[BR2100134] Kadernota 2023 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, wijzigen financieringssystematiek en aanpassen Gemeenschappelijke RegelingKadernota 2023 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, wijzigen financieringssystematiek en aanpassen Gemeenschappelijke Regeling

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Kadernota 2023 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, wijzigen financieringssystematiek en aanpassen Gemeenschappelijke Regeling

Portefeuillehouder

Pieter van de Stadt

Registratienummer

BR2100134

Datum raad

24/02/2022

Gevraagde beslissing: 1. De zienswijze op de Kadernota 2023 en de wijziging in de financieringssystematiek van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond vast te stellen en naar de VRR te zenden. 2. Het college toestemming te geven voor het wijzigen van de Gemeenschappelijke regeling VRR. 0. Samenvatting Besluitvorming ontwikkelagenda VRR Het afgelopen jaar werkte de VRR, in opdracht van het Algemeen Bestuur aan een ontwikkelagenda voor de komende jaren. Doelstelling daarvan was het bepalen van het gewenste veiligheidsniveau en de daarbij behorende begrotingsomvang. De uitkomsten van het onderzoek worden gebruikt als input voor het VRR-meerjarenbeleidsplan 2023-2027 en voor de Kadernota 2023 van de VRR. Gemeenteraden werden door middel van informatiebrieven door de VRR op de hoogte gehouden van de tussentijdse resultaten van de Op 2 december 2021 is er een (digitale) informatieavond georganiseerd door de VRR ten behoeve van de gemeenteraden. Op 8 december jl. nam het Algemeen Bestuur van de VRR het voorgenomen besluit tot uitvoering van scenario 2 van de Ontwikkelagenda (basis op orde) en de verwerking van de financiële consequenties van scenario 2 in de Kadernota 2023 en de Begroting 2023 van de VRR. De keuze voor scenario 2 is ook de keuze van Lansingerland.

Scenario 2 (Basis op orde) houdt in dat de basisdienstverlening van de VRR op orde wordt gebracht om te voldoen aan de huidige eisen. Dit betekent dat vakbekwaamheid en de piketorganisatie weer naar het juiste niveau worden gebracht. Daarnaast betekent uitvoering van scenario 2 dat de VRR beter toegerust wordt voor het bestrijden van incidenten in hoogbouw en dat de informatievoorziening en informatiebeveiliging op orde worden gebracht. Verder kan de organisatie zich aanpassen op de nu al ervaren gevolgen van klimaatverandering en energietransitie en is het mogelijk om de coördinerende rol, die tijdens Covid-19 en andere recente crises en incidenten cruciaal bleek te zijn, structureel te borgen. Tenslotte kan de VRR zich in dit scenario voorbereiden op de komst van de Omgevingswet.

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland De Kadernota vormt het startpunt van het proces van begroting en verantwoording. De Kadernota van de VRR wordt jaarlijks ter kennisname aan de raad gestuurd. Gezien alle ontwikkelingen rondom de Ontwikkelagenda is door het Dagelijks Bestuur van de VRR op 21 december 2021 besloten om de Kadernota 2023, in tegenstelling tot andere jaren, niet alleen ter kennisname naar de gemeenteraden te sturen, maar vooraf voor een zienswijzeprocedure voor te leggen aan de gemeenteraden. Kadernota 2023 Het Algemeen Bestuur van de VRR erkende dat de basisdienstverlening van de VRR op orde gebracht moet worden om te voldoen aan de huidige eisen. Het voorgenomen besluit tot invoering van scenario 2 vergt een structurele verhoging van de deelnemersbijdragen van in totaal € 9,45 mln. Daarbij is gevraagd om een gefaseerde opbouw van de kosten in de jaren 2023-2026. De ingroei wordt gemaximaliseerd op € 4,25 per inwoner per jaar. Voor Lansingerland betekent dit het volgende: Meerkosten ontwikkelagenda: 2022 2023 ongewijzigd € 130.000

2024 € 216.000

2025 € 280.000

Gemeentelijke bijdrage ingroei (exclusief ontwikkelagenda): 2022 2023 2024 2025 € 3.827.581 € 3.654.851 € 3.482.121 € 3.309.391 ongewijzigd

