[BR2100115] 1e begrotingswijziging 2022

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

1e begrotingswijziging 2022

Portefeuillehouder

Jan-Willem van den Beukel

Registratienummer

BR2100115

Datum raad

23 december 2021

Gevraagde beslissing: 1. De uitkomsten van de septembercirculaire 2021 te verwerken in de begroting 2022-2025. 2. De voorgestelde intensiveringen en de hiervoor benodigde structurele middelen van € 1.797.000 vanaf 2022 vast te stellen en te verwerken in de begroting 2022. 3. De bijstelling van loonindexatie als gevolg van de nieuwe CAO voor 2022 en verder te verwerken in de begroting 2022-2025. 4. De benodigde begrotingswijzingen vast te stellen.

0. Samenvatting Tijdens de raadsbehandeling van de Begroting 2022-2025 op donderdag 4 november jl. zijn er door de raad diverse amendementen en moties aangenomen. De amendementen A2021-035 “Posten uit de begroting eerst on hold tot 1e BW” en A2021-038 “Bezuinigingen Beleidsaccenten uit begroting voor 2022” hebben een financieel effect op het structurele begrotingssaldo: Bedragen x € 1.000 Meerjarig structureel begrotingssaldo vóór amendementen

2022 2023 337 -1.514

Amendement A2021-035: Posten uit de begroting eerst on hold tot 1e BW

716

2024 -2.042

2025 -3.155

558

558

658

Terugdraaien intensiveringen

1.797

1.797

1.797

1.797

Terugdraaien ombuigingen

-1.081

-1.139

-1.239

-1.239

0 -1.484

0 -2.597

Amendement A2021-038: Bezuinigingen Beleidsaccenten uit begroting voor 2022 Meerjarig structureel begrotingssaldo na amendementen

-255 798

0 -856

Naast de amendementen met betrekking tot de posten uit bovenstaand overzicht, is de motie M2021-044 aangenomen met de titel: “Nadere uitwerking nodig intensiveringen en budgetten groei” waar in het dictum het volgende is opgenomen: “Roept het college op om: 1. de intensiveringen in categorie 3.a. (Veilige informatievoorziening, proactieve digitale dienstverlening en basisregistraties), 3.b. (Transitie naar volwaardige inzet strategische opgaven en betrouwbare ondersteuning) en het tweede deel van 3.d. (Veranderopgave sociaal domein leidt tot versterking van de jeugdhulpketen, minus de inzet op POH’ers waarvan onderbouwing reeds in de begroting aanwezig is) nader uit te werken voor elk verzwaringsterrein met doel, inzet, maatregelen en benodigde middelen zodat de raad in staat wordt gesteld nut en noodzaak en prioriteit te kunnen beoordelen.

1

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

2. Deze uitwerking ter goedkeuring voor te leggen aan de raad in de reguliere cyclus, doch zo spoedig mogelijk. 3. In deze uitwerking onderscheid te maken tussen wat financieel gezien structureel moet en wat incidenteel zou kunnen teneinde structurele lasten zo veel mogelijk te voorkomen. 4. In de eerste begrotingswijziging 2022 de financiële effectuering van de intensiveringen genoemd onder dictum 1. ter besluitvorming voor te stellen aan de raad. 5. Hiervoor de uitkomsten van de Septembercirculaire eveneens te verwerken en als eerste dekkingsmiddel te gebruiken in het voorstel aan de raad, in aanvulling op de in de kadernota 2022-2025 verwerkte 600.000 euro. Concreet gaat de motie M2021-044 over de volgende posten: Bedragen x € 1.000 Motie M2021-044: Nadere uitwerking nodig intensiveringen 3.a. Veilige informatievoorziening, proactieve digitale dienstverlening en basisregistraties 3.b. Transitie naar volwaardige inzet en betrouwbare ondersteuning 3.c. Versnellen transformatie Jeugd Totaal

2022

2023

2024

2025

-800

-800

-800

-800

-647 -350 -1.797

-647 -350 -1.797

-647 -350 -1.797

-647 -350 -1.797

In de eerste begrotingswijziging 2022 legt het college de uitwerking van deze motie voor aan de raad. De structurele effecten van de Septembercirculaire 2021 (€ 2.650.000 in 2022, aflopend naar € 809.000 in 2025) zijn hierbij conform de oproep van de raad eveneens verwerkt en dienen als dekkingsmiddel. Daarnaast hebben ons de berichten bereikt dat er overeenstemming is bereikt over de gemeentelijke CAO voor 2021 en verder. Per saldo komt de nieuwe CAO uit op een stijging van 3,9% terwijl tot nu rekening is gehouden met een stijging van 2%. De bijstelling van de loonindexatie als gevolg van de nieuwe CAO en de indexatie van de loonkosten van de voorgestelde intensiveringen is eveneens in deze eerste begrotingswijziging verwerkt. De verwerking van de motie en bijstelling loonindexatie leidt tot het volgende financiële beeld:

2

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Bedragen x € 1.000

2022

Meerjarig structureel begrotingssaldo voor amendementen

337 -1.514 -2.042 -3.155

Amendement A2021-035: Posten uit de begroting eerst on hold tot 1e BW

716

2023

658

2024

2025

558

558

Terugdraaien intensiveringen

1.797

1.797

1.797

1.797

Terugdraaien ombuigingen

-1.081

-1.139

-1.239

-1.239

Amendement A2021-038: Bezuinigingen Beleidsaccenten uit begroting voor 2022

-255

Meerjarig structureel begrotingssaldo na amendementen

798

Vrij te besteden vanuit Septembercirculaire 2021

0

0

0

-856 -1.484 -2.597

2.650

1.319

757

809

Motie M2021-044: Nadere uitwerking nodig intensiveringen Veilige informatievoorziening, proactieve digitale dienstverlening en basisregistraties

