[BR2100139] Locatieonderzoek woonwagenlocatie Bergschenhoek

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Locatieonderzoek woonwagenlocatie Bergschenhoek

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2100139

Datum raad

24/02/2022

Gevraagde beslissing: 1. Maximaal één woonwagenlocatie in de dorpskern Bergschenhoek te realiseren. 2. De huidige woonwagenlocatie aan de Bosland ‘woonwagenlocatie Bergschenhoek’ als definitieve locatie aan te wijzen voor de woonwagenbewoners. 3. Het in 2015 vastgestelde bestemmingsplan ‘2e partiële herziening bestemmingsplan Oosteindsepolder en Warmoeziersweg’ uit te werken naar een inrichtingsplan opdat een woonwagenlocatie ontstaat conform wet en regelgeving. 4. De standplaatsen op de locatie Bergschenhoek uit te breiden, van zes woonwagens naar acht tot negen woonwagens, conform de door de raad vastgestelde woonvisie Lansingerland (2021-2025). 0. Samenvatting Op de huidige locatie staan er zes woonwagens met twaalf bewoners. Het huidige woonklimaat is onder de maat en voldoet niet aan regelgeving. Het doel is passende huisvesting met respect voor de woonwagencultuur en een goed woonmilieu voor de woonwagenbewoners te realiseren conform wet en regelgeving. Inclusief een uitbreiding van 6 naar 8-9 woonwagens. Er is een locatieonderzoek opgestart. In het locatieonderzoek worden elf mogelijke woonwagenlocaties in Bergschenhoek voor geschikte huisvesting van de woonwagenbewoners met elkaar vergeleken. Dat is de huidige locatie aan de Bosland, maar ook andere locaties worden verkend. In totaal elf potentiële locaties.

Er zijn toetsingscriteria opgesteld waarop de locaties zijn beoordeeld (omgevingsaspecten, ruimtelijk beleid, mobiliteit, financiën, planning). De financiële beoordeling heeft op hoofdlijnen plaatsgevonden, een gedetailleerde financiële uitwerking van de locaties is niet relevant in deze fase, het zou te kostbaar en te veelomvattend zijn, veel details zijn namelijk nog niet bekend en zal in samenwerking met de woningbouwcorporatie 3B Wonen pas duidelijk gaan worden. Uit het locatie-onderzoek blijken twee gelijkwaardige opties mogelijk; dit zijn de huidige locatie aan de Bosland en de locatie nabij de Hoeksekade 144. Op basis van de toetsing op de criteria scoren ze allebei voldoende, de rest van de locaties scoren onvoldoende of zijn ongeschikt vanwege belemmeringen (HSL, luchtvaart). Deze twee opties zijn voorgesteld aan de bewoners en zij zijn gevraagd om tot een unanieme locatiekeuze te komen. Het college heeft vooraf aan de bewoners kenbaar gemaakt, dat als randvoorwaarde geldt voor de keuze voor een locatie er unanieme instemming van alle bewoners dient te zijn. De bewoners raken het gezamenlijk niet eens. Het college erkent op deze verdeeldheid geen invloed uit te kunnen oefenen en blijft op het standpunt om één woonwagenlocatie in Bergschenhoek te realiseren.

De wethouder Simon Fortuyn heeft daarop de regie in het proces genomen en de huidige locatie aan de Bosland uitgewerkt tot raadsvoorstel. Omdat de huidige locatie Bosland tegemoetkomt aan de wensen van alle bewoners. De huidige locatie Bosland staat namelijk bij alle bewoners op de voorkeurslijst. Bij drie

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland bewoners is het de 1e voorkeur en bij negen bewoners is het de 2e voorkeur (programma van eisen en wensen, vereniging Viatorem, zie bijlage I21.10244, pagina 8). De voorkeuren tussen de twee groepen bewoners liggen niet ver uit elkaar. Het bijkomend voordeel van de locatie Bosland is dat het garagebedrijf en de paardenhobby bij de woonwagens kan blijven, een wens van bewoners. Het garagebedrijf kan niet mee naar de Hoeksekade. Het voordeel is ook dat er al een bestemmingsplan ligt, dat biedt een voorsprong in de planning en de uitvoering. Omdat er geen unanimiteit is onder de bewoners voor een locatie, is de locatie Bosland de enige locatie waarbij aan het uitgangspunt één woonwagenlocatie in de dorpskern Bergschenhoek gehandhaafd kan worden. Op de huidige locatie rust namelijk een bestemmingsplan waarbij bewoners die willen blijven en niet naar een andere locatie willen verhuizen het (planologische) recht hebben om aan de Bosland te blijven. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De woonwagenlocatie aan de Bosland bestaat sinds 1969. Er is een lange geschiedenis tussen de gemeente en de woonwagenbewoners waarbij de woonwagenbewoners het vertrouwen in de gemeente hebben verloren. In de jaren tachtig zou de woonwagenlocatie verhuisd worden naar de Maria Enzersdorflaan. Dit is uiteindelijk niet doorgegaan.

