[BR2100084] Plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 en delegatie

Onderwerp

Plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 en delegatie

Portefeuillehouder

Titia Cnossen

Registratienummer

BR2100084

Datum Raad

23 december 2021

Gevraagde beslissing: 1. Het plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 (T21.06290) vast te stellen. 2. De bevoegdheid om (delen van) het omgevingsplan vast te stellen op grond van artikel 2.8 en artikel 4.14 van de Omgevingswet te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders voor de volgende gevallen: a. conform wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsverplichtingen in bestemmingsplannen; b. het inpassen van in afwijking van het omgevingsplan verleende omgevingsvergunningen (niet-tijdelijk); c. de bouw van maximaal 40 woningen; d. als gevolg van instructieregels van het Rijk of de provincie; e. juridisch-technische wijzigingen, redactionele aanpassingen en correcties; f. het nemen van een voorbereidingsbesluit voor een locatie. 3. Het onder 2. bedoelde besluit in werking te laten treden op de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet. 0. Samenvatting De Omgevingswet is de grootste wetswijziging sinds de invoering van de Grondwet. Maar liefst 26 wetten (en meer dan honderd Algemene Maatregelen van Bestuur en ministeriële regelingen) op het gebied van ruimte, wonen, milieu, natuur, water en infrastructuur worden erin samengevoegd. Er komt daarmee één integrale wet op het gebied van de fysieke leefomgeving die alle bestaande wetten op dat gebied vervangt. De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving.

Om dit te bereiken krijgt de gemeente een aantal nieuwe instrumenten, die met elkaar in de zogenaamde beleidscyclus in verband staan. Bij schrijven van dit advies treedt de Omgevingswet op 1 juli 2022 in werking. Naast de omgevingsvisie is het omgevingsplan is één van deze nieuwe instrumenten. Uw raad is voor beide het bevoegd gezag. Het omgevingsplan bevat algemene regels over de fysieke leefomgeving en geldt voor het hele grondgebied van de gemeente. Juridisch gezien is het omgevingsplan de rechtsopvolger van het bestemmingsplan. De gemeente stapt op 1 juli 2022 over naar het omgevingsplan. Zie in dit verband onze brief over de tijdige voorbereiding op en omschakeling naar het omgevingsplan (U21.04731). De Omgevingswet bevat overigens uitgebreid overgangsrecht, zodat de gemeente niet in een ‘juridisch gat’ valt. Bestemmingsplannen blijven gelden totdat uw raad deze intrekt. Uw raad

1

krijgt tot 1 januari 2030 de tijd om een volwaardig omgevingsplan op te bouwen. Hierin zullen de bestemmingsplannen en andere ruimtelijke plannen, de zogenaamde bruidsschat (600 gedecentraliseerde regels van het Rijk) en de regels over de fysieke leefomgeving in verordeningen worden verwerkt, met inachtneming uiteraard van de Omgevingswet, de provinciale verordening en de omgevingsvisie. Al met al is dit een grote en complexe operatie.

Bijgevoegd plan van aanpak omgevingsplan geeft antwoord op de vraag hoe het omgevingsplan in de transitiefase 2022-2029 kan worden opgebouwd en in welk tempo. De opbouw vindt plaats door het vaststellen van (delen van) het omgevingsplan. Deze bevoegdheid kan uw raad voor delen ervan delegeren aan het college. Dit advies bevat hiertoe een voorstel. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De gemeente heeft de afgelopen jaren op verschillende manieren gewerkt aan de invoering van de Omgevingswet. Voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet moet de gemeente voor veel zaken meteen klaar staan. Dit jaar staat in het teken van de verdere voorbereiding. Hiervoor hanteren wij het overzicht van de VNG van 27 “Minimale acties Omgevingswet voor gemeenten”. Dit schematische overzicht laat zien wat wij dit jaar als gemeente minimaal moeten regelen om klaar te zijn voor de invoering van de Omgevingswet. Wij hebben deze acties ondergebracht in vijf deelprojecten, ook wel sporen genoemd. Naast het overkoepelende spoor 0 (over ambities, strategie, aanpak, financiën en communicatie) gaat het om vijf sporen: 1. Omgevingsvisie, 2. Omgevingsplan, 3. Vergunningverlening, toezicht en handhaving, 4. Digitaal Stelsel Omgevingswet en 5. Veranderopgave. Zoals beschreven in ons projectplan (T21.01738) en het raadsbesluit van 3 juni 2021 (BR2100033), is de aanleiding voor dit raadsvoorstel minimale actie 16.

