Agendabundel

Bundel van de Commissie Ruimte van 18 mei 2021

Agenda bijlagen BV21.0074 Agenda Ruimte 18-05-2021 1 2 3

Opening en mededelingen voorzitter Inspreker(s) Vaststelling verslag vorige vergadering BV21.0063 Verslag commissie Ruimte van 6 april 2021

4

Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen U21.03161 Bestemmingsplan 'Woningbouwlocatie Treurniet'

5 5.a

Bespreekpunten Informatievoorziening en verloop van proces omtrent verduurzaming zwembad de Windas (GroenLinks) (bijlagen energieonderzoek in map persoonsgegevens in ibabs) Griffie<br> T21.03814 bespreekpunt informatievoorziening verduurzaming zwembad T18.14472 M 2018-027 (Aangenomen) Motie (GroenLinks, VVD, PvdA en Wij Lansingerland) Sneller uitvoering geven aan motie 2017-054 U19.07408 Onderzoek verduurzamen zwembad De Windas U21.02336 Beantwoording raadsvragen m.b.t. informatievoorziening en stand van zaken verduurzaming zwembad De Windas T17.38365 M 2017-54 (Aangenomen) Motie (GroenLinks, PvdA) Verduurzamen energieconsumptie Zwembad

6 6.a

Stukken ter advisering aan de raad Vaststellen bestemmingsplan 'Woningbouwlocatie Treurniet'. Spreektijden: 5 min 1e termijn, 3 min 2e termijn (doc met persoonsgegevens in map in ibabs) <P>Gevraagde beslissing:</P> <OL> <LI>Het bestemmingsplan ‘Woningbouwlocatie Treurniet’, met identificatiecode: NL.IMRO.1621.BP0198VAST, bestaande uit de verbeelding, de regels, plantoelichting en Nota van beantwoording zienswijzen, waarbij gebruik is gemaakt van een ondergrond die is ontleend aan de GBKN met datum 7 april 2021, gewijzigd vast te stellen.</LI> <LI>Geen exploitatieplan vast te stellen.</LI> <LI>De Crisis-en herstelwet van toepassing te verklaren.</LI></OL><br>Kathy Arends<br>RE<br> Voorstel Raad 16492 T21.02000 Nota van zienswijzen T21.02001 Bestemmingsplan, toelichting en regels T21.02002 Bestemmingsplan, verbeelding T21.02003 Bestemmingsplan, bijlagen deel 1 T21.02004 Bestemmingsplan, bijlagen deel 2

6.b

Vaststelling bestemmingsplan "Westpolder/Bolwerk - Will van Kralingensingel 89" (bijlagenboek in map persoonsgegevens in ibabs) <P class=Huisstijlkleinekop>Gevraagde beslissing:</P> <OL> <LI>Het bestemmingsplan “Westpolder/Bolwerk - Will van Kralingensingel 89”, met identificatiecode NL.IMRO.1621.BP0205-VAST, waarbij gebruik is gemaakt van een ondergrond die is ontleend aan de BGT met datum 26 januari 2021, ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan ongewijzigd vast te stellen.</LI> <LI>Geen exploitatieplan vast te stellen.</LI></OL><br>Kathy Arends<br>RE<br> Voorstel Raad 16559 I21.05534 Vast te stellen bestemmingsplan “Westpolder/Bolwerk – Will van Kralingensingel 89”

6.c

Regionale Energie Strategie (RES 1.0)

<P>Gevraagde beslissing:</P> <P class=Huisstijlnieuw style="LINE-HEIGHT: 14pt" data-mce-style="line-height: 14pt;"><SPAN style="msoascii-font-family: 'Trebuchet MS'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-font-family: 'Trebuchet MS'; mso-hansi-theme-font: major-latin; mso-bidi-font-size: 10.0pt" data-mce-style="mso-ascii-font-family: 'Trebuchet MS'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-font-family: 'Trebuchet MS'; mso-hansi-themefont: major-latin; mso-bidi-font-size: 10.0pt;">De Regionale Energie Strategie (RES 1.0) voor de regio Rotterdam-Den Haag vast te stellen.</SPAN></P><br>Jan-Willem van den Beukel<br>RE<br> Voorstel Raad 16368 T21.02664 RES 1.0 Regionale Energie Strategie T21.03149 Samenvatting RES 1.0 T21.02665 Nota van beantwoording wensen en bedenkingen RES Rotterdam Den Haag T21.02662 Resultaten burgerpanel lansingerland peilt - duurzame energie - jan2021 T21.02661 Resultaten Swipocratie campagne - duurzame energie - jan2021 6.d

Ruimtelijke Adaptatie Strategie <P class=Huisstijlkleinekop>Gevraagde beslissing:</P> <P class=HuisstijlopsommingStijl1>De Ruimtelijke Adaptatie Strategie T21.00265 vast te stellen.</P><br>Jan-Willem van den Beukel<br>RE<br> T21.00265 Ruimtelijke Adaptatie Strategie Voorstel Raad 16517 T18.08535 Duurzaamheidsvisie Lansingerland Duurzaam I21.01091 Rapportage Financiële instrumenten klimaatadaptatie

6.e

Invoering Omgevingswet <P class=Huisstijlkleinekop>Gevraagde beslissing:</P> <P class=HuisstijlopsommingStijl1>€ 2,3 miljoen voor 2021-2023 beschikbaar te stellen voor de invoering van de Omgevingswet door:</P> <UL> <LI>De “Reserve actieplan omgevingswet” te verhogen met € 1,5 miljoen ten laste van de Algemene Reserve ter dekking voor de kosten die wij verwachten en de looptijd van deze reserve te verlengen tot 2024.</LI> <LI>Het budget voor 2021 te verhogen met € 1.100.000 om alle benodigde kosten over 2021 te kunnen betalen en daarvoor dit bedrag extra te onttrekken uit de genoemde reserve. Dit&nbsp;als aanvulling op de eerdere onttrekking aan de reserve van € 300.000.</LI> <LI>Voor 2022 € 550.000 en voor 2023 € 350.000 beschikbaar te stellen en dit te verwerken in de Kadernota 2022/ Begroting 2022-2025 voor de kosten die wij verwachten in 2022 en 2023 en dit te dekken uit de Reserve actieplan omgevingswet.</LI></UL><br>Ankie van Tatenhove<br>RE<br> Voorstel Raad 16620 T21.02549 Projectbegroting project invoering Omgevingswet T21.04338 Beantwoording technische vragen fractie Leefbaar 3B over raadsvoorstel invoering Omgevingswet (BR2100033) T21.03240 Figuur: 27 minimale acties van de VNG ondergebracht in sporen

7.a

Actualiteiten uit het college, o.a. HSL geluidsoverlast, A13/16 (nazending) T21.03653 Voortgangsrapportage commissie Ruimte 18 mei 2020

7.b 7.c 8

Actualiteiten uit de commissie Verbonden partijen Rondvraag en sluiting

Agenda bijlagen 1 BV21.0074 Agenda Ruimte 18-05-2021

Agenda BV21.0074 Aan de leden van de Commissie Ruimte c.c. College van B&W, MT Uw brief van/kenmerk

ons kenmerk/afdeling -Griffie

Onderwerp Agenda Commissie Ruimte d.d. 18 mei 2021

Doorkiesnummer 010-8004391/4392

Bijlage(n)

Lansingerland 29 april 2021

Geachte commissieleden, Hierbij ontvangt u de agenda voor de vergadering van de Commissie Ruimte, te houden digitaal via teams op dinsdag 18 mei 2021 om 19.30 uur . U bent uitgenodigd deze vergadering via de link bij te wonen. De agenda voor de a.s. vergadering luidt als volgt: 1. 2. 3. 4. 5. 5.a. 6. 6.a. 6.b. 6.c. 6.d. 6.e. 7.a. 7.b. 7.c. 8.

