[BR2100116] Horti Science visie en Uitvoeringsagenda

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Horti Science visie en Uitvoeringsagenda

Portefeuillehouder

Jan-Willem van den Beukel

Registratienummer

BR2100116

Datum raad

27/01/2022

Gevraagde beslissing: 1. De Horti Science visie (T21.08838) vast te stellen. 2. De Horti Science uitvoeringsagenda (T21.08840) vast te stellen. 0. Samenvatting Het voeden van de toekomstige wereldbevolking en het vergroenen en verduurzamen van de omgeving zijn belangrijke mondiale opgaven voor de komende decennia. Het Horti Science District in Lansingerland heeft alles in zich om een wezenlijke bijdrage te leveren aan deze opgave. Het onderscheidend vermogen van het District is Horti Science. Met de Horti Science visie bepalen we onze koers en ambitie voor 2030. Het Horti Science District behoort al jaren tot de wereldtop. De exportwaarde waarde van het Horti Science District in Lansingerland is 1,1 miljard en de toegevoegde waarde bedraagt ruim 700 miljoen euro. Met 8.500 arbeidsplaatsen is het Horti Science District de grootste werkgever van Lansingerland (1 op de 3 banen). Tegelijkertijd zien we grote trends en ontwikkelingen, die de wereld om ons heen veranderen. Op het gebied van digitalisering, verduurzaming en techniek zal de wereld er over 10 jaar anders uit zien. De Lansingerlandse bedrijven en kennisinstellingen kunnen hierin een belangrijke rol vervullen. Daarom kijken we met de visie vooruit en bereiden we ons voor. Zodat het cluster voorop blijft lopen, de economie in de breedte wordt versterkt en arbeidsplaatsen behouden blijven.

De doorontwikkeling van het District is mede afhankelijk van ondersteuning door de (lokale) overheid. Als we bedrijven en instellingen niet voldoende kunnen faciliteren om in te spelen op de ontwikkeling van nieuwe gewassen, de energietransitie, veranderd consumentengedrag, technologische veranderingen en de stedelijke druk op glastuinbouwgrond dreigt verval voor een groot deel van de sector in de regio. Daarom is een actieve aanpak noodzakelijk. Daarvoor biedt de Horti Science visie het fundament. Horti Science visie De Horti Science Visie omvat tot 2030 de kaders waarlangs we als gemeente het Horti Science District ondersteunen. Een gemeentelijke visie, onderbouwd met het gezamenlijke perspectief van de sector, kennisinstellingen en andere overheden. Dit doen we op basis van zes bouwstenen: 1. Positionering ‘Home of Horti Science’ 2. Innovatief ecosysteem 3. Horti Science verweven in gebiedsontwikkeling 4. Vitale arbeidsmarkt

1

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 5. Duurzame glastuinbouw 6. Vitale samenleving De Horti Science visie staat niet op zichzelf en behoort tot één van de zeven1 opgaven van de omgevingsvisie en is dan ook een uitwerking van de gekozen strategie in de Ontwerp Omgevingsvisie 1.0 (T21.05411). Daarnaast kwam essentiële input voor het opstellen van de visie voort uit het onderzoek van TwynstraGudde naar de doorontwikkeling van het Horti Science Park (T21.09023). Hun onderzoek toont dat er volop kansen liggen voor het Horti Science Park. Uitvoeringsagenda We vertalen de Horti Science visie ook naar concrete keuzes, acties en middelen. Die zijn geland in bijgevoegde uitvoeringsagenda. Het is onze routekaart tot 2025. Als Lansingerland willen we het voortouw nemen in de economische vernieuwing door een incidentele impuls te geven aan Horti Science. Daarom hebben we in de begroting 2022-2025 extra incidentele middelen gealloceerd. We maken hierbij scherpe keuzes. Investeren in Horti Science is urgent om de toekomstbestendigheid van het cluster te garanderen en te versterken. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Het afgelopen jaar zijn we gestart met het Toekomstperspectief Lansingerland. Dit Toekomstperspectief gaat uit van acht samenhangende opgaven die essentieel zijn om de kwaliteit van leven in Lansingerland vast te houden en te versterken.