Er is in 2015 een bestemmingsplan gemaakt voor de herinrichting van de huidige woonwagenlocatie Bosland. Zes woonwagens werden direct bestemd. Een zevende woonwagen wordt door middel van een wijzigingsbevoegdheid mogelijk gemaakt. Sinds 2015 zijn er zes woonwagens bewoond. Het bestemmingsplan is in 2015 vastgesteld met een verantwoorde plaatsing van de wagens (vijf meter uit elkaar i.v.m. de brandveiligheid), de paarden en het garagebedrijf. De fysieke herinrichting die daarop zou volgen, is nooit tot stand gekomen. Er zijn geen omgevingsvergunningen aangevraagd en er zijn ook geen (huur)contracten of gebruikersovereenkomsten aanwezig. De huidige situatie is in strijd met het bestemmingsplan. Binnen de concept gebiedsvisie Bosland (de visie is behandeld in de raadsvergadering van 26 november 2020, maar niet vastgesteld) is verplaatsing van de woonwagenlocatie als alternatief geopperd. Eerder heeft de meerderheid van de bewoners in 2019 de wens uitgesproken om te verhuizen naar een andere locatie, inclusief bedrijf, paarden en uitbreiding van het aantal woonwagens. Een minderheid van de bewoners wil blijven op de huidige locatie. Er is een intern projectteam bijeengebracht om een locatieonderzoek uit te voeren om te bepalen welke locatie het meest passend is voor alle woonwagenbewoners.

Het besluit van de raad op het voorliggende locatieonderzoek geeft duidelijkheid voor de bewoners, daarnaast is het een stap vooruit in een langslepende geschiedenis. En een stap dichterbij de uitvoering van een woonwagenlocatie Bergschenhoek conform wet en regelgeving. Het besluit van de raad geeft ook uitvoering aan de Woonvisie Lansingerland 2021-2025 d.d. 15 juli 2021 en dat betekent onder andere een uitbreiding van de woonwagenlocatie. 2. Maatschappelijk effect Er is een matig woonmilieu voor de woonwagenbewoners, de huidige situatie van de woonwagens is in strijd met het bestemmingplan. Er zijn geen omgevingsvergunningen aanwezig voor de opstallen (woningen, loodsen en overige opstallen), en er zijn geen (huur of koop) contracten aanwezig voor het gebruik van de grond. Het is een ongewenste situatie. Daarnaast

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland spelen er (brand) veiligheidsaspecten die de besluitvorming en de voortgang op dit dossier urgent maken. Maatschappelijk effect is dat er een situatie ontstaat dat er passende huisvesting met respect voor de woonwagencultuur en een goed woonmilieu voor de woonwagenbewoners is gerealiseerd conform wet en regelgeving. Inclusief een uitbreiding van zes naar acht tot negen woonwagens. 3. Argumenten 1.1 Het is het meest optimaal om één woonwagenlocatie te realiseren Het faciliteren en beheren van twee of meer woonwagenlocaties binnen een dorpskern brengt een hogere beheerexploitatie met zich mee voor de gemeente en de samenwerkende partners (woningbouwcorporatie 3B wonen). Daarnaast ook hogere ontwikkelkosten bij het uitwerken van twee of meer woonwagenlocaties in een dorpskern. Beslissen over meerdere locaties is niet mogelijk zonder het standpunt van de samenwerkende partners te kennen in verband met de hogere kosten. De woningbouwcorporatie gaat nu uit van één woonwagenlocatie in Bergschenhoek. Bij mutaties in de woonwagenvoorraad geven meerdere locaties inflexibiliteit (bijv. op de ene locatie komt een woonwagen vrij en op de andere locatie is er behoefte aan een woonwagen, die niet met elkaar in evenwicht gebracht kunnen wegens de meningsverschillen binnen de gemeenschap).

