beeldvorming comm. Samenleving 14-04-2022 tekst Thea vd Coevering.pdf

Beeldvorming

raadsleden

Lansingerland

14 april 2022

Geachte leden van de Raad, voor wie mij nog niet kent, ik ben Thea van de Coevering, door College en Raad als bewonersvertegenwoordiger gevraagd, om aan het participatieproces deel te nemen om zo mogelijk te komen tot een voorkeursscenario dat RTHA kan indienen bij de minister. Ik werk daarbij nauw samen met onze wethouder, de daarvoor aangewezen ambtenaar en de vertegenwoordiger van Schiedam. Het participatieproces is een zeer arbeidsintensieve klus gebleken voor een vrijwilliger, maar ik doe het graag in het belang van onze inwoners. Van de week heeft u het document Voorlopig Pakket Participatietraject RTHA (VPP) ontvangen en als bewonersvertegenwoordiger wil ik u daar graag mijn visie op geven. De gang van zaken tijdens het proces is u door het projectbureau uitgelegd. Op 20 april a.s. zal er in het gemeentehuis ook nog een avond zijn voor onze inwoners, waarin ik uitleg zal geven en vragen beantwoorden over het proces en het voorlopige resultaat. Dan wil ik ook graag hun mening horen ten aanzien van mijn eventuele verdere deelname aan het traject. Zoals u weet dient de huidige Omzettingsregeling op grond van de Wet Luchtvaart te worden vervangen door een nieuw LHB. Dat besluit moet voor omwonenden beter zijn dan de huidige regeling.

Het nu gepresenteerde pakket is een voorlopig voorstel met nog veel nader uit te werken punten! Tot aan het eindproduct staat niets vast, omdat veel voorstellen invloed op elkaar hebben. Bij alle afspraken of opties moet ook gekeken worden of e.e.a. juridisch en wettelijk haalbaar, controleerbaar en afdwingbaar is. Afspraken die niet thuis horen of vast gelegd kunnen worden in een LHB moeten m.i. worden vastgelegd in een convenant, dat eveneens controleerbaar, handhaafbaar en afdwingbaar moet zijn. Als we kijken naar wat er in een Luchthavenbesluit kan en mag geregeld worden is dat ……  De openings- en sluitingstijden.  De uitzonderingen daarop (de extensieregeling).  Het aantal vluchten in een bepaald tijdsbestek (dag, maand, seizoen etc ).  De geluidscontouren en de belemmeringszones.  En ook de lengte van de startbaan en de grens van het luchtvaartterrein. Deze 2 punten zijn voor de bewonersvertegenwoordigers van minder belang. Op al deze punten houdt de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport toezicht en handhaaft zo nodig, met eventueel een boete bij overschrijdingen. Omwonenden van de luchthaven hebben recht op een goed en aanvaardbaar woon- en leefmilieu. Ik maak mij in het participatieproces sterk voor de belangen van onze inwoners op dat recht, met als inzet “het recht op rust”, daarom staat hinderreductie van geluid voor mij centraal.

Zo u wellicht vernomen hebt zijn de vertegenwoordiger van de BTV en de bewonersvertegenwoordiger van Rotterdam uit het proces gestapt, omdat zij de als vertrouwelijk aangemerkte stukken graag met hun achterban wilden bespreken en algehele sluiting van RTHA geen onderwerp van gesprek was tijdens dit proces. Maar waarom blijf ik dan wel aan die overlegtafel zitten? Ik ben van mening dat je beter kunt blijven meepraten en proberen verbeteringen binnen te halen, dan dat er zonder jou gesproken wordt, dan weet je zeker dat de omwonenden er bekaaid vanaf komen. Overigens bestaat de gewone weg nog steeds: iedereen kan bij de minister een zienswijze indienen op de uiteindelijke door RTHA ingediende aanvraag voor een nieuw LHB. Ook ben ik van mening dat in een MER (Milieu Effect Rapport) en een MKBA (Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse), die onderdeel moeten zijn van die aanvraag, ook een scenario zal moeten worden doorgerekend waarbij het aantal vliegbewegingen voor groothandelsverkeer afneemt of misschien wel verdwijnt en wellicht zelfs een doorrekening van de gevolgen van een sluiting van de luchthaven. 1