Deze is onder gebracht in spoor 2 omgevingsplan. Deze minimale actie luidt als volgt: “De gemeente heeft keuzen gemaakt over de uitgangspunten, structuur en insteek van het nieuwe omgevingsplan. Daarbij is ook bepaald in welke stappen en in welk tempo het nieuwe omgevingsplan wordt

2

opgesteld. Eén en ander in lijn met de kaders vanuit rijks- en provinciale regelgeving en vastgelegd in een met de raad afgestemd plan van aanpak.” Figuur: 27 minimale acties van de VNG ondergebracht in sporen

Bijgevoegd plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 geeft uitvoering aan deze actie. De opbouw geschiedt via bouwstenen; deze zijn over het algemeen gebiedsgericht. Het plan van aanpak bevat een kaart waarop deze bouwstenen inzichtelijk zijn weergegeven. Doel hiervan is om bij de vaststellen van een dergelijke bouwsteen – uw bevoegdheid - meteen bestemmingsplannen in te trekken, zodat geen dubbele regimes ontstaan. Ons voorstel is om het omgevingsplan op te bouwen volgens dit plan van aanpak. Daarnaast stellen wij uw raad voor om het vaststellen van bepaalde delen van het omgevingsplan te delegeren aan ons college. 2. Maatschappelijk effect Het omgevingsplan is juridisch bindend voor zowel de overheid, bedrijven als burgers. Het is een belangrijk instrument en zal een groot deel van het gemeentelijke regelsysteem gaan beslaan. Met het plan van aanpak wordt inzicht verkregen hoe het omgevingsplan wordt opgebouwd en in welk tempo. Tegelijkertijd blijven er wel regels gelden op basis van het overgangsrecht. Het gaat hierbij vooral om bestemmingsplannen.

3

3. Argumenten 1.1 Plan van aanpak geeft structuur en houvast Uw raad krijgt tot 1 januari 2030 de tijd om een volwaardig omgevingsplan op te bouwen. In het omgevingsplan zullen de bestemmingsplannen en andere ruimtelijke plannen, de zogenaamde bruidsschat (600 gedecentraliseerde regels van het Rijk) en de regels over de fysieke leefomgeving in verordeningen worden verwerkt, met inachtneming uiteraard van de Omgevingswet, de provinciale verordening en de omgevingsvisie. Al met al is dit een grote en complexe operatie. Het gaat om duizenden regels. Het plan van aanpak beschrijft hoe het omgevingsplan in de transitiefase 2022-2029 kan worden opgebouwd. Hiermee wordt structuur en houvast geboden. Dit geldt zowel voor uw raad als voor de uitvoering ervan. Dit geeft duidelijkheid. 2.1 Delegatie ontlast Uw raad zal de komende jaren veel raadsvoorstellen voor de vaststelling van delen van het omgevingsplan aangeboden krijgen. Door deze bevoegdheid voor een aantal beschreven gevallen te delegeren, kan uw raad worden ontlast. Daarnaast kan het ook efficiënt zijn om snel te reageren op ontwikkelingen. Het gaat hierbij in het bijzonder om het zogenaamde voorbereidingsbesluit waarbij de planologische situatie wordt bevroren. Het voorbereidingsbesluit is nu een zelfstandig besluit. Onder de Omgevingswet wijzigt het voorbereidingsbesluit het omgevingsplan met voorbeschermingsregels.

Voor de specifieke motivering van de voorgestelde gevallen wordt verwezen naar paragraaf 6 van bijgevoegd plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029. 3.1 Omgevingswet geldt nog niet Het vaststellen van delen van het omgevingsplan en delegatie van deze bevoegdheid is pas mogelijk als de Omgevingswet geldt. Bij schrijven van dit advies gaan wij uit van inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022. 4. Kanttekeningen 1.1 Aanpak ligt voor langere tijd vast Het plan van aanpak geldt voor de gehele transitiefase, 2022-2029. Dat is een lange periode. Er kunnen zich ontwikkelingen voordoen die tot aanpassing nopen. De uitvoering moet dan ook flexibel zijn. Dit is geborgd in het plan van aanpak door periodiek te evalueren. Ons college zal bij elk voorstel voor de vaststelling van een bouwsteen aangeven hoe de uitvoering van het plan van aanpak verloopt. Daarnaast is een tussenevaluatie ingebouwd, namelijk tussen de periodes 2022 – 2024 en 2025 – 2029. Voor de motivering hiervan wordt verwezen naar paragraaf 5 van bijgevoegd plan van aanpak omgevingsplan (2022-2029).

4

1.2 Omgevingswet kan opnieuw worden uitgesteld De planning van de bouwstenen in het plan van aanpak is gebaseerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022. Dit kan later worden en is afhankelijk van besluitvorming op rijksniveau in november van dit jaar. Mocht het zo zijn dat de Omgevingswet wordt uitgesteld, dan schuift de planning evenredig op. De eerste bouwsteen is gepland in 2022; hiermee wordt naast het opstellen ervan en het organiseren van participatie ook de vaststelling ervan door uw raad bedoeld. Bij eventueel uitstel van de wet wordt dit 2023. 2.1 Voorstel voor delegatie is inschatting en momentopname Het voorstel voor delegatie is bedoeld om de werklast voor uw raad beperkt te houden en om efficiënt te kunnen werken. Het is wel een inschatting en een momentopname. Het is in elk geval wenselijk om dit besluit regelmatig te evalueren. In dit verband merken wij op dat wij jaarlijks verantwoording zullen afleggen hoe wij met de gedelegeerde bevoegdheden zijn omgegaan. Dit kan apart of bij de aanbieding van een bouwsteen. Daarnaast kan per bouwsteen of nieuw deel van het omgevingsplan worden bezien in hoeverre verdere delegatie wenselijk is. Dat bepaalt uw raad uiteindelijk. Delegatie kan vooral bij de integratie van verordeningen aan de orde zijn, omdat hierin bevoegdheden van ons college voorkomen. 5.

Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De uitvoering van het plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 betreft structurele kosten tot 1 januari 2030. Per jaar moet rekening worden gehouden met circa € 50.000. Hierin zijn de kosten opgenomen voor de aanbesteding van bouwstenen en het onderhoud van de benodigde software. Een deel van bovengenoemde kosten vormt onderdeel van de projectbegroting invoering Omgevingswet (T21.02549) zoals bekend bij uw raad. Dekking vindt plaats via de FCL 8822000 Reserve actieplan omgevingswet / 6822540 Omgevingswet. De overige (structurele) kosten worden bij de Kadernota 2023 betrokken. De verwachting is dat de invoering van de Omgevingswet, het opbouwen van het omgevingsplan en keuzes die gemaakt worden tussen 2021-2029 ook financiële effecten kunnen hebben. Deze mogelijke effecten zijn op dit moment nog niet bekend. Als wij deze (meer) inzichtelijk hebben, zullen wij zo nodig voorstellen deze in de reguliere begroting te verwerken. 6. Juridische aspecten Hoofdstuk 22 van de Omgevingswet behelst het overgangsrecht. Op 1 juli 2022 ontstaat het omgevingsplan van rechtswege bestaande uit bestemmingsplannen en andere ruimtelijke plannen en de bruidsschat. Tot uiterlijk een bij Koninklijk Besluit te bepalen tijdstip (voor nu: 1 januari 2030) krijgen gemeentes de tijd om een volwaardig omgevingsplan op te bouwen.

Op basis van artikel 2.4 van de Omgevingswet stelt de gemeenteraad het omgevingsplan vast. Deze bevoegdheid kan op grond van artikel 2.8 van de Omgevingswet worden gedelegeerd.

5

7. Duurzaamheid In bijgevoegd plan van aanpak wordt aandacht besteed aan het Klimaatakkoord. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Burgerparticipatie speelt een belangrijke rol bij het wijzigen van het omgevingsplan. Met het oog hierop wordt burgerparticipatiebeleid opgesteld. 9. Verdere procedure Het omgevingsplan wordt opgebouwd door middel van bouwstenen. Ons college zal uw raad dan ook regelmatig voorstellen doen voor het vaststellen van delen van het omgevingsplan. Overigens zullen ook gebiedsontwikkelingen door middel van wijzigingen van het omgevingsplan gefaciliteerd moeten worden. De komende jaren zijn wat betreft het omgevingsplan dan ook intensief. Ons college hoopt uw raad in de loop van 2022 de eerste bouwsteen – dit zijn de bestaande woonwijken – ter vaststelling aan te bieden. Bijlagen 1. Plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 met bijlage 1 (T21.06290) 2. Bijlage 2 bij plan van aanpak: overzicht regels over fysieke leefomgeving in verordeningen (T21.05330) 3. Bijlage 3 bij plan van aanpak: kaart met de bouwstenen (T21.08224)

6

Datum Raad

23 december 2021

Registratienummer

BR2100084

Onderwerp

Plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 en delegatie

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - het plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 biedt structuur en houvast voor het opbouwen van het omgevingsplan in de transitiefase 2022-2029; - delegatie aan het college van burgemeester en wethouders van de bevoegdheid om (delen van) het omgevingsplan vast te stellen ontlast en is efficiënt. Rekening te houden met - de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Gelet op - de artikelen 2.4, 2.8 en 4.14 en hoofdstuk 22 van de Omgevingswet. Besluit(en) 1. Het plan van aanpak omgevingsplan 2022-2029 (T21.06290) vast te stellen; 2. De bevoegdheid om (delen van) het omgevingsplan vast te stellen op grond van artikel 2.8 en artikel 4.14 van de Omgevingswet te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders voor de volgende gevallen: a. conform wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsverplichtingen in bestemmingsplannen; b. het inpassen van in afwijking van het omgevingsplan verleende omgevingsvergunningen (niet-tijdelijk); c. de bouw van maximaal 40 woningen; d. als gevolg van instructieregels van het Rijk of de provincie; e. juridisch-technische wijzigingen, redactionele aanpassingen en correcties; f. het nemen van een voorbereidingsbesluit voor een locatie. 3. Het onder 2. bedoelde besluit in werking te laten treden op de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet.

7

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 23 december 2021, de griffier,

Bert Schouten

8