De beschikbare ruimte is schaars en afsplitsen naar meerdere locaties vermindert en versnippert het gemeentelijk grondbezit, dat is ongunstig gezien de overige opgaven die er liggen in de gemeente. Bovendien zorgt een afsplitsing naar meerdere locaties ervoor dat de omgeving moet passen bij een woonfunctie. Eén woonwagenlocatie betekent één keer rekening houden met een woonfunctie ten opzichte van andere functies in de omgeving (te hanteren richtafstanden bijvoorbeeld). Afsplitsing van de locatie naar twee of meerdere locaties is tegengesteld aan de woonwagencultuur om met familie bij elkaar te wonen. 2.1 De huidige locatie Bosland komt tegemoet aan de wensen van alle bewoners De huidige locatie Bosland staat bij alle bewoners op de voorkeurslijst. Bij drie bewoners is het de eerste voorkeur en bij negen bewoners is het de tweede voorkeur. De voorkeuren tussen de twee groepen bewoners liggen niet ver uit elkaar. 2.2 De huidige locatie Bosland is de beste keuze Alle elf locaties zijn inhoudelijk afgewogen op omgevingsaspecten, ruimtelijk beleid, financiën, mobiliteit en planning. Er blijken twee gelijkwaardige opties in het onderzoek; dit zijn de huidige locatie aan de Bosland en de locatie nabij de Hoeksekade 144. Op basis van de toetsing op de criteria scoren ze allebei voldoende.

De locatie nabij Hoeksekade 144 (6,8) scoort iets hoger dan de huidige locatie (6,2) maar het verschil is klein en zijn daarmee gelijkwaardig aan elkaar. Het bijkomend voordeel van de locatie Bosland is dat het garagebedrijf en de paardenhobby bij de woonwagens kan blijven, een wens van bewoners. Het garagebedrijf kan niet mee naar de

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Hoeksekade. Het voordeel is ook dat er al een bestemmingsplan ligt wat proceduretijd scheelt en een gunstige invloed heeft op de planning. Omdat er geen unanimiteit is onder de bewoners voor een locatie, is de locatie Bosland de enige locatie waarbij aan het uitgangspunt één woonwagen-locatie in de dorpskern Bergschenhoek gehandhaafd kan worden. Op de huidige locatie rust namelijk een bestemmingsplan waarbij bewoners die willen blijven en niet naar een andere locatie willen verhuizen het (planologische) recht hebben om aan de Bosland te blijven. 3.1 Dit besluit is beste logische vervolgstap: het uitwerken van het bestemmingsplan uit 2015 De uitvoering van het bestemmingsplan woonwagenlocatie Bosland (2e partiele herziening Oosteindsepolder en Warmoeziersweg) vastgesteld d.d. 09-07-2015 is eerder niet gelukt. Met dit besluit kan dit uitgewerkt worden wat gunstig is voor de planning en de gemeentelijke kosten omdat de ambtelijke inzet al is gepleegd op het opstellen van het bestemmingsplan.

3.2 Dit besluit sluit aan op de wettelijke taken en beleid Het besluit sluit aan bij het Beleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid (BZK, 2018), Wegwijzer woonwagen en standplaatsenbeleid (VNG, 2021) en de Woonvisie Lansingerland (2021-2025) 4.1 Het sluit aan op gemeentelijk beleid Een gemeente moet rekening houden in haar woonbeleid met de specifieke woonbehoefte van woonwagenbewoners en voorzien in voldoende standplaatsen, zodat woonwagenbewoners binnen een redelijke termijn een standplaats kunnen krijgen. Er wordt ook tegemoetgekomen aan de wens om in familieverband samen te leven. De Woonvisie Lansingerland (2021-2025) voorziet hierin. 4. Kanttekeningen 2.1 Meerderheid van de bewoners (vereniging Viatorem) heeft als eerste voorkeur de locatie nabij Hoeksekade 144 Er is op de huidige locatie een bestemmingsplan vastgesteld (2015). Gezien de onderlinge onenigheid zullen de drie bewoners willen blijven op de huidige locatie, dat is met het bestemmingsplan al planologisch mogelijk gemaakt. De rest van de bewoners verhuist dan naar de Hoeksekade, waardoor er twee locaties ontstaan. Dat druist in tegen het uitgangspunt om één woonwagenlocatie te realiseren. 2.2 De locatie nabij Hoeksekade 144, daarvan is de grond in eigendom van de gemeente Er zijn bezwaren/planschadeclaims te verwachten.