-800

-800

-800

-800

Transitie naar volwaardige inzet en betrouwbare ondersteuning

-647

-647

-647

-647

Versnellen transformatie Jeugd

-350

-350

-350

-350

Totaal Motie M2021-044

-1.797 -1.797 -1.797 -1.797

Bijstelling indexatie loonkosten CAO (3,9% vanaf april 2022, i.p.v. 2%)

-542

-722

-722

-722

Indexatie loonkosten als gevolg van voorgestelde intensiveringen

-50

-56

-56

-56

Totaal bijstelling loonindexatie Meerjarig structureel begrotingssaldo na uitwerking moties en overige mutaties

-592

-778

-778

-778

1.059 -2.112 -3.302 -4.363

Hierna volgt een nadere toelichting bij de uitwerking van motie M2021-044. 3.a. Veilige informatievoorziening, proactieve digitale dienstverlening en basisregistraties Een optimaal functionerende informatievoorziening en automatisering is een noodzakelijke basis voor de gemeentelijke organisatie. De noodzaak om hierin te investeren vloeit voort uit landelijke wetgeving rondom privacy/gegevensbescherming en vooral uit gemeentelijke wettelijke opdrachten zoals (digitale) dienstverlening, het sociaal domein en de Omgevingswet. De opgave informatievoorziening en automatisering is een vraaggestuurde opgave en het gevolg van deze opdrachten. Om gemeentelijke taken in de domeinen Samenleving en Ruimte & Economie goed uit te voeren is het noodzakelijk dat processen en systemen op orde zijn en de gemeente veilig met informatie om gaat. Doel: De gemeentelijke organisatie moet een beschikbare en stabiele informatievoorziening en automatisering garanderen ten behoeve van de dienstverlening. Op dit moment is de basis in de organisatie hiervoor onvoldoende op toegerust. Uit de laatste archiefinspectie blijkt dat we nog niet

3

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

volledig voldoen aan de Archiefwet. Uit ENSIA en kwaliteitsdashboard Kadaster blijken knelpunten op gebied van basisregistraties op gebied van actualiteit en kwaliteit van gegevens. Daarnaast hebben we de afgelopen periode veelvuldig storingen gehad die niet alleen de interne bedrijfsvoering beïnvloeden, maar waardoor we ook de optimale dienstverlening richting inwoners en organisaties niet konden garanderen. Inzet: Om de basis op orde te krijgen zetten we in op personele capaciteit voor technische ontwikkeling en capaciteit ter ondersteuning aan de domeinen Samenleving en Ruimte & Economie. De benodigde formatie betreft het team Informatievoorziening & Digitalisering (team I&D) en blijkt uit het organisatieontwikkeltraject. Een aanzienlijke formatie-uitbreiding is noodzakelijk om de basis op orde te krijgen en een toekomstbestendig team te creëren. Op deze manier zijn we in staat de hiervoor genoemde maatschappelijke opgaven rondom veilige informatievoorziening, automatisering en werkprocessen te realiseren. Het gaat onder andere om: project portfolio manager, informatiemanager, procesanalist, medewerker informatiebeheer, senior-adviseur geo-informatie en beheerder basisregistraties. Omdat deze functies naar de aard van de werkzaamheden structureel zijn, zal een incidentele toekenning van budget niet acceptabel zijn voor de provincie als financiële toezichthouder1.

Onderstaand leest u meer over deze functies. Maatregelen/middelen: In het onderzoek naar de benodigde capaciteit voor het team I&D is gekeken naar het aantal mensen (fte) en de gevraagde competenties (functieprofielen) van de professionals. Om de noodzakelijke opgave ten behoeve van de wettelijke (gemeente brede) opdrachten te realiseren moeten we de basis op orde brengen (scenario 1). We realiseren dat dit een forse investering vraagt en daarom onderzochten we alternatieven waarbij we de ambities waar mogelijk verlaagden. De drie scenario’s leest u in onderstaande tabel. Scenario 1 is de noodzakelijke situatie, die stapsgewijs tot stand komt; de implementatie van dit scenario vergt namelijk tijd. Met scenario 2 realiseren we de noodzakelijke opgave op een langere termijn. Scenario 3 is het minimale scenario waarbij het gaat om 11,18 fte en de benodigde investering € 800.000 bedraagt. Zonder deze investering kunnen we een veilige en ordentelijke gemeentelijke informatievoorziening niet borgen. De scenario’s werken we uit in een plan van aanpak. Dit plan deelt het college ter informatie met de gemeenteraad. Hiermee maken we inzichtelijk hoe de realisatie en planning van scenario’s 1 en 2 eruitziet.

Opgemerkt moet worden dat de huidige arbeidsmarkt voor ICT-expertise uiterst krap is; onze voorkeur gaat uit naar het werven van eigen personeel, maar het kan zo zijn dat we met tijdelijk inhuur, die overigens aanzienlijk duurder voor ons zal uitpakken, voorlopig genoegen moeten nemen. Scenario 1. Noodzakelijke opgave

Beschrijving

Impact in fte

Met scenario 1 wordt het mogelijk om alle ambities van de organisatie op het gebied van informatievoorziening te realiseren. Dit betekent meer ontwikkeling en uitbreiding van het team.

