[BR2100128] Vaststellen Omgevingsvisie 1.0
Tekst van het document
Onderwerp
Vaststellen Omgevingsvisie 1.0
Portefeuillehouder
Titia Cnossen
Registratienummer
BR2100128
Datum raad
24/02/2021
Gevraagde beslissing: 1. De Omgevingsvisie 1.0 met kenmerk NL.IMRO.1621.Omgevingsvisie1-va01 en de daarin genoemde bijlagen waaronder een Leefmilieueffectrapportage (LER) gewijzigd vast te stellen als structuurvisie als bedoeld in artikel 2.1 Wet ruimtelijke ordening (tot inwerking treden van de Omgevingswet) en tevens (met ingang van inwerking treden van de Omgevingswet) als omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 lid 1 Omgevingswet met gebruikmaking van het overgangsrecht zoals opgenomen in artikel 4.10 lid 1 van de Invoeringswet Omgevingswet met de berichten via de voorgestelde communicatiekanalen. 2. In navolging van beslispunt 1, de huidig vigerende Structuurvisie Lansingerland, van 2010 in te trekken. 3. De beantwoording van de inspraakreacties die zijn ingediend naar aanleiding van de ontwerp Omgevingsvisie 1.0 én de daaruit volgende wijzigingen ten opzichte van het ontwerp-Omgevingsvisie zoals is vastgelegd in bijgevoegde inspraaknota ‘Omgevingsvisie 1.0’ vast te stellen. 0. Samenvatting De Omgevingswet is de grootste wetswijziging sinds de invoering van de Grondwet. Maar liefst 26 wetten (en meer dan honderd Algemene Maatregelen van Bestuur en ministeriële regelingen) op het gebied van ruimte, wonen, milieu, natuur, water en infrastructuur worden erin samengevoegd.
Er komt daarmee één integrale wet op het gebied van de fysieke leefomgeving die alle bestaande wetten op dat gebied vervangt. De inwerkingtreding van de Omgevingswet staat, bij het schrijven van dit voorstel, gepland op 1 juli 2022. Een Omgevingsvisie is een van de kerninstrumenten onder de Omgevingswet. De Omgevingsvisie is een integrale strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. Elke gemeente moet uiterlijk drie jaar na de invoeringsdatum van de Omgevingswet een omgevingsvisie hebben vastgesteld. De Omgevingsvisie is – in tegenstelling tot de vroegere structuurvisie - een dynamisch document en ‘groeit’ en ontwikkelt mee met maatschappelijke ontwikkelingen. Met het vaststellen van de Omgevingsvisie 1.0 wordt de huidige Structuurvisie Lansingerland (2010) ingetrokken. Vanaf 2018 zijn we als gemeente bezig met het stapsgewijs opstellen van een Omgevingsvisie. We zijn begonnen met een pilot voor Bleiswijk. Op 16 juli 2020 heeft uw gemeenteraad de “Nota uitgangspunten en koers, Omgevingsvisie gemeente Lansingerland” met breed draagvlak vastgesteld. De afgelopen periode is de vastgestelde nota opgewerkt richting een ontwerp Omgevingsvisie. Dit met gebruikmaking van het traject Toekomstperspectief en de input van de dialoogavonden. Ook is een Leefmilieueffectrapportage (LER) op gesteld. Daarin staan op hoog
1
abstractieniveau de potentiële milieueffecten, zowel positief als negatief, genoemd die voortkomen uit de inhoudelijke koers zoals opgenomen in de Omgevingsvisie. Op 30 september 2021 heeft uw raad de ontwerp-Omgevingsvisie in concept vastgesteld en vrijgegeven voor een zienswijzeperiode van zes weken. Gedurende deze periode zijn er in totaal 18 zienswijzen ingediend. De ingediende zienswijzen zijn van antwoord voorzien in de bijgesloten nota van antwoord. De ingediende zienswijzen hebben op een aantal plekken aanleiding gegeven voor het redactioneel inhoudelijk wijzigen van de omgevingsvisie. Verder gebruiken we reacties vanuit de samenleving voor het doorontwikkelen naar een 2.0 versie en verder. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. Er komt daarmee één integrale wet op het gebied van de fysieke leefomgeving die alle bestaande wetten op dat gebied vervangt. Kortom, een gigantische omslag. De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Om dit te bereiken krijgt de gemeente een aantal nieuwe instrumenten, die met elkaar in de zogenaamde beleidscyclus in verband staan. Deze bestaat kort gezegd uit: beleidsbepaling (Omgevingsvisie), doorwerking (Omgevingsplan), uitvoering (vergunning, toezicht en handhaving) en evaluatie.