Belanghebbenden (ondernemers/bewoners) uit de buurt hebben aangegeven bij de gemeente bezwaren in te dienen als deze locatie wordt voorgesteld en vastgesteld door de raad. Het gevolg is dat de uitvoering langer duurt en door de eventuele claims een negatief effect heeft op de financiële balans. Er moet een bestemmingsplan opgesteld worden.

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Deze locatie is onderwerp van andere ontwikkelingen, die tijdens het locatieonderzoek verder gevorderd zijn. Dit is het ontwikkelplan Landschapspark de Rotte vastgesteld door het Recreatieschap Rottemeren (d.d. 17 mei 2021) waarbij de Hoeksekade de groene entree vormt naar het recreatiegebied Rottemeren. 3.1 Voor de uitbreiding van de woonwagenlocatie is een aanvullend nieuw bestemmingsplan nodig De extra 1 of 2 standplaatsen zijn te doorlopen met verkorte reguliere procedures (kruimelgevallenregeling). Het vaststellen van het huidige bestemmingsplan heeft 2-3 jaar geduurd inclusief de gang naar de Raad van State. Door voort te gaan op het huidige bestemmingsplan wordt er proceduretijd en kosten bespaart ten opzichte van nieuwe locaties zoals Hoeksekade. 4.1 Waarom nu het aantal standplaatsen uitbreiden als het in de loop van der jaren uitgebreid kan worden Gezien de (ontwikkel) kosten biedt het financieel en procesmatig voordeel om de uitbreiding gelijk mee te nemen in de uitvoering. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel In 2021 is er een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld waaruit is geput voor de totstandkoming van dit locatieonderzoek. Vooralsnog lijkt het budget voldoende om de volgende stap ‘Inrichtingsplan woonwagenlocatie Bergschenhoek’ uit te werken tot een raadsvoorstel.

In dit voorstel zal een investeringsvoorstel worden opgenomen en voorgelegd aan de raad. In de begroting van 2022 is er, naast een voorbereidingskrediet, ook een investeringskrediet in het Meerjaren Investerings Programma (MIP) voor de (her)inrichting van de woonwagenlocatie opgenomen. 6. Juridische aspecten Het doel is passende huisvesting met respect voor de woonwagencultuur en een goed woonmilieu voor de woonwagenbewoners te realiseren conform wet en regelgeving. Het besluit op dit locatieonderzoek is een stap in de richting van realisatie conform wet en regelgeving. Er is een inventarisatierapport uit 2013 en deze wordt thans geactualiseerd. Bij deze actualisatie wordt de huidige situatie in kaart gebracht. Daarbij wordt bekeken of de situatie (zowel het gebruik, als bouwwerken en brandveiligheid) in overeenstemming is met de geldende wet- en regelgeving. 7. Duurzaamheid Niet van toepassing in deze fase. In de volgende fase wordt dit punt meegenomen conform gemeentelijk duurzaamheidsbeleid.

5

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Het locatieonderzoek is in afstemming uitgevoerd in gesprek met alle woonwagenbewoners. De samenwerking is aangegaan met onder andere een 6-wekelijks overleg. De meerderheid van de bewoners verenigd in Viatorem hebben hun eigen eisen en wensen formeel overhandigd aan de burgemeester en wethouder Fortuyn op 2 juni 2021. In de brief van 29 juni 2021 (U21.03828) en de informatiebrief van 24 november 2021 (U21.06853) heeft het college aangegeven wat er wel en niet bekend is aan informatie en duidelijkheid gegeven hoe er wordt omgegaan met het hun eisen en wensen. In een vervolgfase na de vaststelling van dit locatieonderzoek nemen we de wensen en eisen mee van de bewoners. Het programma van eisen van de overige drie bewoners is nog niet bekend. De woonwagenbewoners hebben vijf locaties aangedragen, deze vijf locaties zijn vooraf meegenomen in het onderzoek. Op basis van opgestelde toetsingscriteria zijn de beoogde locaties beoordeeld. Nadat de locaties op de inhoudelijke toetsingscriteria gewogen waren, waren er aan de hand van deze beoordeling voorkeurslocaties bepaald. Voor de zomer van 2021 bleven er twee kansrijke locaties over in de voortschrijdende exercitie van het locatieonderzoek: een gemeentelijk perceel aan de Hoeksekade en de huidige locatie aan de Bosland.

