220325 Bijlage bij raadsbrief Oekraïne nr. 3

Periodiek informatiebeeld AB Nummer: Datum:

2 25 maart 2022

OEKRAÏNE

Cijfermatig overzicht vluchtelingen De dagelijkse vluchtelingenstroom die uit Oekraïne is vertrokken neemt af. Op het hoogtepunt waren er ongeveer 200.000 vluchtelingen per dag, inmiddels is de stroom vluchtelingen teruggelopen tot het laagste aantal per dag (ongeveer 50.000) sinds de start van de oorlog op 24 februari jl. De toestroom naar Nederland neemt wel toe. De prognose van de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland (gebaseerd op bron: UNHCR 18-3-2022) is inmiddels opgelopen tot ruim 185.000. Bij het toepassen van een lineaire verdeelsleutel voor de veiligheidsregio’s loopt de benodigde opvangcapaciteit per regio op tot 7.500 plekken. Indien landelijk grote (5-10.000 personen) opvanglocaties worden ingericht, daalt deze prognose.

Binnen de veiligheidsregio’s is sinds 8 maart dagelijks een wisselende (on)aangekondigde toestroom van vluchtelingen. Tot heden ligt de VRR ligt de gemiddelde toestroom op ongeveer 100 personen per dag. Er zijn in de VRR drie locaties ingericht voor crisisnoodopvang voor de eerste opvang van de vluchtelingen. Personeel van de VRR ondersteunt op diverse opvanglocaties actief de aldaar aanwezige gemeentelijke en andere collega’s. Pagina 1 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

De door de gemeenten aangeleverde cijfers m.b.t. de opvang: Capaciteit per gemeente Barendrecht Brielle Capelle aan den IJssel Goeree-Overflakkee Hellevoetsluis Krimpen aan den IJssel Lansingerland Maassluis Nissewaard Ridderkerk Rotterdam Schiedam Vlaardingen Eindtotaal

Noodopvang

Geplande capaciteit deze maand Albrandswaard Capelle aan den IJssel Goeree-Overflakkee Krimpen aan den IJssel Maassluis Ridderkerk Vlaardingen Westvoorne Eindtotaal

Noodopvang

Doorlopend verblijf

Kort verblijf

19

9

18 52 49

28 156

100 40

50 16

140

201

280

14 369

Doorlopend verblijf

105 56 695 52 1151

Totaal

20

20 200 198 16 72 120 20 22 668

120

120

100 28 40 46 208 49 50 16 105 56 1036 52 14 1800

Kort verblijf

200 198 16 72 20 22 528

Totaal

20

De samenstelling van de vluchtelingenstroom in Nederland bestaat voor ongeveer 50% uit kinderen, 40% uit vrouwen en 10% uit mannen. Unicef meldt dat meer dan 1 miljoen kinderen Oekraïne zijn ontvlucht, waarvan velen van hen reizen zonder begeleiding c.q. zijn gescheiden van hun ouders of familieleden, waardoor zij kwetsbaar zijn voor uitbuiting en mensenhandel. Daarnaast bieden particulieren onderdak aan. Bij TakeCarebnb zijn nu landelijk zo’n 25.000 aanmeldingen binnengekomen, waarvan ongeveer een kwart afvalt, omdat het aanbod na een informatiebijeenkomst wordt ingetrokken of door TakeCarebnb wordt afgewezen.