21,57 fte – 25,07 fte (in stappen)

1 Gezamenlijke handreiking van twaalf provincies: ‘Verduidelijking structurele en incidentele baten lasten 2021’

4

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

2. Organische groei

3. Onontkoombaar

Met scenario 2 wordt het op een langere termijn dan bij scenario 3 mogelijk om de ambities van de organisatie te realiseren. Dit is een minder steile groei dan in scenario 3. Met scenario 3 realiseren we de noodzakelijke uitbreiding en ontwikkeling om van volwassenheidsniveau ‘ad hoc’ naar ‘in control te komen. Dit betekent dat een beperkt deel van de nieuwe functieprofielen ingevuld wordt in combinatie met noodzakelijke uitbreiding van capaciteit. Ontwikkelingen vinden onder anderen plaats op het gebied van project portfolio management, change management en beheer basisregistraties. Hiermee kunnen de meest urgente opgaven aangepakt worden.

11,18 fte – 23,57 fte (in stappen) 11,18 fte

Toelichting Scenario 3 Cluster IV governance en realisatie

Mutatie

Toelichting

0,5 FTE Project portfolio manager

Wijziging en vernieuwing

1,5 FTE Informatiemanager 0,5 FTE Procesanalist 1 FTE Adviseur BI

De projectportfolio manager houdt overzicht over de onderlinge relaties van projecten en zorgt voor regie op de integrale planning en besluitvorming rondom prioritering. Dit is voor een vraaggestuurd team essentieel om tot een beheersbare werkvoorraad te komen. Informatiemanagers zijn onze voelsprieten binnen de organisatie. De informatiemanager heeft kennis van het domein waarin hij actief is, de ontwikkelingen en de werkprocessen, en ondersteunt en adviseert het management van het domein op het brede vlak van informatievoorziening. Vertaalt de behoefte aan informatievoorziening vanuit verschillende werkprocessen aan systemen, evalueert en komt met (project)voorstellen. Procesanalist heeft de expertise om te komen tot de procesanalyse en werkproces- en IV-ontwerp en draagt daarbij bij aan de efficiency en effectiviteit. Onderzoekt informatiebehoeften en vertaalt die naar optimale informatievoorziening en ingerichte werkprocessen. Adviseur Business Intelligence (Bl) is de beleidsadviseur voor wat betreft het ontwikkelen van BI instrumenten. Dit draagt bij aan verdere introductie van datagedreven werken en het komen tot betere stuurinformatie ten behoeve van de organisatie.

5

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Cluster Informatiebeheer (DIV)

Mutatie

Toelichting

0,68 FTE Medewerker informatiebeheer

Beheer (ICT, SD)

0,5 FTE Service- en problem manager 1 FTE medewerker werkplekondersteuning 1 Contractmanager / ICT regisseur

GEO informatie

1 FTE Senior-adviseur Geoinformatie 1 FTE Geo-informatiespecialist 1 FTE Senior beheerder basisregistraties 0,5 FTE beheerder basisregistraties 1 FTE Landmeter

Medewerker informatiebeheer verzorgt registratie van ingekomen stukken, informatie- en archiefbeheer en behandelt informatieverzoeken. Huidige capaciteit is niet ontoereikend. De service- en problem manager is aanspreekpunt en verantwoordelijk voor de interne dienstverlening en organiseren en aansturen van de servicedesk. Medewerker werkplekondersteuning verzorgt de fysieke ondersteuning van de werkplek. Dit is nu versnipperd over meerdere functies. Bovenstaande functies dragen bij aan het verbeteren van de interne dienstverlening van de servicedesk waardoor medewerkers bij problemen beter geholpen kunnen worden. Contractmanager / ICT regisseur is verantwoordelijk voor contractmanagement en aansturing richting ICT-leveranciers. Daarnaast is deze persoon verantwoordelijk voor werkverdeling en werkbeheersing binnen ICT beheer. Geo-informatie wordt een steeds belangrijker onderdeel in onze informatievoorziening (Omgevingswet). Het huidige team is hier onvoldoende op toegerust. Senior-adviseur is tactisch en strategisch adviseur op gebied van Geo-informatie. Dit voorziet in behoefte vanuit de organisatie. Geo-informatiespecialist adviseert en vertaalt behoefte naar implementatie van ruimtelijke analyses (bijv. kaartmateriaal). Capaciteit beheer basisregistraties is ontoereikend om aan huidige en toekomstige wettelijke verplichtingen te voldoen.

Het op orde zijn en blijven van (Geo) basisregistraties is een belangrijke randvoorwaarde voor de Omgevingswet. Landmeter verzorgt topografische metingen en vertaalt dit naar ontwerpen en tekeningen. Dit verhoogt de kwaliteit aan het begin van de keten m.b.t. Geo basisregistraties.