Beide locaties zijn eerder genoemd als voorkeurslocatie door alle woonwagenbewoners. Gezien het uitblijven van overeenstemming tussen de bewoners over de keuze van een definitieve locatie heeft het college de regie genomen in het proces. Het college stelt een locatie voor: de huidige locatie aan de Bosland. In 2015 is daar een bestemmingsplan voor vastgesteld. De huidige locatie Bosland biedt de meeste mogelijkheden om tegemoet te komen aan de wensen van alle bewoners. De locatie Bosland staat namelijk bij alle bewoners op de voorkeurslijst. Ondanks de inspanningen tussen gemeente en de woonwagenbewoners lukt het niet om tot gezamenlijk draagvlak en/of aanpak te komen binnen de samenwerking op het locatieonderzoek. De 6-wekelijkse overleggen zijn toen stopgezet. De wethouder Simon Fortuyn en de gemeente blijven wel in gesprek met de woonwagenbewoners. Het is en blijft een complex en gevoelig proces welke met een positieve grondhouding doorlopen wordt om het gemeenschappelijke doel te bereiken: een leefbare woonwagenlocatie binnen de gestelde kaders. 9. Verdere procedure Het locatieonderzoek is gericht op het kiezen van een locatie, voor een inrichting van een woon-wagenlocatie inclusief gewenste uitbreiding naar 8-9 standplaatsen conform wet en regelgeving met respect voor de woonwagencultuur.

Zodra de definitieve locatie besloten is door de raad wordt in een volgende stap een ‘Inrichtingsplan woonwagenlocatie Bergschenhoek’ met financieringsvoorstel uitgewerkt en voorgelegd aan de raad. De eisen en wensen van de vereniging Viatorem en de overige drie bewoners nemen we mee in deze vervolgfase.

6

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Bijlagen 1. Locatieonderzoek (T22.00012) 2. Beoordelingsmatrix locaties (T22.00004) 3. Kaart ‘Potentiele locatie woonwagenlocatie Bergschenhoek (T22.00013) 4. Communicatie tijdlijn tussen woonwagenbewoners Bosland en gemeente (T22.00005) 5. DCMR-rapport woonwagenlocatie Bosland (I22.00034) 6. Programma van Eisen en Wensen, vereniging Viatorem (I21.10244)

7

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Locatieonderzoek woonwagenlocatie Bergschenhoek

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2100139

Datum raad

24/02/2022

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten 1.1 Het is het meest optimaal om één woonwagenlocatie te realiseren. 2.1 De huidige locatie Bosland komt tegemoet aan de wensen van alle bewoners. 2.2 De huidige locatie Bosland is de beste keuze. 3.1 Dit besluit is beste logische vervolgstap: het uitwerken van het bestemmingsplan uit 2015. 3.2 Dit besluit sluit aan op de wettelijke taken en beleid. 4.1 Het sluit aan op gemeentelijk beleid. Rekening te houden met - dit sluit aan bij het Beleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid (BZK, 2018), Wegwijzer woonwagen en standplaatsenbeleid (VNG, 2021) en de Woonvisie Lansingerland (2021-2025). Besluit(en) 1. Maximaal één woonwagenlocatie in de dorpskern Bergschenhoek te realiseren. 2. De huidige woonwagenlocatie aan de Bosland ‘woonwagenlocatie Bergschenhoek’ als definitieve locatie aan te wijzen voor de woonwagenbewoners. 3. Het in 2015 vastgestelde bestemmingsplan ‘2e partiële herziening bestemmingsplan Oosteindsepolder en Warmoeziersweg’ uit te werken naar een inrichtingsplan opdat een woonwagenlocatie ontstaat conform wet en regelgeving. 4. De standplaatsen op de locatie Bergschenhoek uit te breiden, van zes woonwagens naar acht tot negen woonwagens, conform de door de raad vastgestelde woonvisie Lansingerland (2021-2025).

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 24 februari 2022, de griffier,

drs. Bert Schouten