BR2100026 Brandbrief - Voortbestaan openbaar vervoer in Metropoolregio Rotterdam – Den Haag onder druk

Onderwerp

Brandbrief - Voortbestaan openbaar vervoer in Metropoolregio Rotterdam – Den Haag onder druk

Portefeuillehouder

Simon Fortuyn

Registratienummer

BR2100026

Datum Raad

25 maart 2021

Gevraagde beslissing: In te stemmen met de regiobrede brandbrief over het openbaar vervoer 0. Samenvatting Op 11 maart sprak de Adviescommissie Vervoersautoriteit van 11 maart over het Transitieprogramma OV & Corona. Met dit transitieprogramma neemt de Metropoolregio besluiten om de urgente financiële opgave in het openbaar vervoer het hoofd te bieden. Dit lukt ten dele; er blijft een restopgave over. In het zwartste scenario lopen de tekorten van vervoerders in de Metropoolregio de komende tien jaar op tot 1,2 miljard euro. Zonder aanvullende dekking zijn verdere maatregelen onvermijdelijk. Deze maatregelen zullen ingrijpender zijn en meer mensen treffen. De leden van de Adviescommissie uitten hun zorgen over verdere bezuinigingen. Afgesproken is een gezamenlijke brief namens 23 gemeenten op te stellen gericht aan twee ministeries en de Tweede Kamer. U vindt deze brief bijgevoegd op voordragen van de Lansingerlandse leden van de adviescommissie. Met het instemmen op deze brief schaart de Lansingerlandse gemeenteraad zich achter de regiobrede zorg om verdere bezuinigingen, en het gezamenlijke pleidooi aan het Rijk om de huidige financiële ondersteuning voort te zetten. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn Sinds de Coronacrisis is het aantal reizigers fors teruggelopen. Door het wegvallen van een groot deel van de reizigersinkomsten ontstond een urgente financiële opgave.

Het Rijk vergoedt met de tijdelijke beschikbaarheidsvergoeding 93%/95% van de missende reizigersinkomsten. Deze loopt af eind september 2021. Het college informeerde de Raad afgelopen maanden met enige regelmaat over de opgave bij de vervoerbedrijven en de MRDH, en over de maatregelen die zijn genomen. Aanvullende maatregelen worden voorgesteld in het Transitieprogramma OV & Corona. Een reactie daarop legde B&W voor aan de raad, met de gelegenheid tot 17 maart 2021 aandachtspunten mee te geven. 2. Maatschappelijk effect Bij verdere bezuinigingen neemt de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer als alternatief van de auto verder af. De sociale component van OV in onze samenleving verslechtert, evenals de ontsluitende functie voor wijken en buurten. Aanvullende bezuinigingen hebben rechtstreeks effect op de dienstverlening aan de reiziger. Dit betekent minder ritten en het

1

opheffen van lijnen. Ook staan opties open voor tariefverhogingen tot 30%. Daarnaast zullen duurzaamheidsmaatregelen zoals de instroom van emissieloze bussen worden uitgesteld. Eventuele aanvullende bezuinigingen zullen geëffectueerd worden op het moment dat –naar het zich nu laat aanzien- de beperkingen rondom de Coronacrisis teruggeschroefd worden. Dat betekent dat het aantal OV-reizigers weer zal stijgen en tegelijkertijd het voorzieningenniveau zal afnemen. Dit is een ongewenste tegenstelling. 3. Argumenten 1.1 Stevige breed gedragen lobby noodzakelijk Verdere bezuinigingen op de dienstverlening aan de reiziger en onze inwoners is onwenselijk. Het raakt alle maatschappelijke, ruimtelijke en economische doelen van onze gemeente. De beschikbaarheidsvergoeding vanuit het Rijk loopt tot en met september 2021. Uiterlijk 1 juli neemt het ministerie een besluit over verlenging van de beschikbaarheidsvergoeding. Tot die tijd moet voorkomen worden dat er stevig gesneden moet worden. Deze gezamenlijke lobby draagt daaraan bij. Voortzetting van de beschikbaarheidsvergoeding is het meest gewenste resultaat. 4. Kanttekeningen Geen. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel Openbaar vervoer wordt gefinancierd door de Metropoolregio Rotterdam – Den Haag. Het Rijk compenseert momenteel met een extra vergoeding 93%/95% van de misgelopen inkomsten.

Deze beschikbaarheidsvergoeding is verlengd tot eind september 2021. Dit staat los van de financiën van de gemeente Lansingerland. 6. Juridische aspecten -Geen7. Duurzaamheid Het voorkomen van extra bezuinigingen in het openbaar vervoer draagt bij aan het blijven bieden van een betrouwbaar en aantrekkelijk OV-product. Dit dient als een alternatief voor autogebruik. 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie De huidige tijdelijke bezuinigingsmaatregelen, zoals aanpassingen in de dienstregelingen, leiden vooralsnog tot relatief weinig klachten. Het aantal reizigers is momenteel beperkt en de aanpassingen hebben effect op een klein deel van de reizigers. Bovendien wordt een deel van de bezuinigingen gevonden in vrij ‘onzichtbare’ maatregelen zoals het afromen van MRDHinvesteringen en subsidies aan gemeenten. Verdere ingrepen in de dienstverlening kunnen aannemelijk rekenen op weinig draagvlak onder reizigers, inwoners, onderwijsinstellingen en werkgevers.

2

9. Verdere procedure  De reactie van alle gemeenten moet uiterlijk 9 april bekend zijn.  De griffiers van Schiedam, Ridderkerk en Rotterdam versturen vervolgens de brief namens de aangesloten gemeenten.  Uiterlijk 1 juli neemt het ministerie een besluit over voortzetting van de beschikbaarheidsvergoeding. Bijlagen  Brandbrief - Voortbestaan openbaar vervoer in Metropoolregio Rotterdam – Den Haag onder druk (I21.05359)  Reactiebrief op het Transitieprogramma OV & Corona (U21.01430)

3

Datum Raad

25 maart 2021

Registratienummer

BR2100026

Onderwerp

Brandbrief - Voortbestaan openbaar vervoer in Metropoolregio Rotterdam – Den Haag onder druk

De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - Verdere bezuinigingen op het openbaar vervoer onwenselijk zijn. - Een gezond en excellerend OV bijdraagt aan de sociale, ruimtelijke en economische ambities van de gemeente Lansingerland. - Voortzetting van de tijdelijke beschikbaarheidsvergoeding noodzakelijk is. - Een krachtig gezamenlijk lobby de urgentie overbrengt bij het Rijk. Rekening te houden met gelet op Algemene wet bestuursrecht Besluit(en) In te stemmen met de regiobrede brandbrief over het openbaar vervoer Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 25 maart 2021,

de griffier,

drs. Marijke Walhout

4