3.b. Transitie naar volwaardige inzet strategische opgaven en betrouwbare ondersteuning Lansingerland groeit en ook de strategische opgaven en bestuurlijke ambities nemen toe. Doel: wij willen bereiken dat onze gemeente zich verder ontwikkelt naar een toekomstbestendige organisatie, die in staat is de opgaven het hoofd te bieden. In de bedrijfsvoering en primaire

6

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

processen blijven we hierop anticiperen zodat we betrouwbare ondersteuning kunnen waarborgen. Wat wij daarvoor nodig hebben zijn noodzakelijke aanpassingen om die transitie mogelijk te maken; het gaat dan om een volwaardige en betrouwbare ondersteuning van de interne processen, dienstverlening naar burgers en bedrijven en tot slot ook om onze bestuurlijke ambities. Inzet/maatregelen: we investeren in onze capaciteit voor strategische opgaven van het beleidsteam domein Samenleving / team Maatschappelijke Opgaven (team MO), veiligheid, inkoop, toezicht (op vastgoed), het landschapsbeheer, juridisch advies en de control-positie. Deze onderwerpen worden hierbij nader toegelicht. Strategisch Adviseur team MO Lansingerland heeft een koers ingezet die gericht is op de grote ontwikkelopgaven die passen bij onze strategische ligging in de metropoolregio en de groei van de gemeente. Deze opgaven kennen een combinatie van ruimtelijke en maatschappelijke aspecten. Daarvoor is strategische beleidscapaciteit noodzakelijk die nu in het team MO wordt gemist, zowel op het gebied van veiligheid en leefbaarheid als op het gebied van kansengelijkheid en bestaanszekerheid (opgave ‘volwassenen in de knel’).

Met de uitbreiding van het strategisch vermogen ontstaat capaciteit voor het ontwikkelen van de Samenlevingsvisie en de strategische beleidsopgaven gericht op leefbaarheid & veiligheid en op mensen met achterstanden op gebied van huisvesting, inkomen, opleiding, gezondheid en ontwikkelkansen. Daarnaast kunnen we daarmee ook de verbinding verstevigen met de ruimtelijke opgaven, zoals de omgevingsvisie, wonen, mobiliteit en Horti Science. Medior Veiligheid team MO Veiligheid in Lansingerland is een belangrijk doel dat wij willen bereiken. Bij de veiligheidsdossiers bestaat voor wat betreft het beleid het werk uit strategisch èn meer tactisch/operationeel beleidswerk. We constateren dat niet al deze werkzaamheden passen binnen één functie. Op basis van de nieuwe functieprofielen vraagt dit om de toevoeging van één extra fte adviseur Veiligheid voor het meer tactisch/operationeel veiligheidsbeleidswerk. Zonder deze functionaris bestaat de kans dat er werkzaamheden moeten blijven liggen, bijvoorbeeld voor de uitvoering van cameratoezicht. Inkoop team MO Inkoop is een volwaardige taak van team MO geworden met een groot inhoudelijk juridisch en financieel afbreukrisico. Voor steeds meer taken zorgen we via inkoop voor goede maatschappelijke voorzieningen en dienstverlening.

Waar het begon als een incidenteel project zijn inkooptrajecten en het beheer van de contracten en leveranciersmanagement inmiddels een permanent onderdeel van de workload geworden. In 2022 nemen de inkoopwerkzaamheden nog verder toe, o.a. omdat er per 2023 een deel van de inkoop van jeugdhulp van de regio naar de gemeente verschuift. Gezien de maatschappelijke – en financiële – opgaven en de aangescherpte aanbestedingswetgeving en Europese regelgeving is inkoop niet alleen steeds belangrijker geworden maar vereist het een professionele aanpak, waarin op dit moment onvoldoende kan worden voorzien. Gelet op het voorgaande worden inkooptrajecten complexer (voorbeelden: rechtszaak lokale GGZ, aanbesteding leerlingenvervoer). Deze ontwikkelingen vragen om te investeren in inkoopcapaciteit binnen team MO.

7

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Toezichthouder exploitatie In Lansingerland worden verschillende vastgoedprojecten uitgevoerd. De controle op de uitvoering is belegd bij een directievoerder/toezichthouder. Zonder deze controle wordt de gemeente kwetsbaar; het nadien moeten corrigeren van onvolkomenheden is kostbaar. Op dit moment hebben we daar iets minder dan 1 fte voor beschikbaar terwijl de werkzaamheden structureel meer capaciteit vragen. Om terugkerende (duurdere en onbegrote) inhuur te voorkomen is 1 fte nodig. Landschapsbeheer Lansingerland is een gemeente met een sterk groen-blauw karakter, dat we willen behouden en verstevigen. Binnen Ruimtelijke Ordening (in team RES) ontberen wij voor het onderwerp Leefomgeving de expertise voor landschapsbeheer. Dat betreft onder meer specifieke kennis van bijvoorbeeld bomen, begroeiing en de inrichting van het landschap. Om het kwaliteitsniveau en het groen-blauwe karakter van Lansingerland te behouden is uitbreiding van capaciteit nodig. Zonder deze uitbreiding bestaat er geen capaciteit om de groen-blauwe visie verder gestalte te geven. Businesscontroller Stevige regie op onze financiën zijn randvoorwaardelijk voor de gemeentelijke taakuitoefening. Om de gemeente goed te kunnen besturen zijn betrouwbare actuele cijfers noodzakelijk.

