deze slotwijziging wordt in de laatste raadsvergadering van het jaar door de Raad behandeld en vastgesteld. In de nu voorliggende slotwijzigingen zijn de aanpassingen verwerkt die gemeld zijn in de Meien Septembercirculaire 2022 Gemeentefonds, voor zover die betrekking hebben op het jaar 2022, als ook de geconstateerde onderschrijdingen bij de Wmo in 2022. Uw raad is daarover recent separaat geïnformeerd (kenmerk U22.04911 van 19 oktober 2022). De informatie uit de circulaires over de algemene uitkering (accres en taakmutaties) en de decentralisatie- en integratie-uitkeringen leveren voor Lansingerland in 2022 nog aanzienlijke bedragen op. De Slotwijziging 2022 bevat ook een overzicht van de afwijkingen op de gevoteerde investeringen, een overzicht van alle lopende investeringen ten opzichte van de bij Zomerrapportage 2022 vastgestelde Meerjaren Investerings Plan (MIP) én een overzicht van het verloop van de investeringen per beleidsveld. Hiermee voldoen we aan de wens van de raad. De bijstellingen

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland in deze overzichten zijn technisch van aard, zoals het in sommige gevallen doorschuiven van (een deel van) het investeringskrediet naar een later jaar of hogere of lagere toegerekende kosten op bestaande investeringen en het effect daarvan op de kapitaallasten Daar waar een verhoging van het eerder gevoteerd investeringskrediet nodig is, lichten wij dat toe. De hogere kapitaallasten die dit met zich meebrengt zijn verwerkt in de slotwijziging per beleidsveld. Dat geldt ook voor de eventueel noodzakelijke voorbereidings-kredieten. Nieuwe investeringen en het daarbij passende investeringskrediet leggen wij u bij de begroting voor; de slotwijzigingen betreffen immers een afwijkingenrapportage en bevat geen nieuwe beleidsvoornemens. Naar de wens van de raad worden bij de presentatie van het MIP de ambities bij de investeringen, zowel die voor vervanging en uitbreiding maar ook voor nieuwe investeringen meer in lijn gebracht met de mogelijkheden van uitvoering. In deze slotwijziging geven wij u weer een overzicht van de uitputting van de Reserve Crisismaatregelen, die is bedoeld om de directe risico’s als gevolg van de Coronacrisis voor onze gemeente afkomen op te vangen.

Zoals met uw raad is afgesproken zal bij de Jaarrekening 2022 aan u worden voorgelegd of deze reserve nog voortgezet zal moeten worden, of dat het resterend saldo dan vrij kan vallen. In mei 2022 besloot uw Raad tot het instellen van een reserve Oekraïne. In deze rapportage geven wij ook de inzet van deze reserve in 2022 weer. De oorspronkelijk vastgestelde (primitieve) Begroting 2022 kende een klein structureel overschot van € 138.000. Als gevolg van diverse tussentijdse technische mutaties (per saldo € 1.297.000 positief) en de mutaties uit de Zomerrapportage 2022 (€ 2.475.000 negatief) is de actuele stand van de door uw raad vastgestelde begroting vóór slotwijziging € 1.040.000 negatief. De aanpassingen die in de nu voorliggende Slotwijziging 2022 aan u worden voorgelegd wijzigen dit beeld aanzienlijk. Daar liggen vier soorten van verklaringen aan ten grondslag. Allereerst leidt de informatie uit zowel de Meicirculaire 2022 als de Septembercirculaire 2022 tot aanzienlijke aanpassingen in de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor het begrotingsjaar 2022. Wij hebben u daarover recent geïnformeerd in de brief: ‘Mei- en Septembercirculaire 2022: effecten op 2022’ (kenmerk U22.04911 van 19 oktober 2022).

De meicirculaire was dit jaar pas beschikbaar toen de Zomerrapportage 2022 al naar uw raad was verstuurd: de budgettaire verwerking van beide circulaires leggen wij u daarom nu voor. Grotendeels betreft de aanpassing in de algemene uitkering de vrij besteedbare ruimte als gevolg van de positieve accres ontwikkeling en diverse technische aanpassingen (hoeveelheidsverschillen en ophoging Plafond BTW-Compensatiefonds) van per saldo € 4,7 miljoen voordelig. De tweede soort verklaring voor de aanpassingen in de Slotwijziging 2022 betreffen diverse taakmutaties en andere budgetten, waarbij die met betrekking tot de Energietoeslag in budgettaire termen de grootste is. In de Zomerrapportage 2022 hebben we daarop geanticipeerd door ervan uit te gaan dat we ten minste € 0,9 miljoen daarvoor zouden ontvangen. Uit

