[BR2100077] RV Berkelcentrum Oost 21 okt 2021

Onderwerp

Stedenbouwkundig masterplan Berkel Centrum Oost

Portefeuillehouder

Kathy Arends

Registratienummer

BR2100077

Datum Raad

24 februari 2022

Gevraagde beslissing: 1. Het stedenbouwkundig masterplan Berkel Centrum Oost vast te stellen (bijlage 1). 2. Het investeringskrediet voor BCO op te hogen met € 0,6 miljoen. 3. Het hogere investeringskrediet te dekken door na sloop van het aan te kopen pand het aankoopbedrag ten laste van het begrotingsresultaat te brengen (en daarmee indirect ten laste van de algemene reserve) en de dan nog resterende hogere kapitaallasten te dekken door het structureel verlagen van het budget voor de Holland Rail Terminal in de begroting 2022-2025. 0. Samenvatting De gemeente Lansingerland heeft een snelgroeiende bevolking. Het aantal woningen wordt fors uitgebreid. Daar hoort een goed bereikbaar en passend voorzieningenniveau bij, in de vorm van een winkelcentrum met een hoge gebruiks- en belevingswaarde. Het centrum van Berkel en Rodenrijs wordt inmiddels versterkt met een uitbreiding van het winkelcentrum aan de westzijde. De gemeenteraad heeft ook opdracht gegeven om de oostzijde van het winkelcentrum te versterken. De gemeenteraad heeft daarvoor de volgende uitgangspunten meegegeven:  Berkel Centrum West (BCW) en Berkel Centrum Oost (BCO) in evenwicht brengen.  De bereikbaarheid verbeteren door middel van het verleggen van de Molenwerfstraat.  De aanleg van 120 extra parkeerplaatsen en extra fietsparkeergelegenheid.  Het behoud van haakse parkeerplaatsen langs de Molenwerfstraat.

 De totstandkoming van een groene verbinding met het Annie M.G. Smidtpark.  De herontwikkeling van de tijdelijke opvanglocatie voor statushouders Hergerborch tot 80 sociale huurwoningen. Bovenstaande uitgangspunten zijn nader verkend en uitgewerkt in het bijgevoegde stedenbouwkundig masterplan Berkel Centrum Oost. 1. Aanleiding en context Lansingerland is een gemeente met een hoogwaardige woonkwaliteit, een bloeiende economie en een goede bereikbaarheid binnen de randstad. De gemeente heeft een snelgroeiende bevolking. Het aantal woningen wordt de komende jaren fors uitgebreid. Daar hoort een goed bereikbaar, passend voorzieningenniveau bij met een hoge gebruiks- en belevingswaarde. In winkelcentra komen mensen voor hun dagelijkse boodschappen, om te winkelen maar ook om elkaar te ontmoeten.

1

Het winkelcentrum van Berkel en Rodenrijs is het hoofdwinkelcentrum van de gemeente en wordt de komende jaren versterkt met de uitbreiding aan de westzijde (ter hoogte van de Westersingel). Voor het evenwicht van de twee polen van het centrum (haltermodel) is het van essentieel belang dat de voorzieningen aan de oostzijde van het centrumgebied goed bereikbaar blijven en er ook aan die zijde voldoende parkeergelegenheid is. De herontwikkeling van de locatie Hergerborch, de versterkte verbinding met het Annie M.G. Schmidtpark, het verbeteren van de bereikbaarheid en het uitbreiden van parkeergelegenheid zorgen voor een kwalitatief hoogwaardige afronding van het centrumgebied aan de oostzijde. Beleidskader Het project Berkel Centrum Oost kent een lange voorgeschiedenis. De volgende besluiten zijn reeds genomen: Nota van Uitgangspunten T19.11403 (2019) Op 3 oktober 2019 heeft de gemeenteraad een Nota van Uitgangspunten vastgesteld voor Berkel Centrum Oost. Daarin worden de volgende gewenste resultaten benoemd:  Het verleggen van de Molenwerfstraat.  Het realiseren van 60 tot 80 sociale woningen op locatie Hergerborch.  Het realiseren van minimaal 120 extra parkeerplaatsen voor winkelend publiek.  De realisatie van een groene knoop/verbinding met het Annie M.G. Smidtpark.