Pagina 2 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

Algemeen beeld Vluchtelingen De voorzitter van het Veiligheidsberaad, Hubert Bruls, meldde dat de langdurige opvang van vluchtelingen uit Oekraïne de grootste uitdaging wordt. Vluchtelingen zijn nu vaak op tijdelijke plekken opgevangen, zoals hotels of sporthallen. Er wordt gezocht naar plaatsen waar mensen een half jaar kunnen verblijven. In Nederland zijn tot nu toe 13.000 geregistreerde vluchtelingen uit Oekraïne opvangen door gemeenten. Er staan op dit moment 5620 Oekraïners ingeschreven in Nederland. Daarnaast is een onbekend aantal vluchtelingen bij particuliere adressen opgevangen. In sommige gevallen is gebleken dat de opvang van vluchtelingen door particulieren na een aantal dagen niet langer houdbaar was. Deze vluchtelingen meldden zich dan bij de crisisnoodopvang. Er is geconstateerd dat de vaccinatiegraad onder Oekraïense vluchtelingen laag is. Via de GGD-GHOR wordt een medisch callcenter ingericht waar locatiemanagers van de opvanglocaties heen kunnen bellen. Vanaf vrijdag 25 maart kunnen mensen die dat willen op twee locaties worden gevaccineerd. Hiermee wordt geanticipeerd op het risico van opvlamming van Covid-19 in de regio. Vluchtelingen maken gebruik van verschillende manieren van transport. Veel vluchtelingen komen met de trein onze regio binnen. Busmaatschappijen halen vluchtelingen op, en doen dit in opdracht van particuliere en kerkelijke initiatieven.

Denk hierbij aan de opvang van vluchtelingen in Ridderkerk en Lansingerland. En het LCVS spreidt vluchtelingen over Nederland, waarvan er in onze regio belanden. Het RCVS heeft zicht op deze transportstromen door dagelijks contact met het LCVS, en door contact met busmaatschappijen. Vliegtuigmaatschappij Wizzair heeft voor deze maand 100.000 gratis tickets beschikbaar gesteld voor Oekraïense vluchtelingen. KCIO monitort, samen met de KMar, deze instroom van vluchtelingen. Er zijn op dit moment geen signalen dat er zich (humanitair) problematische situaties in onze regio voordoen voor wat betreft gestrande vrachtwagenchauffeurs. Chauffeurs gebruiken onze regio nagenoeg niet als verblijfplaats; enkel als doorvoerplaats. Er zijn bovendien geen geschikte parkeerlocaties voor vrachtwagenchauffeurs in onze regio om te gebruiken als slaapplek. Locaties buiten onze regio, zoals grensovergang Hazeldonk, zijn voor vrachtwagenchauffeurs veel geschikter. Landelijk worden er zo’n 200 voedselpakketten per dag aan gestrande chauffeurs verstrekt. Vanuit verschillende kanten wordt benadrukt dat er op dit moment geen signalen zijn dat het zich in onze regio voordoet. We dienen uiteraard in de gaten te houden of dit zo blijft. Gemeenten hebben hier zelf goed zicht op. Daarnaast richt Stichting Chauffeursnieuws Transporteffect zich op hulpverlening aan gestrande chauffeurs.

Deze stichting is overigens ook bezig om 1 landelijk punt (in Lelystad) voor gestrande vrachtwagenchauffeurs in te richten.

Cyber De Amerikaanse president Biden heeft Amerikaanse bedrijven gewaarschuwd dat Rusland als onderdeel van de oorlogsvoering waarschijnlijk cyberaanvallen zal uitvoeren op de infrastructuur als reactie op opgelegde Westerse sancties. Hij baseert zijn waarschuwing op nieuwe informatie van Amerikaanse inlichtingendiensten dat de Russische overheid zich op dergelijke aanvallen zou Pagina 3 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

voorbereiden. Het is niet bekend om wat voor soort aanvallen het zal gaan en in welke sectoren. Tot nu toe is gebleken dat Amerikaanse inlichtingendiensten vaak juiste voorspellingen hebben gedaan over mogelijke Russische acties. Dit betekent dat ook het haven- en industrieel complex en de vitale infrastructuur in Nederland doelwit zouden kunnen worden van vergeldingsacties. Het Nationaal Cyber Security Center (NCSC) maakt nog steeds melding van hacktivisme, het hacken vanuit ideologische motieven, in relatie tot de situatie in de Oekraïne. Hackersgroep Anonymous waarschuwt westerse bedrijven de banden met Rusland te verbreken en dreigt met gerichte acties. Ook verscheen er deze week wederom een nieuwe versie van sabotage software (wiperware), gericht op het definitief wissen van bestanden. Mocht dergelijke wiperware terecht komen op systemen bij instellingen, zoals ziekenhuizen, dan kunnen de maatschappelijke gevolgen groot zijn. Tot nu toe zijn er in het haven- en industriegebied volgens FERM geen afwijkende activiteiten waargenomen, maar er wordt een dringende oproep gedaan tot verbetering van de digitale weerbaarheid. De directeur Digitaal&IT van het Rotterdamse havenbedrijf roept op om snel mogelijk te komen tot een Computer Emergency Response Team (CERT) voor de haven en niet te wachten op Europese richtlijnen.