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland de mei- en septembercirculaires blijkt nu dat we in totaal voor 2022 € 1.880.000 ontvangen. Dat compenseert vooralsnog in voldoende mate het bedrag dat we tot nu betaald hebben (€ 1.670.000). Aanvullend op verzoek van de raad heeft het college in deze slotwijziging budget (€ 800.000) verwerkt voor nadere maatregelen bestrijden energiearmoede 2022. De ruimte hiervoor is vooralsnog gevonden binnen de bestaande middelen van participatie (overgebleven tonk-gelden en niet-besteedde 2022 gelden voor versterken dienstverlening). Andere extra budgetten worden verstrekt middels decentralisatie- of integratie-uitkeringen. Dat zijn voor gemeenten in principe vrij besteedbare budgetten die verstrekt worden voor zaken die het Rijk van belang acht; anders dan een taakmutatie vindt toekenning niet plaats op grond van de gemeentefondsmaatstaven. Opvallende budgetten betreffen enerzijds de uitvoering van het klimaatakkoord; voor 2022 is nog € 390.000 ter beschikking gesteld. Voor latere jaren komen er nog aanvullende bedragen; daarover informeren wij u separaat. Anderzijds is er voor de invoering van de omgevingswet in 2022 nog € 456.000 toegekend door het Rijk. Beide budgetten kunnen we niet meer in 2022 besteden; om die reden stellen wij voor deze bedragen naar 2023 door te zetten middels budgetoverhevelingen.

Voorts spelen er diverse kleine budgetten bij taakmutaties (deels ook kortingen) en via decentralisatie- en integratie-uitkeringen. In de raadbrief hebben wij die benoemd. Gezien de beperkte omvang van deze incidentele budgetten (alle onder de € 75.000) stellen wij voor het saldo van deze budgetten, namelijk € 343.000, ten gunste van het begrotingssaldo 2022 te brengen. Ten derde kent de Slotwijziging 2022 de reguliere aanpassingen van de begrotingsuitvoering. Alle programma’s (uitgezonderd het overzicht Overhead dat gebaseerd is op interne doorbelastingen) kennen positieve mutaties die in het algemeen bescheiden van omvang zijn. Die worden bij de programma’s inhoudelijk toegelicht. In een enkel geval is er een specifieke reden waarom het budget nog niet (geheel) besteed kon worden en stellen wij voor dat door te schuiven naar het volgend jaar. Uw raad spreekt zich uit over budgetoverhevelingen. Tot slot verwerken wij in deze slotwijzing de onderuitputting bij drie Wmo-budgetten, die wij in het kader van het traject realistisch begroten in het Sociaal Domein nu beter in beeld hebben gekregen. Samentellen die op tot een substantieel meevallend bedrag van € 1.235.000 in het begrotingssaldo. Het gaat om meevallers bij Begeleiding € 500.000, Hulp bij het huishouden € 435.000 en Subsidies/vrije toegang € 300.000.

In de Zomerrapportage hebben wij gemeld dat er bij de Wmo in 2022 sprake zou zijn van onderuitputting, zonder dat we toen de precieze cijfers beschikbaar hadden. Recent hebben wij u geïnformeerd over de omvang van deze bedragen (brief kenmerk U22.04911 van 19 oktober 2022). Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen wij naar de tekst bij beleidsveld 4.4. Wmo. Actuele begroting In november 2021 heeft de Raad de Begroting 2022-2025 vastgesteld die voor 2022 structureel sloot. Door tussentijdse mutaties als gevolg van de aangenomen moties en amendementen bij de begrotingsbehandeling, het MPG en de structurele effecten Slotwijziging 2021 (per saldo € 1.297.000 positief) en de tussentijdse mutaties uit de Zomerrapportage 2022 (€ 2.475.000

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland negatief) is het vastgestelde begrotingssaldo voor 2022 voorafgaande aan de Slotwijziging 2022 als volgt:

Saldo na Slotwijziging (resultaat op hoofdlijnen)

Zoals hierboven aangegeven is het laatst vastgestelde begrotingssaldo € 1.040.000 negatief (A). Door de mutaties uit de Slotwijziging 2022 (B) stijgt het saldo van de Begroting 2022 naar € 7.612.000 positief (C). Na het verwerken van toevoegingen aan (D) en onttrekkingen van (E) de reserves bedraagt het begrotingssaldo na mutaties slotwijziging afgerond € 4.120.000 positief. Een deel van dit saldo werkt structureel door naar 2023 en verder waarvan een deel al structureel in de begroting 2023 is verwerkt (via de verwerking van de meicirculaire). Het effect van de septembercirculaire is nog niet structureel in de begroting 2023 verwerkt (maar wel in deze slotwijziging voor 2022). Over de effecten van deze structurele wijzigingen en de ‘tegenhangers’ daarvan (loon- en prijscompensatie) informeerden wij u eerder via brief U22.04839 en verwerken we in een eerste begrotingswijziging 2023.