De complexiteit van de gemeentelijke context (groeigemeente, sociaal domein, totstandkoming P-begroting), ad-hoc ontwikkelingen en nieuwe ontwikkelingen zetten grote druk op het control bouwwerk van de gemeente. Daarbij zien we de noodzaak om ook op het niveau van een aantal projecten meer toe te zien op beheersing (projectcontrol). Om gemeente breed en bij een aantal projecten in control te blijven is capaciteitsuitbreiding van het team Financiën nodig. Juridische inkoop expertise Het team Juridische Zaken & Inkoop wordt in toenemende mate geconfronteerd met de ingewikkelde Europese aanbestedingsprocedures. De accountant benoemt dit risico ook in haar verslagen. Lansingerland kan als inkopende organisatie zich daar geen ‘missers’ bij veroorloven. Vaak moet daarom externe expertise worden ingekocht. Met een structurele budgetuitbreiding kan dit steviger worden ingevuld en verkleinen wij de kans op eventuele rechtmatigheidsfouten. Tevens bewerkstelligen wij daarmee dat onze inkopers zich goed kunnen richten op ons eigen inkoopbeleid, het geven van advies en het contact onderhouden met lokale ondernemers. Middelen: aan deze intensiveringen in de vorm van formatie zijn kosten verbonden.

Ook hierbij geldt dat deze functies naar de aard van de werkzaamheden structureel zijn en naar de zienswijze van de provincie als financiële toezichthouder dan ook structureel gedekt moeten worden. Dat geldt ook voor de inkoop van juridische inkoop expertise; dat maakt onderdeel uit terugkerende werkzaamheden en is daarmee naar de aard structureel. Het totaal benodigde bedrag van € 647.000 structureel is als volgt opgebouwd:

8

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderdeel 1 Fte Strategisch Adviseur team MO en opwaardering van bestaande functie in team MO 1 Fte Medior Veiligheid team MO 1 Fte Inkoop team MO 1 Fte Toezichthouder team Exploitatie 1 Fte team RES (leefomgeving voor landschapsbeheer) 1 Fte Business Controller Juridisch advies en uitbestede diensten team JZ&I Totaal

Bedrag

Programma

€ 123.500 € 84.000 € 96.500 € 77.000 € 96.000 € 96.000 € 74.000 € 647.000

Programma 4 Programma 2 Programma 4 Programma 5 Programma 6 Overhead Overhead

Reeds opgenomen dekking in de Begroting 2022-2025 Voor zowel de investeringen in veilige informatievoorziening, proactieve digitale dienstverlening en basisregistraties als de transitie naar een volwaardige inzet voor strategische opgaven is er reeds voor € 600.000 aan dekking aanwezig in de begroting 2022. Deze dekking bestaat voor € 500.000 uit het restant van de stelpost ten behoeve van formatiegroei2 en voor € 100.000 uit doorbelastingen via Overhead (naar investeringsprojecten en grondexploitaties) van team I&D. Daarmee is een substantieel deel, namelijk € 500.000, van deze twee investeringen géén intensivering, maar een formalisering van eerder voor groei beschikbare (maar nog niet toegekende) begrotingsruimte. 3.c. Versnellen transformatie Jeugd (€ 350.000 structureel vanaf 2022) Doel van de investering: oplossen van knelpunten in de jeugdhulpketen en meewerken aan de hervormingsagenda Met de investering geven we antwoord op de vraag van het Rijk die samenhangt met het extra budget dat de gemeente dit jaar en volgend jaar ontvangt voor jeugdhulp. Het Rijk stelt dit geld beschikbaar voor het oplossen van de knelpunten in de jeugdzorgketen. De jeugdhulp is overbelast en kan de vraag naar jeugdhulp niet meer aan met wachtlijsten en verergerende problematiek tot gevolg. Daarnaast wil het Rijk met dit extra geld toewerken naar een financieel houdbaar jeugdhulpstelsel.

Hiervoor vraagt het Rijk aan gemeenten om mee te werken aan een landelijke hervormingsagenda. Ons voorstel om van het extra geld dat de gemeente van het Rijk krijgt € 350.000 aan te wenden voor het versnellen van de transformatie van jeugdhulp sluit aan op deze landelijke ontwikkelingen en op onze veranderopgave jeugdhulp. Met de investering van € 350.000 intensiveren we onze veranderopgave jeugdhulp, waarmee we afgelopen jaren al werkten in lijn met de hervormingsagenda. Met deze investering beogen wij zowel het aanpakken van huidige knelpunten in de jeugdhulpketen als het versnellen van de transformatie in overeenstemming met de landelijke hervormingsagenda.

2 Tot en met de Begroting 2021 hielden we rekening met het meerjarig ‘opzij’ zetten in een stelpost van een deel van de Algemene Uitkering (i.c. bijstelling door aanpassing van de maatstaven) om de groei van het ‘werk’ op te vangen dat gerelateerd is aan de groei van het aantal inwoners.

9

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Inzet van de investering: verlichten van wachtlijstproblematiek en versterken van de beweging naar zoveel mogelijk lichte of informele hulp en preventie Om het doel zoals hierboven beschreven te bereiken, willen we het bedrag van € 350.000 inzetten op: 1. Het verlichten van bestaande wachtlijstproblematiek in de jeugdhulpketen: Kinderen moeten lang wachten op specialistische hulp. Door de lange wachtlijsten kunnen problemen voor deze kinderen verergeren, waardoor problematiek toeneemt en de jeugdhulpkosten nog verder toenemen. 2. Het versterken van de beweging van zware gespecialiseerde hulp naar lichte of informele hulp en preventie: We intensiveren hiermee ons bestaande beleid volgens ons beleidsplan Versterken van veerkracht, de opgave vanuit de Jeugdwet en de veranderopgave jeugdhulp. Daarnaast sluit dit aan op de reeds bekende doelen en thema’s van de landelijke hervormingsagenda. Bestaande voorbeelden van maatregelen die we al uitvoeren, zijn de praktijkondersteuners bij de huisartsen en de jeugdcoaches op school. Voorgenomen maatregelen met benodigde middelen Hieronder beschrijven we de maatregelen waarmee we inzetten op het verlichten van de bestaande wachtlijstproblematiek en het versterken van de beweging naar zoveel mogelijk lichte of informele hulp en preventie. Het totale benodigde budget maakt interventies mogelijk die hieraan bijdragen.