Dit CERT-havengebied kan dan bedrijven die getroffen worden door een digitale aanval meteen bijstaan. Ook wil ze komen tot een Security Operations Centre (SOC-havengebied), een soort digitaal afweerschild voor het hele havengebied dat continu in de gaten houdt of iemand probeert in te breken.

Haven en industrie Vakbond FNV heeft signalen van leden ontvangen dat zij gewetensbezwaren hebben bij het lossen van Russische schepen in de Rotterdamse haven en onderzoekt mogelijkheden tot het boycotten van Russische schepen en beschermingsregelingen voor havenpersoneel dat weigert Russische lading te verwerken. In de haven van Zeebrugge vond recent een incident plaats waarbij de bemanning weigerde een Russische tank te lossen met gas bestemd voor Azië. Op dit moment zijn er nog geen signalen met betrekking tot (grootschalige) onrust of incidenten in de Rotterdamse haven.

Economie Het MIC beoordeelt economische aspecten die potentieel impact kunnen hebben op crisisbeheersing. Eind maart zien wij tekorten ontstaan in centraal Europa aan (Oekraïense) chauffeurs waardoor logistieke ketens in het gedrang kunnen komen. Dit vraagstuk hebben wij eerder kunnen waarnemen in het Verenigd Koninkrijk als gevolg van Brexit. Daarnaast zien wij een tekort aan diesel in Europa ontstaan, doordat ca. 50% op de Europese markt afkomstig is uit Rusland. Deze tekorten leiden al tot schaarste en politieke en maatschappelijke onrust in Spanje.

Samenleving en maatschappij Er is nog steeds sprake van solidariteit en begrip voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen maar er komen ook geluiden van onbegrip, afkomstig van mensen die geen woning kunnen vinden. Daarnaast zorgt de leefgeldregeling voor onvrede onder gezinnen die van een lager bedrag aan bijstandsuitkering moeten rondkomen. Dit kan uiteindelijk afbreuk doen aan het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen in de samenleving. Er is daarnaast sprake van frustratie over racisme, discriminatie en de ongelijke behandeling van vluchtelingen.

Pagina 4 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

De NAVO-top in Brussel en de oproep van president Zelensky tot wereldwijd protest tegen de oorlog in de Oekraïne krijgen veel aandacht op sociale media. Daarnaast sprong een Tweet van Pieter Omzigt in het oog over de vraag waarom NL maar 0,4 miljard Russische tegoeden bevroren heeft terwijl dit in andere landen veel meer is. Ook vraagt hij zich af wat het betekent dat bedrijven hun eigen tegoeden moeten bevriezen en waar het plan blijft om bevroren tegoeden in een Trust Fund te plaatsen t.b.v. wederopbouw Oekraïne. Eerder deze week liet minister Kaag de Tweede Kamer weten dat een inhaalslag heeft plaatsgevonden doordat de DNB met financiële instellingen heeft overlegd hoe de sanctieregels toegepast moeten worden. Ze wees erop dat iedereen in Nederland zich aan de sanctieregels moet houden: dit geldt voor financiële instellingen en andere dienstverleners, maar ook voor bedrijven met gesanctioneerde eigenaren. Het niet naleven van de sanctieregels levert een strafbaar feit op in het kader van de Wet op de economische delicten waarop het Openbaar Ministerie vaker gaat vervolgen.