2026 € 318.00

2026 € 3.136.661

De Kadernota 2023 bevat ook andere ontwikkelingen, waaronder het indexeringspercentage. Het accres, zijnde de prijsindexatie voor 2023, inclusief de prijscorrecties voor eerdere jaren, komt voor 2023 uit op 4,8%. Nieuwe kostenverdeelsleutel Op 8 december nam het AB van de VRR tevens het voorgenomen besluit tot invoering van een nieuwe kostenverdeelsleutel voor deelnemende gemeenten, gebaseerd op een verdeling naar evenredigheid van de inkomsten uit het gemeentefonds. In de Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de VRR is in artikel 38 lid 1d vastgelegd dat “wijzigingen in de financieringssystematiek voor een zienswijze aan de raden worden aangeboden.” Als gemeente vinden we de aanpassing van de verdeelsleutel met koppeling aan de Algemene Uitkering een eerlijke, logisch zet. Gemeenten droegen altijd bij conform de kostenverdeelsleutel die in 2008 door het AB is vastgesteld. Doorontwikkeling van de dienstverlening en herindeling van gemeenten maakten dat de historische kosten niet meer als referentie kunnen dienen. De nieuwe verdeelsleutel is daarom volledig gebaseerd op het principe “evenredigheid van inkomsten”.

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland De nieuwe kostenverdeelsleutel brengt herverdeeleffecten ten opzichte van de huidige verdeling met zich mee. Om gemeenten voldoende tijd te geven om zich daarop aan te passen is uitgewerkt dat in de jaren 2023 tot en met 2026 in 4 gelijke stappen van 25% wordt ingegroeid van het oude naar het nieuwe model. De wijziging in de financieringssystematiek pakt voor Lansingerland gunstig uit. De uiteindelijke bijdrage 2023 voor Lansingerland is als volgt opgebouwd: Bijdrage 2022 Bijdrage 2023 na Ontwikkelagenda Accres conform 1e stap begroting herverdeling € 3.827.581 € 3.654.851 € 130.000 € 154.980 Meerjarig betekent dit het volgende: 2023 2024 € 3.939.831 3.856.025

2025 € 3.749.471

Totale bijdrage 2023 € 3.939.831

2026 3.616.033

De nieuwe verdeelsleutel wordt jaarlijks geactualiseerd. Ieder jaar wordt door de beheerders van het gemeentefonds een overzicht beschikbaar gesteld aan de VRR met daarin per gemeente de uitkering in het subcluster brandweer en rampenbestrijding. Het aandeel in de uitkering per gemeente is gelijk aan het aandeel in de gemeentelijke bijdragen. Tot 4 maart 2022 is het mogelijk een zienswijzereactie te geven op de Kadernota 2023 en de kostenverdeelsleutel. De eventuele zienswijzen worden meegenomen bij het opstellen van de Programmabegroting 2023. De implementatie van een nieuwe kostenverdeelsleutel vergt een wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling van de VRR. Aanpassing Gemeenschappelijke Regeling De bestaande Gemeenschappelijke Regeling (GR) spreekt, bij de verdeling van de kosten, over een gemeentelijke classificatie. Lansingerland was daarbij ingedeeld als “jong stedelijk”. De voor-gestelde nieuwe kostenverdeelsleutel kent geen indeling in groepen gemeenten meer. Het is daarom gewenst om de GR aan te passen, waarbij tevens van de gelegenheid gebruik wordt gemaakt om een aantal andere wijzigen door te voeren die zich in de loop der jaren voordeden. Zoals b.v. het beleggen van het beheer van de meldkamer bij Politie Nederland, de aanwijzing van de VRR als Regionaal ambulancevervoerder, de invoering van de Wnra enz.

Ook zijn teksten vereenvoudigd, verduidelijkt en/of geactualiseerd. Op grond van artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen is het college van burgemeester en wethouders bevoegd om een gemeenschappelijke regeling te wijzigen, na toestemming van hun gemeenteraad. Om de Gemeenschappelijke regeling te wijzigen dient de raad ons college hiervoor formeel toestemming te geven.