RTHA moet bij haar aanvraag uitgaan van het in de Luchtvaartnota vastgelegde beleid. De Luchtvaartnota stelt dat bij een nieuw LHB er sprake moet zijn van afname van de feitelijk ervaren hinder en dat er voor de operatie op de luchthaven regionaal draagvlak moet zijn. In het verleden kwamen verkenner en kwartiermaker J. Schrijnen en E. van Vliet al tot de conclusie dat er in de regio in ieder geval geen draagvlak is voor groei van de luchthaven. Zoals gezegd in een luchthavenbesluit mogen afspraken staan over het aantal vliegtuigbewegingen per seizoen, jaar of dagdeel. Dat moet nog nader worden besproken, maar mag m.i. per categorie nooit meer zijn dan in 2019 (normaal jaar vóór corona). De Luchtvaartnota is op dit punt nieuw. Decennia lang was groei van de luchtvaart een normaal uitgangspunt. Het RIVM-rapport uit 2019, gebruikt bij het opstellen van de Luchtvaartnota, geeft aan dat de feitelijk ervaren hinder wordt veroorzaakt door het vliegtuig met het daarbij behorende geluid, de concentratie van vliegtuigbewegingen en het moment van de dag waarop dat optreedt. Ook moeten we niet alleen kijken naar de hinder van geluid, maar mogen we ook de onzichtbare hinder niet uit het oog verliezen, die samen met de uitstoot van het wegverkeer en industrie, in onze al sterk vervuilde regio Rijnmond, ook een aanslag pleegt op de volksgezondheid.

Na de beeldvormende avond in oktober vorig jaar was er ook een avond voor onze inwoners. Op die avond was men heel duidelijk:  Concentratie groothandelsverkeer ’s morgens vroeg en ’s avonds laat vindt men te veel hinder.  Hinder in de vroege ochtend vindt men veel hinderlijker dan later op de avond.  Overlast gevende toestellen, zowel groot als klein, ziet men graag vervangen door stillere types.  Heel hinderlijk vond men b.v. het geluid van bepaalde zakenvliegtuigen , als b.v. de Piaggio.  Ook ziet men graag de openingstijden van de luchthaven beperkt.  Men wilde graag afname van het aantal vliegbewegingen voor 9:00 uur en na 21:00 uur.  Voor het vliegen van maatschappelijk spoedeisende verkeer (trauma en politie) was er alle begrip.  De meerderheid van de aanwezigen vond algehele sluiting van de luchthaven geen reële optie.  RTHA puur als vakantieluchthaven kon niet op steun van de aanwezigen rekenen, men voelde zich in deze bekocht. De luchthaven had zich de afgelopen decennia geafficheerd als de voor het Rotterdamse bedrijfsleven noodzakelijke “zakenluchthaven”, maar ruim 82% van de passagiers heeft geen zakelijk reismotief en de daarvoor in het verleden verleende gebruiksruimte is dan ook onterecht gebruikt om RTHA te laten groeien als “low cost” vrijetijdsluchthaven.

Men gunde ieder het recht op vakantie, maar dit soort reizen kan alleen als daarbij een goed woon- en leefklimaat van de directe omgeving in acht wordt genomen. Met deze uitspraken van onze inwoners was mijn opdracht helder ! Ik kom op deze punten nog terug bij de nu voorliggende voorstellen. Dan…. kijkend naar de voorlopige opbrengst, gezien het belang van alle partijen in dit traject, tot nu toe: 

De openings- en sluitingstijden voor groot handelsverkeer blijven helaas ongewijzigd. Bewonersvertegenwoordigers zagen graag de openingstijden voor het groot handelsverkeer beperkt, liefst van 9:00 – 21:00 uur. Dit bleek voor de airlines een brug te ver, omdat hun business model niet binnen krappere openingstijden zou passen en nieuwe stillere vliegtuigen ook verdiend moeten worden. Liever nog zagen zij de openingstijden verder uitgebreid. Als we dan al accoord zouden gaan met de door de airlines zo gewenste tijd van 7:00 – 23: 00 uur dan wilden we er wel wat substantieels voor terug.

2













  

      

Minimaal de inzet van stillere toestellen in de vroege ochtend en late avond. Er is nu afgesproken dat de airlines zich verplichten tot geleidelijke inzet van stillere toestellen (cat.14 = Airbus Neo; Boeing 737 Max). Om vlootvernieuwing te stimuleren en per direct geluidbelasting te verlagen in de randen van de dag, mag er met ingang van het luchthavenbesluit tussen 07:00 uur en 07:15 uur alleen nog gestart worden met de nieuwste geluidsarme toestellen (Cat.14). De huidige vloot mag dan pas vanaf 07:15 uur starten, en dit wordt stapsgewijs doorgevoerd naar 08:30 uur (2033). Doordat RTHA de thuisbasis is voor een groot deel van de vloot heeft deze prikkel ook een positief effect op terugkerende en vertrekkende vliegtuigen op de dag en in de avond. Dat is winst, al komen ze nog steeds boven geluidsbronnen als snelweg en trein uit. Ik heb wel gesteld dat een inzet van stillere vliegtuigen in de ochtenduren nooit kan of mag bijdragen aan een groeiverdienmodel, met uitbreiding van vluchten aan de randen van de dag en de nacht, zoals de airlines dat, kijkend naar het verleden, graag zouden zien. Door accoord te gaan met de huidige openingstijden is m.i. deze inzet al “verzilverd”. De extensieregeling (uitzonderingen op de openingstijden) wordt sterk ingeperkt.