Opening en mededelingen voorzitter Inspreker(s) Vaststelling verslag vorige vergadering Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen Bespreekpunten Informatievoorziening en verloop van proces omtrent verduurzaming zwembad de Windas (GroenLinks) (bijlagen energieonderzoek in map persoonsgegevens in ibabs) Stukken ter advisering aan de raad Vaststellen bestemmingsplan 'Woningbouwlocatie Treurniet'. Spreektijden: 5 min 1e termijn, 3 min 2e termijn (doc met persoonsgegevens in map in ibabs) Vaststelling bestemmingsplan "Westpolder/Bolwerk - Will van Kralingensingel 89" (bijlagenboek in map persoonsgegevens in ibabs) Regionale Energie Strategie (RES 1.0) Ruimtelijke Adaptatie Strategie Invoering Omgevingswet Actualiteiten uit het college, o.a. HSL geluidsoverlast, A13/16 (nazending) Actualiteiten uit de commissie Verbonden partijen Rondvraag en sluiting

Hoogachtend, de voorzitter, Nelleke Bouman

3 Vaststelling verslag vorige vergadering 1 BV21.0063 Verslag commissie Ruimte van 6 april 2021

VERSLAG Commissie Ruimte BV21.0063 Datum vergadering

: 6 april 2021

Digitaal aanwezig via Teams: Commissieleden: Leefbaar 3B : Jan Pieter Blonk, Georgine Zwinkels VVD : Matthijs Machielse CDA : Hans van der Stelt, Charles van Harn WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Jan Alsemgeest CU : Kees Willem Markus, Arjen Hofman D66 : Michiel Muis, Ronald van der Stad GroenLinks : Menno Duk, Marko Ruijtenberg PvdA : Petra Verhoef, Valmir Xhemaili Wethouders

: Simon Fortuyn, Jan-Willem van den Beukel

Aanwezig in de raadszaal: Voorzitter : Nelleke Bouman Commissiegriffier : Karin Koemans Afwezig Leefbaar 3B VVD

: Henk Meester : Mauriel van As

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 20.00 uur: Dames en heren, leden van de commissie ruimte, allen heel hartelijk welkom op deze winderige en koude 6 april, wind en sneeuw, dat hadden we toch vorige week niet meer gedacht, maar je ziet maar weer. Ook een heel hartelijk welkom aan de wethouders Fortuyn, Van den Beukel en ik denk mevrouw Arends. En ook aan inspreekster, daar kom ik straks op, en dat is mevrouw Van der Knaap. Voordat we tot het e.e.a. overgaan, ga ik even het ritueel langs van wie er allemaal aanwezig zijn vanavond. Afwezig is vandaag de heer Van As. De heer Alsemgeest, de heer Blonk, de heer Duk, de heer Van Harn, de heer Hofman, de heer Jumelet, de heer Machielse, de heer Markus, de heer Muis, de heer Van der Stad, mevrouw Verhoef, de heer Xhemaili, mevrouw Zwinkels, de heer Ruijtenberg: aanwezig. Ik heb bericht van verhindering gekregen van de heer Meester. We wachten even af of de heer Van der Stelt zicht nog meldt. De heer Van der Stelt: Die is er. Ik moest een code invoeren om verbinding te krijgen, dat duurde even. De voorzitter: Dat is elke keer, dat hoort bij het ritueel. 2. Insprekers De voorzitter: Dat is mevrouw Van der Knaap. De tekst die u gaat uitspreken is bij de leden van de commissie ruimte aangekomen.

Voor velen niet onbekend: u bent van de actie Stop de bomenkap Lansingerland en u gaat ons iets melden over de biomassaverbranding. Inspreker: Mevrouw Van der Knaap: Wethouder en commissieleden, ik wil bij deze namens actiegroep Stop de bomenkap Lansingerland gebruik maken van het inspreekrecht over het onderwerp biomassaverbranding, dat als agendapunt 6b van deze vergadering staat. Onlangs stuurde ik alle fracties van deze gemeente een schrijven naar aanleiding van een documentaire van de Hofbar over biomassa verbranding. Helaas ontving ik daarover slechts een enkele reactie van u. Jammer, dus daarom nu deze inspreekbeurt. Als ik het handelingsperspectief biomassaverbranding voor de glastuinbouw in Lansingerland lees, staat daar: biomassa is een hernieuwbare bron en het voldoet aan de huidige diverse wettelijke vereisten. Biomassa is inderdaad een hernieuwbare bron: men zaagt een boom om en als men geluk heeft wordt er een boom voor terug geplant. Maar deze bron is echter niet onuitputtelijk. Heeft een boom geduldig 40, 50 of meer jaren staan groeien, wordt hij in één zaagbeweging omgehaald. Prima als er een boom voor wordt terug geplant. Maar dit is niet in balans, verre van dat. Biomassacentrales hebben een continue stroom aan

1/27

duurzaam hout nodig. En dat is geen snoeiafval , maar schoon hout. Dat kunnen de bomen niet bijhouden met groeien. Wij voorzien dat we in de toekomst te weinig bos en bomen hebben. Veel te weinig bomen. U moet zich dit zelf voor kunnen stellen. Het houdt een keer op, letterlijk en figuurlijk. Ik lees in dit perspectief dat u zich als gemeente zorgen maakt over: stikstof, fijnstof, luchtkwaliteit en stank, twijfels over duurzaamheid en zorgen om de intensivering van het vrachtverkeer, dat continu deze houtsnippers aanvoert. U vergeet waarachtig zich zorgen te maken over die hernieuwbaarheid, die ik zojuist benoemde. Daar moet u zich ook zorgen over maken, grote zorgen. Voor uw zorgen om stikstof, fijnstof en luchtkwaliteit is één advies: zoveel mogelijk bomen laten staan. Want bomen bevatten namelijk van zichzelf deze eigenschappen om dit op te nemen en vast te houden. Dat doen ze gratis en voor niets. In uw handelingsperspectief bent u uitgegaan van visies van klimaatwetenschappers. Maar deze wetenschappers kijken elk vanuit hun eigen invalshoek en die is niet eenduidig. Klimaatwetenschappers hebben bijvoorbeeld een andere visie dan ecologen. Elke nuchtere Hollander zou kunnen bedenken dat veel te veel kappen ons eens duur komt te staan. Als politici zou u zich dat ook moeten kunnen bedenken. We verkwanselen op deze manier zelf het klimaat.

Nog eens ten overvloede: de bomen aan de Merenweg, u allen bekend. Als deze bomen vorig jaar gekapt zouden zijn in die hele hete zomer zou het daar elk jaar een paar graden warmer zijn. Wij hebben dit kappen weten te voorkomen, maar dit kappen gebeurt op talloze plekken elders in Nederland. In Europa en op de hele wereld, met als gevolg stijging van de temperatuur en daardoor verandering van het klimaat. Verder schrijft u in het handelingsperspectief dat u verbranding van houtige biomassa onwenselijk vindt mede ingegeven door de onrust die steeds leeft in de maatschappij. U schrijft dat u een moreel appel doet op de glastuinbouwsector om terughoudend om te gaan met de bouw van nieuwe biomassacentrales. Dat is een mooi streven. U schrijft verder dat u níet de wettelijke bevoegdheden hebt om te sturen op het realiseren of verbieden van deze centrales. Dan wil ik een moreel appel op u als gemeente doen om niet te zwichten voor afgifte van vergunningen voor deze centrales. Het is een mooie gedachte van bedrijven om een biomassacentrale te bouwen, maar het kan alleen met de gratie van de enorme subsidies die hiervoor worden verstrekt door de EU.

Het is ook moeilijk te bevatten dat ondernemers die een biomassacentrale bouwen of willen gaan bouwen zich niet voldoende bewust zijn van die onuitputtelijke stroom houtsnippers waarmee hun centrales dag in dag uit gevoed moeten worden en waar dat vandaan komt. Zelfs al is het gecertificeerd hout. Er zijn ook gemeentes die zich vanwege maatschappelijke onrust verplicht voelen om geen vergunningen meer te verlenen voor de bouw van deze biomassacentrales of zelfs een reeds goedgekeurde aanvraag voor vergunning te herroepen. Zo gebeurde ook in de gemeente Pijnacker in 2018. Geachte commissie wat vragen wij van u: 1. Meer bewustzijn en moreel besef dat onze bomen en bossen voor een groot deel verdwijnen voor het elke dag maar voeden van biomassacentrales. 2. Het voorstel dat u aan de gemeenteraad doet in de vergadering van 22 april a.s. ligt al klaar om ondertekend te worden. Op basis van de argumenten schrijft u o.a. een moreel appel te doen om biomassacentrales af te bouwen. Daarbij willen wij opmerken dat, zoals u weet, twee biomassacentrales in gebruik zijn in onze gemeente. Er zijn er nog vier vergund. Deze zijn rechtstreeks toegestaan, omdat ze kleiner zijn dan 15 MW. Onze vraag: herroep deze. Wees een gemeente met een rechte rug. U kunt dit doen, Ik dank u.