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Alle wijzigingen in de Gemeenschappelijke regeling VRR zijn terug te vinden in bijlage 3. De gewijzigde financiële verordening is volledigheidshalve als bijlage 4 toegevoegd. Ter verduidelijking: Voor wijziging van de kostenverdeelsleutel wordt een zienswijze aan de gemeenteraad gevraagd. Voor wijziging van de GR tekst is toestemming van de gemeenteraad nodig. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Op 8 december nam het Algemeen Bestuur van de VRR het voorgenomen besluit tot uitvoering van scenario 2 van de ontwikkelagenda. Het Dagelijks Bestuur van de VRR besloot op 21 december 2022 de Kadernota 2023 voor een zienswijzeprocedure voor te leggen aan de gemeenteraden. Het Algemeen Bestuur van de VRR nam op 8 december tevens het voorgenomen besluit tot invoering van een nieuwe kostenverdeelsleutel die gebaseerd is op een verdeling naar evenredigheid van de inkomsten uit het gemeentefonds. In de Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de VRR is in artikel 38 lid 1d vastgelegd dat “wijzigingen in de financieringssystematiek voor een zienswijze aan de raden worden aangeboden.” Zienswijzen indienen is mogelijk tot en met 4 maart 2022. 2. Maatschappelijk effect Een toekomstbestendige Veiligheidsregio. 3.

Argumenten 1.1 De Kadernota 2023 is een vertaling van de uitkomsten van de Ontwikkelagenda en nieuwe kostenverdeelsleutel De afgelopen jaren werd duidelijk dat de taken die de VRR uitvoerde, niet meer in evenwicht waren met de daarbij behorende inkomsten. De aanleiding voor de VRR Ontwikkelagenda bestaat uit het feit dat het takenpakket van de VRR in ruim 10 jaar tijd aanzienlijk is verbreed, terwijl de extra taken niet altijd resulteerden in extra bijdragen van de gemeenten aan de VRR. Het betreft bijvoorbeeld taken zoals crisiscommunicatie, terrorisme gevolg bestrijding en preventietaken zoals Veilig Leven. In 2019 is gestart met de voorbereiding van de bestuurlijke discussie omtrent de Ontwikkelagenda van de VRR. Hierbij is afgesproken dat er wordt gekeken naar de inhoud (activiteiten) en de daarbij behorende financiën op regionaal niveau (de ‘omvang van de koek’). Op verzoek van het Dagelijks bestuur is hierbij de opdracht meegegeven om ook een voorstel te doen over de verdeling van deze financiën (de ‘verdeling van de koek’). Deze opdracht is uitgevoerd door een gemeentelijke werkgroep “toekomstbestendige financieringssystematiek”, onder leiding van bureau Berenschot.

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Het Algemeen bestuur kwam tot het nu voorliggende voorgenomen besluit, namelijk om te kiezen voor scenario 2 (de basis op orde) en tevens een voorgenomen besluit te nemen tot invoering van een nieuwe kostenverdeelsleutel. Dit was ook de keuze van Lansingerland. De onderbouwing voor deze keuze is dat wij het belang zien van een hoogwaardige crisisorganisatie en de noodzaak om hierin te investeren om zodoende op het gewenste kwaliteitsniveau te blijven acteren. Dit verlangt een basis die op orde is, ook in financieel opzicht. De nieuwe kostenverdeelsleutel, die gekoppeld is aan de Algemene Uitkering in het Gemeentefonds, is volledig gebaseerd op het principe “evenredigheid van inkomsten”. Dit betekent dat er een eerlijke verdeling van de kosten plaatsvindt, die voor Lansingerland gunstig uitpakt. De keuze voor scenario 2 en de kostenverdeelsleutel zijn nu verwerkt in de Kadernota 2023 en worden met kennisneming van de zienswijzen verwerkt in de begroting 2023 van de VRR. 2.1 Na wijziging van de financieringssystematiek klopt de tekst in de Gemeenschappelijke Regeling niet meer In de bestaande GR wordt in artikel 38 bij de verdeling der kosten gesproken over een gemeentelijke classificatie (onderverdeling gemeenten in groot stedelijk, historisch stedelijk, landelijk, jong stedelijk, klein stedelijk).