Het Toekomstperspectief is ontstaan uit het besef dat de samenleving aan verandering onderhevig is: de bevolking neemt toe en verandert qua samenstelling, de energietransitie vormt een grote uitdaging en de arbeidsmarkt en economie zijn in beweging door de inzet van nieuwe technologieën. Maar wat betekent dit voor Lansingerland? Hoe werken we samen aan een toekomstbestendige gemeente, waar mensen ook in 2050 nog prettig wonen, werken en recreëren? Deze vraag beantwoorden we in 2021 door de tien opgaven uit te werken in meerjarig, samenhangend beleid en uitvoeringsagenda’s. De Horti Science visie en Uitvoeringsagenda vormen samen één van die opgaven. 2. Maatschappelijk effect Lansingerland excelleert in 2030 als internationale hotspot voor innovatie en toepassingsgericht onderzoek in de Greenport. Ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden vormen hierin een innovatief ecosysteem waarin mensen samenwerken aan innovatieve oplossingen voor economische en maatschappelijke opgaven. Zo wordt de economie in de breedte versterkt, nemen werkgelegenheid, inkomen en welzijn in de regio toe en wordt Lansingerland ondernemender, duurzamer en groener.

1 Gezonde en veilige samenleving, Kwaliteit van de leefomgeving, Wonen, Mobiliteit, Horti Science, Economie en Duurzaamheid.

2

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland 3. Argumenten 1.1 Door focus op Horti Science versterken we Lansingerland vanuit economisch en maatschappelijk perspectief. Met de Horti Science visie bepalen we onze koers en ambitie tot 2030. In de visie staan onze belangrijkste keuzes voor het Horti Science beleid. De visie vormt de kaders waardoor we uiteindelijk de economie in de breedte versterken. 2.1 Door focus op Horti Science versterken we Lansingerland vanuit economisch en maatschappelijk perspectief. De keuzes uit de visie krijgen pas echt betekenis als we ze in de praktijk gaan brengen, aan de hand van concrete plannen zoals beschreven in de uitvoeringsagenda. Dit doen we onder andere met partners die met ons de Horti Science visie en uitvoeringsagenda hebben opgesteld. Samen versterken we Lansingerland in de breedte richting 2030, zodat werkgelegenheid, inkomen en welzijn van Lansingerlanders toeneemt en Lansingerland daardoor ondernemender, duurzamer en groener wordt. 4. Kanttekeningen 2.1 Waarom een jaarlijkse incidentele investering van 1,2 miljoen euro voor 2022, 2023 en 2024? Onderzoek van onder andere het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) toont aan dat succesvol economisch beleid in gemeenten en regio’s zich kenmerkt door een duidelijke focus gebaseerd op aanwezige kwaliteiten en een gecoördineerde gezamenlijke aanpak.

Niet op alle fronten acteren, maar juist de meest kansrijke structuren doorontwikkelen. In Lansingerland betreft dit het Horti Science District. Het bedrijfsleven draagt met een jaarlijkse investering in de sector van 68 miljoen euro onomstotelijk het meest bij aan economische bloei van het Horti Science District. Ook blijkt uit onderzoek van PBL dat gemeentelijke inzet effectief bijdraagt aan versterking van het ecosysteem. In Lansingerland willen we daarom het voortouw nemen door incidenteel te investeren in de eerste fase. Dit leidt tot een nog sterkere activering van het ecosysteem, waarbij bedrijven en organisaties, die nu al jaarlijks 68 miljoen investeren in de sector, geleidelijk aan een groter deel van de investeringen op zich gaan nemen, omdat zij ook de meeste baten ervaren. De incidentele investeringen dragen op de langere termijn bij aan meer bedrijvigheid, meer werkgelegenheid en de maatschappij in brede zin. Investeren in Horti Science is urgent om de toekomstbestendigheid van het cluster te garanderen en te versterken. We gaan niet alleen voor het laaghangend fruit, maar willen de economische structuur van Lansingerland duurzaam versterken. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De incidentele lasten bedragen voor 2022, 2023 en 2024 jaarlijks 1,2 miljoen euro en zijn gedekt vanuit de algemene reserve zoals vastgesteld in de Begroting 2022-2025.

De structurele lasten (capaciteit) bedragen €190.000 en zijn gedekt uit de begroting voor het beleidsveld

3

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Economische Ontwikkeling. Een gedetailleerde weergave van de kosten en baten is beschreven in hoofdstuk 3 van de Horti Science uitvoeringsagenda en de daaraan gekoppelde bijlage ‘Overzicht lasten Horti Science 2022-2024’. 6. Juridische aspecten Niet van toepassing. 7. Duurzaamheid Duurzaamheid vervult als één van de zes bouwstenen een centrale rol in de Horti Science visie en uitvoeringsagenda. De glastuinbouw in Nederland is nog sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen. Een schaalsprong naar duurzame bronnen is cruciaal voor het bestaansrecht van de glastuinbouw. Dit vraagt om alternatieven, weet ook de sector: het heeft zichzelf ten doel gesteld in 2040 fossielvrij te zijn. Op het Horti Science Park pioniert de WUR met fossielvrij telen. Hierbij ligt de nadruk op het klimaatneutraal en emissieloos produceren van groente, fruit en siergewassen. Doorbraakinnovaties kunnen voor de sector op nationaal niveau een enorme omslag teweegbrengen. We ondersteunen de sector in deze transitie, met oog voor het beschikbaar houden van voldoende energie en grondstoffen. Daarnaast is een duurzame omgang met water van belang voor de glastuinbouw.