De heer Blonk, L3B: Ik ben zo brutaal om geen vraag te stellen, maar een opmerking te maken naar mevrouw Van der Knaap. Met haar inspraak, ze gaf het zelf ook aan, doet zij een moreel appel op de raad wat dit betreft. Ik dank u daar voor. Ik heb het vermoeden, dat dat niet tegen dovemans oren van de raad is gezegd. Dank u wel. Mevrouw Van der Knaap: Alle raadsleden weten het natuurlijk, dat is bij de Merenweg ook zo gegaan: vanaf een pc allerlei dingen beoordelen, is totaal iets anders dan het thema zelf aanschouwen, zoals we toen het bos en de bomen hebben aanschouwd. Daardoor ging u compleet allemaal om als raadsleden. Ik zou toch nog een keer willen herhalen: denk hieraan en leef u zoveel mogelijk in in de materie. De heer Duk, GL: Uw oproep is meer dan duidelijk. Heel erf fijn, dat u deze inspraak doet. Alleen, het college geeft aan, dat wij niet de wettelijke bevoegdheid hebben om die vergunningen in te trekken. Ik heb daar vreselijk naar lopen zoeken om daar wel een mogelijkheid toe te hebben. U geeft nu aan, dat dat wel mogelijk is. Kunt u mij daar wat meer over vertellen? Mevrouw Van der Knaap: Ik zeg niet dat het mogelijk is. Ik doe een moreel appel op de gemeente om die vier die vergund zijn om die, net zoals de gemeente Pijnacker in 2018 heeft gedaan, om te zeggen: dit gaan we niet doen, het is niet maatschappelijk verantwoord.

De heer Duk: Het probleem was, dat die in Pijnacker boven de 15 MW was. Daar mocht dus inderdaad een oordeel over geveld worden. Het vervelende is, dat dat bij deze vier, die nu gepland staan, niet het geval is, waardoor wij er niet de ruimte voor hebben, helaas. Mevrouw Van der Knaap: Ik heb opgezocht wat er in Pijnacker speelde. Daar kwam ook heel veel respons uit de gemeente Zoetermeer, omdat het een kilometer van Zoetermeer af ligt en de bevolking daar ook erg onrustig van werd.

2/27

De heer Van Harn, CDA: Dank u wel, mevrouw Van der Knaap, voor het inspreken. Ik vraag me wel af: heeft u een alternatief voor deze bio verbrandingsinstallaties? U heeft de stukken gelezen, merk ik. Het is een tijdelijke transitie totdat er een definitieve, goede, betrouwbare, goedkope oplossing komt. Wat heeft u daarvoor als alternatief? Mevrouw Van der Knaap: Ik heb daarvoor geen alternatief, kan ik u zeggen, want ik ben natuurlijk eigenlijk ook een leek op dit gebied. De gemeente zegt in zijn visie nu om dit af te bouwen. Daar zullen waarschijnlijk gelden voor zijn. De gemeente is druk bezig om die energietransitie op een andere manier d.m.v. geothermie of anderszins te verwezenlijken. Er zijn dus al verschillende geothermie bronnen in Bleiswijk, weet ik. Op die manier of andere manieren moet dit bedacht worden. Daar is de glastuinbouw al druk mee bezig en anderen. De heer Van Harn: Precies. Daar gaat ook het stuk van vanavond over. De voorzitter: Mevrouw Van der Knaap, blijft u aan de lijn hangen c.q. via de webcast het e.e.a. volgen. Het staat vanavond op de agenda, u kunt dit allemaal volgen. 3. Vaststelling verslagen vorige vergadering d.d. 9 maart 2021 en het vervolg van 9 maart 2021 De voorzitter: We hebben op 9 en 11 maart vergaderd. Ik kijk even naar links of er nog op- of aanmerkingen zijn geweest. Bij deze niet. Dan zijn beide verslagen vast gesteld. 4.

Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Daar nog op- of aanmerkingen over? Ik hoor en zie er niets verschijnen. Inventarisatie rondvraag: De voorzitter: Een rondvraag, die hebben wij ontvangen van de heer Muis. De heer Muis: Dat klopt. Ik heb een vraag over de collegebrief over de stand van zaken Berkel centrum west. 5. Bespreekpunten: 5.a Participatietraject Luchthavenbesluit RTHA De voorzitter: Het is al enige tijd geleden, dat wij daar kennis van hebben genomen. Hij stond eerder gepland voor een vergadering, maar die is toen even doorgeschoven. Ik vraag aan de wethouder, de heer Fortuyn, of hij nog aanleiding ziet om bij dit onderwerp stil te staan. Geeft het aanleiding om hier op in te gaan? Of gaan we het in de groep gooien? Wethouder Fortuyn: Ik vind het fijn, dat u mij de gelegenheid geeft, maar ik volg uw suggestie: gooi het maar in de groep. De voorzitter: Dan gooien we het in de groep. We doen 3 minuten, alle onderwerpen, dus dat houd ik een beetje in de gaten. Ik ga vanavond van groot naar klein. Meneer Xhemaili, de volgende keer ga ik het weer anders doen. De heer Blonk, L3B: Goed dat de gemeente Lansingerland en ook de andere leden van de bestuurlijke regiegroep Rotterdam The Hague Airport, te weten de gemeenten Rotterdam, Schiedam en de provincie, deelnemen aan het participatietraject van het luchthavenbesluit.

De aanwezigheid van luchthaven Rotterdam The Hague Airport is op basis van het nationaal luchtvaartbeleid een gegeven, waarbij wij rekening hebben te houden. Het al of niet sluiten van het vliegveld, dat ligt op het Binnenhof en niet bij de gemeenten en de provincie Zuid-Holland. Dat wil ik toch even aangegeven hebben in het begin. Nu gaat er iets fout in de techniek bij mij. Het is snel opgelost. Ja, ik ben er weer. Ook goed is, dat het participatietraject gericht is op de belangen van alle deelnemende partijen en niet op standpunten. Op basis van alle belangen vindt een dialoog plaats, waarbij het streven is te komen tot winst van alle betrokken partijen in een zorgvuldig en transparant proces. Moeilijke woorden allemaal, maar het zal mijn inziens een moeilijk proces worden. Mijn inschatting is, dat het inhoudt, dat mogelijk iedereen één of meer wensen los moet laten en dat accepteren. Dat maakt het lastig voor een heleboel andere groepen. Ik denk toch dat dat de enige begaanbare weg is om dat te kunnen bereiken. De belangen van Lansingerland, die het college heeft opgeschreven, wil ik graag heel even langs lopen. Draagvlak bij raad en bewoners: akkoord met de tekst van het college. Het is goed, dat gelijkwaardige en volwaardige positie van de bewonersvertegenwoordigers en dat het college de bewonersvertegenwoordigers ook ondersteunt. Ik vind dat heel goed.

Het is ook van belang dat dat gebeurt. Geen ruimte voor groei: daar heb ik toch een eerste aanpassingsvoorstel voor het college. Deze tekst zal L3B graag aangepast zien, in die zin, dat duidelijker moet worden aangegeven, dat er per saldo geen toename van geluid mag zijn. Graag een reactie van de wethouder. Een aantrekkelijk woonmilieu met gezonde leefomgeving, het derde punt: het college schrijft dat een afname van de hinder de inzet is. Uitgangspunt daarbij is dat hinder objectief vast gesteld moet kunnen worden en dat de grenzen kunnen worden gehandhaafd. Dan heb ik mijn tweede aanpassingsvoorstel. Als aanvulling zouden wij graag willen toevoegen, dat die grenzen m.b.t. geluid, fijnstof, NOx’en vooraf moeten worden vast gesteld, anders valt er niet te handhaven. Ook daarop graag een reactie van de wethouder. Heel goed, dat het college in ieder geval aan wil sluiten bij de brede definitie van geluidshinder, dus ook rekening houden met tijdstippen, weekend, seizoenen, noem alles maar op, wat je daarbij kunt bedenken. Zeker ook het verlagen van het

3/27

aantal nachtvluchten is belangrijk en ook geen trucjes om een vervallen nachtvlucht te compenseren met twee dagvluchten. Ik had me dat nog nooit gerealiseerd, maar dat las ik daarbij. Ik had het zelf ook wel kunnen bedenken, maar ik vind het wel slim. Het belang van de woningbouwopgave: akkoord, zoals het college aangeeft. Ook akkoord met wat het college zegt over de kansen, de aanvullende maatregelen die niet in het luchthavenbesluit zijn opgenomen, om daarover ook met het vliegveld afspraken te maken. Daar wilde ik het bij laten in de eerste termijn. De heer Machielse, VVD: De heer Fortuyn zei al: gooi het maar in de groep. Dat is altijd makkelijk als je bij het zien van een brief heel veel van eerdere inbreng herkent. Dan is het makkelijk om te zeggen: ik herken hier een eerdere discussie in. Wat vooral belangrijk is voor onze partij, is dat er nu gekeken wordt naar belangen. Wat de heer Blonk aangaf, daar sluit ik me bij aan. Op standpunten gaan we er niet komen, daar staan partijen soms lijnrecht tegenover elkaar. Dus dat is een lastige. Deze aanpak steunen wij zeker. In die zin heb ik die drie minuten niet eens nodig. Juist omdat we in de brief herkennen wat we eerder hebben meegegeven, willen we de wethouder alle succes wensen met het verdere participatietraject.