Na vaststelling van de nieuwe kostenverdeelsleutel bestaat de indeling in groepen gemeenten niet meer. Om die reden is het gewenst de GR aan te passen. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om ook een aantal andere wijzigingen door te voeren, die in de loop der jaren zijn ontstaan, maar waarvoor de Gemeenschappelijke regeling niet eerder is aangepast. Daarnaast zijn teksten vereenvoudigd, verduidelijkt en/of geactualiseerd. In de Kadernota 2023 staat bij de wijzigingen een inhoudelijke toelichting opgenomen. 2.2 De raad dient het college toestemming te geven om een Gemeenschappelijke Regeling te wijzigen Voor de wijziging van de GR-tekst is formeel toestemming nodig van de gemeenteraad. De raad wordt dan ook gevraagd om het college toestemming te geven om de Gemeenschappelijke regeling te wijzigen. De toestemming kan slechts worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. 4. Kanttekeningen 1.1 In de Kadernota 2023 is geen specifieke aandacht besteed aan de aanrijtijden en beschikbaarheid van nooddiensten In de Kadernota zijn niet alleen de financiële-, maar ook de beleidsmatige kaders voor de programmabegroting van 2023 opgenomen. Eerder, in de zienswijze bij het Regionaal risicoprofiel/ beleidsplan gaf de raad het volgende aan.

5

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Wij gaan ervan uit dat in de ontwikkelagenda én het meerjarenbeleidsplan strategische keuzes worden gemaakt, waardoor de VRR voldoet aan de normen voor uitvoering van hun taken, waaronder aanrijtijden en beschikbaarheid van nooddiensten. Voor Lansingerland in het bijzonder zijn de aanrijtijden lang, in 2020 werd slechts in 82% van de gevallen aan de norm voldaan bij ambulance inzet. Vergelijkbare resultaten zien we bij de inzet van de brandweer. Het opnieuw vaststellen van het risicoprofiel mag niet leiden tot een afname van de realisatie van ambities en doelstellingen van de VRR en de keuzes die hierin worden gemaakt. Bij de reactie op de zienswijze gaf de VRR aan dat de input hierover bij de totstandkoming van het beleidsplan expliciet terugkomt. In de Kadernota 2023 is wel genoemd dat er problemen zijn met verminderde beschikbaarheid van vrijwilligers tijdens dag-uren, kortere dienstverbanden, vergrijzing personeelsbestand, tweede loopbaanbeleid, en dat de doorstroom van personeel fors gestegen is. Om de bezetting van bluseenheden te continueren moet vaker aanvullend beroepspersoneel worden ingezet. Verder wordt er ingezet op vakbekwaam worden en blijven en het versterken van de piketdiensten.

In de Kadernota missen we echter de plannen en ambities voor het werven van meer brandweerpersoneel (vrijwillig en vast), waardoor wellicht ook de aanrijtijden en beschikbaarheid van de nooddiensten (o.a. in Lansingerland) verbeterd worden. Het college adviseert uw raad om hier (nogmaals) aandacht voor te vragen in de zienswijze, zodat dit punt meegenomen wordt in het beleidsplan. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De kadernota is de eerste stap bij het opstellen van de begroting 2023. In de Kadernota 2023 zijn de financiële consequenties van de keuze voor scenario 2 verwerkt. De bijdrage van Lansingerland aan de VRR in 2023 bedraagt ruim € 3,9 miljoen en loopt terug naar ruim € 3,6 miljoen in 2026. Bij de behandeling van de meerjarenbegroting 2023-2026 van Lansingerland stelt het college aan de raad voor om de onderstaande bedragen te verwerken. 2023

2024

2025

2026

€ 3.939.831

3.856.025

€ 3.749.471

3.616.033

In onze meerjarenbegroting 2022-2026 is rekening gehouden met een structurele bijdrage van € 3,8 miljoen, op basis van het prijspeil 2022, Meerjarig leidt dit tot een voordeel dat oploopt naar circa € 200.000. De financiële effecten van deze kadernota van de VRR verwerken wij in onze Kadernota 2023. 6. Juridische aspecten - Artikel 1 Wet gemeenschappelijke regelingen - Artikel 38, lid 1d Gemeenschappelijke Regeling VRR