De wet biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk. Ook beoogt de wet een betere en snellere besluitvorming. De gemeente en ook uw gemeenteraad hebben de afgelopen jaren op verschillende manieren gewerkt aan het voorwerk van de Omgevingswet. Ook de komende jaren blijven we met elkaar (politiek, bestuur, samenleving en organisatie) werken aan het ontwikkelen, actualiseren en vaststellen van de verschillende instrumenten onder de Omgevingswet. Op basis van de 27 minimale acties van de VNG hebben wij vijf deelprojecten (ook wel sporen genoemd) gedefinieerd. Naast het overkoepelende spoor 0 (over ambities, strategie, aanpak, financiën en communicatie) gaat het om vijf sporen: 1. Omgevingsvisie, 2. Omgevingsplan, 3. Vergunningverlening, toezicht en handhaving, 4. Digitaal Stelsel Omgevingswet en 5. Veranderopgave. Met de Omgevingsvisie en voorliggend raadsvoorstel werken we aan het doel van minimale actie 19 Omgevingsvisie:“De gemeente heeft wezenlijke stappen gezet in het formuleren van een integrale omgevingsvisie zoals bedoeld in de Omgevingswet en heeft besloten of zij gebruik maakt van de gelijkstellingsbepaling, welke regelt dat een voor 1-7-22 vastgestelde omgevingsvisie ook na inwerkingtreding blijft gelden als omgevingsvisie”
2
Figuur: 27 minimale acties van de VNG ondergebracht in sporen:
Naast de Omgevingsvisie is er ook gewerkt aan een Leefmilieueffectrapportage (LER). In de LER staan op hoog abstractieniveau de potentiële milieueffecten, zowel positief als negatief, genoemd die voortkomen uit de inhoudelijke koers. De LER is als bijlage bij de Omgevingsvisie opgenomen. De gemeenteraad is bevoegd om de Omgevingsvisie incl. de LER vast te stellen. 2. Maatschappelijk effect De Omgevingsvisie Lansingerland 1.0 is een langetermijnvisie voor de hele fysieke leefomgeving van Lansingerland. Daarmee geeft de Omgevingsvisie op een hoog abstractieniveau de inhoudelijke richting aan de gewenste duurzame ontwikkeling van de gemeente, met aandacht voor nieuwe ontwikkelingen en behoud en beheer van bestaande omgevingskwaliteiten. De Omgevingsvisie helpt ons bij het richtinggevend koers bepalen ten aanzien van maatschappelijke ontwikkelingen en daarbij het bewaken van de balans tussen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving.
3
3. Argumenten 1.1 De Omgevingsvisie heeft als doel om voor Lansingerland te sturen op een aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving De huidige Structuurvisie dateert uit 2010 en is toe aan actualisatie. De komst van de Omgevingswet en daarmee de Omgevingsvisie als integraal kerninstrument geeft ons de mogelijkheid om onze visie voor de fysieke leefomgeving te actualiseren. In de Omgevingsvisie zijn ambities en doelen opgenomen die de richtinggevende koers voor de komende jaren inzet. Met deze richtinggevende koers houden we regie en spelen we in op maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, klimaat- en energieopgaven en andere vormen van werkgebieden en mobiliteitsvraagstukken. 1.2 De Omgevingsvisie fungeert als inhoudelijk vertrekpunt en kapstok voor andere beleidsinstrumenten De Omgevingsvisie is het eerste instrument dat de gemeente ter voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet vaststelt. Op een hoog abstractieniveau bepaalt de visie de koers van de gemeente. In de visie worden de ambities en doelen vastgelegd. Om deze ambities en doelen ook daadwerkelijk tot uitvoering te brengen en/of te laten komen moet er beleidsdoorwerking plaats vinden.