Dat vraagt om structureel budget omdat eenmalige bijdragen geen langdurig effect sorteren. 1. Het verlichten van bestaande wachtlijstproblematiek in de jeugdhulpketen Maatregelen die kunnen helpen om de wachtlijstproblematiek in de jeugdhulpketen te verlichten, zijn bijvoorbeeld herstelgerichte overbruggingszorg en coaching. Naast deze voorbeelden onder-zoeken we nog andere manieren om de bestaande wachtlijstproblematiek te verlichten. We kijken hierbij vooral naar de lokaal beschikbare specialistische expertise en versterken de hulp en ondersteuning die we in onze gemeente bieden. Op die manier sluiten we aan op ons beleid en de landelijke hervormingsagenda: we helpen kinderen zo licht mogelijk, zo snel mogelijk en zo dichtbij mogelijk. - Herstelgerichte overbruggingszorg: alternatieve specialistische hulp waarbij alvast zoveel mogelijk wordt ingezet op herstel (dagstructuur etc); benodigd budget: € 50.000 - Coaching, voor kinderen op de wachtlijst; benodigd budget: € 50.000 - Overige initiatieven gericht op verlichten van wachtlijstproblematiek; benodigd budget: € 60.000 2.

Het versterken van de beweging van zware gespecialiseerde hulp naar lichte of informele hulp en preventie: Kansrijke maatregelen die kunnen bijdragen aan het versnellen van de transformatie zijn bijvoorbeeld de inzet van vrijwillige steunouders, de inzet van het CJG op vraagstukken rondom meerbegaafdheid en casusregie. Ook willen we graag budget beschikbaar hebben voor kansrijke initiatieven die op dit moment nog onbekend zijn: o Vrijwillige steunouders: het ontlasten van gezinnen met zorgvragen door de inzet van vrijwilligers; benodigd budget: € 50.000 o Overige initiatieven gericht op het versterken van de beweging van zware gespecialiseerde hulp naar zoveel mogelijk lichte of informele hulp en preventie; benodigd budget: € 140.000

10

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Motie M2021-047: Besluitvorming bezuiniging Beleidsaccenten bij eerstvolgende begrotingswijziging Naast motie M2021-044 is tijdens de raadsbehandeling nog een motie aangenomen waarvan de resultaten tijdens de eerste begrotingswijziging aan de raad zouden worden voorgelegd. In motie M2021-047 “Besluitvorming bezuiniging Beleidsaccenten bij eerstvolgende begrotingswijziging” roept de raad het college op om het structureel terugdraaien (na 2022) van de bezuinigingen op de Beleidsaccenten sociaal domein te evalueren in de context van het totale pakket aan intensiveringen in het sociaal domein. Vorig jaar is bij de begrotingsbehandeling van de Begroting 2021-2024 de structurele besparing op de Beleidsaccenten van € 255.000 incidenteel teruggedraaid voor 2021. Voor 2022 en verder bleef deze staan en als zodanig ook in de Begroting 2022-2025. Met het aangenomen amendement A2021038 is de besparing voor jaarschijf 2022 teruggedraaid en conform verwerkt in het meerjarig structureel begrotingssaldo na amendementen. Deze ombuiging staat echter nog wel ingeboekt voor 2023 en verder. In de motie is het college gevraagd om de structurele besparing op de beleidsaccenten te evalueren in het licht van de intensiveringen in de begroting. Het budget voor beleidsaccenten kent al een geschiedenis.

Bij de vaststelling in 2017 van het beleidsplan sociaal domein 2018 – 2022: ‘Versterken van Veerkracht’ heeft de gemeenteraad besloten tot het beschikbaar stellen van een budget voor de uitvoering van de beleidsaccenten. De raad heeft daarbij zelf een verdeling gemaakt voor de inzet per accent. In lijn met amendement A2021-038 “Bezuinigingen Beleidsaccenten uit begroting voor 2022” is de taakstelling in de eerste begrotingswijziging incidenteel teruggedraaid. Naar aanleiding van de in 2021 voorgenomen taakstelling vanaf 2022 zijn de accounthouders namens het college met de subsidiepartners in gesprek gegaan over de gevolgen voor de partijen. Daarbij zijn afspraken gemaakt over de afbouw of ombouw van activiteiten. Deze zijn inmiddels deels in gang gezet. Met het incidenteel terugdraaien van de taakstelling zet het college het beleid uit Versterken van veerkracht voort. We gaan met de partijen in gesprek over de invulling in 2022. In de motie M2021-047 “Besluitvorming bezuiniging Beleidsaccenten bij eerstvolgende begrotingswijziging” roept de raad het college op om voor 2023 en verder het terugdraaien van de taakstelling op de beleidsaccenten te evalueren. Het college omarmt de geest van de motie, maar een letterlijke uitvoering ervan is onmogelijk.

