[BR2000146] Vaststelling Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022
Tekst van het document
Onderwerp
Vaststelling Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022
Portefeuillehouder
Kathy Arends
Registratienummer
BR2000146
Datum Raad
25 november 2021
Gevraagde beslissing: 1. De Verordening Starterslening vast te stellen voor een periode van 1 jaar, met als ingangsdatum 1 februari 2022 en einddatum 31 januari 2023. 2. Akkoord te gaan om een bedrag van € 500.000,- aan te wenden om startersleningen te verstrekken, hiervoor het bestaande fondsbedrag bij Svn van € 280.000 in te zetten en aan te vullen met een bedrag van € 220.000,-. 0. Samenvatting Tijdens de Raad van 11 juli 2019 is de motie M 2019-013 Starterslening aangenomen. Dit heeft geleid tot het besluit de Starterslening opnieuw in te voeren, en een raadsinformatiebrief (U19.06938) waarin de mogelijkheden en financiële consequenties van een herinvoering van de Starterslening in beeld zijn gebracht. Uit de brief blijkt dat herinvoering financieel en organisatorisch mogelijk is. Om de Starterslening daadwerkelijk beschikbaar te stellen dient de Raad nu akkoord te gaan met de Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022. Hiervoor wordt het bestaande fondsbedrag bij Svn van € 280.000 ingezet en aangevuld met een bedrag van € 220.000,- om in totaal voor het pilotjaar een bedrag beschikbaar te stellen van € 500.000,-. Wijzigingen Starterslening 2022 t.a.v. Starterslening 2009 1. Maximale koopgrens van € 180.000,- naar € 376.300,- (incl. energiebesparende maatregelen, prijspeil 2022); 2. Maximaal leenbedrag van € 36.000,- naar € 50.000,-; 3.
Leeftijdsgrens tot 35 jaar opgenomen. 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De Starterslening is een extra financieringsinstrument voor starters. Het wordt gezien als middel om de financiële draagkracht van jonge mensen te vergroten waardoor zij eerder in staat zijn een woning te kopen. De Starterslening is één van de instrumenten om starters te helpen aan een woning die benoemd is in de Woonvisie 2021-2025 en bijbehorend uitvoeringsprogramma. Het is een middel om de betaalbaarheid van woningen te vergroten voor starters. Tijdens de Raad van 11 juli 2019 is de motie M 2019-013 Starterslening aangenomen. Dit heeft geleid tot het besluit de Starterslening opnieuw in te voeren, en een raadsinformatiebrief (U19.06938) waarin de mogelijkheden en financiële consequenties van een herinvoering van de Starterslening in beeld is gebracht.
1
De gemeente heeft nog € 280.000,- in het revolverend fonds (het uitgeleende geld komt weer terug) bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) staan ten behoeve van het verstrekken van Startersleningen. Dit bedrag kan worden gebruikt waardoor er op dit moment geen extra budget beschikbaar hoeft te worden gesteld. Gemeenten die gebruik maken van het fonds zijn wel verplicht de toekenning van de leningen te regelen in een verordening. De raadsinformatiebrief maakt verder duidelijk dat bij een eerdere beschikbaarheidsstelling van Startersleningen in 2010-2011 er maar beperkt gebruik van is gemaakt. Om die reden wordt voorgesteld om de Starterslening als pilot voor 1 jaar in te voeren om na 1 jaar het effect ervan te kunnen bepalen. SVn voert de startersregeling grotendeels uit en verstrekt namens de gemeenten de lening. SVn behandelt de aanvraag voor een Starterslening en verzorgt de verdere afhandeling en de administratie van de Starterslening. Als gemeente moeten we voorafgaand aan de aanvraag bij SVn toetsen of aan de gemeentelijke voorwaarden wordt voldaan. Deze voorwaarden staan in de Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022.
Om de Starterslening daadwerkelijk beschikbaar te stellen dient de raad nu de Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022 vast te stellen en akkoord te gaan met de inzet van het bestaande fondsbedrag bij SVn van € 280.000,- en deze aan te vullen met een bedrag van € 220.000,- om in totaal een bedrag van € 500.000,- te kunnen uitgeven aan Startersleningen. 2. Maatschappelijk effect Met de herinvoering van de Starterslening krijgen starters meer financieringsmogelijkheden om een woning te kopen in onze gemeente. We verwachten zo’n 7 á 10 startersleningen te verstrekken in een jaar. Dit aantal is gebaseerd op ervaringen uit het verleden en de ervaring van omliggende gemeenten. We gaan hierbij uit van een maximaal vastgestelde leenbedrag van € 50.000,- (was eerder € 30.000,-) en het oprekken van de maximaal koopgrens van € 250.000,naar de NHG grens van € 376.300,- (incl. energiebesparende maatregelen, prijspeil 2022). De verordening is zo opgesteld dat alleen personen die een binding hebben met Lansingerland in aanmerking kunnen komen voor een Starterslening. Zo moet een persoon minimaal 1 jaar staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen van Lansingerland of kunnen aantonen economisch of maatschappelijk gebonden te zijn aan Lansingerland. 3.