In onder andere het Omgevingsplan (met regels voor de fysieke leefomgeving) en eventueel in gebiedsgerichte of thematische Omgevingsprogramma’s (niet verplicht, maar met concrete acties om uitvoering te geven aan de visie). 1.3 De wetgever stelt ons verplicht om een integrale Omgevingsvisie voor de gehele fysiek leefomgeving te hebben vastgesteld Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet – voorlopig gepland op 1 juli 2022 – is de gemeente verplicht om uiterlijk drie jaar na de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet een vastgestelde Omgevingsvisie te hebben. De Omgevingsvisie zoals de Omgevingswet het instrument beoogt is een dynamisch instrument dat meegroeit en ontwikkelt met veranderende maatschappelijke opgaven. Het nu vaststellen van de 1.0 versie van de Omgevingsvisie biedt ons de gelegenheid om de nieuwe manier van werken meer eigen te maken. Vanaf vaststelling van de Omgevingsvisie 1.0 zullen wij dit document periodiek actualiseren en krijgen alle beleidsvelden van de fysieke leefomgeving hier een plek. Hoe wij dit voor ons zien, hebben wij toegelicht in de twee beeldvormende avonden over de invoering van de Omgevingswet op 2 en 22 juni 2021. Voor de volledigheid staat hierbij nogmaals de schematische weergave van de werking van dit kerninstrument.
4
1.4 Een aantal zienswijze én ambtelijke aanscherping hebben geleid tot aanpassing van de ontwerp-Omgevingsvisie Op basis van een aantal zienswijze is het ontwerp-Omgevingsvisie aangescherpt en op onderdelen concreter gemaakt. Hierbij zijn ook direct een aantal ambtelijke aanscherpingen c.q. tekstuele aanpassingen én grenscorrecties op de kaart doorgevoerd. De aanpassingen ten opzichte van het ontwerp zijn niet van dienaard dat de Omgevingsvisie fundamenteel van koers verschiet, maar maakt op onderdelen dingen concreter. Reacties vanuit de samenleving en/of partners die een meer fundamenteel karakter hebben worden meegewogen bij de totstandkoming van de volgende versie van de Omgevingsvisie. 2.1 De Omgevingsvisie is één van de kerninstrumenten onder de Omgevingswet en vervangt de huidige Structuurvisie Met de invoering van de Omgevingswet wordt de huidige Wet ruimtelijke ordening (Wro) ingetrokken. Onder de Wro werkten we met structuurvisies. De komst van de Omgevingswet geeft ons nieuwe instrumenten om te sturen op de kwaliteit van de fysieke- en sociale leefomgeving. Met het vaststellen van de Omgevingsvisie 1.0 vervangen we de huidige Structuurvisie Lansingerland, van 2010. Deze moet uw raad als orgaan dat de Structuurvisie Lansingerland in 2010 heeft vastgesteld actief intrekken om daarmee conflicterend beleid te voorkomen.