De heer Van der Stelt, CDA: Ik heb al eerder aangegeven, dat het CDA vindt dat het college heel goed en heel scherp in het Rotterdam The Hague Airport dossier zit. Dat blijkt ook uit het stuk, dat voor ligt. Wij kunnen de insteek en de wijze waarop de belangen, die er zijn van onze inwoners, zijn verwoord. Dat kunnen wij ten volle ondersteunen. Ik kan er natuurlijk nog meer mooie woorden aan wijden, maar dan val ik in herhaling en dat moest ik maar niet doen om een beetje tijd te winnen vanavond. Wij kunnen ons volledig vinden in de insteek, die het college kiest. Wij wensen het college ook veel succes in het dienen van de belangen van onze inwoners. De heer Alsemgeest, WIJ: Het participatietraject luchthavenbesluit Rotterdam The Hague Airport is ons inziens een prima initiatief en zal hopelijk bijdragen aan een nieuw luchthavenbesluit, dat breed gedragen wordt in de samenleving rond die luchthaven. Kunnen meepraten in het traject is van groot belang, want op die manier kunnen we invloed uitoefenen op het luchthavenbesluit met alles wat daarin geregeld wordt. Dat we om dit traject in te gaan eerst met elkaar een document opstellen, waar de belangen van onze gemeenten en haar inwoners in beschreven staan, is natuurlijk van wezenlijk belang als je zo’n traject ingaat.

Na het lezen van het overzicht van de belangen is onze fractie tot de conclusie gekomen, dat het een realistisch overzicht is, waar de meeste belangen goed omschreven staan. Met realistisch bedoelen we, zoals de heer Blonk al zei, dat de airport een gegeven is en dat we daar rekening mee moeten houden. We moeten dus niet gaan bedenken, dat die ooit nog weg gaat. Dat is spreek over dat de meeste belangen goed beschreven staan, komt voort uit de eerste bullet. Ook de heer Blonk gaf daar al zijn mening over en daar ben ik het helemaal mee eens. In de bullet ‘geen ruimte voor groei’ lees ik eigenlijk het volgende. Ook de eerste zin, conform de nieuwe luchtvaartnota zal in het nieuwe luchthavenbesluit een aparte geluidsruimte worden opgenomen voor spoedeisend en maatschappelijk helikopterverkeer. Tot zover geen commentaar. Dan krijgen we het volgende. Deze splitsing van de totaal vergunde aparte geluidsruimten mag niet tot consequentie hebben, dat de beschikbare geluidsruimte voor commercieel verkeer toeneemt. Dat vinden wij een regel waar ruimte in zit en dat lijkt ons niet de bedoeling. We hebben nu een totale vergunde geluidsruimte en die gaan we in de toekomst splitsen. Een gedeelte voor spoedeisend en maatschappelijk helikopterverkeer en een gedeelte voor commercieel vliegverkeer.

Hoeveel geluidsruimte het spoedeisend en maatschappelijk helikopterverkeer inneemt is ons inziens al langere tijd bekend en staat dus vast. Hoeveel geluidsruimte er dus overblijft voor het commercieel vliegverkeer, kunnen we ook vast stellen en dat als maximaal blijven zien. Op zie manier geven we geen ruimte aan de discussie over de grootte van de ruimte van het commercieel vliegverkeer. Dat ook krimpscenario’s bekend moeten worden, laten we even in het midden. Het is ook van belang dat de airport economisch kan blijven bestaan. Met in de toekomst stillere en schonere vliegtuigen gaan we vanzelf de goede kant op als het maximum ook het maximum blijft. Ik hoor graag wat de wethouder hiervan denkt. Een tweede aandachtspunt, dat onze fractie onder de aandacht wil brengen, is het schadelijke ultrafijnstof. In een document staat beschreven, dat het verminderen van de geluidshinder op welk moment van de dag dan ook prioriteit heeft. We zouden diezelfde prioriteit ook graag willen meegeven aan het schadelijke ultrafijnstof. Straks niet alleen van de luchthaven, maar ook daarbij opgeteld de in aanleg zijnde nieuwe snelweg. Ultrafijnstof hoor, zie en ruik je niet, dus is het misschien wel de gevaarlijkste hinder, die de airport met zich meebrengt. Ook hier zou ik graag van de wethouder willen horen wat hij van dit aandachtspunt vindt. Tot zover de bijdrage voor de eerste termijn.

Dank u wel. De heer Markus, CU: Veel van mijn voorgangers hebben het al aangegeven: een heldere brief. Goed dat we met elkaar in de commissie nog even van gedachten wisselen over de belangen van Lansingerland en dat dat in het participatietraject ook helder meegenomen kan worden. Wat ons betreft staan de punten er helder in en wat ons betreft ook op twee na. Ik sluit me in die zin ook aan bij de woorden van de heer

4/27

Alsemgeest. Wij vinden dat het goed is en wij vinden dat we het ook moeten doen, dat we die ‘geen ruimte voor groei’ heel duidelijk en stevig neerzetten. Dat hebben we als raad al meerdere keren aangegeven. Het kan en mag niet zo zijn, dat als er een aparte geluidsruimte komt voor maatschappelijk verkeer, dat het dan ingevuld gaat worden met commerciële vluchten. De heer Alsemgeest omschreef het goed. We weten precies wat die ruimte nu is en dat is ook de ruimte die echt moet blijven en dat mag absoluut niet groeien. Van krimpscenario’s worden we wel enthousiast, maar dat staat er al in. Ik denk dat het goed is om die ruimte voor groei stevig neer te zetten. In onze fractie hebben we het ook gehad over fijnstof en ultrafijnstof. Het is nu erg op geluid gericht en natuurlijk komt luchtverontreiniging terug. Ultrafijnstof, ik denk zeker dat we die aandacht in deze brief moeten geven, om duidelijk neer te zetten wat voor onze inwoners belangrijk is. Waar we erg blij van werden, is de handhaafbaarheid van die nachtelijke vluchten. Ik woon onder die aanvliegroute en van alles wat afwijkt van de normale vliegtijden, daar word je wakker van. In het verleden is gebleken, dat het heel lastig handhaafbaar was. Er was altijd wel een reden waarom er te laat werd opgestegen, wind tegen of weet ik het allemaal.

Er was altijd wel iets waardoor er niet gehandhaafd kon worden, dus ik vind dat we daar steviger op in moeten zetten en ook die handhaafbaarheid, want dat is de enige manier om die nachtvluchten binnen de perken te houden. Dat was het, dank u wel. De heer Muis, D66: Dank aan de griffie voor het agenderen van deze brief in de commissie, of de agendacommissie, zo je wilt. Soms zijn we kritisch op brieven of voorstellen, maar in dit geval vinden we het zeer goed geformuleerd. Compliment aan de steller. Het doel is inderdaad afname van hinder en minder luchtverontreiniging. We onderschrijven de belangen voor de gemeente als kader voor het participatieproces. Ik moet wel zeggen n.a.v. een aantal voorgaande sprekers: zie ik het nu toch anders? Zij leggen die belangen uit als: we zetten de belangen op een rijtje en dan zijn ze straks uitwisselbaar of onderhandelbaar. Ik wil toch even aan de voorkant aangeven, dat ik dat niet zo zie. Als het al aan de orde zou zijn, dat het dan terug komt naar de raad. Dat mutual gains verhaal is natuurlijk heel mooi, iedereen redeneert vanuit belangen en niet vanuit dogma’s of vaste standpunten. Maar ik zou niet de suggestie willen wekken, dat het dus onderhandelbaar is. Misschien hoor ik het helemaal verkeerd, dan hoor ik dat graag in de tweede termijn om mij gerust te stellen, maar ik denk niet dat we die kant uit moeten gaan.