Host Nation Support Op dit moment is er een Host Nation Support oefening gaande in Vlissingen, die plaatsvindt in de maanden maart en april. Deze oefening stond al gepland en heeft nu wel meer aandacht gekregen. Dit heeft geen effect op de regio Rotterdam. Voor de korte en middellange termijn staat op dit moment niks gepland voor een mogelijke HNS in Rotterdam. Dit is afhankelijk van de escalatie lader van dreigingsniveau op de NAVO landen. Voorbereidende werkzaamheden voor een eventuele HNS in Rotterdam zijn wel verricht m.b.t. het in kaart brengen van de corridors (logistieke lijnen) etc. In de afgelopen jaren is ervaring op gedaan met HNS en is een werkwijze ontwikkeld zodat er snel geschakeld kan worden mocht er toch een HNS plaats vinden in Rotterdam (vitale partners zijn al betrokken geweest).

Continuïteit hulpdiensten Indien de bovengenoemde tekorten aan diesel in Nederland zouden ontstaan, dan kan dit (ook) gevolgen hebben voor de continuïteit van de hulpverleningsdiensten. Het MIC inventariseert de behoeftestelling aan brandstof van de VRR en bekijkt in hoeverre aanspraken gedaan kunnen worden op de strategische olievoorraad (COVA). Daarbij werkt de planningsstaf Oekraïne een scenario brandstoftekort uit.

Continuïteit vitale processen Medewerkers of ambtenaren die toegang hebben tot vertrouwelijke informatie, vertrouwelijke en kwetsbare systemen of bedrijfsgeheimen moeten door werkgevers resp. de overheidsdienst gewaarschuwd worden dat zij niet zomaar Oekraïense vluchtelingen in huis kunnen nemen omdat dit een potentieel veiligheidsrisico oplevert door het onbedoeld delen van informatie, en in het ergste geval spionage. De AIVD wijst erop dat bedrijven, respectievelijk overheidsdiensten zelf, verantwoordelijk blijven en dat medewerkers verplicht zijn nieuwe omstandigheden, zoals inwonende vluchtelingen, te melden. Het nalaten hiervan kan gevolgen hebben voor de afgegeven verklaring van geen bezwaar in verband met het vervullen van een vertrouwensfunctie.

Pagina 5 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

Eerder gestelde vragen Onderstaande vragen zijn o.a. gesteld in het Algemeen Bestuur VRR van 21 maart jl.

Gestelde vragen

Reactie MIC

Wat gebeurt er met de vluchtelingen waarvan de opvang bij particulieren niet goed is gegaan?

Indien de opvang bij particulieren niet goed gaat, moeten betrokkenen aangemeld worden bij de HUB (sporthal Wielewaal). Hier zal een intake plaatsvinden, waaronder een medische check en een controle van papieren. Indien noodzakelijk (bijv. omdat men een Russische nationaliteit heeft) zal de betrokkene doorverwezen worden naar Ter Apel. Hij/zij zal via de reguliere procedure asiel moeten aanvragen. Na de intake zullen de vluchtelingen geplaatst worden in de doorlopende opvang. Mocht dit niet kunnen worden betrokkenen in sommige gevallen buiten onze regio geplaatst.

Er is een zoektocht naar bedden voor opvanglocaties.

Op nationaal niveau worden afspraken gemaakt met bedden leveranciers. De productiecapaciteit is rond de 1000 bedden per week. We kunnen gebruik maken van deze constructie. Inmiddels is er een uitvraag gedaan naar de behoefte aan bedden. Het RCVS heeft contact met verschillende partijen over beschikbaarheid van bedden. Zo heeft defensie afgelopen week 200 veldbedden aan een noodopvanglocatie geleverd vanuit een kazerne in Oirschot. De opvang in een sporthal is crisisnoodopvang. Dit betekent dat hier voor opvang een maximale duur van 72 uur aan is verbonden. Dit is m.a.w. een noodgreep, die alleen in uiterste noodzaak, of in bijzondere gevallen wordt ingezet. Aangezien we in de regio nu al onvoldoende opvangcapaciteit voor 3-6 maanden hebben, is besloten om, totdat dit is opgelost, geen gebruik te maken van de sporthallen. Dit doen we o.a. door het weigeren van en groepen. Gezien de omvang van de stroom vluchtelingen en het achterblijven van het aantal opvangplaatsen, is het zeer denkbaar dat we op termijn toch gebruik moeten gaan maken van crisisnoodopvang. Hierom is het belangrijk dat we dit type van opvang achter de hand houden. Rotterdam heeft inderdaad een mobiel team. Door de omvang van de opgave is het op dit moment niet mogelijk dit voor de gehele regio