5
3.1 De nota maakt onderdeel uit van de Omgevingsvisie 1.0 Op 30 september 2021 heeft uw raad de ontwerp-omgevingsvisie 1.0 in concept vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak. Er zijn in een periode van zes weken 18 zienswijze binnen gekomen. De ingediende zienswijze zijn voorzien van antwoord. De ingediende zienswijze tegen het ontwerp Omgevingsvisie 1.0 hebben op een aantal punten geleid tot het redactioneel inhoudelijk aanpassen van het ontwerp-Omgevingsvisie. De ingediende zienswijze inclusief beantwoording én de wijzigingen ten opzichte van het ontwerp-Omgevingsvisie zijn opgenomen in de nota van antwoord en bijgevoegd als bijlage bij dit raadsvoorstel. 4. Kanttekeningen 1. Enkele beleidsonderwerpen zijn nog niet opgenomen Het kernmerk van een dynamisch instrument is dat het altijd in ontwikkeling is. Ook bij de 1.0 versie van de Omgevingsvisie is dit het geval. Dit betekent dat een aantal beleidsterreinen slechts op hoofdlijn en summier is opgenomen. Het is een zoektocht geweest om de juiste balans te vinden in het abstractieniveau en te komen tot een volledige Omgevingsvisie. Ook na vaststelling van de 1.0 versie blijven we onze inhoudelijke koers verder doorontwikkelen. Ook dan doen we in samenwerking met onze ketenpartners, maatschappelijke instellingen en samenleving. 5.
Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De kosten voor het opstellen van de Omgevingsvisie 1.0 incl. Leefmilieueffectrapportage hebben wij begroot in onze projectbegroting. De kosten komen ten laste van de Reserve actieplan Omgevingswet (fcl 8822000/ 6822540). De Omgevingsvisie geeft inhoudelijk richting aan de ontwikkeling van Lansingerland in de komende jaren. De uitvoering zal plaatsvinden door inwoners, bedrijven en instellingen en de gemeente zelf. De financiële consequenties hangen af van de verdere uitwerking en kunnen in dit stadium nog niet inzichtelijk worden gemaakt. Voor wat betreft de financiële gevolgen voor de gemeente geldt dat deze via de gebruikelijke P&C-documenten worden voorgelegd. 6. Juridische aspecten Uw gemeenteraad is op grond van artikel 3.1, lid 1 van de Omgevingswet bevoegd de Omgevingsvisie vast te stellen. De Omgevingswet treedt pas na vaststelling van de Omgevingsvisie in werking (juli 2022). De Omgevingsvisie Lansingerland 1.0 heeft daarom onder de huidige Wet ruimtelijke ordening (Wro) de status van een structuurvisie (artikel 2.1 Wro), maar is geheel opgesteld vanuit het gedachtegoed onder de nieuwe Omgevingswet. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet krijgt de Omgevingsvisie Lansingerland 1.0 de status van Omgevingsvisie. Dit is op grond van een gelijkstellingbepaling in de Omgevingswet.
De Wro geeft geen procedurele eisen voor een structuurvisie. De Inspraakverordening is wel van toepassing, omdat er sprake is van het vaststellen van gemeentelijk beleid. De Inspraak-
6
verordening verklaart Afdeling 3.4 Awb van toepassing op de procedure omtrent het vaststellen van het gemeentelijk beleid. 7. Duurzaamheid Duurzaamheid vormt een van de beleidsonderwerpen in de Omgevingsvisie én wordt als een van de belangrijke maatschappelijke opgave (paragraaf 2.4.7) beschreven. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Burgerparticipatie is belangrijk onder de Omgevingswet. De wet stelt dat de gemeente als bevoegd gezag participatie toepast bij het opstellen van een Omgevingsvisie. Hieronder volgt een opsomming welke activiteiten wij ondernomen hebben voor burgerparticipatie in opmaat naar voorliggend document. Wij hebben in de hele aanloop perspectieven en toekomstbeelden opgehaald bij gebruikers en gewerkt aan commitment voor de langetermijnvisie en de keuzes die worden gemaakt.