De inhoudelijke evaluatie van de accenten vindt plaats binnen de reguliere cyclus van evalueren met de jaarrapportage sociaal domein 2021 in juni. De financiële evaluatie vindt plaats in de reguliere P&C-cyclus bij de jaarrekening. De financiële gevolgen van de inhoudelijke evaluatie verwerken we in de loop van 2022 in de reguliere P&C-cyclus. Voor 2023 en verder maakt het college binnen de context van het totale pakket aan intensiveringen en op basis van de uitkomsten van de evaluatie de integrale afweging voor de inzet van de budgetten in het kader van de Samenlevingsvisie. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De begrotingswijziging in dit raadsvoorstel volgt op de aangenomen amendementen en moties bij de raadsbehandeling van de Begroting 2022-2025 van donderdag 4 november jl.

11

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

2. Maatschappelijk effect De voorgestelde intensiveringen hebben een positief effect op de dienstverlening van de gemeente richting onze inwoners en organisaties. 3. Argumenten 3.1 De intensiveringen zijn nodig om de basis op orde te krijgen en in control te komen De gemeentelijke organisatie moet in staat zijn om digitaal de zaken veilig op orde te hebben en daarbij te voldoen aan de privacy regelgeving, interne processen volwaardig en betrouwbaar te kunnen ondersteunen en de dienstverlening naar burgers en bedrijven toe goed te organiseren. De grote opgaven en krappe bezetting zorgt voor veel ad-hoc en reactief werk. Om als organisatie te komen tot proactieve digitale dienstverlening en meer in control te zijn, zijn ten minste de voorgestelde intensiveringen nodig. 3.2 De intensiveringen zijn nodig zodat onze gemeente zich verder ontwikkelt naar een toekomstbestendige organisatie, die in staat is de opgaven het hoofd te bieden Teneinde volwaardige inzet en betrouwbare ondersteuning te kunnen waarborgen in de bedrijfsvoering en primaire processen zijn de voorgestelde aanpassingen noodzakelijk om deze transitie mogelijk te maken.

3.3 De intensiveringen zijn nodig om beter te kunnen anticiperen en reageren op ontwikkelingen binnen het sociaal domein (Jeugd) Om de beoogde transformatie in met name de jeugdhulpketen vorm te geven zijn investeringen in zowel de ketenaanpak als de lokale (preventie) jeugdhulpondersteuning benodigd. 3.4 Lansingerland groeit en ook de strategische opgaven en bestuurlijke ambities nemen toe De combinatie van Lansingerland als groeigemeente, de toenemende complexiteit van verschillende strategische opgaven en de toename van de bestuurlijke ambities vragen om een investering in de (ambtelijke) capaciteit. 3.5 Het voordelig effect van de Septembercirculaire 2021 is voldoende om intensiveringen in 2022 volledig te dekken De effecten van de Septembercirculaire 2021 dienen als eerste dekkingsmiddel voor de voorgestelde intensiveringen. In 2022 is de vrije ruimte van de septembercirculaire voldoende groot om alle intensiveringen te dekken (€ 2.650.000 vrije ruimte, tegenover € 1.797.000 aan voorgestelde intensiveringen). Het structurele begrotingssaldo in 2022 verslechterd daardoor niet. 3.6 De loonindexatie is een autonome ontwikkeling die we als gemeente in onze begroting verwerken In de begroting 2022 is rekening gehouden met een loonindex van 2%. Als gevolg van de nieuwe CAO blijkt het indexpercentage voor lonen hoger, namelijk 3,9% vanaf april 2022.

In deze begrotingswijziging verwerken we de bijstelling van het indexpercentage. 3.7 Het voordelig effect van de Septembercirculaire 2021 is voldoende om bijstelling van de loonindexatie in 2022 volledig te dekken Na dekking van de voorgestelde intensiveringen vanuit de septembercirculaire resteert er nog voldoende vrij te besteden ruimte om ook de bijstelling van de loonindexatie te dekken.

12

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

4. Kanttekeningen 4.1 Niet intensiveren betekent dat taken en projecten blijven liggen Indien de intensiveringen niet kunnen plaats vinden omdat de financiële middelen ontbreken dan blijven taken en projecten liggen. Diverse risico’s zullen toenemen en de toekomstbestendigheid van de gemeentelijke organisatie neemt af. Grofweg betekent dit bijvoorbeeld dat:  de gemeente achter gaat lopen op digitale diensterlening;  de gemeente steeds grotere risico’s gaat lopen op ‘hacks’ en daarmee samenhangende datalekken. Daarmee ontstaat een onnodig algehele continuïteit risico in de bedrijfsvoering:  de invoering van de Omgevingswet met grote uitvoeringsrisico’s gepaard zal gaan, als de basisregistraties niet op orde zijn;  er werkzaamheden gaan blijven liggen bij de uitvoering van cameratoezicht;  er achterstanden zullen ontstaan bij de inkoopwerkzaamheden voor jeugdhulp;  de verdere uitwerking van de groen-blauwe visie stopgezet moet worden;  de ingezette verbetering control maar beperkt kan worden voorgezet;  de kans op eventuele rechtmatigheidsfouten bij Europese aanbestedingen zullen toenemen. 4.2. De voorgestelde intensiveringen en bijstelling van de indexatie verslechteren het meerjarig structurele begrotingssaldo en leiden vanaf 2023 tot een nadeliger saldo De vrije ruimte vanuit de Septembercirculaire 2021 is in 2022 voldoende hoog om alle intensiveringen te dekken.