Er ligt een voorstel om de extensieregeling te vervangen door een strafpuntensysteem, waarbij het de doelstelling is om het aantal late binnenkomers minimaal met 50% te reduceren. Dit systeem moet nog nader worden uitgewerkt. Teveel strafpunten… dan geen avondlandingen meer! Het aantal positievluchten (lege toestellen die vroeg landen om op RTHA weer vol te vertrekken) moeten tot een absoluut minimum, liefst 0, wordt beperkt. Positievluchten worden m.i.v. het LHB in ieder geval niet meer vanaf 6:00 uur toegestaan, maar pas vanaf 6:30 uur of later. Het aantal vluchten dat in een bepaald tijdsbestek mag worden afgehandeld wordt nadrukkelijk vastgelegd. Met betrekking tot de avondvluchten ligt er het voorstel om tussen 21:00 en 23:00 uur alleen nog landend verkeer toe te staan. Verder is afgesproken om in de ochtend voor 09:00 uur alleen startend verkeer toe te staan. Hiermee wordt er een halt toegeroepen aan het zogenaamde door de nacht vliegen en aan vluchten als b.v. van Corendon die van 11 mei t/m 17 juni a.s.: elke woensdag halfvol vanaf Brussel vertrekken, op Rotterdam rond 7:40 uur landen, om daarna weer door te vliegen naar Nador. Op zondag en donderdag zijn er ook soortgelijke vluchten met vroege landingen naar El Hoceima. Voor de dagperiode tussen 9:00 en 21: 00 uur zijn nog geen extra maatregelen voorgesteld of afgesproken.

Maar het aantal vluchten tussen 7:00 – 9:00 uur en 21:00 – 23:00 uur zal worden bevroren op het max. aantal dat in deze perioden in het referentiejaar 2019 werd afgewikkeld. Zonder sterke vermindering van lawaai en uitstoot mag er geen uitbreiding komen van het aantal vluchten in de dagperiode. (referentiejaar 2019). Ook het minder of niet meer vliegen in de late avond of nacht, met daarvoor de huidige straffactor 10 zal niet 1-op-1 mogen leiden tot extra vluchten overdag. Geluidsreductie door stillere vliegtuigen overdag komt allereerst ten goede aan de omgeving om, zoals de Luchtvaartwet aangeeft, krimp in geluid en uitstoot te waarborgen. Ook in de verre toekomst zullen eventuele voordelen van geluidarmere vliegtuigen ten alle tijden minimaal voor minstens 50% ten goede moeten komen aan de omgeving. En eventueel extra vluchten die door het steeds stiller worden, op termijn, verdiend zouden kunnen worden, mogen alleen tussen 9:00 en 21:00 uur worden uitgevoerd.

Verder is nog afgesproken:  Dat voor zakenvliegtuigen een algehele nachtsluiting wordt opgenomen tussen 02:00 – 06:00 uur. Momenteel mag deze categorie dag en nacht vliegen. Ook zien bewonersvertegenwoordigers graag dat er op termijn, een verbod komt voor lawaaiige toestellen zoals b.v. de Piaggio.  Om tot dagen van herrie en rust aan beide zijden van de baan te komen ligt er een voorstel om al het stijgend of landend verkeer in de vroege ochtend of late avond, wisselend over baan 06 en baan 24, in één richting af te handelen. Hier ben ik nog zeer sceptisch over. 3

   













 



  

Een week heeft een oneven aantal dagen en niet alle dagen van de week zijn gelijk qua aantal vluchten. De ene woensdag linksom en de andere woensdag rechtsom? Er moet grondig uitgezocht worden of e.e.a. mogelijk is voor de Luchtverkeersleiding Nederland. Gaan we dan ook niet om de andere dag met enorm veel herrie zitten? Of ’s morgens met extra veel toestellen over onze woonkernen, die van de route moeten afwijken i.v.m. het voorrang verlenen aan het verkeer vanaf Schiphol? In het nu voorliggende pakket wordt voorgesteld dat, met ingang van het nieuwe LHB, bepaalde historische rechten, zoals de ongebruikte slots (startvergunningen) in de vroege uren, komen te vervallen en niet gebruikt kunnen worden op andere momenten van de dag. Dat is winst, maar op voorhand moet dan wel duidelijk zijn dat hierover gemaakte afspraken niet via de rechter kunnen worden te niet gedaan. Het spoedeisend maatschappelijk helikopterverkeer (trauma, politie) mag ook in de toekomst het hele etmaal blijven vliegen. Wel met de afspraak dat dit verkeer bij terugkeer naar RTHA de woonbebouwing zoveel mogelijk zal ontzien en dat men zich inzet om, op termijn, stillere toestellen aan te schaffen. Bij splitsing van de huidige geluidruimte voor groot handelsverkeer en het maatschappelijk verkeer is nog volstrekt onduidelijk wat dit betekent voor de aantallen vliegbewegingen, maar e.e.a.