Raadsvoorstel BR2000092 (2020) Op 26 november 2020 heeft de gemeenteraad raadvoorstel BR2000092 aangenomen en besloten om:  Geen parkeergarage te realiseren, maar in te zetten op een uitbreiding van het parkeren op het maaiveld. De gekozen variant kwam op 58 extra parkeerplaatsen.  Een bestemmingsplanprocedure voor te bereiden, waarin de woningbouw op locatie Hergerborch, het verleggen van de Molenwerfstraat en de uitbreiding van het parkeren mogelijk worden gemaakt.  De financiële mogelijkheden voor het verleggen van de Molenwerfstraat en de uitbreiding van het parkeren te verkennen. Motie ‘120 blijft 120 parkeerplaatsen’ (2020) Op 26 november 2020 is de motie ‘120 blijft 120 parkeerplaatsen’ (M2020-032) aangenomen. Daarmee houdt de raad vast aan het besluit om minimaal 120 extra parkeerplaatsen te realiseren boven op het huidige aantal parkeerplaatsen. Amendement ‘Parkeeropgave Berkel Centrum Oost’ (2020) Op 26 november 2020 is amendement ‘Parkeeropgave Berkel Centrum Oost’ (BR2000092) aangenomen. Daarmee houdt de raad vast aan het haaks parkeren langs de Molenwerfstraat.

2

2. Maatschappelijk effect De doelstelling van het plan is om de belevings- en gebruikswaarde van Berkel Centrum Oost te verhogen en hiermee Berkel Centrum West en Berkel Centrum Oost in evenwicht te brengen. Dit wordt bewerkstelligd door de realisatie van:  een goede en verkeersveilige bereikbaarheid voor voetganger, automobilist en fietser.  meer parkeergelegenheid voor winkelend publiek.  een groter aanbod van woningen in de sociale sector.  een groene verbinding met het Annie M.G. Schmidtpark. De toegevoegde belevings- en gebruikswaarde zal zorgen voor hogere bezoekersaantallen en een langere verblijfsduur in het centrum. Dit resulteert in hogere omzetcijfers voor de ondernemers en dus grotere economische groei voor de gemeente Lansingerland. Door een investering in het verblijfsgebied zullen ontmoetingen toenemen, wat leidt tot een versterking van de sociale cohesie en het tegengaan van eenzaamheid. 3. Argumenten 3.1 Het haltermodel Berkel Centrum in evenwicht Het plan verhoogt de belevings- en gebruikswaarde van Berkel Centrum Oost en hiermee worden de polen Berkel Centrum West en Berkel Centrum Oost in evenwicht gebracht. 3.2 Het plan maakt de bouw van 80 sociale huurwoningen mogelijk Er heeft een eerste stedenbouwkundige verkenning plaatsgevonden naar de mogelijkheid om 80 sociale huurwoningen te realiseren op de locatie Hergerborch door 3B Wonen.

Uit de verkenning blijkt dat de realisatie van 80 woningen, met voldoende parkeergelegenheid, mogelijk is. * Op verzoek van 3B Wonen is nadere informatie over de gebouwen van 3B Wonen buiten het stedenbouwkundig masterplan gehouden. Afspraken over de ruimtelijke kaders en verschijningsvorm worden vastgelegd in een aparte Nota van Uitgangspunten voor de sloop- en nieuwbouwlocatie Hergerborch. 3.3 Met het ontwerp worden 120 extra parkeerplekken gerealiseerd en ca. 34 extra fietsparkeerplekken gerealiseerd We breiden het aantal parkeerplaatsen uit met 120 parkeerplaatsen. In totaal heeft het oostelijke deel van het centrum straks 461 parkeerplaatsen. De bewoners van de huurwoningen op het terrein van de Hergerborch maken in principe geen gebruik van de 120 nieuwe parkeerplaatsen. Daarnaast is ook de parkeergarage onder de Basic-Fit met 73 parkeerplaatsen gelegen in het oostelijk deel van het centrum, maar deze parkeergarage valt buiten de scope van dit project. Langs de hoofdroutes in het centrum komt een duidelijke verwijzing naar de parkeermogelijkheden. We realiseren in het centrum 34 extra fietsparkeerplekken. De huidige fietsparkeerplekken voor de Aldi en de Hoogvliet worden gehandhaafd.