Voor het verdere proces vragen we extra aandacht voor drie punten. Dat is transparantie van het proces, dus de controleerbaarheid van de voorgestelde maatregelen. Het tweede belangrijke punt, dat we willen benadrukken, is dat in de gaten wordt gehouden dat er geen voorschot wordt genomen op eventuele toekomstige winst al dan niet door technologische ontwikkelingen, dat die dan alvast wordt gevuld op een bepaalde manier. Er moet daadwerkelijk winst zijn voordat we gaan bepalen waar we hem aan willen besteden. Het derde punt is dat we los van de huidige geluidsoverlast en luchtverontreiniging ook zien dat het belang van de woningbouw ernstig wordt beperkt door de aanvullingsregeling geluid in de nieuwe omgevingswet. Het is dus eigenlijk nog een extra reden om actief te sturen op krimp. Als we actief sturen op ‘geen ruimte voor groei’ dan komt er altijd iets uit wat uiteindelijk toch leidt tot een beetje groei. Ik denk dat het verstandiger is om in te zetten op krimp, omdat ook anders Wilderszijde onmogelijk ontwikkeld kan worden tot een leefbare wijk. Dat wordt overigens ook onderschreven en bevestigd door de bewoners tegen vliegtuigoverlast in hun zienswijze. Dat was het voor de eerste termijn. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Het participatietraject, het ligt voor ons. Er zijn al vele goede woorden uitgesproken door collega’s.

Met de meeste dingen ben ik het eens, maar met een paar dingen die hier staan ben ik het niet eens of kunnen wat GL betreft aangescherpt worden. Het eerste waar we het niet mee eens zijn, is wat er staat: dat de luchthaven een gegeven is, dat het er is. Er is een tijd geweest in Nederland, dat er geen luchthaven Zestienhove was. Er is een tijd geweest, dat we luchthaven Waalhaven hadden. Uiteindelijk hebben we als politiek, als mensen, besloten om luchthavens aan te leggen en luchthavens af te breken. Dat kunnen we ook nu. Het klopt inderdaad dat wij niet het mandaat hebben om te beslissen om het te sluiten, dat mandaat ligt op het Binnenhof. Wat we echter wel kunnen doen is in samenwerking met onze eventuele partners in Den Haag in de landelijke politiek, dat is voor 2 partijen in dit huis wat moeilijker, maar voor 6 is dat mogelijk, om nu juist erop aan te dringen, dat we wel willen overgaan tot sluiting. Het hebben van een luchthaven is een gegeven, maar het is geen wetmatigheid. Het is geen natuurwet, dat er een luchthaven moet zijn.

Als we gaan kijken naar de technologieën, die er zijn op het gebied van ontwikkelingen op het spoor, waarbij we zien dat er veel meer geïnvesteerd gaat worden in internationaal treinverkeer, wetende dat we een HSL hebben, waarbij we ongeveer 30 minuten hierbij vandaan een zeer grote luchthaven hebben, kun je je afvragen: heeft het nog nut om hier een luchthaven te hebben? Dit wordt ook min of meer onderkend, doordat er wordt aangegeven, dat ook een krimpscenario onderzocht moet worden. Echter, een krimpscenario, als daarvan de consequentie zou zijn, dat er een sluiting zou moeten komen, omdat het financieel niet haalbaar is, dan zouden we daar op aan moeten sturen. Ik pleit er dan ook voor, dat we verder gaan kijken, dat er een onafhankelijk onderzoek gaat komen, die de luchthaven gaat beoordelen op aan de ene kant de directe en indirecte banen. Wat is de bijdrage aan de economie voor de totale metropoolregio of voor de

5/27

regio Rotterdam Rijnmond? Dat afgezet tegen eventuele schade: milieuschade, gezondheidsschade voor de bewoners. Dan kunnen we daar de discussie over voeren, hoeveel banen levert het nu op, dat kunnen we er onafhankelijk in opnemen. Dan heb ik de heer Blonk een wijzigingsvoorstel horen noemen. Misschien dat hij het in de tweede termijn nog kan toelichten. Hij wil het veranderen bij de geluidstoename in: dat het geluid niet mag vermeerderen. Daar word ik, als ik het zo beluister, niet echt wild enthousiast over, want mijns inziens open je daarmee een achterdeur, dat er wel meer vliegbewegingen mogen komen. Immers, mocht de technologie daar zijn en we gaan op termijn veel stillere vliegtuigen krijgen, ik zie het de eerste 10 jaar nog niet gebeuren op deze luchthaven, maar dat terzijde, maar mochten we stillere vliegtuigen krijgen, dan levert het andere milieuschade op. Die prioriteiten kun je niet los van elkaar zien. Eén prioriteit zou wat ons betreft drie prioriteiten moeten zijn. Voor de overige zaken zijn er al heel veel goede dingen genoemd. Daar wilde ik het op dit moment bij houden. Mevrouw Verhoef, PvdA: Dank u wel voor dit stuk. Participatietraject, de uitgangspunten die de belangen van Lansingerland beschrijven: in grote lijnen vinden we die oké. Ik kom er dadelijk op terug, ik wil eerst nog iets algemeens zeggen. Een aantal andere fracties heeft dat ook gedaan.

Wat ons betreft is het wel heel belangrijk, dat inderdaad de perspectieven van alle belanghebbenden duidelijk in beeld komen in dit participatietraject. Dat is wel het doel, zoals we lezen. Winst voor alle partijen, dat vinden we wel wat optimistisch geformuleerd. Minimaal moeten de belangen van alle belanghebbenden voor een groot deel behartigd zijn. Als dat niet zo is, dan is het traject misschien wel doorlopen, maar dan is de uitkomst niet breed gedragen. Dan zou het, wat onze fractie betreft, niet geslaagd zijn. Zoals ik zei, die uitgangspunten, die onderschrijven we in grote lijnen, maar toch nog een aantal punten. Onder het uitgangspunt ‘kansen’, het allerlaatste puntje, daar zien wij toch nog wel ruimte voor aanvullende afspraken. Daar staat o.a. genoemd als voorbeeld citizens science of verbetering van het OV, daarover zouden afspraken gemaakt kunnen worden ook in het kader van dit participatietraject. Wat wij daar graag zouden willen toevoegen is dat als burgers en ook als gemeenten, dat we geïnformeerd willen blijven en ook geïnteresseerd zijn over de innovatie richting meer duurzame luchtvaart en ook verduurzaming van het vliegveld. Ik denk dat het onze taak bijna is om die stappen goed te volgen en ons daarover goed te laten informeren, omdat het belangrijk is voor de toekomst van het vliegveld, of in ieder geval van verkeer door de lucht of over land of over zee.

We moeten ons in die zin breed laten informeren over de innovatiemogelijkheden. Dan heb ik het dus over Rotterdam The Hague Innovation Airport, een nieuw initiatief. We missen daarbij ook nog het perspectief van opleiding. Onlangs is er het Albeda College geopend. Het is voor MBO’ers moeilijk om een stage te vinden, dus ook daarover zou communicatie heen en weer moeten gaan. Ook duurzaamheid, bijvoorbeeld de zonnepanelen langs de startbaan in het kader van de regionale energietransitie, het lijkt ons belangrijk om ook die aspecten mee te nemen. Dat valt allemaal onder het kopje ‘kansen’. Dan kom ik bij het punt ‘geen ruimte voor groei’. We hebben dat als PvdA-fractie al eerder gezegd. Groei hoeft van ons op termijn niet uitgesloten te worden als het duurzamer, schoner en met minder geluid kan. Ons uitgangspunt zou dus zijn: afname van hinder. Niet alleen geluid, maar ook uitstoot van schadelijke stoffen en gassen. Wij zouden dus ook niet perse inzetten op krimp. Maar het toevoegen van woorden als ultrafijnstof, zoals CU en WIJ en GL voorstellen, dat lijkt ons goed. Tot slot wil ik tegen GL zeggen: ja, ook wij zijn er een voorstander van dat treinverkeer vanuit Rotterdam en omgeving door heel Europa beter wordt. Maar we weten ook, dat het Europese spoor dat op dit moment niet toelaat.