Argumenten 1.1 Verordening is verplicht Gemeenten die gebruik maken van het fonds bij SVn zijn verplicht de toekenning van de leningen te regelen in een verordening. Zonder een verordening is het dus niet mogelijk de Starterslening in te voeren.
2
2.1 Verordening schept een kader voor de toekenning van de leningen Met een vastgestelde verordening laat de gemeente zien dat een Starterslening op een zorgvuldige manier wordt ingevoerd. De verordening is om die reden ook, op enkele gemeentelijk specifieke invullingen na, gelijk aan de voorbeeld verordening van het SVn. De Verordening is tevens door een van onze interne juristen getoetst. 3.1 NHG grens 2022 en maximaal leenbedrag gunstig voor starters Lansingerland heeft een hoge gemiddelde koopwoningprijs van €457.300,-. 25% van de koopwoningen bevinden zich onder de NHG grens van 2021 (Woonvisie, juli 2021). Omdat de NHG-grens van 2022 € 376.300,- bedraagt (incl. energiebesparende maatregelen, prijspeil 2022). Komen er meer koopwoningen in aanmerking voor een Starterslening. Door het verhogen van het maximale leenbedrag van € 30.000,- naar € 50.000,- wordt tevens de reikwijdte van starters vergroot. De Starterslening biedt door beide aanpassingen meer mogelijkheden voor starters. 4. Kanttekeningen 1.1 Effect van Starterslening We verwachten dat het effect van de Starterslening ten aanzien van de woonopgave ten behoeve van starters gering is. Er is namelijk vanuit deze groep veel vraag naar betaalbare woningen maar we verwachten met de regeling maximaal 7 á 10 starters in het pilotjaar te kunnen helpen.
Om het effect van de starterslening te vergroten is in de nieuwe verordening daarom de maximale koopgrens opgerekt van € 250.000,- naar de NHG grens van € 376.300,(incl. energiebesparende maatregelen, prijspeil 2022). Zo kan er bij meer te koop staande woningen gebruik worden gemaakt van de Starterslening. Bovendien is het maximale leenbedrag verhoogd van € 30.000,- naar € 50.000,- wat de reikwijdte van starters vergroot. 2.1 Fondsbedrag en looptijd kan bij grote vraag beperkt zijn Mocht er meer vraag zijn naar Startersleningen dan verstrekt dan kan dat beteken dan de looptijd van één jaar en het fondsbedrag onvoldoende is. Er kan dan worden besloten om de Starterslening ook na het pilotjaar aan te houden en het fonds aan te vullen met een door de gemeenteraad nader te bepalen bedrag. Daarmee zou de gemeente nog meer starters kunnen helpen en vergroten we het effect van de Starterslening. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel We verwachten dat het bedrag van € 280.000,- - dat in het fonds zit bij het SVn - onvoldoende is om de verwachte 7 á 10 verstrekkingen in het pilotjaar te voorzien. Er wordt voorgesteld om het fondsbedrag aan te vullen met € 220.000,-. Hierdoor zit er € 500.000,- in het fonds waardoor er maximaal 10 leningen van € 50.000,- kunnen worden verstrekt.
Doordat er sprake is van een revolverend fonds komt door aflossing het leningbedrag in termijnen weer terug naar de gemeente. Er hoeft dus geen dekking te worden gezocht voor de
3
uitgeleende hoofdsommen (nu voorzien op maximaal € 500.000). De verstrekte leningen komen als ‘verstrekte leningen’ op de gemeentelijke balans. Het risico op ‘oninbaarheid’ van de leningen schatten we als laag in (mede omdat ook sprake is van NHG inclusief de uitgebreide krediettoetsen die hier onderdeel van uit maken). In de begroting nemen we voorzichtigheidshalve nog geen rente-inkomsten op van deze leningen. De rente is nu ook vrij laag (1,6%) waardoor de rente-inkomsten ook beperkt zijn. De rente-inkomsten maken daarmee onderdeel uit van het jaarlijkse saldo van de jaarrekening. De rente-inkomsten blijven onder beheer van SVn. Een deel van de rente-inkomsten houdt SVn in als beheerkostenvergoeding. De beheerkosten bedragen 0,5% over de uitstaande leenbedragen. 6. Juridische aspecten Ten behoeve van de implementatie van de starterslening wordt voorgesteld om de Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022 vast te stellen. Gemeenten die gebruik maken van het fonds bij de SVn zijn namelijk verplicht de toekenning van de leningen te regelen in een verordening. 7. Duurzaamheid Niet van toepassing 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Niet van toepassing 9. Verdere procedure Communicatie Na vaststelling van de verordening door de gemeenteraad zal de herinvoering van de Starterslening worden geïmplementeerd.