Gedurende het proces van totstandkoming van de Omgevingsvisie 1.0 is met diverse partijen afstemming gezocht. Zo zijn de ketenpartners, denk aan de Veiligheidsregio, GGD, buurgemeenten, provincie Zuid Holland, Staatsbosbeheer en Stedin, betrokken. Onze ketenpartners hebben belangrijke aandachtpunten meegegeven. Daarnaast zijn de georganiseerde belangenorganisaties in twee termijnen betrokken bij het opstellen van de Omgevingsvisie. In eerste termijn bij het formuleren van aandachtspunten en in tweede termijn ter verificatie van de conceptversie. Bij het opstellen van de Nota Uitganspunten Koers is bij circa 1000 inwoners per thema opgehaald wat mensen belangrijk vinden. Gedurende de zienswijzeperiode is er een tweetal communicatiemomenten georganiseerd om daarmee de samenleving de mogelijkheid te bieden informatie in te winnen over de Omgevingsvisie en de werking van het instrument. Dit hebben we gedaan door een webinar te organiseren en een fysiek informatiebijeenkomst. Tevens is de zienswijzeperiode zelf een moment waarop de samenleving gedurende zes weken haar reactie kenbaar kon maken.
Bij het doorontwikkelen van de Omgevingsvisie naar een 2.0 versie en/of thematische actualisatie zal uiteraard wederom participatie van de samenleving plaatsvinden. 9. Verdere procedure Eerste van reeks inhoudelijke raadsbesluiten Zoals gezegd, de (invoering van de) Omgevingswet betreft een grondige omslag, ook voor uw gemeenteraad. De wet verandert de relatie tussen inwoners en de overheid. Het ‘nee, tenzij’ verandert in ‘ja, mits’. De rol van uw gemeenteraad verandert ook. Óók dit jaar gaan wij graag verder met uw gemeenteraad in gesprek over de keuzes die te maken hebben met de Omgevingswet. De Omgevingsvisie 1.0 is onderdeel van deze reeks raadsvoorstellen. Dit jaar
7
verwachten wij diverse juridisch-technische wijzigingen vanwege de Omgevingswet. Deze leggen wij dan aan uw raad ter besluitvorming voor. Het gaat om bijvoorbeeld het herzien van het Delegatiebesluit Lansingerland 2013, herzien van de Coördinatieverordening Wro 2011, intrekken besluit Verklaring Van Geen Bedenkingen. Bijlagen 1. Omgevingsvisie 1.0 (T22.00152) incl. Leefmilieueffectrapportage (T21.05413) 2. Geanonimiseerde inspraaknota Omgevingsvisie 1.0 (T21.09715)
8
Raadsbesluit Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Vaststellen Omgevingsvisie 1.0
Portefeuillehouder
Titia Cnossen
Registratienummer
BR2100128
Datum raad
24/02/2021
De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten de Omgevingsvisie heeft als doel om voor Lansingerland te sturen op een aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving; de Omgevingsvisie fungeert als inhoudelijk vertrekpunt en kapstok voor andere beleidsinstrumenten; de wetgever stelt ons verplicht om een integrale Omgevingsvisie voor de gehele fysiek leefomgeving te hebben vastgesteld. Rekening te houden met de inwerkingtreding van de Omgevingswet; Wet ruimtelijke ordening (Wro).
Besluit(en) 1. De Omgevingsvisie 1.0 met kenmerk NL.IMRO.1621.Omgevingsvisie1-va01 en de daarin genoemde bijlagen waaronder een Leefmilieueffectrapportage (LER) vast te stellen als structuurvisie als bedoeld in artikel 2.1 Wet ruimtelijke ordening (tot inwerking treden van de Omgevingswet) en tevens (met ingang van inwerking treden van de Omgevingswet) als omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 lid 1 Omgevingswet met gebruikmaking van het overgangsrecht zoals opgenomen in artikel 4.10 lid 1 van de Invoeringswet Omgevingswet met de berichten via de voorgestelde communicatiekanalen. 2. In navolging van beslispunt 1, de huidig vigerende Structuurvisie Lansingerland, van 2010 in te trekken. 3. De beantwoording van de inspraakreacties die zijn ingediend naar aanleiding van de ontwerp Omgevingsvisie 1.0 én de daaruit volgende wijzigingen ten opzichte van het ontwerpOmgevingsvisie zoals is vastgelegd in bijgevoegde inspraaknota ‘Omgevingsvisie 1.0’ vast te stellen.
Raadsbesluit Gemeente Lansingerland
Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 24 februari 2022, de griffier,
drs. Bert Schouten