3

3.4 De bereikbaarheid verbetert aanzienlijk De bereikbaarheid van de winkels en horecagelegenheden neemt toe. Door het verleggen van de Molenwerfstraat is de oostkant van het centrum eenvoudig bereikbaar vanaf de Boterdorpseweg en Klapwijkseweg (N472). Ook de doorstroming op de Molenwerfstraat verbetert. Door het verleggen van de Molenwerfstraat neemt de intensiteit op deze weg richting de Ds. Koetsveldstraat af. Het verleggen van de Molenwerfstraat zorgt ook voor minder autoverkeer op de Raadhuislaan, Laan van Romen, Gemeentewerf, Rodenrijseweg en het Berkelsdijkje. Het verkeer wordt straks om het centrum heen geleid in plaats van binnendoor. 3.5 De verkeersveiligheid verbetert aanzienlijk De verkeersveiligheid neemt toe. Het parkeerterrein wordt heringericht, waardoor er nog maar twee uitritten en één inrit zijn. De fietser kan het centrum via een vrijliggend fietspad vanaf de Boterdorpseweg en vanuit het Annie M.G. Schmidtpark bereiken. Aan het gebied wordt extra fietsparkeergelegenheid toegevoegd. Voorzien wordt in een sterke verbinding voor langzaam verkeer tussen Berkel Centrum Oost en het Annie M.G. Schmidtpark; een royale wandel- en fietsverbinding met zo min mogelijk kruisingen met het gemotoriseerd verkeer. Het fietsverkeer tussen Berkel Centrum West en Berkel Centrum Oost zal in de toekomst grotendeels plaats gaan vinden over de Laan van Romen.

Op deze manier wordt ongewenst fietsverkeer over de Kerkstraat voorkomen. We leggen een wandelloper aan over het centrale parkeerplein; deze zorgt voor een heldere oversteek voor winkelend publiek over de rijbanen. Daarmee gaan de oversteken voor het autoverkeer werken als snelheidsremmende verkeersdrempels. Het karakter van het wandelgebied rond de dorpskerk wordt doorgetrokken vanaf het gebied voor de supermarkten, de Raadhuislaan tot aan het politiebureau en de wandelpromenade richting het Annie M.G. Schmidtpark. 3.6 De totstandkoming van een groene verbinding met het Annie M.G. Smidtpark De versterking van de groenstructuur voorziet in het planten van ca.180 bomen en de aanleg van groene parkeerplaatsen. Zie 7. Duurzaamheid. 4. Kanttekeningen 4.1 Op langere termijn kan mogelijk sprake zijn van onvoldoende parkeercapaciteit, echter mobiliteit is aan verandering onderhevig. De komende jaren volstaat de uitbreiding met 120 parkeerplaatsen. Op langere termijn kan mogelijk sprake zijn van onvoldoende parkeercapaciteit. Bijvoorbeeld op het moment dat Wilderszijde gereed is (2030) en die bewoners gebruikmaken van de voorzieningen in het centrum van Berkel en Rodenrijs. Het realiseren van een parkeergarage in een later stadium is in theorie weliswaar mogelijk, maar in de praktijk vrijwel niet.

De nieuwbouw van woningen op de locatie Hergerborch is dan een feit, waardoor er nog minder ruimte is voor het bouwen van een parkeergarage en het voorzien in voldoende parkeergelegenheid tijdens de bouw.

4

Het is niet zeker dat mensen in de toekomst in deze mate gebruik zullen maken van de auto wanneer zij boodschappen doen. Steeds meer mensen winkelen online en laten hun boodschappen thuisbezorgen. Mocht de vraag naar parkeren afnemen, dan zijn parkeervakken relatief makkelijk om te zetten naar een andere functie, zoals openbaar groen. 4.2 De structurele lasten van het hoger benodigde kredietbedrag zijn nog niet gedekt in de begroting De investeringskosten die voortvloeien uit het Masterplan Berkel Centrum Oost zijn hoger dan het tot nu toe hiervoor opgenomen krediet in de begroting (zie ook onder 5. Financiële consequenties). Dit betekent dat het krediet formeel door de Raad opgehoogd moet worden. Het voorliggende besluit regelt dat. Zie verder onder financiële consequenties en dekkingsvoorstel. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel De investeringskosten overstijgen de door de raad gestelde financiële kaders. In de begroting is voor ca. € 4,2 miljoen ruimte gemaakt voor een investering in Berkel Centrum Oost. Het stedenbouwkundig masterplan is recent geraamd: Door de kostenstijging in de markt en de scopewijzigingen in het project (extra groen en extra parkeerplaatsen) is ca. € 600.000,(prijspeil 2021) nodig. De herinrichting van de Molenwerfstraat is onderdeel van de raming. Op grond van de gemeentelijke boekhoudregels (BBV) moeten we t.z.t. de aankoop c.q.