We vinden dat die wegen nadrukkelijk onderzocht zouden moeten worden, maar dat valt een beetje buiten de scope van dit stuk. GL heeft ook al eerder gezegd: de economische voordelen van deze luchthaven zijn eigenlijk niet goed bekend. Ook daar zouden we dan graag meer over horen. Wij horen daar juist wel positieve geluiden over, maar ik denk dat het goed is om dat eens een keer goed op een rij te zetten en dan ook de voordelen af te wegen tegen de nadelen. Verder wil ik iedereen succes wensen met dit participatietraject. Dank u wel. De voorzitter: Er is het nodige gemeld over geluid, ultrafijnstof, het aanscherpen van het e.e.a. en nog een heleboel andere onderwerpen. Die ga ik allemaal niet noemen, want u heeft ook meegeschreven. Er is het nodige te beantwoorden. Beantwoording college Wethouder Fortuyn: Jammer, want ik ben uit het systeem gevallen toen meneer Alsemgeest bezig was. Zijn eerste vraag had ik wel mee genomen. Meneer Markus heb ik aan het einde nog meegenomen, maar dat komt waarschijnlijk wel goed in de tweede termijn. Laat ik beginnen met te zeggen: bedankt voor de complimenten voor het opgeleverde stuk; uiteraard zijn er altijd wel aanvullingen te bedenken. Deze zienswijze is onderdeel van een breed participatieproces. Dat brede participatieproces raakt heel veel onderdelen van onze samenleving.

Het varieert van Lansingerland, maar ook Rotterdam, het raakt ook de economische sector, het raakt bewoners. Er is een groot aantal stakeholders in gesprek straks in het participatietraject. Het is van belang, dat je als Lansingerland de juiste punten maakt, maar het is

6/27

onderdeel van een set van punten, die door de samensmelting van de mutual gain approach, waar meneer Muis het over had, om tot een complete set te komen om de opdracht, die RTHA heeft gekregen van het ministerie draagvlak te creëren bij het bestaan van de luchthaven, maar ook bij de verdere ontwikkeling van de luchthaven. Dat even vooraf gezegd hebbend. Dit stuk, dat wij hebben opgeleverd, zal verrijkt worden door andere inbreng. Meneer Blonk begon met een tweetal aanpassingen en daar kwam later een discussie over. Bij meneer Alsemgeest kwam dat boven water. Van: ja, we willen dat u duidelijk aangeeft, dat er per saldo geen toename van geluid mag zijn. Dat betekent, per saldo, ik zoek een beetje naar de definitie, maar misschien dat meneer Blonk er in de tweede termijn op terug mag komen. Geluid is meer dan alleen het vliegtuig, want het is ook omgevingsgeluid. Betekent het, dat als ze minder geluid maken, dat je dan ook meer mag vliegen? Wij perken toch een beetje meer in. Dat zou dan wat scherper moeten: wat verstaan we nu onder dit verhaal ‘per saldo’? Welke geluidsruimte blijft er over? Is het de aftreksom van de helikopters nu en dan hebben we de rest van de geluidsemmer, zoals wij die kennen, blijft die dan overeind? Dan zit er sowieso nog rek in het aantal vluchten, want ze hebben het niet vol gevlogen in het verleden.

Welke geluidsruimte wordt er aan maatschappelijk verkeer gegeven? Dat is altijd nog een discussie: we hebben eigenlijk weinig moeite met geluidsoverlast van helikopters, die in zich in het maatschappelijk verkeer verplaatsen. Ik ben een beetje aan het stoeien met de term, zoals die nu wordt aangegeven. Per saldo vind ik in principe iets te eng. Maar je zou kunnen zeggen dat de huidige vergunde geluidsruimte niet groter mag worden. Het vraagt wat meer definitie, misschien dat het in de tweede termijn iets scherper mag worden in de commissie. Het tweede punt ging erover om vooraf de grenzen van fijnstof en NOx, CO2 vast te leggen, want dan zou je kunnen handhaven. Dat klopt. Maar in de luchtvaartnota wordt aangegeven, dat in de loop der tijd kennis en inzicht wordt ingebracht om een normering aan te brengen. Wat je nu vraagt is een soort normering, die eigenlijk nog niet goed is. We hebben het over geluid en u weet: geluid krijgt een andere waardering straks. Het zal misschien een verdubbeling zijn in hinder. Maar ze zoeken nog naar de parameters om dit vast te leggen. Daar zit wel een klein beetje een ruimte. We willen het best scherper opschrijven, daar is op zich helemaal niets op tegen, het voorstel is best goed. Maar we zoeken een beetje: vooraf vastleggen, waarop leg je het dan vast. Dat is een beetje lastig, want dan ga je het bestaande van nu vast gaan leggen.

En dat wil je niet, want je wil een verbetering hebben. Dus het is een beetje zoeken hoe we daarmee omgaan. De heer Muis vraagt of het onderhandelbaar is. Ja, het is een beetje naïef te denken, meneer Muis, ik ben er maar heel helder in, dat onze eisen die hier op tafel liggen, dat dat het is. Waar het ons ook om gaat is het verbeteren van de leefkwaliteit van de omgeving. Er speelt ook een weekendregime in mee. Er speelt ook het nachtregime in mee. Er speelt ook de vliegroutes in mee. Of de contouren, die spelen erin mee. Ja, dan zal er wellicht water bij de wijn gedaan moeten worden. Vooraf zeggen: is het onderhandelbaar? Nee, we gaan met elkaar kijken: hoe kunnen we op de best mogelijke wijze de inrichting zo regelen, zowel op de grond als in de lucht, om de leefkwaliteit in de gemeente Lansingerland en omgeving te verbeteren. Ik zou daar wat voorzichtig mee zijn. Het is niet onderhandelbaar, want u stuurt mij op pad met deze brief en vervolgens hoef je die luchtvaart participatie niet meer te doen, want overal waar ze mee terug komen is voor mij onderhandelbaar en dat is geen mutual gain approach. Ja, woningbouw, daar zeggen wij ook van: wanneer in het kader van de omgevingswet ook de geluidshinder een andere normering gaat krijgen, zou dat de woningbouw kunnen aanraken.

Daarom zitten wij ook aan tafel, om ervoor te zorgen dat we die contouren in de gaten te houden, want die zijn nog veel belangrijker. Die contouren zijn voor ons belangrijk, om datgene te doen wat wij op dit moment aan het ontwikkelen zijn. GL, meneer Ruijtenberg, u haalt een aantal thema’s aan, die wij kennen vanuit het landelijk programma. Daar kan ik hier niet zoveel mee. Leuk dat u het wilt sluiten, Rotterdam wil het ook sluiten. Dat wij kritischer moeten kijken naar vluchten en vluchten op een andere manier organiseren, met name de vluchten tot 500, 600 kilometer, dat is op zich hartstikke mooi. Ik ben ook gewezen op het feit, dat volgend jaar april de eerste nachttreinen gaan rijden naar Praag. Dat is fantastisch, maar die gaan wel over de HSL lijn, dus dan hebben we misschien daar weer een probleem. We zijn nu geluidscontouren aan het aanleggen, we zijn met geluidsschermen bezig, maar treinen is ook niet altijd de oplossing, dus we hebben best wel wat grote opgaven te doen. Ik ben het eens met mevrouw Verhoef, daar waar het om de kansen gaat: ja, die kennen wij. Rotterdam The Hague Innovation Airport, heel belangrijk. De opleiding tot gastvrouw, stewards, stewardessen, grondpersoneel, prachtige ontwikkelingen. Wat het MKBA aangaat: ik denk dat RTHA ik weet niet hoeveel varianten kan bedenken, maar een MKBA zal waarschijnlijk nooit positief worden.

Desalniettemin zal het rijk I&W een besluit nemen rondom het luchthavenbesluit. Onze inzet zal grotendeels moeten zijn en voornamelijk gericht moeten zijn op de leefkwaliteit van de omgeving en de hinderbeperking en ook de milieubelasting in deze omgeving, waarin wij wonen. Ik denk dat daar onze energie en onze inzet op moet zijn. Als ik wat gemist heb, hoor ik het graag in de tweede termijn. Hier wilde ik het even bij laten. De voorzitter: Meneer Blonk heeft misschien wel na zitten denken over ‘per saldo’. Tweede termijn

7/27

De heer Blonk, L3B: Uiteraard heb ik daar over nagedacht. Ik ga in op de opmerkingen van de heer Muis, de heer Ruijtenberg en van de wethouder. De heer Muis, onderhandelbaar: de wethouder is erop ingegaan. U gaat er blijkbaar van uit, dat het niet gericht is op belangen, maar op standpunten. Als je op standpunten gaat zitten, dan ga je problemen krijgen. Ik denk dat u dat even los moet laten, het antwoord daarop. De heer Muis: Ik begrijp dat heel goed, wat de heer Fortuyn zegt. Maar dan is het de vraag of het zo zinvol is om van belangen uit te gaan. Of zou je meer uit moeten gaan van doelstellingen, wat je wilt bereiken. Dus bijvoorbeeld afname hinder of minder luchtverontreiniging. Dan hoef je niet een heel verhaal op te schrijven van alle belangen, als we toch niet weten welke prioriteiten ze hebben of als we toch niet weten wanneer iets wel of niet onderhandelbaar is. Dat is een beetje mijn punt. De heer Blonk: Ga je zitten op wat je wilt bereiken? Als je daarop gaat zitten, dan zit je veel meer in de standpuntbepaling. Dat vind ik dan zo lastig. De heer Muis: Dat is niet een standpunt. Een standpunt is iets anders dan een doelstelling. Wat je uit het proces wil is iets anders dan een standpunt: ik wil de luchthaven sluiten. Of: de luchthaven moet krimpen. Het doel is minder hinder en minder luchtverontreiniging. Volgens mij willen we dat allemaal.