Er is vanuit Lansingerland een sporthal aangeboden aan de VRR.

Is er een mobiel registratiesysteem?

Pagina 6 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

Leefgeld voor de vluchtelingen. De voorzitter van het AB gaat een voorstel (banken die gezamenlijk versneld bankpassen afgeven) indienen hiervoor bij het Veiligheidsberaad. Is er een financiële tegemoetkoming voor gezinnen die vluchtelingen opvangen?

Het probleem van niet-ingezetenen en registratie. De heer Lamers pleit voor een registratielocatie in Schiedam.

Het screeningsvraagstuk van vluchtelingen. De heer Lamers geeft aan dat het Rijk vier á vijf screeningstraten gaat inrichten.

Kan er vanuit de VRR worden gekeken wat het aanbod is van woonunits en wat de vraag ernaar is in onze regio? Bij verbouwing van locaties: wie maakt de afweging of dit de kosten waard is?

beschikbaar te stellen. Het inschrijven kost op het ogenblik (o.a. doordat er gebruik gemaakt moet worden van tolken) ongeveer 30 minuten. Inmiddels worden er door een aantal gemeenten onder afspraken gemaakt om elkaar in dit proces te helpen. Suggestie vanuit RCVS: het COA hanteert een bankpasjes-systeem voor vluchtelingen.

Er is niet voorzien in een directe financiële tegemoetkoming voor de gastgezinnen. De financiële vergoeding loopt via de vluchtelingen, die daarvoor een toelage boven op het leefgeld krijgen. Het is aan de vluchtelingen en het gastgezin om daar zelf afspraken over te maken. Er vindt centraal op 1 locatie registratie van vluchtelingen plaats, op de crisisnoodopvanglocatie. Er is een app in ontwikkeling die registratie per opvanglocatie mogelijk maakt. Er wordt op nationaal gesproken over het inrichten van screeningsstraten. Vooralsnog zal dit pas gebeuren bij een grote toename van de instroom van vluchtelingen. Voorlopig zal dit op lokaal niveau moeten worden opgevangen. De vertegenwoordiger van het COA in het LCVS heeft afgelopen week gemeld dat het COA voornemens is om 1 extra screeningstraat ergens in het land op te zetten. Het MIC zal de komende week een onderzoek doen naar vraag en aanbod. Om de kosten voor het verbouwen van het rijk vergoed te krijgen, moet er vooraf toestemming gevraagd worden. Aangezien nog niet alle details van de procedure bekend zijn, is er een overgangsregeling. Er is een tijdelijke regeling opgezet, waarbij de VRR tijdelijk het ‘doorgeefluik’ is. Via de kring van Gemeentesecretarissen is dit inmiddels gecommuniceerd en geïmplementeerd. Het is de verwachting dat medio april de definitieve regeling bekend zal worden.

Pagina 7 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

De voorzitter vraagt of alle gemeenten voor 12.00 uur vandaag een update kunnen geven aan de VRR: beschikbaar en op termijn beschikbaar (te maken).

Inmiddels is er een dashboard beschikbaar, waarop de bezetting van de opvanglocaties te zien is. De grootste uitdaging is om zicht te krijgen op welke datum nieuwe locaties operationeel worden en voor welke doelgroep de locatie geschikt is.

.

Pagina 8 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022