Vanaf 2023 is de vrije ruimte in de septembercirculaire onvoldoende om de intensiveringen volledig te dekken. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De financiële effecten van de eerste begrotingswijziging zijn als volgt: Bedragen x € 1.000

2022

2023

Meerjarig structureel begrotingssaldo na amendementen

798

-856 -1.484 -2.597

Vrij te besteden vanuit Septembercirculaire 2021

2024

2025

2.650

1.319

757

809

Motie M2021-044: Nadere uitwerking nodig intensiveringen Veilige informatievoorziening, proactieve digitale dienstverlening en basisregistraties

-800

-800

-800

-800

Transitie naar volwaardige inzet en betrouwbare ondersteuning

-647

-647

-647

-647

Versnellen transformatie Jeugd

-350

-350

-350

-350

Totaal Motie M2021-044

-1.797 -1.797 -1.797 -1.797

Bijstelling indexatie loonkosten CAO (3,9% vanaf april 2022, i.p.v. 2%)

-542

-722

-722

-722

Indexatie loonkosten als gevolg van voorgestelde intensiveringen

-50

-56

-56

-56

Totaal bijstelling loonindexatie Meerjarig structureel begrotingssaldo na uitwerking moties en overige mutaties

-592

-778

-778

-778

13

1.059 -2.112 -3.302 -4.363

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

De eerste regel uit het overzicht betreft het structurele begrotingssaldo 2022-2025 na verwerking van de amendementen. In 2022 resteert er begrotingsoverschot van € 789.000. In 2023 en de daaropvolgende jaren is er een oplopend tekort. Het vrij te besteden deel van de Septembercirculaire 2021 bedraagt € 2.650.000 in 2022, aflopend naar € 809.000 in 2025. Dit is exclusief beklemde middelen uit de septembercirculaire die niet vrij te besteden zijn als gevolg van bijvoorbeeld en het Corona-steunpakket. Deze ruimte vanuit de septembercirculaire wordt gebruikt als eerste dekkingsmiddel van de voorgestelde intensiveringen. De motie M2021-044 die oproept tot een nadere uitwerking van de benodigde intensiveringen telt op tot een structurele last van € 1.797.000 vanaf 2022. Tot slot zijn als overige mutaties de bijstelling van de loonindexatie als gevolg van de nieuwe CAO en de indexatie van de loonkosten van de voorgestelde intensiveringen in deze eerste begrotingswijziging meegenomen. In de begroting is uitgegaan van een loonindexatie van 2% vanaf 2022 op een totale loonsom van € 38 mln. Recent hebben de vakbonden en werkgevers een principeakkoord voor een nieuw CAO bereikt; de formele besluitvorming zal naar verwachting snel plaatsvinden. Gemeenteambtenaren krijgen vanaf april 2022 een loonsverhoging van 3,9%.

Dit betekent een extra nadelig effect op het begrotingssaldo van € 542.000 in 2022 en € 722.000 structureel vanaf 2023. Deze 3,9% is vanaf april 2022 ook van toepassing op extra de loonkosten als gevolg van de intensiveringen, zijnde € 50.000 in 2022 en € 56.000 structureel vanaf 2023. Zowel de intensiveringen als de bijstelling indexatie loonkosten zijn in 2022 volledig gedekt met de middelen vanuit de septembercirculaire. Het begrotingsoverschot in 2022 neemt met deze eerste begrotingswijziging toe van € 798.000 naar € 1.059.000. In latere jaren is het effect nadelig en loopt het tekort, mede door de bijstelling van de loonindexatie, verder op. 6. Juridische aspecten Niet van toepassing 7. Duurzaamheid Niet van toepassing 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Niet van toepassing 9. Verdere procedure Deze eerste begrotingswijziging 2022 wordt besproken in de Commissie Algemeen Bestuur op 8 december 2021 en vervolgens ter vaststelling aangeboden in de raadsvergadering van 23 december 2021. Bijlagen Niet van toepassing

14

Raadsbesluit Gemeente Lansingerland

Onderwerp

1e begrotingswijziging 2022

Portefeuillehouder

Jan-Willem van den Beukel

Registratienummer

BR2100115

Datum raad

23 december 2021

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - de intensiveringen zijn nodig om de basis op orde te krijgen en in control te komen; - de intensiveringen zijn nodig zodat onze gemeente zich verder ontwikkelt naar een toekomstbestendige organisatie, die in staat is de opgaven het hoofd te bieden; - de intensiveringen zijn nodig om beter te kunnen anticiperen en reageren op ontwikkelingen binnen het sociaal domein (Jeugd); - Lansingerland groeit en ook de strategische opgaven en bestuurlijke ambities nemen toe; - het voordelig effect van de Septembercirculaire 2021 is voldoende om intensiveringen in 2022 volledig te dekken; - de loonindexatie is een autonome ontwikkeling die we als gemeente in onze begroting verwerken; - het voordelig effect van de Septembercirculaire 2021 is voldoende om bijstelling van de loonindexatie in 2022 volledig te dekken. Rekening te houden met - Artikel 190 e.v. van de gemeentewet. Besluit(en) 1. De uitkomsten van de septembercirculaire 2021 te verwerken in de begroting 2022-2025. 2. De voorgestelde intensiveringen en de hiervoor benodigde structurele middelen van € 1.797.000 vanaf 2022 vast te stellen en te verwerken in de begroting 2022. 3. De bijstelling van loonindexatie als gevolg van de nieuwe CAO voor 2022 en verder te verwerken in de begroting 2022-2025. 4.

De benodigde begrotingswijzingen vast te stellen. Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 23 december 2021, de griffier,

drs. Bert Schouten

15