De heer Blonk: Het gaat altijd om de mate, de mate waarin en hoe je dat bereikt. Ik ben het met u eens, maar dat is een lastig punt. Het wordt ook heel lastige participatie, want uiteindelijk verzandt een aantal mensen in standpunten in plaats van belangen. Of er ook nog doelstellingen bij moeten komen, dat maakt het nog lastiger. Maar goed, we zullen zien. Het moet ook een kans hebben, denk ik. Dan ga ik naar de heer Ruijtenberg. Een krimpscenario, oké, maar niet naar nul. Heel simpel: dat vliegveld is ook van belang voor deze omgeving, een grote cirkel rond Rotterdam. Dan heb ik het over west-Brabant, een gedeelte, maar ook een groot deel van Zuid-Holland. Zij hebben belang bij dat vliegveld. Dat zie je ook aan de hoeveelheid mensen, die daar vanaf vliegen. De heer Ruijtenberg: Dat u dat standpunt heeft, mag helder zijn. Wat vindt u van mijn suggestie? Ik heb de heer Fortuyn er ook geen antwoord op horen geven, dus die neem ik gelijk mee, om een onafhankelijk onderzoek te laten doen, waarbij we aan de ene kant kijken naar de economische waarde van het vliegveld, voor gebruikers maar ook voor vestigingsplaats, en aan de andere kant kijken naar welke kosten het heeft voor het milieu en de gezondheid van mensen. De heer Blonk: Ik vind dat lastig, want dat is een gigantisch onderzoek. Ik heb net al aangegeven, dat we ten aanzien van de bewoners die belangen hebben bij RTHA.

Mevrouw Verhoef heeft aangegeven: scholing, stage en Rotterdam The Hague Innovation. Eens per maand is er een webcast van Rotterdam The Hague Innovation, dat is de moeite waard, ik volg ze allemaal, daar moet u beslist ook eens naar kijken, dan zie je wat er allemaal gebeurt bij dat vliegveld. Ik denk dat het een heleboel geld kost en dat het uiteindelijk niets oplevert wat we nog niet weten. Wat u zegt, dat weten we. Wat ik zeg, dat weten we ook allemaal al. In die zin is het zonde van het geld. Ten aanzien van die geluidstoename, de wethouder vroeg mij daar ook naar: als er verbeteringen zijn in minder geluid en dan de angst van meer vliegen. Jaren geleden heette dat de Alderstafel. Dat was bij Schiphol. Daar ging je een percentage geven aan minder geluid en dan meer vliegtuigen. De milieuwinst ging niet allemaal naar meer vliegtuigen, daar zat een percentage in. Het belangrijkste is, dat je minder geluid hebt. Dat geluid is natuurlijk het berekend geluid, want je kunt dat niet met allerlei bijgeluiden meten, dat is heel lastig. Dat is de oude manier waarop geluid werd berekend. Ik hoop, dat u ten aanzien van geluid, fijnstof en NOx, mijn tweede aanscherping, dat u een poging gaat wagen om dat scherper op te schrijven. Ik hoop dat u dat lukt, daar wens ik u succes mee. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: In principe geen nieuwe inzichten naar de tweede termijn toe.

De heer Ruijtenberg heeft mij een vraag gesteld, hoe de commissie aankijkt tegen een onderzoek over de economische directe en indirecte effecten van RTHA. Ik moet heel eerlijk zeggen, dat ik wel wat voel voor de lijn van de heer Blonk. Dat is wel een ongelooflijk complex onderzoek. Ik ga u maar een voorbeeld noemen, meneer Ruijtenberg, wat heel dicht bij mij staat. Ik werk zelf voor een bedrijf in Ede, op de Veluwe en één van onze belangrijkste klanten heeft een hoofdkantoor in Londen. Omdat ik toevallig dicht bij RTHA woon, wordt mij gevraagd, voor de coronacrisis, om een aantal keer per jaar even rechtstreeks, want dat kan vanaf RTHA, op en neer te vliegen voor een belangrijke meeting. Dat gebeurt dan 2 of 3 keer per jaar. Het effect daarvan is dat wij behoorlijk zaken doen met deze klant, maar of dat direct of indirect toe te wijzen is aan RTHA is eigenlijk niet uit te zoeken. Maar waarom wordt het mij gevraagd? Omdat ik dicht bij een luchthaven woon. Het alternatief is, dat iemand vanuit Ede een uur eerder in de auto stapt en naar Schiphol rijdt en daar een vliegtuig neemt. Ik geef u maar even één voorbeeld, van iets wat eigenlijk niet voor kan komen in een onderzoek naar de directe en indirecte economische effecten van RTHA, maar wat wel een voorbeeld is waar het bedrijfsleven, het MKB, profiteert van de mogelijkheden tot ontsluiting et cetera.

Ik voel een interruptie aankomen. De heer Ruijtenberg: Ik ga een glazen bol vragen aan de heer Machielse. In het verleden deed hij dat, omdat hij dicht bij het vliegveld woont en naar Londen gaat. Inmiddels is er al ruim een jaar een situatie, waarbij we ook niet meer gaan vliegen naar het buitenland. Dat soort meetings zullen voornamelijk via Teams of andere mogelijkheden gebeuren. Ook ik werk bij een internationaal bedrijf, waarvan het hoofdkantoor in Sliedrecht staat, maar onze directie zit in Engeland, in Swindon om precies te zijn, en al onze meetings zijn nu via Teams. Hoe denkt de heer Machielse, en ik geef toe, het is een glazen bol,

8/27

maar hoe denkt de heer Machielse dat als corona ooit weer voorbij, dat die meetings dan zullen gaan plaatsvinden? Mijn verwachting is namelijk, dat veel bedrijven zullen doorgaan met Teams meetings, of Zoom of Skype of wat dan ook, juist omdat het minder kost dan mensen naar het vliegveld te laten gaan, een vliegtuigticket, een hotelovernachting enzovoorts. En je bent effectiever. Daarmee zal het argument, dat u dicht bij het vliegveld woont, verminderen. Het zal hoe dan ook impact hebben op het gebruik van het vliegveld. Hoe denkt u daar over? De heer Machielse: Volgens mij heb ik eerst antwoord gegeven op de vraag van de heer Ruijtenberg hoe ik naar het onderzoek kijk. Met het gevaar dat we van deze brief over het participatietraject een heel filosofische discussie gaan maken: ik hoop dat we binnen een half jaar de eerste stappen aan het zetten zijn terug naar het nieuwe normaal. Dat hoeft wat mij betreft geen jaren te duren, maar we gaan zien hoe dat gaat. Als er één ding is wat het mij en mijn directe collega’s heeft geleerd dit afgelopen jaar is het belang van persoonlijk contact. En dat voor operationele meetings en afspraken, die gericht zijn op uitvoering er steeds meer gebruik wordt gemaakt van online communicatie en vergadermethoden, dat staat buiten kijf. Dat is een trend die al langer gaande is en die, naar ik verwacht, ook zal doorzetten.