investering in het aan te kopen voormalig KPN gebouw dat daarna gesloopt wordt direct afboeken (en niet activeren en afschrijven). Vooralsnog gaan we uit van € 400.000 hiervoor (exclusief sloopkosten). Dit bedrag komt dus in het jaar van sloop (naar verwachting in 2024) incidenteel ten laste van het begrotingsresultaat. Het resterende deel van het extra benodigde krediet (€ 600.000 minus € 400.000) leidt tot extra kapitaallasten en daarmee een structureel nadeel van € 10.000 per jaar. Het college stelt voor dit bedrag te dekken door het structureel verlagen van het budget voor de Holland Rail Terminal in de begroting 2022-2025. In dit budget is nog ruimte opgenomen voor inzet van de gemeente voor de Holland Rail Terminal, maar zoals eerder gecommuniceerd aan uw Raad neemt onze gemeente hierin tot nader order geen actieve rol in, daarom was dit destijds ook als potentiele ombuiging opgenomen in de Kadernota 2022 en de concept begroting 2022, maar besloot de Raad om collectief alle ombuigingen terug te draaien. Ombuiging is op dit onderdeel dus nog steeds mogelijk. Met 3B Wonen wordt een intentieovereenkomst en een anterieure overeenkomst gesloten.

Door middel van deze overeenkomsten worden de ambtelijke uren en de kosten voor het opstellen van een Nota van Uitgangspunten en het bestemmingsplan (voor zover dit betrekking heeft op de woningbouw ter plaatse van Hergerborch) verhaald op 3B Wonen.

5

6. Juridische aspecten Het plan is alleen mogelijk na een wijziging van het bestemmingsplan. Bezwaar en beroepsprocedures zijn onderdeel van een bestemmingsplanprocedure. 7. Duurzaamheid Vergroening en klimaatadaptatie De versterking van de groenstructuur voorziet in het planten van veel bomen en de aanleg van groene parkeerplaatsen. Enerzijds om de opwarming van grotere verharde gebieden (urban heat island effect) te voorkomen en anderzijds om het regenwater dat indringt in de ondergrond weer te verdampen of te infiltreren in de venige ondergrond. Voor de Terpstraat wordt in de inrchtingsplanfase onderzocht of hier ook halverharding kan worden toegepast. Tenslotte is ook het vastleggen van CO2 (door de bomen) in deze tijd een steeds belangrijker aspect geworden. Betere bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers Wandelen en het gebruik van de fiets wordt gestimuleerd door de aanleg van wandel- en fietsverbindingen en extra fietsparkeergelegenheid. Energietransitie Het plan voorziet in de mogelijkheid om extra laadpalen toe te voegen. Hiermee wordt het gebruik van elektrische voertuigen gestimuleerd. Circulaire economie Waar mogelijk worden de huidige materialen hergebruikt en worden de materialen circulair ingekocht. 8. Extern draagvlak en burgerparticipatie Belanghebbenden Het stedenbouwkundig masterplan borduurt voort op de eerdere variantenstudie.

Tijdens de uitwerking van de parkeervarianten en het masterplan heeft overleg plaatsgevonden met belanghebbenden. Het gaat om de Hoogvliet en Aldi, pandeigenaren, winkeliersvereniging en 3B Wonen. Hoogvliet en Aldi De Hoogvliet en de Aldi onderschrijven de behoefte aan meer maaiveld parkeerplaatsen en betere bereikbaarheid. Pandeigenaren en winkeliersvereniging De pandeigenaren aan de oostkant van het centrum en de winkeliersvereniging willen het liefst zoveel mogelijk parkeergelegenheid.

6

Woningbouwcorporatie 3B Wonen Het belang van de woningbouwcorporatie 3B Wonen bestaat uit het zo snel mogelijk kunnen toevoegen van woningen in het sociale segment. Er is veel behoefte aan sociale huur en de ontwikkeling van de locatie Hergerborch maakt onderdeel uit van de regionale prestatieafspraken. Burgerparticipatie Webinar voor belanghebbenden In vervolg op bovenstaande overleggen organiseerde de gemeente een webinar voor belanghebbenden op woensdag 1 september 2021. Tijdens deze digitale bijeenkomst werd de eerste schets van het stedenbouwkundig masterplan gedeeld en konden betrokkenen hun vragen en opmerkingen delen. Mede op basis van opmerkingen tijdens deze bijeenkomst is het plan verder aangescherpt. Verschillende aanwezigen hebben zich aangemeld voor de klankbordgroep, die ter begeleiding van het vervolgproces wordt opgericht (zie hierna). Publicatie Op 21 december publiceerden we het stedenbouwkundig masterplan op de website van de gemeente. Deze pagina is te raadplegen via www.lansingerland.nl/bco. Bewonersbrief, informatieavond en informatiemiddag Op woensdag 22 december 2021 is een brief verstuurd aan omwonenden en belanghebbenden. In die brief informeerden we hen over het project en verwezen we naar de online publicatie van het masterplan. Ook is met een nieuwsbericht aandacht gevraagd voor de publicatie.