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Het voordelige saldo in deze Slotwijziging bedraagt € 7.612.000 en is opgebouwd uit diverse wijzigingen. De grootste voordelige saldi zitten in programma 8 'Algemene dekkingsmiddelen', programma 6 ‘Lansingerland Ontwikkelt’ en programma 4 ‘Sociaal Domein’. Het voordeel binnen programma 8 betreft de aanpassing van de algemene uitkering gemeentefonds op basis van de Mei- en Septembercirculaire en de hogere inkomsten voor de OZB niet-woningen. Het voordeel binnen programma 6 betreft o.a. de Mobiliteitsvisie. Het voordeel binnen programma 4 is met name het gevolg van verwerking van de voordelen binnen Wmo Begeleiding en Hulp bij het Huishouden. Het overige voordeel is verspreid over de andere programma’s. Op een aantal posten (voornamelijk sociaal domein) onderzoeken wij de mogelijke oorzaken van de budgetafwijkingen en wat dit betekent voor de komende jaren. Mogelijk volgt hieruit dat bijstelling nodig is voor 2023 en verder. Het college informeert de gemeenteraad dan separaat of in de Zomerrapportage 2023 daarover. De reeds bekende structurele effecten van de Slotwijziging 2022, met uitzondering van de septembercirculaire, zijn reeds opgenomen in de Begroting 2023-2026. Budgetoverhevelingen Apart zichtbaar gemaakt zijn de budgetoverhevelingen.

Dat zijn delen van incidenteel toegekende budgetten die om een technische reden doorschuiven naar het volgend jaar. Dit betekent dat de betreffende budgetten in 2022 worden afgeraamd. De budgetoverhevelingen zijn daardoor onderdeel van het voordelige saldo van de slotwijziging (onderdeel van de € 7.612.000). De totaal voorgestelde overhevelingen tellen op tot € 3.093.000 en worden aan de algemene reserve toegevoegd en in 2023 beschikbaar gesteld. Structurele budgetten die gedurende het jaar niet uitgeput worden (onderuitputting) vallen in principe vrij in het resultaat en kunnen eventueel als resultaatbestemming bij de jaarstukken via een bestemmingsreserve of de algemene reserve aan budgetten in latere jaren worden toegevoegd. Toelichting in afzonderlijke programma's De slotwijziging bevat per programma een overzicht van de afwijkingen op tijd, kwaliteit en financiën. Conform onze vigerende financiële verordening worden afwijkingen (inkomsten of uitgaven, niet gesaldeerd) per beleidsveld groter dan € 100.000 en afwijkingen kleiner dan € 100.000, maar groter dan 10% van de begrote lasten op het betreffende beleidsveld, toegelicht (zie artikel 6 van de financiële verordening). Voor het beleidsveld grondexploitaties geldt een afwijkende grens van € 1.000.000 (zie artikel 6 – lid f) in plaats van het bovenstaande.

In de tabellen zijn ook de mutaties onder deze bedragen aangegeven, maar deze worden niet toegelicht. Daarnaast zijn ook financiële mutaties opgenomen die programma overstijgend zijn. Die vergen namelijk expliciete besluitvorming van de raad. Zaken die conform de begroting lopen worden niet vermeld. Investeringen Er is wederom een overzicht van de afwijkingen op de gevoteerde investeringen in het boekwerk van de Slotwijziging 2022 opgenomen. Dit overzicht bevat tevens de toelichtingen op de afwijkingen. Daarnaast is er een overzicht van alle lopende investeringen (totaal) opgenomen en een overzicht van het verloop van de investeringen per beleidsveld. Per saldo betekent dit