Maar juist op het gebied van de dealmaking, of dat dan politiek is of zakelijk, zie ik echt een grote behoefte om dat weer fysiek te gaan doen. Ik verwacht zeker, zodra het weer kan, ik weer af en toe in het vliegtuig naar Londen zal zitten om daar een grote klant van ons te bezoeken. Maar goed, daarmee heb ik antwoord gegeven op de vraag van de heer Ruijtenberg in de eerste termijn. Verder heb ik niets toe te voegen aan mijn woorden in de eerste termijn, dus ik wil het hierbij laten. Dank u wel. De heer Van der Stelt, CDA: Dank aan de wethouder voor zijn nadere toelichting en de beantwoording van de vragen van de collega’s. Ik had in de eerste termijn al aangegeven, dat wij het een heel goed stuk vinden, waarin de belangen van onze inwoners eloquent worden beschreven. Ik had er eigenlijk niets aan toe te voegen en ook in de tweede termijn heb ik geen toevoegingen. Wat mij betreft gaan we dit van harte ondersteunen. De heer Alsemgeest, WIJ: Dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Ik hoop van harte dat het ondertussen de heer Blonk gelukt is om de wethouder duidelijk te maken wat we bedoelen met ‘per saldo’. Anders misschien nog even van mijn zijde: ik heb ooit gehoord dat spoedeisend en maatschappelijk helikopterverkeer zo ongeveer 25% van de geluidsruimte in gebruik nam. Daar was de luchthaven niet blij mee, want dat vonden ze eigenlijk teveel.

Dan is dat een goede maatstaf om ervan uit te gaan, dat er nog 75% over blijft voor het commerciële vliegverkeer. En dat die 75 ook die 75 blijft en niet meer. Dank u wel. De heer Markus, CU: Wat betreft die groei: wij zitten er zo in en ook landelijk, is dat het met die ongebreidelde groei van de luchtvaart afgelopen moet zijn, ook landelijk. Dat geldt dan ook voor RTHA. Nogmaals, de geluidsruimte die zo meteen ingenomen wordt door maatschappelijk verkeer, die moet absoluut niet opgevuld worden door commercieel. Dat is een heel heldere lijn, die we met elkaar willen volgen. In de toekomst, ik heb zeker geen glazen bol, ons standpunt voor de toekomst is altijd geweest: als er schonere luchtvaart komt, dan moet de winst die geboekt wordt 50/50 verdeeld worden. Dat is de Alderstafel, waar de heer Blonk op doelde. Dat is een prima regeling. Daarmee stop je ook de ongebreidelde groei van luchtvaart. Het punt van de heer Ruijtenberg, om dat helemaal te onderzoeken hoe dat maatschappelijk zit: ik snap zijn oproep, maar ik vrees alleen dat je nooit uit die discussie gaat komen, want van elk onderzoek gaat meneer Machielse zeggen: mijn bedrijf zit in Ede, die neem ik niet mee. Het zal van ons het standpunt niet doen veranderen rond het vliegveld. Wat ons betreft is het afgelopen met de groei en gaan we richting krimp. Dat is ook de inzet, die we met elkaar moeten tonen in deze brief.

Dank u wel. De heer Muis D66: Het belangrijkste heb ik al aangegeven tijdens de interruptie bij de heer Blonk. Nogmaals: wij onderschrijven de belangen die als kader voor de gemeentelijke inzet in de brief staan. We willen een zorgvuldig en transparant proces, zeker gezien de discussie over die belangen. Ik snap ook, dat er water bij de wijn moet, maar het doel moet zijn: afname van hinder, minder luchtverontreiniging. De vraag is hoe je dat het beste kan bereiken. Als het niet die kant uit dreigt te gaan, dan hopen we dat we van elke stap op de hoogte worden gehouden. Voor nu vertrouwen in de belangen, zoals geschetst, en ik ben benieuwd naar het vervolg. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Ik wil nogmaals aangeven: ik ben me ervan bewust, dat zo’n onderzoek, waar ik het over gehad heb, inderdaad een lastig onderzoek is. Echter, lastig is niet hetzelfde als onmogelijk. Je kunt namelijk kijken wat de economische waarde is en hoeveel gezondheids- en milieuschade hangt er tegenover. Dat kan. Het is juist van belang om zo’n eerlijk en transparant onderzoek te hebben, omdat er zoveel schattingen zijn. De schattingen voor de luchtvaart lopen uiteen van tussen de € 195 en 340mln aan economische bijdragen. Dat is nogal wat. In het ene onderzoek wordt aangegeven, dat er 2.200 banen zijn. Elders wordt aangegeven dat er 7.700 banen zijn. Ook daar zit nogal wat licht tussen. De

9/27

universiteit Delft, de TU, heeft aangegeven dat er geen directe relatie is tussen de aanwezigheid van de luchtvaart en een aantrekkelijk vestigingsklimaat in plekken. Die relatie wordt altijd geroepen, maar die schijnt er niet te zijn. Daarom is het van belang, dat we dit gaan onderzoeken. Als krimp of sluiting daar uit zou komen, ook dat is in het belang van Lansingerland en in de regio, omdat juist woningbouw belangrijk is. Niet alleen woningbouw op Wilderszijde, die best weleens heel lastig zou kunnen worden, daar waarschuwt GL al jaren en jaren voor, dat het een moeilijk verhaal is. Maar ook omdat sluiting van het vliegveld, dit ruimte zou bieden op die plek voor 10.000 woningen in deze regio. Het is dus niet in ons eigen belang, maar ook in het belang van de regio, dat we daar echt een onderzoek naar gaan doen. Dan voor mevrouw Verhoef: duurzaam vliegen, dat is green washing. Duurzaam vliegen bestaat niet. Joris Melkert, de luchtvaartautoriteit van Nederland, heeft aangegeven, dat de vliegtuigen die op dit moment besteld worden ongeveer 20 jaar mee gaan. Dat betekent dus dat we tot 2040/45 met de huidige modellen aan vliegtuigen zitten. In 2030 is het streven, dat er elektrisch gevlogen gaat worden. Daarvan geeft hij zelf aan, dat dat waarschijnlijk niet gaat gebeuren.

Als het elektrische vliegtuigen zijn, dan zijn het kleine vliegtuigen, die ongeveer die 750km range kunnen hebben en daarvoor willen we inzetten op treinvervoer en dat is op zijn vroegst pas in 2030. Vervolgens is er een actieprogramma van het ministerie van I&W over emissieloos vliegen. De stip op de horizon, die zij gezet hebben voor emissieloos vliegen, is 2070. Dat is 49 jaar. De heer Blonk: Ik ga even in op dat elektrisch vliegen. Natuurlijk heeft de heer Ruijtenberg gelijk daarin. Maar als hij de denktank van Rotterdam The Hague Innovation volgt, de webcast, ik kan het echt aanbevelen, dan zie je dat dat soort zaken aangeboden zijn. Dan zie je, dat er met name ingezet wordt op een hybride vorm van elektrisch en kerosine. Het is maar net wanneer je wat gebruikt. Dat heb je met auto’s ook gehad, hybride, en nu zijn we toe aan full electric. Hetzelfde zal je in de vliegtuigwereld gaan zien. U vergat dat even, ik dacht: ik zal het toch even aangeven. De heer Ruijtenberg: Een hele goede aanvulling. Zoals de heer Blonk mij gelijk geeft, geef ik ook de heer Blonk gelijk. Hij heeft gelijk, dat er inderdaad getest wordt met hybride vliegen. Maar ook van hybride vliegen, daarvan zullen de eerste vliegtuigen pas in 2030 operationeel zijn. Voor dat geldt hetzelfde, dus daar schieten we niet heel erg mee op. Echt duurzaam vliegen, het is green washing: het bestaat niet.

Op zijn vroegst pas in 2040/45 misschien elektrisch vliegen, in 2030 misschien hybride vliegen en emissieloos vliegen in 2070. Daar wil ik het bij laten trouwens. De heer Machielse: Ik dacht eerst: ik laat het lopen. Maar ik ga het toch maar vragen. U zegt heel duidelijk: duurzaam vliegen is green washing, dat bestaat niet. U vroeg mij net: we kijken even in de glazen bol. Ik ga de vraag nu terug stellen: stel, we kijken even in de glazen bol. U bent nogal fel over het sluiten van het vliegveld, dat is eigenlijk het enige dat u het liefst wilt zien, als ik het goed begrijp. Maar als ik met u in die glazen bol duik, over 10 of 15 of 20 jaar, en dan kijk naar de ontsluitingsmogelijkheden met elektrische vliegtuigen, misschien wel waterstof, misschien iets anders, ik weet het niet, hoe kijkt u er dan naar? Zou u dan niet terug willen komen op uw besluit om het vliegveld te sluiten, want dan hebben we er ineens heel veel aan in onze regio, zonder de overlast voor de leefomgeving, die op dit moment bestaat. De heer Ruijtenberg: Ook dat zou nog moeten blijken. De TU Delft heeft in een onderzoek aangegeven, dat er helemaal geen economische meerwaarde of aantrekkelijkheid is voor een vestigingsklimaat waar ook een vliegveld bij aanwezig is.