Bovendien heeft het Horti Science District in zijn doorontwikkelde vorm een nog positievere impact op diverse duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s), te weten:  Duurzame landbouw en een einde aan honger (SDG 2);  Economische groei en werkgelegenheid (SDG 8);  Duurzame productie en consumptie (SDG 12);  Het beschermen van ecosystemen en biodiversiteit (SDG 15). 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie De ondertitel van de visie en uitvoeringsagenda is ‘impact maak je samen!’. Met een interactieve aanpak legden we de basis voor het opstellen van beide documenten. Bedrijven, buurgemeenten, inwoners, onderwijs, Wageningen University & Research Glastuinbouw & Bloembollen, VNO NCW Oostland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, InnovationQuarter, Provincie Zuid-Holland, Glastuinbouw Nederland, Tuinbouw Jongeren Oostland, Greenport West-Holland en wereldmarktleiders Anthura, Koppert Biological Systems en Bayer Crop Science zijn actief betrokken bij de totstandkoming van de visie en uitvoeringsagenda. Daarbij hebben we gericht om advies gevraagd. De oogst van deze gesprekken en adviezen en de manier waarop we die hebben verwerkt, vindt u in het bijgevoegde consultatiedocument (T21.09031). 9. Verdere procedure De uitvoeringsagenda geeft stapsgewijs weer welke keuzes, acties en middelen wanneer worden uitgevoerd.

4

Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland Elk najaar brengen we een voortgangsrapportage uit over de uitvoeringsagenda. Centraal in de voortgangsrapportage staan de uitgevoerde acties: wat het heeft opgeleverd en wat wordt toegevoegd of aangepast. Financiële verantwoording leggen we af in de jaarrekening. Bijlagen 1. Horti Science visie (T21.08838) 2. Horti Science uitvoeringsagenda (T21.08840) 3. Doorontwikkeling Horti Science Park, TwynstraGudde, 2021 (T21.09023) 4. Verslag van de consultatie Horti Science visie en uitvoeringsagenda (T21.09031) 5. Lansingerland: Innovatieve glastuinbouwgemeente van wereldformaat, WUR, 2020 (T20.04088) 6. Investeringen glastuinbouwcluster Lansingerland, Wageningen Economic Research, 2021 (T21.09074) 7. Review Horti Science visie, BRINK, 2021 (T21.09075) 8. Correspondentie over onderzoek uitbreiding MBO Oostland, 2021 (T21.10098) 9. Plan van aanpak Horti Science Visie & Uitvoeringsprogramma, 2020 (T20.13564)

5

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

Horti Science visie en Uitvoeringsagenda

Portefeuillehouder

Jan-Willem van den Beukel

Registratienummer

BR2100116

Datum raad

27/01/2022

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten Lansingerland is met haar innovatieve Horti Science District uniek in de wereld! Door de aanwezigheid van het meest prestigieuze tuinbouwinstituut ter wereld, de aanwezigheid van drie wereldmarktleiders, kennis- en onderwijsinstellingen en een krachtig bedrijfsleven. Dit alles willen we versterken via de Horti Science visie. In de visie staan onze belangrijkste keuzes voor het Horti Science beleid tot en met 2030. Deze keuzes krijgen pas echt betekenis als we ze in de praktijk gaan brengen, aan de hand van concrete plannen in de breed gedragen uitvoeringsagenda. Dit doen we onder andere met partners die met ons de Horti Science visie en uitvoeringsagenda hebben opgesteld: buurgemeenten, provincie Zuid-Holland, MRDH, Greenport West-Holland, VNO-NCW Oostland, Glastuinbouw Nederland, Tuinbouw Jongeren Oostland, kennis- en onderwijsinstellingen, bedrijfsleven, inwoners en andere koepelorganisaties. Samen versterken we Lansingerland in de breedte richting 2030, zodat werkgelegenheid, inkomen en welzijn in de regio toeneemt en Lansingerland ondernemender, duurzamer en groener wordt. Rekening te houden met - de Horti Science visie is onderdeel van de Omgevingsvisie en houdt rekening met de regels uit de Omgevingswet. Besluiten 1. De Horti Science visie (T21.08838) vast te stellen. 2.

De Horti Science uitvoeringsagenda (T21.08840) vast te stellen. Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 27 januari 2022,

de griffier,

drs. Bert Schouten