5

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland een verhoging van de reeds gevoteerde investeringskredieten uit het MIP van € 2.029.571 over de jaren 2022 tot en met 2026. Reserves In deze slotwijziging is er ook weer een overzicht van de uitputting van de reserves opgenomen. Tevens is er een overzicht van de reserve Crisismaatregelen en de reserve Oekraïne opgenomen. In dit overzicht is zowel een uitsplitsing van het saldo over de jaren weergegeven, als een overzicht van de begrote onttrekkingen voor het begrotingsjaar 2022. Overzicht mutaties (vanuit primitieve begroting) Ten slotte is er weer een overzicht van alle mutaties in het begrotingsjaar 2022 opgenomen. Dit overzicht is opgebouwd vanuit de primitieve begroting naar de laatste wijzigingen in deze slotwijziging. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De slotwijziging is het sluitstuk van de P&C-cyclus van het begrotingsjaar 2021. In de slotwijziging worden de laatste begrotingswijzigingen aan u voorgelegd. 2. Maatschappelijk effect Niet van toepassing 3. Argumenten 1.1 Deze slotwijziging geeft inzicht in de afwijkingen en budgetoverhevelingen op beleid/financiën over het jaar 2022. 2.1 De begrotingswijziging zorgt voor een bijgestelde actuele begroting. Onderdeel van de begrotingswijziging zijn de reservemutaties. Dit betreffen:

6

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

3.1 De budgetoverhevelingen zorgen voor de mogelijkheid om eerder gestelde doelen in 2023 uit te blijven voeren. Per programma zijn de budgetoverhevelingen als volgt:

4.1 Het verhogen van het investeringskrediet is nodig om de geplande investeringen te kunnen blijven uitvoeren. Dit betreffen: - Meerdere investeringen waarbij er sprake is van verbetering, versnelling of voorbereiding én waarbij er meer/minder interne uren aan de investering toegerekend dienen te worden, waarvoor een verhoging van het Investeringskrediet nodig is. - Meerdere investeringen waarbij er sprake is van uitbreiding door aanpassingen waarvoor een verhoging van het investeringskrediet nodig is. 5.1 Het verlengen van de bestemmingsreserve Warmtevisie met drie jaar tot eind 2024 is nodig om de werkzaamheden voor de transitie naar aardgasvrije weken uit te voeren. 4. Kanttekeningen De slotwijziging is vooral een financiële afwijkingenrapportage. In de aankomende Jaarstukken 2022 blikken we uitgebreider terug op het jaar 2022 en legt het college verantwoording af over wat we bereikt hebben, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dit gekost heeft.

7

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel

In deze afwijkingenrapportages zijn (financiële) afwijkingen en budgetoverhevelingen opgenomen. Op basis van de voorstellen wordt de begroting – na goedkeuring raad – geactualiseerd. 6. Juridische aspecten Niet van toepassing 7. Duurzaamheid Niet van toepassing 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Niet van toepassing 9. Verdere procedure Op 7 december vindt de behandeling in de commissie algemeen bestuur plaats. Na vaststelling van de slotwijziging bij de raadsbehandeling van 22 december worden de uitkomsten verwerkt in de begroting. Bijlagen  Slotwijziging 2022 (T22.05941)  Oplegbrief Slotwijziging 2022 (U22.05468)

8

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Slotwijziging 2022

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2200109

Datum raad

22/12/2022

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - deze slotwijziging geeft inzicht in de afwijkingen en budgetoverhevelingen op beleid/financiën over het jaar 2022; - de begrotingswijziging zorgt voor een bijgestelde actuele begroting; - de budgetoverhevelingen zorgen voor de mogelijkheid om eerder gestelde doelen in 2023 uit te blijven voeren; - het verhogen van het investeringskrediet is nodig om de geplande investeringen te kunnen blijven uitvoeren; - het verlengen van de bestemmingsreserve Warmtevisie met drie jaar tot eind 2024 is nodig om de werkzaamheden voor de transitie naar aardgasvrije weken uit te voeren. Rekening te houden met onze financiële verordening Besluit(en) 1. De Slotwijziging 2022 vast te stellen. 2. De begrotingswijziging van voorstellen uit deze Slotwijziging 2022 vast te stellen, inclusief de reservemutaties. 3. De budgetoverhevelingen van 2022 naar 2023 met een bedrag van € 3.093.000 vast te stellen en in 2023 beschikbaar te stellen. 4. De reeds gevoteerde investeringskredieten uit het MIP te verhogen met € 2.029.571 voor de verbetering, versnelling of voorbereiding van investeringen, uitbreiding door aanpassing van investeringen én de urentoerekening aan de investeringen. 5. De bestemmingsreserve Warmtevisie met drie jaar te verlengen tot eind 2024.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 22 december 2022, de griffier,

Eveline Hamelink-van Rens