Belangrijk punt daarbij is om bekendheid te geven aan de mogelijkheid van een Starterslening. Bekendheid wordt gegenereerd via onze gemeentewebsite, bekende makelaarskantoren binnen de gemeente, ontwikkelaars, nieuwsbladen en social media. Aanpak/ uitvoering SVn voert de startersregeling grotendeels uit en verstrekt namens de gemeente Lansingerland de lening. Het daadwerkelijk aanvragen van een Starterslening gaat in 2 stappen en start bij de gemeente: 1. Het college van B&W toetst of een aanvrager voldoet aan de voorwaarden die staan vermeld in de verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022 om voor een starterslening in aanmerking te komen. In de praktijk wordt deze toets uitgevoerd door de ambtelijke organisatie. Voldoet de aanvrager daaraan, dan ontvangt deze een besluit tot Toewijzing.
4
2. Met deze Toewijzing kan de aanvrager de Starterslening bij SVn aanvragen. SVn beheert en verstrekt de Startersleningen. SVn stelt de definitieve hoogte van de Starterslening vast op basis van de financiële toets. Bij een positieve financiële toets brengt SVn een offerte uit. Bij een negatieve financiële toets, wijst SVn de lening af en brengt de aanvrager en gemeente hiervan op de hoogte. Indien de aanvrager het niet eens is met de (financiële) toets van SVn, kan er een klachtenprocedure worden gestart bij SVn en vervolgens eventueel bij het KIFID of kan de aanvrager zich wenden tot de bevoegde burgerlijke rechter. SVn wijst een aanvraag Starterslening in ieder geval af in geval er sprake is van stapeling met andere koopinstrumenten, (rente)kortings- of financiële regelingen, die strijdig zijn met de Starterslening en/of de belangen aantasten van aanvrager, NHG of eerste geldverstrekker. Voldoet de aanvrager aan de voorwaarden van de gemeente én aan de voorwaarden van de SVn, dan komt deze in aanmerking voor de Starterslening. Evaluatie en verantwoording
Aan het einde van het pilotjaar zal de herinvoering van de Starterslening worden geëvalueerd op de volgende punten: 1. De hoeveelheid verstrekte startersleningen 2. Het totaal uitgeleende bedrag Mocht de behoefte aan een Starterslening groter zijn dan de uiteindelijke verstrekte Startersleningen dan zal dit ook worden meegenomen in de evaluatie. Dit brengt namelijk financiële consequenties met zich mee als de Starterslening na het pilotjaar wordt gecontinueerd. Het fonds moet dan namelijk worden aangevuld met een door de gemeenteraad te bepalen bedrag. De evaluatie wordt besproken met de gemeenteraad. 10. Bijlagen Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022 (T21.07201) (Ter informatie) 1. Motie M 2019-013 Starterslening (T19.11815) 2. Informerende brief motie Starterslening (U19.06938) 3. Besluit van Toewijzing Starterslening Lansingerland (T21.07675)
5
Datum Raad
25 november 2021
Registratienummer
BR2000146
Onderwerp
Vaststelling Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022
De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten 1.1 Verordening is verplicht Gemeenten die gebruik maken van het fonds bij SVn zijn verplicht de toekenning van de leningen te regelen in een verordening. Zonder een verordening is het dus niet mogelijk de Starterslening in te voeren. 2.1 Verordening schept een kader voor de toekenning van de leningen Met een vastgestelde verordening laat de gemeente zien dat een Starterslening op een zorgvuldige manier wordt ingevoerd. De verordening is om die reden ook, op enkele gemeentelijk specifieke invullingen na, gelijk aan de voorbeeld verordening van het SVn. De Verordening is tevens door een van onze interne juristen getoetst. 3.1 NHG grens 2022 en maximaal leenbedrag gunstig voor starters Lansingerland heeft een hoge gemiddelde koopwoningprijs van €457.300,-. 25% van de koopwoningen bevinden zich onder de NHG grens van 2021 (Woonvisie, juli 2021). Omdat de NHG-grens van 2022 € 376.300,- bedraagt (incl. energiebesparende maatregelen, prijspeil 2022). Komen er meer koopwoningen in aanmerking voor een Starterslening. Door het verhogen van het maximale leenbedrag van € 30.000,- naar € 50.000,- wordt tevens de reikwijdte van starters vergroot. De Starterslening biedt door beide aanpassingen meer mogelijkheden voor starters.
Rekening te houden met Ten behoeve van de implementatie van de starterslening wordt voorgesteld om de Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2022 vast te stellen. Gemeenten die gebruik maken van het fonds bij de SVn zijn namelijk verplicht de toekenning van de leningen te regelen in een verordening.
6
Besluit(en) 1. De Verordening Starterslening vast te stellen voor een periode van 1 jaar, met als ingangsdatum 1 februari 2022 en einddatum 31 januari 2023. 2. Akkoord te gaan met het gebruik van het bestaande fondsbedrag bij SVn van € 280.000,- voor verstrekking van Startersleningen.
Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 25 november 2021,
de griffier,
drs. Bert Schouten
7