Via de website kunnen omwonenden en belanghebbenden schriftelijk aangeven wat zij van de plannen vinden. In de brief nodigden we hen ook uit voor de informatiebijeenkomst. Woensdag 12 januari 2022 heeft de digitale informatiebijeenkomst over Berkel Centrum Oost plaatsgevonden. De opmerkingen en reacties van bewoners zijn verwerkt in een reactiedocument (zie bijlage 2). In maart 2022 zullen we de wijk ingaan met de gemeentelijke Piaggio (mobiele informatiestand). Wij gaan in gesprek met voorbijgangers en presenteren aan hen de plannen. Dit moment stond gepland voor medio januari, maar vanwege de coronamaatregelen is besloten dit uit te stellen tot nader order. Deze vorm is ook geschikt voor omwonenden die minder digitaal vaardig zijn. Klankbordgroep voor vervolgproces De klankbordgroep, die het vervolgproces gaat begeleiden zal bestaan uit ca. tien omwonenden en direct belanghebbenden die een keer per kwartaal digitaal bij elkaar komen. De plannen en werkzaamheden worden besproken en indien nodig worden details in de uitwerking aangepast. 9. Verdere procedure Na vaststelling van het masterplan worden een intentieovereenkomst en een anterieure overeenkomst gesloten met woningcorporatie 3B Wonen voor de ontwikkeling van 80 sociale

7

huurwoningen. Afspraken over de ruimtelijke kaders en verschijningsvorm leggen we vast in een aparte Nota van Uitgangspunten voor de sloop- en nieuwbouwlocatie Hergerborch. Op verzoek van 3B Wonen is informatie over de toekomstige gebouwen van 3B Wonen buiten het stedenbouwkundig masterplan gehouden. Met de eigenaar van het KPN-gebouw wordt een koopovereenkomst gesloten. Na het tekenen van de overeenkomsten door de partijen starten we met de verdere uitwerking van het bestemmingsplan, het bouwplan van de sociale huurwoningen en de inrichtingsplannen. Bij het inplannen van de werkzaamheden houden we rekening met de werkzaamheden aan Berkel Centrum West. Het centrum moet tijdens de werkzaamheden bereikbaar blijven en er moet genoeg parkeergelegenheid zijn. Planning Q1 2022

Raadsbesluit, sluiten intentie- en anterieure overeenkomst met 3B Wonen en aankoop KPN-gebouw. Opstellen Nota van Uitgangspunten Hergerborch.

Q2 2022 - Q2 2023

Uitwerking en vaststelling bestemmingsplan, ontwikkelingsfase sociale huurwoningen en uitwerking inrichtingsplannen buitenruimte inclusief participatietraject.

Q3 2023

Sloop opstallen en bouwrijp maken.

2024

Uitvoering woningbouw en realisatie buitenruimte.

Bijlagen 1. Bijlage 1 Stedenbouwkundige masterplan Berkel Centrum Oost (T22.00124) 2. Bijlage 2 Reactiedocument (T22.00169)

8

Datum Raad Registratienummer

24 februari 2022 BR2100077

Onderwerp

Stedenbouwkundig masterplan Berkel Centrum Oost

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten Door het stedenbouwkundig masterplan Berkel Centrum Oost: - Berkel Centrum West (BCW) en Berkel Centrum Oost (BCO) in evenwicht worden gebracht; - de bouw van 80 sociale huurwoningen mogelijk wordt gemaakt; - 120 extra parkeerplekken worden gerealiseerd; - de bereikbaarheid van Berkel Centrum Oost aanzienlijk verbetert; - in Berkel Centrum Oost de verkeersveiligheid aanzienlijk verbetert; - de haakse parkeerplaatsen langs de Molenwerfstraat behouden blijven; - een groene verbinding met het Annie M.G. Smidtpark tot stand komt. Rekening te houden met - voorgaande raadsbesluiten T19.11403 en BR2000092. Besluit(en) 1. Het stedenbouwkundig masterplan Berkel Centrum Oost vast te stellen (bijlage 1). 2. Het investeringskrediet voor BCO op te hogen met € 0,6 miljoen. 3. Het hogere investeringskrediet te dekken door na sloop van het aan te kopen pand het aankoopbedrag ten laste van het begrotingsresultaat te brengen (en daarmee indirect ten laste van de algemene reserve) en de dan nog resterende hogere kapitaallasten te dekken door het structureel verlagen van het budget voor de Holland Rail Terminal in de begroting 2022-2025. Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 24 februari 2022, de griffier,

drs. Bert Schouten

9