6

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 7. Duurzaamheid Het creëren van duurzaamheid binnen de bedrijfsvoering van de VRR is een doelstelling uit het meerjarenplan en een continu proces binnen de VRR. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie De gemeenteraad is meegenomen in het traject van de ontwikkelagenda en het wijzigen van de verdeelsystematiek door de portefeuillehouder en middels informatiebrieven die de VRR aan college en raad verstuurde. Verder is het traject als volgt verlopen: 26 mei 2021 Bestuursconferentie Ontwikkelagenda 13 oktober 2021 Thematisch AB over Ontwikkelagenda en kostenverdeelsleutel 8 december 2021 Voorgenomen besluiten AB – scenario 2 en nw. kostenverdeelsleutel 23 december 2021 Behandeling Kadernota 2023 in DB t/m 4 maart 2022 Indienen zienswijze Hierna volgt de behandeling van de zienswijzen in DB en vaststelling van de Kadernota door het AB van de VRR. 9. Verdere procedure De Zienswijzeperiode loopt tot en met 4 maart 2022. Na verwerking van eventueel inhoudelijke reacties van commissie en raad sturen we de zienswijzenbrief uiterlijk 3 maart 2022 aan het DB van de VRR. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief (I22.00007) 2. Kadernota 2023 (I22.00009) 3. Wijzigingen Gemeenschappelijke regeling (I22.00010) 4. Gewijzigde financiële verordening (I22.00012) 5. Brief zienswijze (U22.00078)

7

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Zienswijze Kadernota 2023 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond en het aanpassen van de financieringssystematiek plus wijzigen Gemeenschappelijke regeling

Portefeuillehouder

Pieter van de Stadt

Registratienummer

BR2100134

Datum raad

24/02/2022

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - dat door het Algemeen Bestuur VRR het voorgenomen besluit genomen is tot uitvoering van scenario 2 (de basis op orde); - dat ook wij de voorkeur uitspreken voor scenario 2, omdat daarmee de basisdienstverlening van de VRR op orde wordt gebracht om te voldoen aan de huidige eisen; - dat wij het belang inzien van een hoogwaardige crisisorganisatie en de noodzaak om hierin te investeren zodat de VRR op het gewenste kwaliteitsniveau kan blijven acteren; - dat wij de VRR vragen strategische keuzes in het meerjarenbeleidsplan op te nemen, zodat de VRR voldoet aan de normen voor uitvoering van hun taken, waaronder aanrijtijden en beschikbaarheid van de nooddiensten; - dat wij de VRR tevens vragen om de plannen en ambities weer te geven voor het weven van meer (brandweer)personeel (tijdelijk en vast), waardoor wellicht de aanrijtijden en beschikbaarheid van de nooddiensten verbeteren; - dat de nieuwe kostenverdeelsleutel voor de VRR gemeenten gebaseerd is op een verdeling naar evenredigheid van de inkomsten uit het gemeentefonds; - dat de kostenverdeelsleutel voor onze gemeente gunstig uitpakt; - dat wij verder geen aanvullende wensen/opmerkingen hebben ten aanzien van de Kadernota 2023 en het wijzigen van de kostenverdeelsleutel; - dat Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio

Rotterdam Rijnmond dient te worden aangepast om de volgende redenen: o dat het Algemeen Bestuur van de VRR een nieuwe verdeelsleutel heeft vastgesteld; o dat het beheer van de Meldkamer per 1 juli 2020 wettelijk is belegd bij de Politie Nederland; o dat per 8 december 2020 de VRR door de Minister van VWS is aangewezen als Regionale ambulancevoorziening; o dat de gemeenten Bernisse en Spijkenisse per 1 januari 2015 zijn heringedeeld tot een nieuwe gemeente met de naam Nissewaard; o dat de Wet Normalisering rechtspositie ambtenaren per 1 januari 2020 in werking is getreden; o dat de Wet Gemeenschappelijke Regelingen in gewijzigd; - dat wij, op grond van artikel 1 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, het college hiervoor toestemming dienen te geven.

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Rekening te houden met - artikel 1 Wet Gemeenschappelijke regelingen; - Artikel 38, lid 1d Gemeenschappelijke Regeling VRR

Besluit(en) 1. De zienswijze op de Kadernota 2023 en de wijziging in de financieringssystematiek van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond vast te stellen en naar de VRR te zenden. 2. Het college toestemming te geven voor het wijzigen van de Gemeenschappelijke regeling VRR. Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 24 februari 2022,

de griffier,

drs. Bert Schouten