mag zeker niet leiden tot meer groothandelsverkeer. Dit is voor de bewonersvertegenwoordigers nog een stevig punt van aandacht. Bewonersvertegenwoordigers wilden graag extra handhavingspunten voor geluid op relevante locaties in de omliggende wijken. Toegezegd is dat deze er komen op alle plaatsen waar de geluidscontour van 56 dB(A) de woonbebouwing raakt. Het instellen van een, nu voorgesteld, leefbaarheidsfonds is op zich prima, maar het moet ook echt iets bijdragen aan een goed woon- en leefklimaat rond de luchthaven. Als dit fonds gefinancierd wordt door de luchtvaartsector is dat een mooie uitwerking van “de vervuiler betaalt”. Het fonds kan bijvoorbeeld bijdragen aan meer groen in de in de vliegroute gelegen woonomgeving. Bomen en struiken geven demping van geluid. Met betrekking tot lesvluchten is vast gelegd om, op werkdagen, deze vluchten slechts toe te staan tussen 8:00 en 18:00 uur, met vliegtuigen uit de geluidsklasse 5 of beter. Op zaterdag alleen tussen 9:00 en 13:00 uur en op zon- en feestdagen helemaal niet. Er wordt nog bekeken of lesvluchten op een hogere circuithoogte kunnen (1000 i.p.v. 500 voet), dat geeft in ieder geval minder overlast bij het rondjes vliegen. Onduidelijk is nog waar men militaire en regeringsvluchten onder wil laten vallen. Ik ben van mening dat deze vluchten dienen te vallen onder de categorie waarin zij thuis horen.

Geen uitzondering indien het geen spoedeisende, humanitaire vluchten zijn. RTHA wil de proeftuin zijn voor innovatie (elektrische of waterstof toestellen, drones), maar wil deze sector vooralsnog geen restricties opleggen en zelfs een aparte geluidsruimte geven. Ik vind dat ook deze sector zich zal dienen te houden aan de regels die we overeenkomen voor de grote en kleine luchtvaart. Er dienen niet nodeloos veel “emmertjes geluid” te worden gecreëerd. Al met al: Het Voorlopige Participatie Product is voor ons omwonenden aan de magere kant, maar voldoet wel aan de randvoorwaarden uit de Luchtvaartnota. In de nachtelijke uren zal er minder worden gevlogen en het aantal vliegbewegingen in de vroege ochtend en late avond wordt bevroren en kan verder afnemen. Ik blijf voorstander van het prevaleren van de zo broodnodige woningbouw boven de vluchten van de low-cost carriers. Maar dat blijft, met de Luchtvaartwet en de Omgevingswet in de hand, een zaak van de politiek.

Mijn conclusie is, dat wat er nu in dit Voorlopige Pakket staat, vooralsnog het hoogst haalbare is. 4

Maar ….... of de Raad en onze inwoners de huidige voorstellen voldoende vinden, als basis voor verdere deelname aan het overleg, hoor ik graag in de komende tijd zowel van de zijde van de Raad als op de bewonersavond van 20 april a.s. Met de uitspraken van de Raad en hetgeen onze inwoners mij meegeven kan ik dan, al of niet, in het vervolgtraject invulling geven aan mijn rol als bewonersvertegenwoordiger met betrekking tot het behartigen van de belangen van onze inwoners, als het gaat om een goed woon- en leefklimaat. Maar, zoals ik ook steeds heb aangegeven tijdens het proces aan de overlegtafel ..….. als de uiteindelijke resultaten voor een voorkeursscenario m.i. onvoldoende bijdragen aan een beter woon- en leefklimaat rondom de luchthaven, zal ik mijn steun er niet aan geven. Ik realiseer mij dat ik nu heel veel informatie over u heb uitgestort, dus als u vragen heeft wil ik die graag beantwoorden, maar ik begrijp dat u wellicht ook e.e.a. in de fractie wilt bespreken. U kunt uw vragen, of de aandachtspunten die u mij verder wilt meegeven, telefonisch op per e-mail aan mij doen toekomen. Ik zal u dan zo snel mogelijk antwoorden.

Dank voor uw aandacht.

Thea van de Coevering Tel: Email:

06 -50233843 ton.vande.coevering@hetnet.nl

5